Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 511/24 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A Sp. z o.o. w K. na rzecz Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 511/24 oddalił skargę A Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z [...] stycznia 2024 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu.

Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).

W skardze kasacyjnej skarżąca spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako: p.p.s.a.) zarzucono:

I. naruszenie prawa materialnego:

1. art. 68 i art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 – 2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079; dalej: "ustawa wdrożeniowa"), w zw. z załącznikiem nr 3 do Regulaminu wyboru projektów (kryteria wyboru projektów) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nieuwzględnienie przez PARP protestu od negatywnej oceny w ramach kryterium B+R: "Potencjał do wdrożenia wyników modułu" odpowiada prawu bowiem Projekt nie spełnia odnośnego kryterium, gdy tymczasem Projekt spełnia odnośne kryterium - Skarżąca przewidziała adekwatny sposób ochrony zaplanowanych rezultatów Projektu.

2. art. 68 i art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z załącznikiem nr 3 do Regulaminu wyboru projektów (kryteria wyboru projektów) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nieuwzględnienie przez PARP protestu od negatywnej oceny w ramach kryterium B+R: "Wskaźniki modułu" oraz kryterium rankingującym "Ekoinwestycja na poziomie kraju" odpowiada prawu bowiem Projekt nie spełnia odnośnych kryteriów, gdy tymczasem Projekt spełnia odnośne kryteria - Skarżąca prawidłowo przyporządkowała wskaźniki do Projektu, a we wniosku o dofinansowanie wskazała na jakiej podstawie Skarżąca wyliczyła wartość bazową wskaźników: "liczba dostępnych wartości cen rozliczeniowych energii elektrycznej dla członków spółdzielni", "częstotliwość raportowania do członków spółdzielni w zakresie bilansu i rozliczenia energii elektrycznej", "liczba członków spółdzielni, których może obsłużyć system".

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy, tj.;

1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zbyt ogólnikowym uzasadnieniu przez Sąd I instancji wyroku, pozbawiające Skarżącą informacji o przesłankach rozstrzygnięcia oraz uniemożliwiające dokonanie kontroli instancyjnej wyroku, przede wszystkim:

1) zaniechanie odniesienia się do wszystkich zarzutów (zupełne pominięcie zarzutów 2 pkt i), 2), 5)» 6), 7), 8) i 9), 10), 11} i 12) skargi) sformułowanych przez Skarżącą w treści skargi oraz wszystkich argumentów podniesionych w uzasadnieniu odnośnych zarzutów,

2) niepoparcie jakimkolwiek uzasadnieniem stwierdzenia, iż PARP w rozstrzygnięciu protestu nie formułował nowych zarzutów wobec wniosku o dofinansowanie Projektu, a jedynie "rozwinął" ocenę Komisja Oceny Projektów (dalej jako: "KOP"),

3) niejasne stwierdzenie, że Sąd I instancji w całości podziela stanowiska zarówno KOP, jak i PARP, gdy tymczasem (i dlatego stwierdzenie to prowadzi do niejasności uzasadnienia) rozstrzygnięcia KOP i PARP w wielu aspektach są ze sobą sprzeczne - podstawą utrzymania przez PARP negatywnej oceny Projektu (dokonanej przez KOP), w wielu kryteriach, były nowe (dodatkowe) zarzuty, których KOP wcześniej nie podnosił, a to jednocześnie w sytuacji w której PARP albo wprost wskazywał, że zarzuty KOP nie są trafne, względnie w ogóle je pomijał.

2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 68 ustawy wdrożeniowej w zw. z § 6 ust. 1 i 2 Regulaminu wyboru projektów poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez PARP odnośnych przepisów ustawy wdrożeniowej oraz Regulaminu naboru projektów, prowadzące do błędnego przyjęcia, że PARP nieuwzględniając protestu działała zgodnie z przepisami regulującymi procedurę oceny projektów, podczas gdy PARP z naruszeniem odnośnej procedury nie uwzględnił protestu od negatywnej oceny Projektu dokonanej przez KOP i nie przekazał Projektu do ponownej oceny KOP, co uniemożliwiło Skarżącej (jako Wnioskodawcy) wyjaśnienie podniesionych przez PARP nowych (dodatkowych) zarzutów w ramach udzielonych informacji na Panelu Komisji Oceny Projektu (na podstawie § 6 ust. 1 Regulaminu wyboru projektów) oraz uzupełnienia lub poprawienia wniosku o dofinansowanie (na podstawie §6 ust. 2 Regulaminu wyboru projektów).

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

Przed przystąpieniem do oceny podniesionych zarzutów należy przypomnieć, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Trzeba wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył Sąd I instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18). Uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Zaznaczyć również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie w pełni odpowiada warunkom, jakie stawia przed tym środkiem prawnym ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut kasacyjny niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga należytej precyzji w jego konstruowaniu w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12, LEX nr 1382183). Podnosząc zarzuty niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego wskazanych w punktach I.1.i I.2 petitium skarżąca kasacyjnie nie wykazała i nie wyjaśniła, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego dany przepis w ustalonym stanie faktycznym nie powinien być stosowany. Tego rodzaju argumentów nie sposób znaleźć w uzasadnieniu podniesionych zarzutów. Ogólnie rzecz ujmując, strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu (a w efekcie Sądu pierwszej instancji, który w pełni zaakceptował stanowisko organu, jako prawidłowe) i kwestionuje stanowisko przyjęte w ślad za organem przez Sąd pierwszej instancji w sporze odnoszącym się do kryterium "Potencjał do wdrożenia wyników modułów" . Spór ten dotyczy następującego aspektu: czy przewidywany sposób ochrony zabezpieczy przed skopiowaniem lub nieuprawnionym wykorzystaniem wyników modułu. Zdaniem Komisji Oceny Projektów a także eksperta powołanego do oceny protestu zaproponowana ochrona jest nieodpowiednia/nieadekwatna. Sąd pierwszej instancji to stanowisko podzielił trafnie uznając, że jednoznaczne wykluczenie ochrony patentowej wyników prac B+R w sytuacji, gdy projektowane rozwiązanie nie jest rozwiązaniem o charakterze tylko informatycznym sprawia, że zaplanowane rezultaty Projektu nie będą adekwatnie chronione. Strona w zarzucie pkt I.1 podaje, że "projekt spełnia odnośne kryterium" oraz, że "skarżąca przewidziała adekwatny sposób ochrony zaplanowanych rezultatów Projektu". W uzasadnieniu do tego zarzutu spółka opisuje wnioski ze swojej praktyki biznesowej oraz jakiego rodzaju politykę ochrony know-how i własności intelektualnej będzie prowadzić na etapie realizacji Projektu. Odnosząc się do tej argumentacji należy wskazać, że skoro – jak strona sama podaje - przedmiot projektu jest nowy i posiada poziom wynalazczy, to nie można uznać za nietrafną ocenę, że brak ochrony patentowej może zniweczyć rezultaty Projektu. Podkreślić przy tym należy, na co słusznie zwraca uwagę organ w piśmie z 15 lipca 2024 r., że treść merytoryczna oceny ekspertów nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego. Nie podważono w tej sprawie stwierdzenia eksperta zewnętrznego, że ochrona patentowa rozwiązań wysokosprawnych, niskoemisyjnych i zintegrowanych układów wytwarzania, magazynowania, przesyłu i dystrybucji energii jest powszechnie stosowana. Co więcej, w oświadczeniu strony skarżącej, powołującej się na przeprowadzone przez rzecznika patentowego badanie stanu techniki zawarto stwierdzenie, że przedmiot badań jest nowy i posiada poziom wynalazczy oraz że analiza patentów wykazała brak rozwiązań naruszających cechy znamienne badanego rozwiązania. Powyższe oznacza, że ujawnienie tego rozwiązania (chociażby nieumyślnie) zniweczy możliwość udzielenia ochrony patentowej na rzecz strony oraz pozwoli na wykorzystanie go przez inne podmioty. Powyższe nie wyklucza również możliwości uzyskania przez te podmioty skutecznej ochrony patentowej. To z kolei będzie mogło stanowić asumpt do wystąpienia wobec skarżącej z roszczeniami z tytułu naruszenia patentu. Tak więc nie można uznać za nieprawidłowy wniosek organu, że strona skarżąca nie spełniła jednego z obligatoryjnych kryteriów w ramach Modułu B+R "potencjał do wdrożenia wyników modułu" (v. kryteria obligatoryjne wspólne dla projektu – załącznik nr 3 do regulaminu wyboru projektów "Kryteria wyboru projektów". Powyższe powoduje, że wzmiankowany projekt nie mógł zostać wybrany do dofinansowania bowiem zgodnie z § 7 ust.1 regulaminu wyboru projektów, projekt może zostać wybrany do dofinansowania, jeśli w każdym z kryteriów obligatoryjnych, wspólnych dla projektu oraz w każdym z kryteriów obligatoryjnych dla każdego z modułów wchodzących w skład projektu otrzyma ocenę "TAK". W tym stanie rzeczy pozostałe zarzuty niniejszej skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego nawet gdyby okazały się zasadne, czego jednak w tej sprawie nie stwierdzono, nie mogą prowadzić do jej uwzględnienia.

Za nietrafne należy uznać również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania postawione w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W tym zakresie w pierwszej kolejności należy wskazać, że strona nie podjęła próby obligatoryjnego choćby uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Niezależnie od tego, odnosząc się do stanowiska skarżącej kasacyjnie stwierdzić trzeba, że w rozstrzygnięciu protestu podano dodatkowe argumenty przemawiające za tym, że podniesione w proteście zarzuty nie są trafne. Taka sytuacja, wbrew poglądowi strony skarżącej kasacyjnie, nie stanowi o naruszeniu przepisów regulujących sposób finalnego rozstrzygnięcia organu. Istotą postępowania zainicjowanego protestem jest bowiem ponowne sprawdzenie wniosku o dofinansowanie w aspekcie zarzutów podniesionych w proteście. W świetle art. 68 ustawy wdrożeniowej instytucja rozpatrująca protest weryfikuje prawidłowość oceny projektu i może podać argumentację dodatkową w stosunku do pierwotnej. Powyższy pogląd jest w pełni akceptowany przez judykaturę. Przykładowo w wyroku NSA z 3 października 2012 r. sygn. akt II GSK 1535/12 stwierdzono, że nie stanowi o wyjściu poza zakres protestu, posiłkowanie się dodatkową stosunku do pierwotnej argumentacją, bo przecież przedmiot protestu sprowadza się do kontestacji punktacji projektu w ramach określonych kryteriów i podkryteriów i w tych granicach powinno pozostawać jego rozstrzygnięcie, odpowiadając na konkretne zarzuty przy czym uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu może być różne. Powyższą argumentację Sąd rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną podziela i przyjmuje za własną.

Z kolei zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. nie jest zrozumiały z uwagi na to, że niniejsza sprawa była po raz pierwszy rozpoznawana w sądowym toku instancji, a zatem orzekając w tej sprawie ani organ ani Sąd nie działał w warunkach związania, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).