Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 714/22 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 31 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Postanowieniem z dnia 4 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 714/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w sprawie ze skargi W.R. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 31 grudnia 2021 r., w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji określonej w naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). WSA podkreślił, iż skarżący podał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, lecz nie uprawdopodobnił tych okoliczności w dostateczny sposób. Sąd pierwszej instancji zważył, że skarżący szczególnie nie wykazał w stosownej dokumentacji swojej aktualnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia mu poniesienie wymaganych zobowiązań, w tym stopnia swojego zadłużenia, wartości posiadanego majątku ruchomego i nieruchomości czy wysokości środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. Ponadto WSA wskazał, iż sama wysokość ciążącego zobowiązania podatkowego nie stanowi wystarczającej przesłanki do skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż konieczność zapłaty wyegzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem wydanej decyzji.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zarzucając naruszenie:

1) art. 61 § 3 P.p.s.a. - poprzez wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sytuacji kiedy natychmiastowe wykonanie decyzji wiąże się z wyrządzeniem znacznej szkody w majątku skarżącego i spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków,

2) art. 61 w zw. z art. 133 P.p.s.a. - poprzez wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji bez uprzedniego wypełnienia obowiązku rozważenia z urzędu okoliczności przemawiających za wstrzymaniem bądź odmową wstrzymania wykonania aktu (czynności), niezależnie od treści (czy wręcz jej braku) uzasadnienia samego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżący wniósł o zmianę postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów opłaty sądowej, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, a także o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej, dołączonej do zażalenia oraz historii konta skarżącego, znajdującej się w aktach sprawy.

Skarżący podniósł w zażaleniu, iż jego trudna sytuacja życiowa spowodowana jest złym stanem zdrowia, skarżący podejmuje się leczenia nowotworu złośliwego jelita grubego, cukrzycy typy drugiego oraz wad kręgosłupa, przez co musi on ponosić wszelkie koszty z tym leczeniem związane. W ocenie skarżącego nie da się naprawić skutków zdrowotnych wywołanych brakiem środków na podejmowane leczenie, przez fakt, iż żądana kwota niemal 70.000,00 zł przekracza jego możliwości finansowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast brak lub nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).

Wymaga podkreślenia fakt, iż znaczna szkoda, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., jest szkodą zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia, ani nie będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego. Do takich szkód zaliczają się uszczerbki na zdrowiu (vide Postanowienie NSA z 24.04.2014 r., II FSK 1406/12, LEX nr 1452470). Opisane przez skarżącego choroby, poparte załączoną do zażalenia dokumentacją medyczną, nie będące leczone na bieżąco, mogą przyczynić się do powstania nieodwracalnych skutków zagrażających zdrowiu. Skarżący w zażaleniu szczegółowo opisał swoją sytuację zdrowotną, przedstawił stosowną dokumentacje medyczną i wskazał rodzaj szkody, grożącej mu na wskutek niewstrzymania wykonania aktu, co może wskazywać na zaistnienie przesłanki do zastosowania instytucji określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Słusznie Sąd pierwszej instancji zważył, iż strona skarżąca jest zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a., dlatego też WSA ponownie rozpoznając sprawę winien poddać ocenie wszelkie dowody przedstawione przez skarżącego, uzasadniające słuszność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w szczególności te przedstawione w zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odnośnie do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wyjaśnić należy, iż nie może on zostać uwzględniony, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a. regulujące kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie znajdują zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości.