Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi S. P. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 29 października 2025 r., znak: WI-I.7840.9.8.2025.MA w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.

II SA/Kr 1554/25

UZASADNIENIE

Starosta Wadowicki decyzją nr 118/2024 z 11 marca 2024 r., znak: NBZ.6740.4.11.2023, zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił E. i M. K. pozwolenia na budowę obejmującego:

- rozbudowę, nadbudowę, przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej o następujących parametrach technicznych po wykonaniu robót: powierzchnia zabudowy: 85,15 m2; powierzchnia użytkowa: 95,72 m2; kubatura: 546,65 m3;

- budowę instalacji drenażu wraz ze studnią chłonną;

- docieplenie budynku;

- przebudowę i budowę dojścia i dojazdu

na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] w L. .

Od decyzji nie zostało złożone odwołanie.

S. P., działając przez pełnomocnika B. P., w dniu 17 marca 2025 r. (data nadania pisma w Urzędzie Pocztowym) złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją.

Starosta Wadowicki postanowieniem z 31 lipca 2025 r., znak: NBZ.6740.4.11.2023, wydanym na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "kpa"), odmówił S. P. wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że konieczność wznowienia upatrywana jest w dwóch powiązanych ze sobą aspektach. Po pierwsze w tym, że B. P. jako pełnomocnik S. P. nigdy nie był upoważniony do udzielenia w jej imieniu zgody do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o czym dowiedział się 10 marca 2025 r. podczas ustanowienia kolejnego pełnomocnictwa zawierającego umocowanie do wykonywania uprawnień właścicielskich w stosunku do działek objętych postępowaniem. Po drugie w tym, że postępowanie powinno być wznowione pod kątem weryfikacji faktycznego posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co ma wyczerpywać art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Jako dowód dołączono pełnomocnictwo z 10 marca 2025 r. wraz z oświadczeniem "nigdy wcześniej nie ustanowiłam mojego męża [...] swoim pełnomocnikiem w sprawie w/w działek i bud. m. nr. [...] mc. L. gmina L. ul. [...]".

Odnosząc się do powyższego, organ pierwszej instancji wskazał, że aby dana okoliczność (dowód) mogła stanowić podstawę wznowienia, musi istnieć w dacie wydania decyzji. Nie będą więc stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy, takie jak pełnomocnictwo do "wykonywania uprawnień właścicielskich w stosunku do działek nr [...], [...] bud. m. nr [...] mc L. gmina L. ul[...]" wraz z oświadczeniem z 10 marca 2025 r. Decyzja stała się ostateczna z uwagi na brak złożenia odwołania, więc takie dowody mogą co najwyżej ujawniać nowe fakty istotne dla rozstrzygnięcia nowej sprawy. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto informacja, że mąż nie był wcześniej uprawniony do udzielenia jakiejkolwiek zgody nie wyklucza możliwości uzyskania jej przez inwestorów w innych okolicznościach. Oświadczenie w tym zakresie składane jest przez inwestora pod rygorem odpowiedzialności karnej, natomiast organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do badania okoliczności uzyskania zgody. Samo ogólnikowe stwierdzenie, że postępowanie powinno być wznowione pod kątem weryfikacji posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bez przedstawienia prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałszywość oświadczenia inwestora, nie jest wystarczające do wznowienia.

W zażaleniu S. P. podniosła, że:

- błędnie przyjęto, że nowo uzyskane w toku postępowania informacje stanowią "dowód" (art. 145 § 1 pkt 5 kpa), który winien istnieć w dniu wydania decyzji, podczas gdy przekazane w żądaniu wznowienia informacje stanowią klasyczny przykład "nowych okoliczności faktycznych", co do których nie ma zastosowania przesłanka "istnienia w dniu wydania decyzji";

- inwestor mógł nawet działać w przekonaniu, że faktycznie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wyklucza możliwość popełnienia przez niego przestępstwa, ale istotą problemu jest nowa dla organu okoliczność, że w chwili rozstrzygania B. P. nie mógł udzielić inwestorowi skutecznej zgody, bo nie był umocowany do działania w imieniu B. P. (tzw. rzekomy pełnomocnik).

Wojewoda Małopolski postanowieniem z 29 października 2025 r., znak: WI-I.7840.9.8.2025.MA, utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy, wskazując przy tym na – pominięte przez organ pierwszej instancji – niedochowanie miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.

Organ odwoławczy przypomniał, że pierwsze żądanie wznowienia postępowania S. P. reprezentowanej przez B. P., z dnia 21 czerwca 2024 r., gdzie podano jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 kpa opierało się na kwestii braku zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane i tym, że oświadczenie inwestorów co do działek nr [...] i nr [...] było nieprawdziwe.

Żądanie to zostało rozpatrzone postanowieniem Starosty Wadowickiego z 5 sierpnia 2024 r. (znak NBZ.6740.4.11.2023) i utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody Małopolskiego z 22 stycznia 2025 r.(znak WI-I.7840.9.11.2024.PI). W uzasadnieniu postanowienia podano, że 16 września 2024 r. zostało wydane postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia złożenia fałszywego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W dniu 17 marca 2025 r. wniosek o wznowienie został złożony ponownie, w związku z dowiedzeniem się 10 marca 2025 r. o tym, że: "jako osoba niebędąca właścicielem przedmiotowych działek, nigdy nie mogłem podpisać lub udzielić ustnie E. K. i M. K. jakiegokolwiek zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane".

W obu żądaniach chodzi o to, że właścicielka działek nr [...] i nr [...] S. P. nie wyrażała zgody inwestorom na dysponowanie nimi na cele budowy, tyle że w pierwszym ujęto to jako fakt popełnienia przestępstwa, a w drugim jako nową okoliczność istniejącą w dniu wydania decyzji i nieznaną organowi. Kwalifikacja zmieniła się po doręczeniu postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia 3 marca 2025 r. znak WI-I.7840.9.11.2024.PI, o odmowie uzupełnienia postanowienia rozstrzygającego o pierwszym żądaniu. Właścicielka działek była stroną postępowania o pozwolenie na budowę i odbierała korespondencję; zawiadomienie o wszczęciu postepowania odebrała osobiście 22 stycznia 2024 r., 1 lutego 2024 r. wpłynęło do organu wystąpienie jej pełnomocnika; decyzja Starosta Wadowickiego nr 118/2024 z 11 marca 2024 r. została doręczona zarówno skarżącej S. P. jak i jej pełnomocnikowi B. P., znany była zatem zakres inwestycji, lecz odwołania nie złożono. Nie można dać wiary temu, jakoby o przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 kpa dowiedziano się dopiero 10 marca 2025 r., albowiem było to przynajmniej przy pierwszym żądaniu wznowienia (21 czerwca 2024 r.).

W skardze S. P. (reprezentowana przez B. P.) wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ powinien dokonać wszechstronnej analizy materiału dowodowego i wznowić postępowanie za każdym razem, gdy w sprawie zachodzi jedna z przyczyn określonych w art. 145 § 1 kpa, bo nie jest związany kwalifikacją prawną czy treścią żądania. Postępowanie powinno zostać wznowione już za pierwszym razem, więc termin został dochowany. To, że inwestorzy nie mieli prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zostało szczegółowo opisane w pierwszym żądaniu wznowienia, natomiast dalsze okoliczności (w tym wynikające z faktu braku właściwego umocowania B. P. do reprezentowania S. P.) winny zostać wyjaśnione w toku postępowania dowodowego w ramach wznowionego postępowania. Błędem organu było ograniczenie się do badania przesłanki z pkt 1, bo fakt braku dysponowania nieruchomością na cele budowlane był nową okolicznością w sprawie. Nie ma znaczenia, czy w pierwszym żądaniu wskazano pkt 1 czy pkt 5, skoro w ramach postępowania dowodowego należało ustalić, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek wznowieniowych. Na koniec zwróciła uwagę na to, że żądanie wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa złożyła S. P., a nie B. P., który składał pierwsze żądanie w 2024 r., więc nie można zakładać, że B. P. wiedziała wówczas o wszystkich okolicznościach sprawy, w tym o konieczności wznowienia z uwagi na brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Spawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.)- dalej określanej, jako "p.p.s.a.". Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe.

Na wstępie należy poczynić kilka uwag ogólnych. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajną instytucją procesową stwarzającą możliwość rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w wypadku, gdy postępowanie, w którym ona zapadała dotknięte było kwalifikowanymi wadami wyliczonymi wyczerpująco (między innymi) w art. 145 § 1 k.p.a.

W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się fazę wstępną, w której organ dokonuje oceny wniosku o wznowienie postępowania wyłącznie pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione.

Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega zatem na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania tj. zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie oraz wskazania jako podstawy wznowienia jednej z przesłanek wymienionych w Kpa.

Stosowne do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem skuteczność składanego przez stronę żądania wznowienia postępowania uzależniona jest w pierwszej kolejności od zachowania terminu, określonego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Początek biegu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest wyznaczony przez dowiedzenie się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, w tym przypadku: "o nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję".

Kontrolowana obecnie sprawa dotyczy rozstrzygnięcia w sprawie drugiego wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez S. P., w sprawie w której była ona stroną postępowania, a decyzja kończąca postępowanie, którego wznowienia żąda została jej doręczona, podobnie jak jej pełnomocnikowi.

Zarówno pierwszy jak i obecnie złożony wniosek oparte są na tych samych twierdzeniach tj. na twierdzeniu, że E. K. i M. K. w sprawie pozwolenia na budowę, nie mieli prawa do dysponowania na cele budowlane działkami [...] oraz [...] stanowiącymi własności S. P.. Różnica jest jedynie taka, że pierwszy wniosek wskazywał jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt. 1 Kpa (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe); natomiast obecny wniosek jako podstawę wznowienia wskazuje art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję).

Wobec powyższego rację ma organ, że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postepowania nie został zachowany. Po pierwsze skarżącej doręczono decyzję o pozwoleniu budowę Starosty Wadowickiego nr 118/2024 z 11 marca 2024 r., znak: NBZ.6740.4.11.2023 w dniu 13 marca 2024 r. (k. 90 akt adm.), zaś jej pełnomocnik w dniu 22 marca 2024 r. (k. 88 akt adm.). Na pierwszej stronie tej decyzji są wymienione działki, na których planowana jest inwestycja w tym także działki [...] i [...].

Decyzji tej skarżąca nie kwestionowała poprzez złożenie odwołania.

W dniu 21 czerwca 2024 r. złożony został natomiast pierwszy wniosek o wznowienie postępowania, w którym podniesiono po raz pierwszy, że R. K. i M. K. nie mają prawa do dysponowania nieruchomością skarżącej na cele budowlane.

W tej sytuacji prawidłowo organ ustalił, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia skarżąca wiedziała najpóźniej w dniu złożenia wniosku z 21 czerwca 2024 r., a w istocie dowiedziała się o niej w dniu doręczenia decyzji Starosty Wadowickiego nr 118/2024 z 11 marca 2024 r., znak: NBZ.6740.4.11.2023 o pozwoleniu na budowę.

Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania ma ten skutek, że postępowanie to nie może być wznowione. Okoliczność ta, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., skutkuje obowiązkiem wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ww. ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą kwalifikowaną (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny.

Końcowo wskazać należy, że nie ma racji skarżący wskazując w skardze, że "żądanie wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa złożyła S. P., a nie B. P., który składał pierwsze żądanie w 2024 r.". Zarówno pierwszy wniosek o wznowienie postępowania (z dnia 21 czerwca 2024 r.) jak i kolejny (rozstrzygnięty w niniejszym postepowaniu) z dnia 17 marca 2025 r. złożyła S. P. - jedynie każdocześnie reprezentowana przez pełnomocnika B. P..

Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.