Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 332/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi W.D. na bezczynność Dyrektora Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowego Instytutu Badawczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 31 października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 332/25 odrzucił skargę kasacyjną W.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 332/25 w sprawie ze skargi W.D. na bezczynność Dyrektora Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowego Instytutu Badawczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 31 października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Powodem odrzucenia skargi kasacyjnej było jej osobiste sporządzenie przez skarżącego, wbrew treści art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.").

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 332/25 odrzucił zażalenie W.D. na postanowienie z dnia 27 sierpnia 2025 r. Powodem odrzucenia zażalenia było jego osobiste sporządzenie przez skarżącego, wbrew treści art. 194 § 4 p.p.s.a.

Powyższe postanowienie z dnia 4 września 2025 r. stało się przedmiotem zażalenia W.D. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 9 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 332/25, powołując się na § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535), wezwał W.D. do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionego zażalenia w kwocie 100 zł, pod rygorem jego odrzucenia.

Powyższe zarządzenie W.D. uczynił przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że wezwanie go do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 4 września 2025 r. jest niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym zażalenia, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Jeżeli zatem przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to w sprawie należy uiścić wpis stały. Jednocześnie w art. 233 p.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej w skrócie: "rozporządzenie"). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, wpis stały od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności, wynosi 100 zł.

Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W świetle art. 220 § 3 p.p.s.a., zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.

Od zasady, iż zażalenie podlega wpisowi, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje wyjątki. Nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 p.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 p.p.s.a.). Ponadto, na podstawie art. 220 § 4 p.p.s.a. wolne od wpisu jest zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych, wymienionych w § 3 tego przepisu, to jest o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis.

W niniejszej sprawie – dotyczącej dostępu do informacji publicznej, a więc nieobjętej zakresem przedmiotowym zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych określonym w art. 239 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – W.D. wniósł zażalenie na zarządzenie z dnia 9 września 2025 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 4 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 332/25 o odrzuceniu zażalenia z powodu jego osobistego sporządzenia przez skarżącego, wbrew treści art. 194 § 4 p.p.s.a. Zażalenie na postanowienie z dnia 4 września 2025 r. nie należy do kategorii zażaleń wolnych od wpisu, a zatem na skarżącym spoczywał obowiązek uiszczenia od niego wpisu sądowego.

W świetle powołanego § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, wpis stały od zażalenia wynosi 100 zł. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo zastosował w/w przepis, wzywając W.D. do uiszczenia wpisu od zażalenia w wymienionej kwocie. Oznacza to, że skarżący, w związku ze złożonym zażaleniem, zobowiązany był do uiszczenia od niego wpisu sądowego, czego nie uczynił.

W niniejszej sprawie W.D. nie zostało również przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.