Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Gl 2024/15 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 11 lutego 2016 r. (sygn. akt III SA/Gl 2024/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: ppsa), oddalił skargę K. M. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach (dalej: Dyrektor IC) z [...] lipca 2015 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] lipca 2012 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych w barze w [...], który nie był kasynem gry. W lokalu znajdowało się urządzenie do gier o nazwie [...] (nr [...]), na którym w chwili rozpoczęcia kontroli były prowadzone gry przez klienta lokalu. Kontrolujący ustalili, że urządzenie to zostało umiejscowione w kontrolowanym lokalu na podstawie umowy najmu części powierzchni lokalu zawartej 3 lipca 2012 r. między K. K. (jako wynajmującym) a skarżącym (jako najemcą). Przeprowadzone w drodze eksperymentu gry kontrolne na automacie wykazały, że automat jest urządzeniem elektronicznym do gier, a prowadzone na nim gry są organizowane w celach komercyjnych i mają charakter losowy. Kontrolującym nie okazano zezwolenia na urządzanie gier na automatach.

Ustalenia kontroli skutkowały wszczęciem postępowania w sprawie nałożenia na skarżącego - jako urządzającego gry - kary pieniężnej za naruszenie przepisów ugh.

Decyzją z [...] lutego 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Bielsku-Białej nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.

Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z [...] lipca 2015 r. Dyrektor IC utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: ugh). Dyrektor IC stwierdził w szczególności, że skontrolowane urządzenie umożliwiało gry na automatach, o których mowa w ugh i które miały charakter losowy oraz urządzane w celach komercyjnych poza kasynem gry, zaś urządzającym te gry był skarżący. Wobec tego Dyrektor IC uznał, że zasadnie wymierzono skarżącemu karę pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh. Organ stwierdził przy tym, że przepis ten nie stanowi przepisu technicznego w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 204 z 21 lipca 1998 r., s. 37 ze zm.; dalej: dyrektywa 98/34/WE).

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję Dyrektora IC. Zarzucił w szczególności zastosowanie w sprawie art. 14 ust. 1 ugh, mimo że przepis ten - jako niezgodny z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE - nie może być stosowany przez organ władzy publicznej w stosunku do osób prywatnych.

WSA oddalił skargę.

Sąd uznał w szczególności, że zasadnicza część sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh mają charakter przepisów technicznych oraz czy możliwe jest oparcie rozstrzygnięcia na tych przepisach. Powołując się na orzecznictwo Sadu Najwyższego, WSA uznał, że spoczywający na sądzie krajowym obowiązek zapewnienia pełnej efektywności przepisów dyrektywy nie skutkuje automatyzmem wnioskowania, że przepis techniczny, odnośnie do którego zaniechano notyfikacji, nie może być stosowany, gdyż wykładnia przychylna prawu europejskiemu nie może prowadzić do naruszenia zasad konstytucyjnych. WSA podkreślił, że przepisy krajowe, które nie zostały notyfikowane zgodnie z dyrektywą 98/34/WE, nadal pozostają formalnie w mocy i w tym sensie obowiązują. WSA skonkludował, że dopóki ustawa nie utraciła mocy obowiązującej, sądy, a także organy administracji, obowiązane są stosować jej przepisy. Dlatego też WSA za niezasadny uznał zarzut wydania zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu, którego stosowania należało odmówić.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie oraz uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i wydanych w sprawie decyzji, a także o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci art. 14 ust. 1 ugh przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że można go zastosować w sprawie, w sytuacji gdy przepis ten w dacie czynu nie był poddany obowiązkowej notyfikacji, a jest "przepisem technicznym" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE i jako taki nie może być stosowany przez organy władzy publicznej w stosunku do osób prywatnych zarówno fizycznych, jak i prawnych, a przepis ten stanowi normę dopełniającą podstawę wymierzenia sankcji przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh.

W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumenty na poparcie zarzutu sformułowanego w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi Dyrektor IC wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (radca prawny) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wadliwości wyroku WSA autor skargi kasacyjnej upatruje przede wszystkim w tym, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh stanowi normę dopełniającą art. 14 ust. 1 ugh, a z kolei ten przepis jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu.

Problem relacji pomiędzy art. 14 ust. 1 ugh i art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh został rozstrzygnięty uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w składzie siedmiu sędziów w dniu 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16). Punkt 1 sentencji tej uchwały stanowi, że "Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy".

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu uchwały, że funkcja realizowana przez art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh nadaje temu przepisowi samoistny charakter w relacji do art. 14 ust. 1 ugh, co uzasadnia – wbrew twierdzeniom skarżącego – pogląd o braku podstaw do odmowy stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.

Uchwałą tą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 ppsa. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14).

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. W sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzajac od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 3600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, który wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed WSA.