Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K., T. P., M. W., S. K., P. K. i G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2217/19 o odrzuceniu skargi K. K., T. P., M. W., S. K., P. K. i G. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 14 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. K., T. P., M. W., S. K., P. K. i G. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

Uzasadniając powyższe Sąd wskazał, że brak formalny skargi w postaci braku pełnomocnictw lub ich wierzytelnych odpisów upoważniających do działania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi nie został uzupełniony w terminie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Przedmiotowemu postanowieniu zarzucili naruszenie:

- art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) - dalej: ppsa - polegające na uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że zaszły przesłanki odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, w szczególności, że skarga nie zawierała wskazanych przez Sąd braków formalnych;

- art. 65 § 1 i art. 77 ppsa polegające na niedoręczeniu pełnomocnik skarżących wezwania do usunięcia braków formalnych, a w związku z tym nieotrzymaniu przez Sąd pierwszej instancji potwierdzenia odbioru wezwania (brak w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru).

W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych, gdyż do pełnomocnik nie zostało wysłane wezwanie do usunięcia braków formalnych, a jedynie odpis odpowiedzi na skargę złożony przez organ. Podkreślono, że w aktach sprawy nie ma dowodu doręczenia wezwania do usunięcia braków, jest natomiast dowód doręczenia pełnomocnik skarżących odpowiedzi na skargę.

Podniesiono również, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do wzywania pełnomocnik do uzupełnienia braków formalnych przez złożenie oryginałów lub poświadczonych kopii pełnomocnictw procesowych, ponieważ poświadczone kopie pełnomocnictw procesowych znajdują się w teczce załączonej do odpowiedzi na skargę i złożonej przez Wojewodę [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jego uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu.

Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie natomiast z art. 37 ppsa w przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa.

W rozpoznawanej sprawie skarga była obarczona brakiem formalnym, gdyż pełnomocnik skarżących ani wraz ze skargą, ani na wezwanie Sądu nie złożyła pełnomocnictw uprawniających do działania w imieniu mocodawców przed sądami administracyjnymi.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem wezwał pełnomocnik do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braków formalnych skargi pod rygorem odrzucenia skargi.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że braki formalne nie zostały uzupełnione w terminie. Wezwanie do ich uzupełnienie zostało bowiem doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 21 grudnia 2018 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 16), na którym znajduje się adnotacja Sądu, w pozycji "rodzaj przesyłki", o treści: "wezwanie do uzupełnienia braków skargi + odpis odp. na skargę + info o trybie uproszczonym". Ustawowy siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków upłynął zatem 28 grudnia 2018 r. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był zobowiązany odrzucić skargę, w szczególności uwzględniając, że skarżący są w tym postępowaniu reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika.

Odnosząc się natomiast do zarzutu o braku podstaw do żądania nadesłania pełnomocnictw, wskazać należy, że ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych.

Wątpliwości budził art. 46 § 3 ppsa w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r., zgodnie z którym do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. W myśl natomiast tego przepisu w brzmieniu obecnie obowiązującym (wprowadzonym przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.

Przed wspomnianą nowelizacją przepis ten nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem wspomnianych wyżej rozbieżności w orzecznictwie. Aktualnie z omawianej regulacji jasno wynika, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 ppsa.

W niniejszej sprawie - jak już uprzednio wspomniano - pełnomocnictwa nie zostały złożone przy pierwszym piśmie stron wnoszonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. w skardze z 7 listopada 2018 r., co oznacza, że skarga dotknięta była brakiem formalnym. Powołanie się przez pełnomocnik skarżących na istnienie pełnomocnictw w aktach administracyjnych sprawy, w świetle cytowanych wyżej przepisów, nie mogło odnieść zamierzonego skutku.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia