Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 771/14 w sprawie ze skargi [A.] Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w G. na rzecz [A.] Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 771/14, po rozpoznaniu skargi . na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 11 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego w pkt 1 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 29 stycznia 2014 r. nr [...]. W pkt 2 zasądził od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony zwrot kosztów postępowania. W pkt 3 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w G. decyzją z dnia 29 stycznia 2014 r., - działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 dalej: Ordynacja podatkowa lub o.p.,) art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.; dalej: Prawo celne), art. 20 ust. 1, ust. 3 lit. c, g, art. 67, art. 78 ust. 1 i 3, art. 214 ust. 1, art. 201 ust. 2, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) - dalej: WKC, rozporządzenia Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 284 z dnia 29.10.2010r.), art. 1, art. 2 rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. UE L 204/1 z dnia 9.08.2011), określił dla towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 24 maja 2011 r. nr [...]: 1. jako kraj pochodzenia – Chiny; 2. stawkę celną erga omnes w wysokości 7 %; 3. niezaksięgowaną kwotę należności celnych (A00) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości [...] zł; 4. stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 62,9 %, z dodatkowym kodem TARIC - B999; 5. niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości [...] zł; 6. odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo Celne od ww. kwot w pkt 3 i pkt 5.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 24 maja 2011 r. [...] -dalej: spółka - zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu towar - siatka podtynkowa z włókna szklanego, sprowadzony z M. Eksporterem towaru, zgodnie z przedstawioną fakturą z dnia 19 kwietnia 2011 r. nr [...] - była malezyjska firma [...] Zgłoszenie zostało przyjęte i zarejestrowane pod nr OGL [...] . Spółka zadeklarowała kwotę należności celnych (A00) w wysokości 11.219 zł z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej 3,5% na podstawie świadectwa pochodzenia [...] , a wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów określona została w kwocie [...] zł.

W dniu 26 lipca 2013 r. do organu wpłynął raport Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (dalej: OLAF) z przeprowadzonego przy współpracy malezyjskich władz administracyjnych dochodzenia, które dotyczyło eksportu siatki z włókna szklanego do UE. Dochodzenie przeprowadzone zostało w związku z podejrzeniem, że towar deklarowany w kraju importu jako pochodzący z M., faktycznie pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej. Wyniki oraz wnioski z przeprowadzonej w Malezji przez OLAF misji zawarte zostały w raporcie z misji z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz w raporcie końcowym z dnia 2 maja 2013 r. nr [...]i przekazane wraz z załącznikami na płycie CD zainteresowanym krajom Unii Europejskiej. Towar objęty zgłoszeniem celnym nr [...] poddany był w M. jedynie czynnościom przeładunkowym zachował swoje chińskie pochodzenie, a w związku z powyższym podlegał środkom taryfowym obowiązującym jak dla towarów przywożonych z Chin. Mając na względzie treść art. 20 ust. 1, art. 67, art. 78 ust. 3 i art. 214 ust. 1 WKC dla towaru winna być zastosowana obowiązująca w dniu zgłoszenia stawka celna erga omnes w wysokości 7%.

Nadto w dniu objęcia przesyłki wnioskowaną procedurą celną dla towaru zakwalifikowanego do kodu TARIC 7019 59 00 10, pochodzącego z C., obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) Nr 138/2011 z dnia 16 lutego 2011 r., nakładające obowiązek poboru tymczasowego cła antydumpingowego w stawce 62,9%. Obecnie obowiązującym aktem prawnym jest rozporządzenie wykonawcze Nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r., w którym Rada (UE) zdecydowała o nałożeniu ostatecznego cła antydumpingowego (art.1) i ostatecznym pobraniu cła (art. 2 ust.2) nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Dla towaru, jako pochodzącego z Chin, klasyfikowanego do kodu TARIC 7019 59 00 10 stawka cła antydumpingowego ostatecznego (A30) zgodnie z art. 2 rozporządzenia, określona dla wszystkich pozostałych przedsiębiorstw, została utrzymana na poziomie określonym dla cła tymczasowego i wynosi 62,9%.

W niniejszej sprawie zadeklarowanie m. preferencyjnego pochodzenia dla towarów faktycznie pochodzących z Chin, spowodowało ominięcie obowiązujących w stosunku do towaru środków taryfowych, a tym samym zaniżenie należności celnych. W związku z tym organ musiał określić stawki celne oraz należności celne i podatkowe zwiane ze sprowadzonym towarem. Jednocześnie organ odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy – Prawo celne.

Orzekając na skutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w G. decyzją z dnia 11 lipca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Spółka uzupełniła skargę podnosząc zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 212 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, podczas gdy w obrocie prawnym pozostaje wcześniejsza decyzja ostateczna dotycząca tej samej sprawy, tj. wydana w stosunku do tego samego podmiotu w związku z tym samym zgłoszeniem celnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 247 § 1 pkt 4 i art. 128 O.p., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podkreślił, że zaskarżona decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 247 § 1 pkt 4 O.p., bowiem w aktach sprawy znajduje się decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 6 grudnia 2012 r. nr [...];[...]) orzekająca w przedmiocie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 24 maja 2011 r. w sprawie: wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem, retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, podatku od towarów i usług wraz z odsetkami. Decyzja ta nie została zaskarżona. Stała się ostateczna. W konsekwencji sprawa rozstrzygnięta przez organ celny decyzją z dnia 6 grudnia 2012 r. legitymuje się przymiotem "powagi rzeczy osądzonej" (res iudicata), a zatem możliwość jej ponownego rozpoznawania i rozstrzygania mogłaby nastąpić tylko i wyłącznie wskutek uprzedniego wzruszenia w nadzwyczajnym trybie postępowania tej decyzji.

W ocenie WSA wobec funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z dnia 6 grudnia 2012 r. rozstrzygającej w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania należności celnych na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 24 maja 2011 r. – brak było podstawy – bez uprzedniego wzruszenia tej decyzji - do wydania kolejnej decyzji rozstrzygającej ponownie w tym samym przedmiocie tj. w sprawie retrospektywnego zaksięgowania należności celnych w odniesieniu do tego samego zgłoszenia celnego. W związku z tym kontrolowane decyzje są wadliwe, gdyż rozstrzygały tę samą sprawę, która została uprzednio już rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia 6 grudnia 2012 r. Co prawda, przedmiotem zaskarżonych decyzji były także inne rozstrzygnięcia, jednakże mając na uwadze to, że w kontrolowanych sprawach orzeczenie w sprawie retrospektywnego zaksięgowania wiązało się ściśle z pozostałymi rozstrzygnięciami: rozstrzygnięciem stwierdzającym kraj pochodzenia towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym (pkt 1 sentencji decyzji organu I instancji) i rozstrzygnięciem określającym wysokość należnej stawki celnej dla tych towarów (pkt 2 i 4 sentencji tejże decyzji), a w konsekwencji z rozstrzygnięciem w przedmiocie poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy – Prawo celne (pkt 6 sentencji tej decyzji) to skargę należało uwzględnić.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Izby Celnej w G., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania tj.

1. art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 3 § 1, art. 1 § 2 i art. 2 oraz art. 134, art. 135 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej sprawowanej przez sąd administracyjny, w wyniku której stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji, podczas gdy, wbrew dowolnemu uznaniu przez Sąd, Strona Skarżąca nie prowadziła postępowania celnego z rażącym naruszeniem przepisów, wskutek którego doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa - art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji Podatkowej, a materiał dowodowy zebrany w sprawie dawał podstawy w świetle art. 151 p.p.s.a do nieuwzględnienia skargi Strony przeciwnej i jej oddalenia, jako bezzasadnej;

2. art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, art. 73 ust. 1 Prawa celnego i art. 220 WKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż organ celny wydał decyzję pierwotnie rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, tym samym naruszył zasadę ogólną postępowania wyrażającą się w trwałości decyzji ostatecznych a sformułowaną w art. 128 Ordynacji podatkowej;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe i sprzeczne z regułami prawa sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Wskazane uchybienia były konsekwencją wadliwie zakreślonej przez Sąd granic sprawy celnej w ujęciu materialnoprawnym, stanowiącej podstawę zaskarżenia z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj. naruszeniu:

1. art. 220 w z w. z art. 73 ust. 1 WKC, przez błędną wykładnię tj. uznanie, że retrospektywne zaksięgowanie kwoty wynikającej z długu celnego, w sytuacji wydania decyzji w tym zakresie, zawsze obliguje organ celny do wydania "następnej" decyzji w tym trybie, po spełnieniu przesłanek przewidzianych w Ordynacji podatkowej a dotyczących spełnienia przesłanek, nadzwyczajnych do wzruszenia prawomocnej decyzji;

2. art. 73 ust. 1 Prawa celnego przez niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w konieczności odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej z rażącym pominięciem odrębności postępowania celnego uregulowanego przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego w tym

- art. 51 Prawa Celnego, które winno być interpretowane z zasadami instytucji retrospektywnego zaksięgowania unormowanego w art. 220 WKC;

- art. 78 ust.3 WKC nakazującego organowi celnemu uregulowanie sytuacji prawnej towaru, przy uwzględnieniu danych uzyskanych w toku kontroli celnej po zwolnieniu towaru.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 29 stycznia 2014 r. została wydana w sprawie określenia należności celnych podlegających retrospektywnemu zaksięgowaniu z uwagi na przekazanie przez OLAF dokumentów uzasadniających uznanie, iż sprowadzony przez stronę towar posiadał w istocie niepreferencyjne chińskie pochodzenie. W konsekwencji dopuszczenie go do obrotu w Unii Europejskiej uwarunkowane było uiszczeniem cła antydumpingowego. Tymczasem, uprzednia decyzja tego organu tj. decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z G. z dnia 6 grudnia 2012 r., dotyczyła określenia wartości celnej, która ma wpływ na wymiar należności celnych, a które w tej sprawie nie podlegały retrospektywnemu zaksięgowaniu. Jej przedmiotem było ustalenie prawidłowej wartości celnej.

W ocenie organu zaskarżona decyzja, nie wzruszała rozstrzygnięcia zawartego we wcześniejszej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. Każda z obu decyzji dotyczyła odrębnych elementów kalkulacyjnych i odrębnych kwot potencjalnie podlegających retrospektywnemu zaksięgowaniu. Pierwsza decyzja dotyczy cła "zwykłego", natomiast kolejna " antydumpingowego".

Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Ponieważ zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania sformułowane w osnowie skargi kasacyjnej są ze sobą ściśle powiązane, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił łącznie odnieść się do tych zarzutów.

Autor skargi kasacyjnej zasadnie wywodził, że przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w art. art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej jest spełniona wówczas, gdy organ celny dwukrotnie rozpatrzy tożsamą sprawę i kolejno dwa razy po sobie – stosownie do art. 128 tej ustawy - będą wydane decyzje ostateczne, czyli zaistnieje sytuacja, w której organ rozstrzygnie dwa razy tę samą sprawę. Natomiast o tożsamości sprawy w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej można mówić, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Nie można mówić o niezmienionym stanie faktycznym w sytuacji odmienności chociażby jednego z jego elementów.

Wobec tego, ze w rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do wykazania, czy występuje tożsamość sprawy pod względem przedmiotowym, należy w pierwszej kolejności odnieść się do rozstrzygnięć zawartych w tych dwóch decyzjach ostatecznych.

Pierwsza decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 6 grudnia 2012 r. znak: [...]dotyczyła zgłoszenia celnego nr [...]z dnia 24 maja 2011 r. Towarem objętym procedurą dopuszczenia do obrotu były tkaniny siatkowe z w włókien szklanych, sprowadzone z M. Obejmując te towary procedurą dopuszczenia do obrotu kwotę należności celnych określono z zastosowaniem stawki celnej preferencyjnej 3,5% na podstawie świadectwa pochodzenia FORM-A.

Organ we wskazanej decyzji określił wartość celną towaru objętego zgłoszeniem w kwocie [...] zł z uwzględnieniem prawidłowej kwoty ubezpieczenia ([...]), jednocześnie odstępując od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych ([...]) w wysokości [...] zł, podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych zgłoszeniem celnym oraz orzekł o poborze odsetek wynikających z art. 37 ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług. Nadto organ poinformował stronę, że w przypadku otrzymania z Europejskiego Biura Antykorupcyjnego OLAF informacji, iż pochodzenie towaru jest faktycznie inne od deklarowanego, bądź wycofania przez władze M. pozytywnego wyniku weryfikacji dowodów pochodzenia w przypadku stwierdzenia, że wystawienie ich było konsekwencją niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, w przedmiotowej sprawie postępowanie zostanie wznowione z urzędu.

W późniejszej decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 11 lipca 2014 r. nr [...], organ orzekał w stosunku do tego samego zgłoszenia celnego (nr [...] z dnia 24 maja 2011 r.), rozstrzygając w przedmiocie kraju pochodzenia towaru objętego tym zgłoszeniem – Chiny, stawki celnej erga omnes oraz stawki rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego, retrospektywnego zaksięgowania należności celnych oraz odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne.

Skarżący organ twierdzi, że wymienione decyzje ostateczne nie są tożsame pod względem przedmiotowym, gdyż pierwsza z tych decyzji dotyczy ustalenia prawidłowej wartości celnej tj. cła zwykłego, natomiast kolejna cła antydumpingowego. Zatem decyzje te dotyczą odrębnych elementów kalkulacyjnych i odrębnych kwot potencjalnie podlegających retrospektywnemu zaksięgowaniu.

Stanowisko to nie zasługuje na aprobatę, ponieważ obie decyzje dotyczyły retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, zawierając odmienne rozstrzygnięcia w tym zakresie. Decyzja z dnia 6 grudnia 2012 r. wskazuje, że sprowadzony przez stronę towar został wyprodukowany w M. i wobec tego kwotę należności celnych określono z zastosowaniem stawki preferencyjnej 3,5%, natomiast w zaskarżonej decyzji dla towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym określono kraj pochodzenia – C., stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 62,9% oraz niezaksiegowną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości określonej w decyzji.

W takiej sytuacji nie można skutecznie wywodzić, że nie zachodzi tożsamość sprawy pod względem przedmiotowym.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, że we wskazanych decyzjach ostatecznych retrospektywne zaksięgowanie należności celnych wiązało się ściśle z pozostałymi rozstrzygnięciami, tj. rozstrzygnięciem stwierdzającym kraj pochodzenia towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym (pkt 1 sentencji decyzji organu I instancji) i rozstrzygnięciem określającym wysokość należnej stawki celnej dla tych towarów (pkt 2 i 4 sentencji tejże decyzji), a w konsekwencji z rozstrzygnięciem w przedmiocie poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy – Prawo celne (pkt 6 sentencji tej decyzji), co jednoznacznie wskazuje na ponowne rozstrzygnie przez organy celne tej samej sprawy.

Wobec tego, że w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja z dnia 6 grudnia 2012 r. rozstrzygająca już w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania należności celnych na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 24 maja 2011 r., prawidłowym jest stanowisko Sądu I instancji, że brak jest podstawy prawnej - bez uprzedniego wzruszenia tej decyzji - do wydania kolejnej decyzji rozstrzygającej ponownie w tym samym przedmiocie, tj. w spawie retrospektywnego zaksięgowania należności celnych w stosunku do tego samego zgłoszenia.

Podsumowując, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie naruszył wymienionych w osnowie skargi kasacyjnej przepisów, w sposób jaki to przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.