Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi -Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : asesor WSA Ewa Cisowska - Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. N. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia [...]., sygn. akt I SA/Łd 1963/98 w sprawie ze skargi G. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu złożenia zeznania rocznego za 1997r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 września 2000r. sygn. akt I SA/Łd 1963/98 oddalił skargę G.N. na decyzję Izby Skarbowej w P.T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu złożenia zeznania rocznego za 1997r.

Pismem z dnia 18 października 2007r. G.N. wniósł skargę o wznowienie postępowania. Skargę sformułował w następujący sposób: "zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego wyroku z dnia 4 września 2007r. sygn. akt P 43/06 wnoszę o wznowienie postępowania Urzędu Skarbowego w B. na podstawie art. 240 1 pkt.8 Ordynacji podatkowej".

Zarządzeniem z dnia 25 października 2007r. wezwano skarżącego w terminie 7 dni do sprecyzowania, którego postępowania lub postępowań dotyczy wniesiona skarga o wznowienie pod rygorem odrzucenia skargi.

Pismem z dnia "9 -11 - 2006r." skarżący wyjaśnił, iż "skarga dotyczy postępowań Urzędu Skarbowego w B. i Izby Skarbowej w P. T. z dnia [...] nr [...] podatku od towarów i usług I SA/Łd 1963/98".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Instytucję wznowienia postępowania sadowoadministracyjnego reguluje dział VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, zatytułowany Wznowienie postępowania. Postępowanie to, stosownie do art. 270 ppsa, może być wszczęte w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, tj. wyrokiem lub postanowieniem, wyłącznie na żądanie uprawnionego podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 1997r., II SA/Wr 247/97, nie publikowane), jeśli, zgodnie z art. 271 do art. 274 ppsa: 1. w składzie uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeśli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2. strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeśli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeśli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe; 3. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucja, umową międzynarodową lub z ustawa, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie; 4. orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 5. orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa; 6. w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu; 7. w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy.

Przepis art. 277 stanowi natomiast, iż skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możliwości działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Gdy jednak podstawę wznowienia stanowi wyrok TK orzekający o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, skargę o wznowienie postępowania wnosi się, stosownie do art. 272 § 2 ppsa, w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia TK. Z kolei zgodnie z art. 278 ppsa po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Na mocy art. 280 § 1 ppsa Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.

Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem co do istoty sprawy i ma ono charakter wyjątkowy. Przy wykładni przepisów działu VII powołanej ustawy należy zatem stosować wykładnię ścisłą, odrzucając rozszerzającą interpretację przesłanek wznowienia. Wznowienie to dopuszczalne jest więc tylko z wymienionych wyczerpująco w powołanej ustawie przyczyn wznowienia, a skargę o wznowienie postępowania można zgłosić tylko w terminie trzymiesięcznym licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia lub o orzeczeniu lub miesięcznym od dnia wejścia w życie orzeczenia TK, nie później jednak niż po upływie 5 lat od daty uprawomocnienia się wyroku. Z powołanych przepisów wynika także, iż skarga o wznowienie postępowania podlega w pierwszej kolejności badaniu z punktu widzenia zachowania wymogów formalnych, a następnie jeśli odpowiada on tym wymogom podlega badaniu wstępnemu, obejmującemu zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, przy czym przy badaniu podstawy wznowienia Sąd ogranicza się do ustalenia, czy podstawa przytoczona we wniosku odpowiada którejkolwiek z postaw wymienionych w art. 271, art. 272 i art. 273 ppsa.

W analizowanej sprawie G.N. w swojej skardze z dnia 18 października 2007r. i jej uzupełnieniu z dnia 9 listopada 2007r. jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 240 1 pkt. 8 Ordynacji podatkowej oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 września 2007r. sygn. akt P 43/06, wyjaśnił także, iż "skarga dotyczy postępowań Urzędu Skarbowego w B. i Izby Skarbowej w P. T. z dnia 10 -06 -1998r. US 086/073/P-2/565/5235/98 22 – 06 -1998r. I-1/823/817/98 podatku od towarów i usług I SA/Łd 1963/98". Tak sformułowana treść żądania skargi dowodzi, iż skarga ta, pomimo jej sprecyzowania na wezwanie Sądu poprzez wskazanie dat rozstrzygnięć organów podatkowych, tj. daty [...] i [...], sygnatur spraw podatkowych US [...] oraz [...] , a nawet sygnatury akt sądowoadministracyjnych I SA/Łd 1963/98, nie określa jednoznacznie przedmiotu postępowania, o wznowienie którego skarżący wnosi. Analiza akt sądowoadministracyjnych w sprawach o sygn. I SA/Łd 1963/98, I SA/Łd 1538/98, I SA/Łd 1955- 2007/98 oraz I SA/Łd 423-430/99 wskazuje z kolei, iż data [...] dotyczy decyzji US w B. od nr [...] do nr [...], data [...] zaś decyzji Izby Skarbowej w Piotrkowie T. o nr od [...] do nr [...] utrzymujących w mocy decyzje z [...], podjętych w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do sierpnia 1997r., oraz postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 12 września 2000r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do sierpnia 1997r. Natomiast wskazana przez skarżącego syg. akt podatkowych [...] oraz [...] oraz sygn. akt sądowoadministracyjnych I SA/Łd 1963/98 dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 12 września 2000r. w przedmiocie odmowy odroczenia terminu złożenia zeznania rocznego za 1997r. Wydaje się zatem, że w skardze skarżący zawarł żądania o wznowienie dwóch postępowań sądowoadministracyjnych, jedno w sprawie odmowy odroczenia terminu złożenia zeznania rocznego za 1997r., drugie zaś w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do sierpnia 1997r., które sąd wyłączył do odrębnego rozpoznania. Z kolei w sprawie wznowienia postępowań podatkowych przed Urzędem Skarbowym w B. i Izbą Skarbową w P.T., skarżący może złożyć odrębny wniosek do właściwego organu podatkowego.

Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1963/98, podnieść należy dwie istotne dla rozpoznania tej skargi kwestie, a mianowicie to, że skarżący G.N. brał, na co wskazują liczne osobiście, a także przez pełnomocnika sporządzone pisma procesowe, czynny udział w postępowaniu w tej sprawie oraz że zapadły w tej sprawie w dniu 12 września 2000r. wyrok oddalający skargę G. N. na decyzję Izby Skarbowej w P.T. z dnia [..] nr [...] stał się prawomocny stosownie do art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Z akt sądowoadministracyjnych wynika bowiem, iż wyrok ten zapadł na posiedzeniu jawnym, w którym uczestniczył skarżący, na podstawie przedłożonych przez organ odwoławczy akt podatkowych. Od wyroku tego nie została też wniesiona rewizja nadzwyczajna. To zaś oznacza, iż między uprawomocnieniem się tego wyroku a datą wniesienia skargi o wznowienie postępowania upłynęło około 7 lat. W sprawie ma więc zastosowanie powołany wyżej przepis art. 278 ppsa, wprowadzający swoistego rodzaju przedawnienie uprawnienia strony do skutecznego wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, bowiem po upływie 5 lat od uprawomocnienia się wyroku nie może żądać wznowienia postępowania zakończonego tym wyrokiem. W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż wskazany w tym przepisie termin ma charakter materialnoprawny, biegnie on niezależnie od terminów zawitych do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Prekluzyjność terminu pięcioletniego wyłącza możliwość skutecznego wniesienia skargi o wznowienie nawet wówczas, gdy podstawy do wznowienia zaistniały dopiero po jego upływie. Jeśli zatem skarga o wznowienie zostanie wniesiona z zachowaniem terminu we wskazanych art. 277 i art. 272 § 2 ppsa, ale po upływie terminu z art. 278 ppsa, będzie ona podlegała odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym bez konieczności rozpatrzenia merytorycznej zasadności zgłoszonych w niej podstaw (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 676). Z tych względów skarga G.N. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o syg. akt I SA/Łd 1963/95 nie mogła odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku w postaci wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego i ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej wskazanym wyrokiem. Odrzucenie skargi zaś jest równoznaczne z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Ale gdyby nawet nie zaistniała powołana wyżej okoliczność, skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego o syg. akt I SA/Łd 1963/98 podlegałaby odrzuceniu. W skardze tej skarżący jako podstawę wskazał wszak wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 września 2007r., sygn. akt P 43/06, Dz. U. Nr 168, poz. 1187, mocą którego za niezgodny z Konstytucją uznano art. 109 ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z zm.) w zakresie w jakim dopuszcza on stosowanie wobec tej samej osoby za ten sam czyn, sankcji administracyjnej określanej przez ustawę jako dodatkowe zobowiązanie podatkowe i odpowiedzialności za wykroczenia skarbowe albo przestępstwa skarbowe, a sprawy zakończone podanymi przez skarżącego sygnaturami orzeczeń organów podatkowych obu instancji zostały podjęte na podstawie przepisu art. 27 ust. 5, 6 i 8 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Okoliczność podjęcia przez TK wskazanego wyroku nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy zakończonej wskazanym wyrokiem sądu administracyjnego, bowiem ani przepis art. 109 ust. 4 i ust. 5 ustawy z 11 marca 2004r., ani art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. nie stanowił, co potwierdza analiza uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 12 września 2000r., sygn. akt I SA/Łd 1963/98, podstawy podjęcia tegoż wyroku. Z treści wskazanego wyroku TK i wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z 12 września 2000r. wynika, co już podkreślono, iż pierwszy z nich dotyczył tzw. sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, drugi zaś odroczenia terminu złożenia zeznania rocznego za 1997r. Podnieść należy, iż samo sformułowanie podstawy wznowienia postępowania poprzez wskazanie, które z podstaw wymienionych w przepisach od art. 271 do art. 273 ppsa uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeśli z uzasadnienia skargi, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (por. postanowienie SN z dnia 29 stycznia 1968r. I CZ 122/67, OSN 1968, Nr 8 -9, poz. 159 czy postanowienie SN z 28 października 1999r., II UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133). W sprawie zastosowanie miał zatem także powołany wyżej przepis art. 280 § 1 ppsa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 278 i art. 280 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega odrzuceniu.

M.St.