Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 805/22 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w B. na decyzję Komendanta Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w Białymstoku z dnia 29 sierpnia 2022 r. nr PD-15/22/TD/ZG w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez wymaganego świadectwa kierowcy oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 805/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę F. Sp. z o.o. w B. na decyzję Komendanta Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w Białymstoku z dnia 29 sierpnia 2022 r. nr PD-15/22/TD/ZG w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła F. Sp. z o.o. w B., zaskarżając powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku – w przypadku uznania zasadności zarzutu przedstawionego w pkt 1; rozpoznanie skargi zgodnie z art. 188 p.p.s.a. i uchylenie w całości decyzji administracyjnej oraz przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania, a także związanie go wykładnią prawa w zakresie uznania, że kierowca nie pozostawał w dyspozycji skarżącej w okolicznościach danej sprawy – w przypadku uznania zasadności zarzutu przedstawionego w pkt 2. Skarżąca spółka wniosła również o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie w oparciu o art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. dowodów z dołączonych do skargi kasacyjnej dokumentów w postaci:

1) Umowy o świadczenie usług nr 31/12/2020 z dnia 31 grudnia 2020 r. zawartej pomiędzy skarżącą, jako zleceniodawcą, a U., jako wykonawcą,

2) Umowy o organizacji przewozów ładunków z dnia 1 listopada 2020 r. zawartej pomiędzy skarżącą, jako przewoźnikiem, a U., jako zleceniodawcą,

3) Oświadczenia F. Sp. z o.o. oraz U. z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie zasad wykonywania przewozów w 2022 r., w tym funkcji przewoźnika,

w celu wykazania faktu prowadzenia przez skarżącą i U. współpracy zakresie realizacji przewozów i współrealizacji przewozów przez te podmioty, w tym przewozu, w ramach którego doszło do kontroli w dniu 12 czerwca 2022 r. oraz wykonywania kontrolowanego przewozu z 2022 r. przez U. w roli przewoźnika sukcesywnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływa na wynik sprawy, tj. naruszenie:

1) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2022, poz. 2000 ze zm., dalej "k.p.a."), poprzez oddalenie skargi i brak jej uwzględnienia, mimo rażącego naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego tj. art. 32a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 92a ust. 1, 6 i 7 (l.p. 3.3 załącznika nr 3) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. 2022, poz. 180 ze zm., dalej "u.t.d.") poprzez nieuwzględnienie okoliczności wspólnego realizowania kontrolowanego przewozu przez skarżącą wraz z U. i w efekcie pominięcie posiadania świadectwa kierowcy przez kierowcę realizującego przewóz oraz nałożenie kary przewidzianej w tych przepisach;

2) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i brak jej uwzględnienia oraz uchylenia decyzji Komendanta Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w Białymstoku z dnia 5 września 2022 r., nr PD-15/22/TD/ZG i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu, mimo że w zaskarżonej decyzji (wydanej na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych w oparciu o niepełny materiał dowodowy), przyjęto, że Porozumienie pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 3 lutego 2022 r. zawarte przez skarżącą z U. nie pozwala na uznanie, że kierowca A. A. w dacie kontroli posiadał ważne świadectwo kierowcy, podczas, gdy prawidłowa ocena tych dowodów prowadzi do wniosku, że kontrolowany kierowca posiadał ważne świadectwo kierowcy i nie istniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej;

3) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i brak jej uwzględnienia oraz uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania, mimo że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego, na skutek:

a) pominięcia dowodu z Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 3 lutego 2022 r. na fakt pozostawania przez kierowcę wyłącznie w dyspozycji spółki U., z pomocą której skarżąca realizowała międzynarodowy transport drogowy;

b) braku zweryfikowania:

i. jakie prawo (polskie, czy litewskie) jest prawem właściwym dla stosunku zatrudnienia kierowcy, w świetle postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) (Dz.U.UE.L.2008, poz. 177, s. 6 ze zm.),

ii. czy litewskie przepisy dotyczące zatrudnienia pozwalają na zawieranie porozumień (umów) w rodzaju Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 3 lutego 2022 r.;

iii. jakie są skutki zawarcia Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 3 lutego 2022 r. w świetle prawa litewskiego,

iv. znaczenia porozumień w rodzaju ww. Porozumienia przy współpracy transportowej i przewozów realizowanych wspólnie przez skarżącą i U. dla świadectwa kierowcy wydanego U. w odniesieniu do kierowcy.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu:

1) art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U. UE. L. 2009.300.72) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że osoba prowadząca pojazd pozostawała w dyspozycji skarżącej w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy osoba prowadząca pojazd pozostawała wyłącznie w dyspozycji U.;

2) art. 5 ust. 1 Rozporządzenia 1072/2009 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że osoba prowadząca pojazd nie mogła posługiwać się w trakcie przewozu świadectwem kierowcy wydanym dla U. i powinna posługiwać się świadectwem kierowcy wydanym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, podczas gdy osoba ta nie była zatrudniona przez skarżącą oraz nie pozostawała w jego dyspozycji, a przewóz był realizowany przez skarżącą wspólnie z U.;

3) art. 5 ust. 2 Rozporządzenia 1072/2009 w zw. z treścią Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 3 lutego 2022 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że kierowca podlegał dyspozycji skarżącej, podczas gdy w świetle Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 3 lutego 2022 r. kierowca pozostawał w wyłącznej dyspozycji U., a w konsekwencji kierowca nie musiał posiadać świadectwa kierowcy wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego;

4) art. 3 Rozporządzenia 1072/2009 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że kierowca, będący obywatelem państwa trzeciego, nie posiadał świadectwa kierowcy, podczas gdy będąc zatrudnionym przez U. oraz pozostając w wyłącznej dyspozycji i tego podmiotu, posiadał on świadectwo kierowcy wymagane przepisami Rozporządzenia 1072/2009.

W piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2023 r. skarżąca spółka przedłożyła następujące dokumenty poświadczone za zgodność z oryginałem:

1) Umowa o świadczenie usług nr 31/12/2020 z dnia 31 grudnia 2020 r. zawarta między skarżącą jako zleceniodawcą, a U., jako wykonawcą,

2) Umowa o organizacji przewozów ładunków z dnia 1 listopada 2020 r. zawarta pomiędzy skarżącą, jako przewoźnikiem, a U., jako zleceniodawcą,

3) Oświadczenie F. Sp. z o.o. oraz U. z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie zasad wykonywania przewozów w 2022 r., w tym funkcji przewoźnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Komendanta Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w Białymstoku w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy (lp. 3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) stwierdził, że decyzja ta nie jest nie zgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że według Sądu I instancji, przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się działaniem strony znamion przypisanego jej deliktu, a w konsekwencji nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Zwłaszcza, gdy w uzasadnieniu tego wniosku podkreślić, że ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17).

Odnosząc się z perspektywy przedstawionych uwag wprowadzających do oceny zasadności – a co za tym idzie skuteczności – zarzutów adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia trzeba stwierdzić, że zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważają zarzuty z pkt 1 ppkt 1) – 3) petitum skargi kasacyjnej.

Zwłaszcza, że ich ocena – abstrahując już nawet od wadliwej konstrukcji zarzutu z pkt 1 ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej, na gruncie którego prawidłowość ustaleń fatycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie strona podważa z pozycji zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 32a w związku z art. 87 ust. 1 pkt 4 i art. 92a ust. 1 ust. 6 i ust. 7 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 3.3. załącznika nr 3 do tej ustawy), co nie jest zabiegiem skutecznym – nie może pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13).

Przez "wpływ", o którym jest mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były – co trzeba podkreślić – na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga – jak powyżej wyjaśniono – uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej (zob. s. 4 – 10) nie zawiera wskazanego i zarazem koniecznego elementu, co prowadzi do wniosku o braku skuteczności omawianych zarzutów kasacyjnych.

Ponownie odwołując się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. trzeba przede wszystkim stwierdzić, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania i rekonstruowanych z nich wzorów działania adresowanych do organu administracji publicznej a stanowiących wzorce kontroli legalności zaskarżonego działania administracji (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) oraz wzorów działania adresowanych bezpośrednio do tego Sądu (art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a.), które Sąd ten miałby naruszyć kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, a ponadto na czym miałby polegać istotny wpływ zarzucanego naruszenia wymienionych przepisów postępowania na wynik sprawy.

Ustaleniom stanowiącym faktyczną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, ani też ocenie tychże ustaleń, strona skarżąca nie przeciwstawia żadnych konkretnych argumentów, w świetle których ustalenia te należałoby uznać za wadliwe, zaś ocenę tychże ustaleń za dowolną.

Wobec treści przepisów art. 87 ust. 1 pkt 4, art. 92a ust. 1 i ust. 7 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 3.3. załącznika nr 3 do tej ustawy oraz art. 32a tej ustawy w związku z art. 3, art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, które stanowią podstawę rekonstruowania znamion przypisanego stronie naruszenia – to jest, naruszenia polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy – nie ma podstaw aby twierdzić, że przeprowadzone w sprawie ustalenia faktyczne (przyjęte następnie za podstawę wyrokowania) nie były wystarczające dla kwalifikowania zachowania strony, jako wyczerpującego znamiona wymienionego deliktu, a w konsekwencji dla przypisania stronie skarżącej tego naruszenia oraz nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Wymienione przepisy prawa materialnego determinowały bowiem przedmiot postępowania w sprawie wyznaczając zakres postępowania wyjaśniającego i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń.

Przede wszystkim trzeba stwierdzić, że wbrew stanowisku strony skarżącej, o braku prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych nie sposób jest wnioskować na podstawie argumentacji zmierzającej do wykazania, że ustalenia te miałyby być niepełne – a przez to wadliwe – a, to wobec pominięcia znaczenia konsekwencji wynikających z Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 3 lutego 2022 r., które strona skarżąca zawarła z litewskim przedsiębiorcą (U.), z którego – niezależnie od nie mniej istotnej, zdaniem strony, kwestii odnoszącej się do pominięcia przez Sąd I instancji (oraz organ administracji publicznej) ustalenia prawa właściwego dla oceny tejże umowy – miałoby wynikać, że kierujący kontrolowanym pojazdem posiadał ważne świadectwo kierowcy, a mianowicie, świadectwo kierowcy należące do przewoźnika litewskiego, który przekazał je kierowcy, i w którego dyspozycji – nie zaś w dyspozycji strony – tenże kierowca pozostawał.

W odpowiedzi na stanowisko strony skarżącej trzeba stwierdzić, że nie podważa ono zgodności z prawem zaskarżonego wyroku zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z ustaleń kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 12 czerwca 2022 r., które zostały odzwierciedlone w protokole z tejże kontroli.

Jego istota, wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, zaś jego walor, jako dowodu w tym, że jest on sporządzany podczas kontroli, co w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania umożliwia odzwierciedlenie w jego treści – i to na bieżąco – nie dość, że przebiegu czynności kontrolnych to również, jeżeli nie przede wszystkim, stwierdzonych w trakcie tych czynności faktów, zdarzeń i okoliczności mających, czy też mogących mieć prawnie istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób. Dlatego też właśnie protokół kontroli drogowej jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (zob. np. wyroki NSA z dnia: 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17).

Treść sporządzonego w rozpatrywanej sprawie protokołu kontroli drogowej odzwierciedla dokonane w jej toku czynności i ustalenia, z uwzględnieniem daty i miejsca przeprowadzenia kontroli, danych kierowcy pojazdu, danych pasażerów oraz danych identyfikujących podmiot kontrolowany, albowiem jasno i wyraźnie wynika z niego, że kontrolowanym zespołem pojazdów był wykonywany przez stronę międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy (a mianowicie, przewóz z Polski do Mongolii, na podstawie listu przewozowego CMR [...], 21 500 kg jabłek). Z protokołu kontroli nie mniej jasno wynika, że kierujący pojazdem nie był obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej i nie okazał świadectwa kierowcy do celu przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej, a co więcej, że nie mniej jasno oświadczył – legitymując się świadectwem kierowcy od przewoźnika litewskiego (U.) – że nie wiedział, że powinien posiadać polskie świadectw kierowcy.

W świetle powyższego nie sposób jest więc twierdzić, że odzwierciedlone w protokole kontroli ustalenia nie był wystarczające – zwłaszcza, gdy odwołać się do przywołanych powyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia nr 1072/2009 – dla przypisania stronie skarżącej naruszenia polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.

Zwłaszcza, że wniosku przeciwnego – wbrew stanowisku i oczekiwaniom strony skarżącej – nie uzasadnia argumentacja osadzona na gruncie znaczenia konsekwencji mających – jej zdaniem – wynikać z postanowień Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 3 lutego 2022 r., czy też argumentacja, która – jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej (s. 10) – eksponuje z kolei to, że "[...] Sąd I instancji [...] przecenił, w ślad za organami administracji, moc dowodową listu przewozowego CMR [...]".

Podkreślając wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy, że w sprawie tej nie stanowiło kwestii spornej zagadnienie odnoszące się do ważności oraz skuteczności umowy przewozu – zwłaszcza, że sprawa ta nie jest sprawą cywilną – a co więcej, że w sprawie nie był kwestionowany fakt istnienia międzynarodowego listu przewozowego CMR [...] – zwłaszcza, że został on okazany podczas kontroli drogowej – ani też, że nie była kwestionowana treść tego listu przewozowego, z którego aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że strona skarżąca była przewoźnikiem (poz. 16 CMR) realizującym operację międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy – co stanowiło przedmiot koniecznej oraz prawidłowej oceny Sądu I instancji (s. 9 – 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) – argumentację prezentowaną w skardze kasacyjnej (s. 10) zmierzającą do podważenia tej oceny i zarazem do podważenia okoliczności wynikających z omawianego dokumentu trzeba uznać za oczywiście niezasadną, zaś przywoływany w niej judykat Sądu Apelacyjnego w Białymstoku za nieprzydatny dla wykazania wniosków przeciwnych, niż wynikające ze wskazanego dokumentu.

W odniesieniu natomiast do kwestii Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 3 lutego 2022 r., które strona skarżąca zawarła z przewoźnikiem litewskim wymaga podkreślenia – albowiem strona nie uwzględnia tego jednak w dostatecznym stopniu, o czym mowa również dalej – że z § 1 tego porozumienia wynika, że jego przedmiotem jest świadczenie przez pracodawcę, tj. przez U., na rzecz strony skarżącej, jako pracodawcy wypożyczającego, usług outsourcingu pracowniczego w zakresie – co należy zaakcentować – wykonywania pracy przez pracownika zatrudnionego przez pracodawcę na rzecz pracodawcy wypożyczającego.

Powyższe – a mianowicie, "wykonywanie pracy na rzecz", prowadzące do wniosku, że na podstawie wymienionego porozumienia strona korzystała z usług postawionego do jej dyspozycji oraz pozostającego w jej dyspozycji kierowcy z państwa trzeciego, który w jej imieniu i na jej rzecz wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy – nie jest pozbawione prawnie istotnego znaczenia, jeżeli podkreślić, że kontrolowany przewóz był przewozem międzynarodowym w rozumieniu przepisów obowiązującego prawa (zob. art. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia nr 1072/2009 oraz art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym), a w tym kontekście – oraz wobec tego, że kierujący kontrolowanym pojazdem nie był obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej – że zgodnie z art. 32a ustawy o transporcie drogowym do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy rozporządzenia 1072/2009 dotyczące świadectwa kierowcy.

Uwzględniając w związku z tym, że podczas wykonywania przewozu drogowego w międzynarodowym transporcie drogowym kierowca pojazdu samochodowego jest zobowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, także świadectwo kierowcy, jeżeli jest ono wymagane (art. 87 ust. 1 pkt 4 przywołanej ustawy), trzeba podkreślić, że wymóg taki – stanowiący konsekwencję odesłania zawartego w art. 32a wskazanej ustawy krajowej – wprost ustanawia rozporządzenie nr 1072/2009.

Wymóg ten ma przy tym bezwzględnie obowiązujący charakter, co wynika z art. 3 wymienionego rozporządzenia, który stanowi, że wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy.

Świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który: a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim: (i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach, (ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim (art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009).

Jest ono wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 (art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009).

Świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika. Świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009).

Wobec treści przywołanej regulacji prawnej za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy – którego prawidłowości nie podważają zarzuty z pkt 1 ppkt 1) – 3) petitum skargi kasacyjnej – zaktualizowały się przesłanki przypisania stronie naruszenia polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.

Jeżeli bowiem – co trzeba podkreślić w opozycji do stanowiska skarżącej spółki – kierowca kontrolowanego pojazdu, niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE, pozostawał do dyspozycji strony – jak wymaga tego ust. 2 art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 – na podstawie przywołanego powyżej Porozumienia pracodawców w sprawie wykonywania pracy u innego pracodawcy z dnia 3 lutego 2022 r. i wykonywał na jego podstawie pracę na rzecz strony (§ 1 tego porozumienia) – co jest nie mniej oczywiste, gdy odwołać się do ustaleń protokołu kontroli, w tym do listu przewozowego CMR, z którego wynika, że strona była przewoźnikiem wykonującym przewóz międzynarodowy w rozumieniu przepisów obowiązującego prawa (art. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia nr 1072/2009 oraz art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym) – to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przewoźnik oraz posiadacz licencji wspólnotowej – której wypis został okazany podczas kontroli – była zobowiązana do zachowania zgodnego z adresowanym do niej wzorem zachowania określonym w art. 3 w związku z art. 5 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 wymienionego rozporządzenia, który swoim zachowaniem naruszyła (zob. również np. wyroki NSA z dnia: 20 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 1397/23; 26 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 3087/17).

Jako przewoźnik wykonujący przewóz międzynarodowy nie zapewniła bowiem – zobowiązując się nota bene, jak wynika z dołączonej do akt sądowych umowy o organizacji przewozów ładunków z dnia 1 listopada 2020 r. zawartej z przywołanym powyżej przewoźnikiem litewskim, że jako strona tej umowy na własny koszt zapewni, że przewóz towarów na podstawie tejże umowy, będzie zgodny z prawem krajowym i międzynarodowymi instrumentami prawnymi (art. 2 pkt 2.3. tej umowy) – aby wykonując ten przewóz na podstawie udzielonej jej licencji wspólnotowej, pozostający w jej dyspozycji kierowca – niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE – posiadał przy sobie i okazał, na żądanie uprawnionego organu kontroli, świadectwo kierowcy, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że nie są również zasadne zarzuty z pkt 2 ppkt 1) – 4) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji – jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji – przepisów art. 5 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009.

W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem stawiane w niej zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

-----------------------

2