II OSK 307/14 - Wyrok

Data orzeczenia	2015-10-07	
Data wpływu	2014-02-04	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Leszek Kamiński /przewodniczący/
Mirosław Wincenciak	
Symbol z opisem	6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom	
Hasła tematyczne	Inne	
Sygn. powiązane	II SA/Ke 730/13	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2012 nr 0 poz 270; art. 184; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 nr 0 poz 267; art. 156 par. 1 pkt 5; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483; art. 2, art. 8, art. 64 ust. 3;  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.	
Sentencja
Dnia 7 października 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 730/13 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 października 2013r., sygn. akt II SA/Ke 730/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], utrzymującą w mocy - po rozpatrzeniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] marca 2013 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] lipca 2002 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji tego organu z dnia [...] września 2002r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. M. F. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w Kielcach z dnia [...] lipca 2002 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu z dnia [...] września 2002 r. zarzucając, że decyzje były niewykonalne w dniu ich wydania i ich niewykonalność ma charakter trwały. Wskazał, że decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Osiek z dnia [...] listopada 2000 r. nałożono na niego obowiązek odtworzenia urządzenia wodnego nie figurującego w żadnych ewidencjach, planach czy mapach. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2000 r., którą Burmistrz Miasta i Gminy Osiek nakazał M. F. przywrócenie do stanu poprzedniego "wodzieniaka" poprzez odtworzenie przepustu pod drogą dojazdową do pól, na działce oznaczonej nr [...] w S., stanowiącej własność M. F. Zdaniem Kolegium decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Osiek była prawidłowa, a w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO w Kielcach decyzją z dnia [...] września 2002r. podtrzymało zawartą w decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. ocenę legalności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Osiek. Organ stwierdził, że nie zachodzą żadne przesłanki uzasadniające wyeliminowanie ww. rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, w tym wskazana przez skarżącego przesłanka z pkt 5 art. 156 § 1 k.p.a. Organ podkreślił, że decyzją z dnia [...] lipca 2002r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2002r. odmawiającą skarżącemu stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Osiek z dnia [...] listopada 2000 r. i w tej sytuacji trudno jest zarzucić Kolegium, że decyzja z dnia [...] lipca 2002 r. jest niewykonalna i jej niewykonalność ma charakter trwały. Kolegium, odwołując się do art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, wskazało, iż na podstawie kontroli z dnia 21 listopada 2000 r. ustaliło, że świeżo nawieziony piasek przez skarżącego na drodze dojazdowej spowodował niedrożność przepustu pod drogą, co stało się przyczyną zmiany kierunku spływu wody (widocznym na gruncie wyżłobionym rowkiem dochodzącym do miejsca nawiezienia piasku na drodze) oddziałując szkodliwie na działkę sąsiednią nr 2168, stanowiącą własność J. W. Organ podkreślił, że kilkakrotnie badał zgodność z prawem decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. za każdym razem stwierdzając, że jest prawidłowa. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie doszukał się wad prawnych w rozstrzygnięciach Kolegium i organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2013 r. M. F. zarzucił, że rozstrzygnięcie zostało wydane bez podstaw prawnych z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wyjaśnił, że każdy właściciel gospodarstwa rolnego ma własną drogę na pole. Urządzenie wodne nie figuruje w żadnych ewidencjach, planach oraz mapach i nie może go odtworzyć nie mając jego wymiarów. W ocenie skarżącego decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Osiek z dnia [...] listopada 2000 r. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. M. F. zarzucił, że Burmistrz nie wydał decyzji wszystkim właścicielom działek wymienionych w protokole oględzin, spisanym przez pracowników UMiG w O. w dniu [...] listopada 2000 r. Wyjaśnił, że wody z jego działki nr ewid. [...] spływają tylko na tę działkę, a decyzja Burmistrza przymusza bezprawnie do "przyjmowania" wód z innych działek bez dalszego odprowadzenia. Wskazał też, że M. W. nigdy nie był i nie jest jego sąsiadem, wykopał staw w polu bez pozwolenia wodnoprawnego oraz nie ma pozwolenia na odprowadzanie wód ze stawu. Skarżący wniósł o "unieważnienie" decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] listopada 2000 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podniósł, że przedmiotem kontroli jest decyzja SKO w Kielcach z dnia [...] czerwca 2013 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] września 2002 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji SKO z dnia [...] lipca 2002 r. Ma to istotne znaczenie, gdyż we wniosku inicjującym kontrolowane postępowanie administracyjne, datowanym na 21 grudnia 2012 r. M. F. wniósł o stwierdzenie nieważności:

1/ decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] listopada 2000 r. w przedmiocie nakazania skarżącemu przywrócenia "wodzieniaka" do stanu pierwotnego oraz 2/ decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2002 r. i [...] września 2002 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji opisanych w pkt 1/. Sąd zaznaczył, że postępowanie co do rozstrzygnięcia wniosku w zakresie pierwszej z ww. decyzji zostało zakończone ostatecznym postanowieniem SKO w Kielcach z dnia [...] stycznia 2013r., utrzymującym w mocy własne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a postępowanie objęte osądem w niniejszej sprawie dotyczy wyłącznie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2013 r., podjętej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia opisanego wyżej w pkt 1/. Tymczasem zarzuty, zawarte w odwołaniu jak i w skardze do sądu, podważają przede wszystkim decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. i nie mogły być przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu.

Sąd podkreślił, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji pod względem czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., przy czym niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek określonych w tym przepisie. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy "co do istoty" jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ nadzoru orzeka o stwierdzeniu nieważności decyzji tylko wówczas, gdy wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek określonych w art. 156 § 2 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia, ani też rozstrzygnięcie to nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. Sąd przytoczył treść art. 156 § 1 k.p.a. i podkreślił, że skarżący we wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazał, którymi z wad jest obarczona decyzja z dnia [...] września 2002 r. Powołał się co prawda na art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., ale wyłącznie w odniesieniu do decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. W ocenie Sąd organ badając rozstrzygnięcie będące przedmiotem wniosku dokonał właściwej analizy pod kątem naruszenia wypełniającego którąkolwiek z przesłanek opisanych w art. 156 k.p.a. Sąd stwierdził, że art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. odnosi się do naruszenia właściwości ustawowej organu administracji publicznej - w badanej decyzji (w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności) nie nastąpiło naruszenie przepisów o właściwości. W świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja wydana została bez podstawy prawnej, gdy dotyczy spraw z zakresu stosunków cywilnoprawnych, dotyczy spraw nieobjętych w ogóle regulacją administracyjnoprawną bądź też wydana została w sprawie, w której przepis prawa nie przewiduje dokonania czynności w formie decyzji - organ prawidłowo ustalił, że żadna z tych okoliczności w odniesieniu do decyzji z dnia [...] września 2002 r. nie zachodzi. Natomiast rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją, przez proste zestawienie ich ze sobą - nie można ww. decyzji podjętej w postępowaniu nieważnościowym przypisać wady rażącego naruszenia prawa. Zastosowanie przesłanki stwierdzenia nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. wchodzi w grę w przypadku uznania, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna - w rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca. Analizując art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie toczyło się z udziałem strony, a decyzja z dnia [...] września 2002 r. została osobiście odebrana przez skarżącego, a więc przesłanka z tego przepisu w sprawie nie zachodzi. Prawidłowo też organ ocenił, że nie zachodzi okoliczność wymieniona w pkt 5 § 1 art. 156 k.p.a., a decyzja stanowiąca przedmiot sprawy nadaje się do wykonania. Przesłanka nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy wykonanie decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą - w niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Przyczyna nieważności z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. odsyła do przypadków nieważności wynikających z przepisów szczególnych - przepis ten może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność; przepisu takiego skarżący nie wskazał, a organ nie dostrzegł go z urzędu.

W ocenie Sądu Kolegium w zaskarżonym rozstrzygnięciu zasadnie uznało, iż badana decyzja z dnia [...] września 2002 r. nie zawiera wad, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności przez zastosowanie art. 156 § 1 k.p.a.

W skardze kasacyjnej M. F., reprezentowany przez r.pr. P. C., zaskarżył powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 2, art. 8 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

2. naruszenie przepisów postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie Sądu pozostaje w sprzeczności z zasadą sprawiedliwości społecznej wskazaną w art. 2 Konstytucji RP. W przekonaniu skarżącego, żadnej decyzji lub orzeczenia nie można uznać za realizujące w/w zasadę konstytucyjną, jeżeli sankcjonuje lub toleruje dalsze pozostawanie w obrocie prawnym decyzji administracyjnej dotkniętej wadą nieważności. Skarżący podkreślił, że decyzją administracyjną nałożono na skarżącego obowiązek odtworzenia urządzenia wodnego w rzeczywistości nie figurującego w żadnych ewidencjach, na żadnych mapach ani oficjalnych planach terenu, a zatem wydano decyzję trwale niewykonalną, a więc nieważną w świetle art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem skarżącego nałożono na niego obowiązek, który w przypadku jego wykonania spowodowałby istotne zwiększenie zagrożenia zalaniem jego własnego gospodarstwa i znajdujących się na nim obiektów gospodarskich, wobec braku jakiegokolwiek drożnego systemu dalszego odprowadzania wód do rzeki oraz braku przesłanek, że system taki kiedykolwiek powstanie, wobec całkowitej wieloletniej bierności w lej sprawie ze strony władz lokalnych. Skarżący podniósł, że wobec braku jakiejkolwiek dokumentacji technicznej dotyczącej rzeczonego urządzenia wodnego, a nawet formalnych przesłanek pozwalających na przyjęcie, że urządzenie takie w przeszłości w ogóle istniało, zobowiązanie wykonawcy do jego "odtworzenia" jawi się od samego początku jako niewykonalne i to niewykonalne w sposób trwały. Nie można "odtworzyć" nieistniejącego urządzenia lub urządzenia o nieznanych parametrach technicznych. Decyzja Burmistrza Miasta i Gminy O. w istocie nakłada na wnioskodawcę obowiązek wykonania innego (nowego) urządzenia z uwagi na fakt, że wnioskodawca i organ nie posiadają żadnej wiedzy na temat rzekomego urządzenia, które zdaniem organu wnioskodawca winien odtworzyć. Skoro Urząd Miasta i Gminy w O. nie dysponuje żadnymi dokumentami sprzed daty wydania decyzji, potwierdzającymi istnienie przedmiotowego urządzenia wodnego, decyzję należy uznać za trwale niewykonalną, bowiem rzeczywiste "odtworzenie" urządzenia byłoby możliwe wyłącznie w oparciu o właściwą dokumentację z ówczesnego okresu. Każde inne działanie nie będzie w istocie zmierzać do "odtworzenia" ale do "wytworzenia" urządzenia, pozostając w oczywistej sprzeczności z treścią decyzji. W drodze wadliwej decyzji organ usiłuje osiągnąć skutek ograniczający w sposób nieuzasadniony prawo własności skarżącego, narażając go na poważne szkody materialne i to nie z jego własnej winy. Pomimo faktu, że posiadacze sąsiadujących nieruchomości swoimi działaniami doprowadzili do zakłócenia stosunków wodno – prawnych - co potwierdza jednoznacznie protokół oględzin z dnia 21 listopada 2000r., wskazujący, że do zakłócenia stosunków wodnych przyczyniła się m.in. R. D. poprzez podwyższenie swojej działki nawożąc ją ziemią, co w konsekwencji powoduje obrywanie się ziemi po deszczu i zamulanie rowka oddzielającego sąsiednią nieruchomość skarżącego - obowiązki administracyjne w kwestii przywrócenia stanu poprzedniego nałożono na skarżącego, pomimo, że nie podejmował żadnych działań mogących zakłócać stosunki wodno – prawne. Jak wykazano w trakcie postępowania nieuregulowana została również w żaden sposób, wbrew przepisom ustawy - Prawo wodne, kwestia odprowadzania wody ze stawów Pana W. i Państwa D. pozostająca w ścisłej korelacji z decyzją wydaną wobec skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie może odnieść zamierzonego skutku, albowiem postawione zarzuty nie są usprawiedliwione.

Po pierwsze, chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Podkreślić należy, iż z "niewykonalnością" decyzji mamy do czynienia, w sytuacji gdy nie ma możliwości technicznych wykonania decyzji (tzw. niewykonalność faktyczna) lub gdy istnieją prawne nakazy lub zakazy, stwarzające nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw i obowiązków ustanowionych w decyzji (tzw. niewykonalność prawna). Jednak niewykonalność, o której wyżej mowa powinna mieć charakter trwały. Oznacza to, że niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień w niej zawartych są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych, tkwiących w ich naturze (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 1985 r., sygn. akt I SA 1090/84; z dnia 10 maja 1995 r., sygn. akt SA/Ka 486/94, publ. ONSA 1996, nr 2, poz. 89; z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1300/06; J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 635-636). Nie stanowią powodu niewykonalności decyzji ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe, ani też trudności techniczne, czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Zakamycze 2005, s. 977 i powołane tam orzecznictwo). Decyzji nie można uznać za niewykonalną tylko dlatego, iż jej wykonanie wywoła niekorzystne skutki ekonomiczne dla strony, spowoduje trudności w wykorzystaniu urządzeń technicznych lub wymaga znacznych nakładów finansowych.

Na mocy art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Przepis ten łączy niewykonalność decyzji z istnieniem przeszkód natury obiektywnej w jej wykonaniu, tj. z przeszkodami istniejącymi w dacie wydania decyzji i - co do zasady - nieusuwalnymi przez cały czas, a o takich nie można mówić w rozpoznawanej sprawie.

M. F. podnosi okoliczności, które zdaniem skarżącego świadczą o niewykonalności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] listopada 2000 r., którą nakazano M. F. przywrócenie do stanu poprzedniego "wodzieniaka" poprzez odtworzenie przepustu pod drogą dojazdową do pól, na działce oznaczonej nr [...] w S., stanowiącej własność M. F. W ocenie skarżącego decyzja Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] listopada 2000 r. jest trwale niewykonalna, gdyż nakłada na skarżącego obowiązek odtworzenia urządzenia wodnego w rzeczywistości nie figurującego w żadnych ewidencjach, na żadnych mapach ani oficjalnych planach terenu, a więc jest nieważna w świetle art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Tymczasem przedmiot skargi wniesionej do Sądu pierwszej instancji, a tym samym przedmiot kontroli legalności dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymująca w mocy - po rozpatrzeniu wniosku M. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] marca 2013 r. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] września 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2002 r., którą Kolegium odmówiło 2000 r.

W tym stanie rzeczy podnoszenie trwałej niewykonalności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] listopada 2000 r. nie mogło mieć wpływu na ocenę legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2013 r.

Przypomnieć należy, iż stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych ciężkimi wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987/1/35 i z dnia 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, nr 23, s. 43).

Rację ma Sąd pierwszej instancji, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. nie dopuściło się naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2002 r. i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] lipca 2002 r. - którą Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] listopada 2000 r. – nie była dotknięta wadą nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można skutecznie twierdzić, że decyzja Kolegium odmawiająca stwierdzenia nieważności innej decyzji Kolegium jest trwale niewykonalna. Natomiast w postępowaniu wywołanym skargą wniesioną w niniejszej sprawie nie podlegała ocenie decyzja Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] listopada 2000 r.

Chybiony jest także zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 2, art. 8 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez ich błędną wykładnię, albowiem Sąd nie dokonywał wykładni tych przepisów, a zatem nie mógł dopuścić się ich naruszenia w tej formie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest również usprawiedliwiony zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 2 Konstytucji RP ( zasada demokratycznego państwa prawnego) oraz art. 8 stanowiącego, iż Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej i przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Sąd pierwszej instancji nie naruszył także art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi gwarancję, iż własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.

Podkreślić należy, że zarówno w petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu, nie przedstawiono argumentacji dającej podstawę do uznania, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia powyższych przepisów Konstytucji RP. Jak już wyżej wskazano zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja Kolegium nie jest dotknięta wadą nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Decyzja ta nie powoduje też naruszenia prawa własności.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.