Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. B. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę

Orzeczeniem z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] Komendant [...] Policji, dalej "K[...]P", utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji [...], dalej "KRP", z dnia [...] marca 2023 r. nr [...]w przedmiocie wymierzenia P. B., dalej "skarżący", kary dyscyplinarnej upomnienia.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

W dniu 5 września 2022 r. [...] M. K. - [...] Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...] sporządził notatkę służbową, w której wskazał, iż w ramach sprawowanego nadzoru służbowego, w dniu datowania dokonał kontroli dzielnicowych Rewirów [...] Wydziału [...] KRP [...], którzy realizując zadania na podstawie planu "Bezpieczna droga do szkoły" pełnili służbę w rejonie przejść dla pieszych. Działania te realizowane były w dniach 1, 2 i 5 - 9 września 2022 r. w godz. 7:30 - 9:30. [...] M. K. o godz. 7:45 ujawnił, iż skarżący zamiast nadzorować ruch przy, wyznaczonym podczas odprawy, przejściu dla pieszych, przebywał w radiowozie zaparkowanym w odległości około 30 - 40 metrów od wyznaczonego miejsca pełnienia służby.

KRP orzeczeniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], wydanym na podstawie 135j ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171), uznał skarżącego winnym popełnienia czynu, polegającego na tym, że w dniu 5 września 2022 r. na ul. [...] w [...], pełniąc służbę patrolową, nie dopełnił obowiązku służbowego w ten sposób, iż biorąc udział w działaniach "Bezpieczna droga do szkoły 2022", realizowanych w godzinach: 7:30 - 9:30 w dniach 1 - 2 i 5 - 9 września 2022 r., o godz. 07:45 przebywał w radiowozie marki [...] o nr rej. [...], zaparkowanym około 30 metrów od wyznaczonego podczas odprawy do służby rejonu przy przejściu dla pieszych na skrzyżowaniu [...] z ul. [...], a tym samym nie był widoczny w rejonie pełnionej służby - czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w treści art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 30 pkt. 1 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP z 2018 r., poz. 108), i wymierzył skarżącemu karę dyscyplinarną w postaci upomnienia.

W uzasadnieniu KRP wskazał, że z analizy uzyskanego Aneksu z dnia [...] sierpnia 2022 do planu działań pn. "Bezpieczna droga do szkoły 2022" realizowanych

w dniach 1 - 9 września 2022 r. na terenie podległym KRP wynika, iż na potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom i młodzieży w drodze do szkoły, polecono

w dniach: 1,2, 5 - 9 września 2022 r. w godz. 7:30 - 9:30 prowadzić działania prewencyjne w celu m. in. do niedopuszczenia do wystąpienia zdarzeń z udziałem dzieci i młodzieży w rejonie placówek oświatowych poprzez wystawienie służby

i posterunków we wskazanych wyżej dniach w rejonach szkół, w których występuje duże zagrożenie wypadkami komunikacyjnymi. Jedną ze szkół objętych działaniami była Szkoła Podstawowa nr [...] przy ul. [...] - skrzyżowanie [...]

z ul. [...]. W działaniach, zgodnie z przedmiotowym aneksem brali udział funkcjonariusze Wydziału [...], Wydziału [...] KRP [...] oraz funkcjonariusze KP Warszawa [...] i [...] Oddziału [...] Straży Miejskiej [...]. Na podstawie uzyskanego raportu odprawy lub czynności zbliżonych do odprawy z dnia 5.09.2022 r. wynika, iż skarżącemu w ramach działań "Bezpieczna droga do szkoły", jako rejon pełnienia służby wyznaczono przejście dla pieszych przy skrzyżowaniu [...] z ul. [...] w [...]. Z raportu wynikało również, iż omówiono taktykę pełnienia służby i sposobu postępowania przy realizacji zleconych zadań.

Dalej organ podał, że z uzyskanej kopii zapisów w notatniku służbowym skarżącego wynikało, iż ten w dniu 02.09.2022 r. został zapoznany ze wskazanym wyżej aneksem do Planu działań "Bezpieczna droga do szkoły 2022". Nadto z kolejnych zapisów z dnia 05.09.2022 r. jako miejsce pełnienia służby w ramach przedmiotowych działań zanotował [...].

KRP wyjaśnił również, że w toku postępowania dyscyplinarnego, przeprowadzono dowód z zeznań świadków: M. K., D. F., M. K., oraz przeprowadzono dowód w postaci oględzin zdjęć. Pozwoliło to, mając przy tym również na względzie zgromadzoną w sprawie dokumentację, na ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i bezsprzecznie ustalić sprawstwo skarżącego.

Organ podał, że obwiniony złożył w sprawie pisemne wyjaśnienia, w których nie przyznał się do zarzucanego mu czynu.

Następnie KRP odniósł się do wyjaśnień obwinionego.

Odnośnie powoływania się na trudności wyjazdu spod siedziby Wydziału [...] KRP, tłumacząc to koniecznością przestawienia innych radiowozów, organ wskazał, iż zgodnie z § 28 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP Nr 15, poz. 119), tj. z dnia 16 października 2018 (Dz. Urz. KGP z 2018 r., poz. 108) "policjant kierujący pojazdem służbowym przed odprawą do służby patrolowej ma obowiązek sprawdzić wyposażenie pojazdu, jego stan techniczny. Z przedmiotowym Zarządzeniem skarżący zapoznał się, czego potwierdzeniem jest znajdująca się w aktach (karta zapoznania z przepisami regulującymi służbę. Natomiast zgodnie z protokołem odprawy oraz zapisami w notatniku skarżącego odprawa w dniu 05.09.2022 r. trwała do godz. 6:30. Następny wpis w notatniku obwinionego to: "6:30 praca WP", dalej "7:30 patrol rejon skrzyżowania [...]". Zdaniem organu abstrahując od tego, iż pojazd służbowy winien był być sprawdzony przez obwinionego przed odprawą do służby, to skarżący miał godzinę po jej zakończeniu na przygotowanie pojazdu do służby oraz na ewentualne przeparkowanie innych samochodów, blokujących mu wyjazd, a także na punktualne objęcie wyznaczonego mu rejonu służbowego. W notatniku obwinionego, w zapisach z dnia 05.09.2022 r. nie ujawniono adnotacji, co do problemów z wyjazdem, ani godziny wyjazdu, czy też wskazań, co do trasy którą się przemieszczał.

Odnośnie zarzuty skarżącego wskazującego, że nie można uznać, iż nie był widoczny w rejonie, bowiem patrolował rejon [...] i ul. [...], szukając miejsca parkingowego, KRP zwrócił uwagę, że nie sposób się zgodzić z taką argumentacją obwinionego. W dniu wskazanym w zarzucie, w godz. 7:30 - 9:30 rejonem pełnienia służby przez skarżącego było skrzyżowanie [...] z ul. [...], a nie jego teren przyległy, czy bliżej nieokreślona okolica. Zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 ze zm.), skrzyżowanie to cześć drogi będącą połączeniem dróg albo jezdni w jednym poziomie. Wobec powyższego skarżący, przebywając o godz. 7:45 w radiowozie, zaparkowanym w odległości kilkudziesięciu metrów od wyznaczonego miejsca pełnienia służby nie był widoczny w miejscu, gdzie być powinien. Organ w tych okolicznościach dostrzegł, iż skarżący miał wystarczająco dużo czasu po zakończonej odprawie, by w miejsce pełnienia służby wyjechać odpowiednio wcześniej, tak by rejon służbowy objąć o wyznaczonej godzinie. Tym bardziej, iż jak obwiniony wykazał w zażaleniu z dnia [...] lutego 2023 r., rejon ten był mu znany, gdyż jako dzielnicowy realizował tam obowiązki w zastępstwie [...] R. W.. Zdaniem organu obwiniony musiał zdawać sobie sprawę z trudności panujących w tejże okolicy w zakresie znalezienia wolnego miejsca parkingowego oraz natężenia ruchu w godzinach przed rozpoczęciem w szkole zajęć lekcyjnych. Nadto zgodnie z § 32 Zarządzenia nr 768 KGP, pojazd wykorzystuje się wyłącznie do przemieszczania się pomiędzy rejonami zagrożenia oraz miejscami zagrożonymi - zgodnie z tym pojazd nie służy do patrolowania.

Odnośnie zarzutu skarżącego wskazującego, że nie zauważył by M. K. wykonywał jakiekolwiek zdjęcia, a tym bardziej z miejsc, którym odpowiadają załączone do sprawy oraz że gdyby zdjęcia wykonane były w trakcie kontroli w dniu 05.09.2022 r. na pewno byłby widoczny w ich kadrze, organ zważył, iż relacja obwinionego, w której wskazał, iż przebywał na skrzyżowaniu kilkanaście minut od momentu, gdy naczelnik polecił mu udanie się w to miejsce oraz dowód w postaci oględzin zdjęć, dały podstawę do stwierdzenia, że zdjęcia zostały wykonane w czasie prowadzonej przez naczelnika kontroli.

Z kolei w odniesienie zarzutu skarzącego, iż nie popełnił żadnego przewinienia dyscyplinarnego, albowiem w trakcie kontroli znajdował się w wyznaczonym rejonie służbowym i realizował zlecone mu zadania, organ podniósł, że wyznaczonym do pełnienia służby w dniu 05.09.2022 r. w godz. 7:30 - 9:30 było skrzyżowanie [...] z ul. [...], i nie było to miejsce, w którym skarżący został ujawniony przez M. K.. Skarżący siedząc w radiowozie oddalonym o kilkadziesiąt metrów od wyznaczonego mu rejonu nie był widoczny w miejscu, w którym być powinien - nie mówiąc już o niemożności realizowania w ten sposób zadań płynących z planu Bezpieczna droga do szkoły, chociażby w postaci egzekwowania od uczestników ruchu drogowego zgodnego z przepisami korzystania z przejść przez jezdnię, a zwłaszcza umożliwienia dzieciom bezpiecznego przejścia przez jezdnię na wyznaczonych przejściach dla pieszych.

Skarżący podnosił również, że nikt nie wydawał mu tego dnia szczegółowych poleceń dotyczących pełnienia służby w ramach działań, a mimo rażących różnic

w sztampowych zapisach w systemie i obrazujących faktyczny przebieg odprawy w jego notatniku służbowym, kierownik dzielnicowych zatwierdził mu w notatniku treść odpraw

|i skarżący miał pełnić służbę jak co roku w rejonie szkoły od strony wskazanego skrzyżowania ulic. Odnośnie tego organ stwierdził, iż zgodnie z własnoręcznie sporządzonym przez obwinionego zapisem w notatniku z dnia 05.09.2022 r. wyznaczonym obwinionemu rejonem pełnienia służby było skrzyżowanie [...] z ul. [...]. Bezsprzecznie nie było to miejsce, w którym obwiniony został ujawniony przez [...] M. K.. Nadto protokół odprawy ze wskazanego wyżej dnia również wskazuje, że wyznaczonym mu miejscem pełnienia służby było skrzyżowanie, na którym znajdują się przejścia dla pieszych. Biorąc więc pod uwagę rozumowanie obwinionego, oraz jego doświadczenie zawodowe, na które się powołuje – zdaniem KRP niezrozumiała jest jego argumentacja, w której sam sobie zaprzecza, podważając jednocześnie własnoręczne zapisy z notatnika służbowego. Nadto w przywołanym wcześniej Zarządzeniu 768 Komendanta Głównego Policji nie ma wskazań, iż odprawiający zatwierdza w notatniku służbowym treść zapisów poczynionych przez policjantów w czasie tejże.

Odnośnie twierdzenia skarżącego, że nikt nie pokusił się o ustalenie ile czasu siedział w radiowozie, co miałoby być istotne do ustalenia jego stopnia zawinienia, organ podniósł, że słowa te stanowią polemikę z ustalonym stanem faktycznym. Dla bytu zarzucanego mu czynu nie ma znaczenia w tej sytuacji, ile czasu obwiniony spędził w radiowozie. Organ zwrócił uwagę, iż skarżący o godz. 7:30 winien był być widoczny w wyznaczonym rejonie służby, tj. na skrzyżowaniu [...] z ul. [...]. Zatem ewentualny czas spędzony w pojeździe nie ma żadnego odniesienia w ustaleniu stopnia zawinienia obwinionego. Nadto obwiniony w toku prowadzonego postępowania był dwukrotnie wzywany do złożenia wyjaśnień, których składania odmówił.

Organ odniósł się również do podnoszonych przez obwinionego kwestii zabezpieczenia nagrań z monitoringu, które w jego ocenie udowodniłyby jego niewinność. KRP wskazał, że w toku postępowania, po uwzględnieniu przez obwinionego jego wniosku dowodowego w zakresie zabezpieczenia nagrań z kamery nasobnej, jak również z rejonu, w którym owego dnia pełnił służbę ustalono, iż

w obrębie skrzyżowania [...] z ul. [...] w [...] nie ma kamer monitoringu. Kamery przynależne do Domu Dziecka przy [...] oraz SP nr [...] obejmują jedynie teren wskazanych placówek. Natomiast nagrania z kamery nasobnej były niedostępne.

Ponadto odnosząc się do powyższej kwestii KRP podniósł, że materiałem dowodowym podlegającym ocenie jest ten zgromadzony w sprawie, nie zaś hipotezy, co do istnienia takowego. Tylko i wyłącznie taki podlega badaniu. Podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniu dyscyplinarnym stanowią ustalenia faktyczne (art. 134ha ustawy o Policji). Organ kształtuje swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

Następnie organ stwierdził, że nie dopatrzył się wątpliwości, co do czynu zarzucanego obwinionemu, a wyjaśnieniom obwinionego nie dano wiary, gdyż te są tylko przyjętą przez niego linią obrony, która nie znalazła potwierdzenia

w zgromadzonym materiale dowodowym. Kształtując w sposób swobodny ocenę zgromadzonego materiału dowodowego organ doszedł do przekonania, iż w zakresie,

w jakim dotyczą one stwierdzenia winy obwinionego odnośnie popełnionego przez niego przewinienia dyscyplinarnego dokonane ustalenia nie budzą wątpliwości.

Dalej KRP zwrócił uwagę, iż podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia faktyczne, zaś przy wydaniu niniejszego orzeczenia uwzględniono stan rzeczy przemawiający zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Przeprowadzono szereg czynności i wyjaśniono wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności

w sprawie, na podstawie których ustalono stan faktyczny popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, a zebrane dowody zostały zbadane wnikliwie z uwzględnieniem okoliczności, które mogłyby świadczyć na korzyść obwinionego.

Organ wyjaśnił, że mając na względzie obowiązek badania i uwzględniania okoliczności przemawiających na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, wynikający z treści art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, walor wiarygodności, ze względu na ich logiczną, spójną całość, nadano dowodom z: przesłuchania M. K., D. F. oraz M. K.. Dokumentacja fotograficzna dołączona do materiałów sprawy przez świadka M. K. w sposób jednoznaczny pozwoliła ustalić miejsce zaparkowania radiowozu, a tym samym potwierdziła, iż z chwilą dokonanej przez naczelnika kontroli, skarżący znajdował się poza wyznaczonym rejonem pełnienia służby, w którym winien był być widoczny. Tym bardziej, iż jak wynika z oględzin tychże, czas ich wykonania odpowiada czasowi przeprowadzonej przez wymienionego kontroli. Pozostała dokumentacja w postaci protokołu z odprawy z dnia 05.09.2022 r., jak również zapisy z notatnika służbowego skarżącego ze wskazanego dnia w sposób jednoznaczny potwierdziły, iż wyznaczonym rejonem pełnienia służby przez obwinionego w dniu 05.09.2022 r. w godz. 7:30 - 9:30 było skrzyżowanie [...] z ul. [...] w [...].

W ocenie organu na niekorzyść obwinionego uznano bezsprzecznie ustalony przebieg wydarzeń w dniu 05.09.2022 r., wskazujący bez żadnych wątpliwości, iż wyznaczonym w dniu 05.09.2022 r. w godz. 7:30 - 9:30 rejonem pełnienia przez obwinionego służby było skrzyżowanie [...] z ul. [...] w [...], a zatem obwiniony przebywając o godz. 7:45, w zaparkowanym kilkadziesiąt metrów od wyznaczonego miejsca pełnienia służby nie był widoczny w miejscu, w którym powinien był być. Zgodnie z § 30. pkt. 1 z Zarządzenia nr 768 komendanta Głównego Policji, podczas patrolowania policjanci powinni być widoczni w rejonie pełnienia służby, o ile nie określono innej taktyki.

Organ podkreślił, iż istotą prowadzonego postępowania dyscyplinarnego było ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, związanego z wystąpieniem winy przy jego popełnieniu, jej formy oraz zamiaru (dolus directus, dolus eventualis). Organ wskazał, iż formułując niniejsze wnioski wziął pod uwagę nie budzący wątpliwości, zgromadzony

w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy, świadczący jednoznacznie

o tym, iż obwiniony popełnił przewinienie dyscyplinarne. Działanie obwinionego

w zarzucie było zachowaniem odbiegającym od zakreślonych przepisami prawa

i stanowi o naruszeniu przez niego dyscypliny służbowej. W tym zakresie stwierdzono, iż obwiniony popełnił przewinienie dyscyplinarne z winy nieumyślnej w postaci niedbalstwa. W wyniku nieodpowiedniego przygotowania i zbyt późnego wyjazdu

z siedziby Wydziału [...] KRP [...], tym samym na skutek niezachowania ostrożności wymaganej dla danej okoliczności powinien był przewidzieć, że wyznaczonego mu rejonu służbowego nie zdoła objąć od godz. 7:30. W niniejszym przypadku uznano, iż przewinienie dyscyplinarne miało miejsce, a stopień jego szkodliwości, zważywszy na cały szereg dodatkowych ustaleń w sprawie, był znaczny.

KRP wskazał również, że badając niniejszą sprawę nie znaleziono podstaw do uniewinnienia obwinionego.

Dalej organ podał, że przy wymiarze kary wziął pod uwagę kryteria jakie wymienia art. 134 ustawy o Policji. Uwzględnił więc rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, okoliczności jego popełnienia (początek roku szkolnego i związane

z tym działania mające na celu umożliwienie dzieciom bezpieczne dotarcie na zajęcia lekcyjne), skutki czynu (niewidoczność obwinionego w wyznaczonym rejonie służbowym), stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania (zła organizacja czasu pracy oraz niedbały stosunek do obowiązków służbowych), ale również zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu (nie przyznanie się do winy), a także przebieg jego służby (staż służby, niekaralność dyscyplinarna). KRP wskazał, że ujawnił okoliczność, o której mowa w treści art. 134h ust. 3 pkt. 1 ustawy o Policji, tj. nieumyślność popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, która wpływa na złagodzenie wymiaru kary. Zdaniem organu zgormadzony materiał dowodowy wskazuje na winę obwinionego, a zatem nie można odstąpić od jego ukarania, a mając na uwadze stopień zawinienia i okoliczności popełniania czynu, współmierną do tego jest kara upomnienia. Kara upomnienia, będącą dolną granicą kar dyscyplinarnych, wymienioną na początku katalogu kar - jest karą najmniej dolegliwą.

W karze tej widoczne jest położenie akcentu nie na represję, a na resocjalizację sprawcy. Jest to kara o charakterze ostrzegawczym, jest sankcją odziaływania etyczno-moralnego.

Końcowo KRP stwierdził, że skarżący swoim działaniem naruszył dyscyplinę służbową. Jego postępowanie w dniu 05.09.2022 r. polegające na lekceważącym stosunku do założeń planu "Bezpieczna droga do szkoły 2022", objawiającym się poprzez przebywanie poza wyznaczonym rejonem pełnienia służby, w którym winien był być widoczny - było naganne. W ocenie organu wymierzenie kary upomnienia będzie

w tym przypadku w pełni adekwatne do popełnionego przez obwinionego czynu.

Od powyższego orzeczenia skarżący oraz jego pełnomocnik wnieśli odwołanie.

W odwołaniu wniesionym przez skarżącego zarzucono naruszenie:

- art. 134ha ustawy o Policji, poprzez przeprowadzenie jedynie tych dowodów, które miały potwierdzić fakt popełnienia przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego, celowe doprowadzenie na etapie czynności wyjaśniających do zatarcia materiału dowodowego, który wniósłby do sprawy istotne informacje, mające wpływ na treść orzeczenia oraz dowolną, a nie swobodną, pozbawioną zasad prawidłowego rozumowania ocenę zgromadzonych dowodów;

- art. 135g ustawy o Policji poprzez pogwałcenie zasad domniemania niewinności, polegającej na obowiązku udowodnienia obwinionemu winy poprzez zgromadzony materiał dowodowy i zastosowanie w zamian nieistniejącej oficjalnie zasady domniemania winy, polegającej na realizowaniu jedynie tych dowodów, które bezpośrednio lub pośrednio mogą świadczyć o zaistnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Ponadto poprzez rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego, stronniczo, pod wpływem uprzedzeń oraz ukierunkowanego nastawienia.

Ponadto zarzucił organowi:

- naruszenie prawa do obrony poprzez prowadzenie postępowania dyscyplinarnego pomimo faktu, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim wystawionym przez lekarza psychiatrę,

- niemożność odniesienia się do notatki służbowej sporządzonej w dniu 5 września 2022 roku przez [...] M. K. - [...] Wydziału [...] KRP [...],

- celowe zatarcie materiału dowodowego w postaci zapisów monitoringów z dnia 5 września 2022 roku zainstalowanych w: Wydziale [...] KRP [...], budynku Urzędu [...] dla Dzielnicy [...], budynku Szkoły Podstawowej nr [...] w [...] oraz kamery nasobnej,

- odstąpienie przez rzecznika dyscyplinarnego prowadzącego postępowanie dyscyplinarne od zebrania całego materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy poprzez:

- niewyjaśnienie różnic pomiędzy treścią zabezpieczonego z systemu raportu przebiegu odprawy, a treścią zapisów w notatniku służbowym z przebiegu odprawy, a co miałoby potwierdzić, że podczas odprawy zostało przekazane, że skarżący miał pełnić służbę w okolicy skrzyżowania, a nie bezpośrednio przy przejściu dla pieszych,

- odstąpienie od weryfikacji notatki służbowej sporządzonej w dniu 5 września 2022 roku przez [...] M. K. oraz autentyczności i terminu zdjęć dołączonych do wskazanej notatki (z których ma wynikać, że skarżący nie jest widoczny przy przejściu dla pieszych),

- odstąpienie od weryfikacji wyjaśnień złożonych przez obwinionego, co stanowi naruszenie zasad prowadzenia postępowania dyscyplinarnego,

- błędne ustalenia faktyczne, przyjęte za podstawę orzeczenia mające wpływ na wynik sprawy polegające na uznaniu, że obwiniony nie był widoczny w miejscu pełnionej służby oraz niewyjaśnienie, gdzie skarżący przebywał o 7.30 i co faktycznie "robił" w tym czasie,

- uwzględnienie przy wymierzeniu kary dyscyplinarnej okoliczności "zagrożenia dla dzieci" w związku z początkiem roku szkolnego, której nie wykazano w materiałach postępowania dyscyplinarnego,

- naruszenie praw obwinionego, poprzez stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu orzeczenia, że skarżący "nie przyznał się do winy", gdyż "trudno jest się przyznać do zachowania niezgodnego z obowiązującymi przepisami, jeśli zachowywało się w sposób zgodny z prawem".

Z kolei w odwołaniu wniesionym przez pełnomocnika skarżącego zarzucono naruszenie:

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału

w sprawie, w tym umożliwienia złożenia i przeprowadzenia dowodów wskazanych w piśmie obrońcy z dnia [...] stycznia 2023 r., w postaci ponownego przesłuchania świadków [...] M. K. oraz [...] M. K., z udziałem obrońcy oraz skarżącego, w sytuacji, gdy żaden przepis ustawy o Policji nie czynił tego bezwzględnie niemożliwym,

- art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego dążącego do dokładnego ustalenia stanu faktycznego wskazanego pismem obwinionego, a tym samym ustalenia prawdy obiektywnej, w postaci: ponownego zabezpieczenia i przedłożenia do akt sprawy monitoringu z dnia 5 września 2022 roku pomiędzy godziną 7:30, a godziną 9.30 (na okoliczność prawidłowego wykonania czynności służbowych patrolowania przez skarżącego i realizowania planu działań "Bezpieczna Droga do Szkoły), ustalenia dokładnego miejsca zaparkowania radiowozu, ustalenia dokładnego czasu przebywania przez ww. w radiowozie na skrzyżowaniu [...] oraz ul. [...], ustalenia, jakie czynności wykonywał obwiniony po zakończeniu odprawy, a przed pobraniem radiowozu w dniu 5 września 2022 r.,

- art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez nierzetelne wyjaśnienie sprawy i nieustalenie prawdy obiektywnej poprzez przyjęcie, że skarżący miał godzinę po zakończeniu odprawy na przygotowanie pojazdu do służby oraz przeparkowanie innych samochodów blokujących mu wyjazd, a także punktualne objęcie wyznaczonego rejonu służbowego, oraz przyjęcie, że skarżący nie był widoczny w rejonie służbowym,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia orzeczenia z pominięciem faktów, które przełożony dyscyplinarny uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił prymatu wiarygodności i mocy dowodowej, co wyklucza możliwość merytorycznego odniesienia się do skarżonego orzeczenia podczas kontroli instancyjnej, a co w konsekwencji prowadzi w opinii obrońcy do możliwości wystąpienia przesłanek nieważności wydanego orzeczenia wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

- § 32 w zw. z § 1 pkt. 2 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, poprzez jego błędną wykładnię w trakcie postępowania dyscyplinarnego, a w konsekwencji uznanie, iż obwiniony nie wykonywał patrolowania w rejonie służbowym, podczas gdy przepisy prawa definiują patrolowanie również jako wykonywanie zadań służbowych z wykorzystaniem środka transportu,

- § 30 pkt 1 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 roku w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszym postępowaniu i uznaniu, że skarżący nie był widoczny w rejonie pełnienia służby, podczas gdy materiał dowodowy w postaci zdjęć załączonych przez świadka [...] M. K. przedstawia wyraźnie radiowóz pobrany przez w/w, znajdujący się przy skrzyżowaniu [...] i ul. [...], co świadczy o tym, że policjant, był widoczny w rejonie pełnienia służby.

Powołanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] K[...]P, działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację zawartą w orzeczeniu organu I instancji.

Ponadto K[...]P podniósł, że w toku postępowania dyscyplinarnego przesłuchano świadków: [...] M. K., [...] D. F. oraz [...] M. K.. W sprawie zabezpieczono także zdjęcia utrwalone na płycie DVD, które wykonał [...] M. K.. Inicjatywa dowodowa rzecznika dyscyplinarnego nie była w żaden sposób ograniczona i mógł on gromadzić materiał dowodowy, który pozwolił na wydanie obiektywnego rozstrzygnięcia. Rzecznik umożliwił korzystanie skarżącemu oraz jego obrońcy ze wszystkich uprawnień przysługujących w trakcie postępowania dyscyplinarnego. K[...]P zauważył, że skarżący oraz jego obrońca złożyli wnioski dowodowe, w zakresie zabezpieczenia monitoringu z dnia 5 września 2022 r. obszarów patrolowanych przez ww. oraz z kamery nasobnej. Rzecznik dyscyplinarny je uwzględnił, jednak ustalono, że zabezpieczenie monitoringów okazało się niemożliwe, o czym wymienieni zostali poinformowani. Zgodnie z obowiązującymi przepisami zarówno skarżący, jak i jego obrońca byli prawidłowo powiadamiani w celu stawiennictwa na przesłuchanie w charakterze obwinionego oraz zapoznania

z materiałami postępowania dyscyplinarnego oraz z uzupełnionymi materiałami sprawy. Niemniej jednak nie skorzystali z prawa do zapoznania z uzupełnionymi aktami postępowania dyscyplinarnego. W kwestii niemożności odniesienia się do notatki służbowej sporządzonej w dniu 5 września 2022 roku przez [...] M. K., K[...]P zaznaczył, że skarżący mógł to zrobić w trakcie trwania postępowania dyscyplinarnego, co zresztą uczynił w pisemnie złożonych wyjaśnieniach. Zdaniem organu trudno zatem uznać, aby działanie rzecznika dyscyplinarnego, jak również przełożonego dyscyplinarnego naruszało przysługujące obwinionemu prawo do obrony.

Odnośnie zarzutu dotyczącego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego pomimo faktu, iż skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim wystawionym przez lekarza psychiatrę K[...]P wyjaśnił, że zgodnie z art. 135f ust. 10 ustawy o Policji choroba obwinionego, świadka i innego uczestnika postępowania dyscyplinarnego stwierdzona zwolnieniem lekarskim, usprawiedliwia nieobecność tych osób podczas czynności, objętych danych postępowaniem przez okresy nie dłuższe niż łącznie 14 dni w ciągu całego postępowania dyscyplinarnego. Usprawiedliwienie nieobecności z powodu choroby za każdy następny jej okres wymaga przedstawienia zaświadczenia wystawionego przez lekarza uprawnionego do wystawiania zaświadczeń, potwierdzających niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie karne. Skarżący w trakcie prowadzenia przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego nie przedstawił zaświadczenia wystawionego przez lekarza uprawnionego do wystawiania zaświadczeń potwierdzających niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie karne. W ocenie K[...]P zwolnienie lekarskie wystawione przez lekarza psychiatrę, usprawiedliwiało jego nieobecność podczas czynności objętych danym postępowaniem, ale tylko przez okres nie dłuższy niż łącznie 14 dni w ciągu całego postępowania dyscyplinarnego.

Zdaniem K[...]P nie zasługuje na uwzględnienie zarzut obrońcy skarżącego naruszenia prawa do obrony poprzez uniemożliwienie mu czynnego udziału w sprawie, w tym złożenia i przeprowadzenia dowodów wskazanych w piśmie obrońcy z dnia [...] stycznia 2023 roku, w postaci ponownego przesłuchania świadków [...] M. K. oraz [...] M. K., z udziałem obrońcy oraz obwinionego, w sytuacji, gdy żaden przepis ustawy o Policji nie czynił tego bezwzględnie niemożliwym. Organ odnośnie tej kwestii wyjaśnił, że w treści art. 135f ust. 1 ustawy o Policji szczegółowo określono uprawnienia obwinionego, powyższy katalog jest zamknięty. Przywołany przepis nie przewiduje konieczności zawiadamiania obwinionego lub jego obrońcy o każdej czynności procesowej oraz możliwości udziału w nich. Organ zaznaczył, że na gruncie postępowania karnego, zgodnie z art. 315 § 2 k.p.k. oraz art. 317 § 1 k.p.k., stronom zagwarantowano prawo - jeżeli tego żądają - udziału w czynnościach śledztwa lub dochodzenia. Zgodnie z art. 135p ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Nadto w stosunku do świadków nie stosuje się również art. 184 kodeksu postępowania karnego. Z powyższego wynika, że przepisy kodeksu postępowania karnego mają zastosowanie tylko w ograniczonym i ściśle określonym zakresie. K[...]P podkreślił przy tym, że przepisy art. 315 § 2 k.p.k. i art. 317 § 1 k.p.k. znajdują się w rozdziale: przebieg śledztwa, do którego przepisy ustawy o Policji nie odsyłają. Z uwagi na kompleksowe uregulowanie uprawnień obwinionego w ustawie o Policji brak jest podstaw do stosowania art. 315 § 2 k.p.k. i art. 317 § 1 k.p.k., w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego.

Odnosząc się do kwestii wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego K[...]P zauważył, że zgodnie z art. 135c ust. 1 i 2 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli: sprawa dotyczy go bezpośrednio; jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym obwinionego lub osoby przez niego pokrzywdzonej w rozumieniu przepisów k.p.k.; był świadkiem czynu; między nim a obwinionym lub osobą pokrzywdzoną przez obwinionego zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Ponadto przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego można wyłączyć od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym także z innych uzasadnionych przyczyn. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw o charakterze obligatoryjnym do wyłączenia Komendanta Rejonowego Policji [...] od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.

W ocenie K[...]P podnoszone przez skarżącego okoliczności w zakresie istnienia przesłanek o charakterze fakultatywnym w postaci złożonego przez ww. ponaglenia na bezczynność Komendanta Rejonowego Policji [...], w sprawie ustalenia prawa do 100% uposażenia w czasie przebywania obwinionego na zwolnieniu lekarskim oraz negatywnego nastawienia przełożonych wobec jego osoby, nie stanowią uzasadnionej przyczyny do wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego. Ponadto w trakcie postępowania dyscyplinarnego skarżący oraz jego obrońca nie składali wniosków o wyłączenie rzecznika dyscyplinarnego lub przełożonego dyscyplinarnego.

P. B. wniósł na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1 art. 134ha ustawy o Policji - poprzez przeprowadzenie jedynie tych dowodów, które miały potwierdzić fakt popełnienia przeze mnie przewinienia dyscyplinarnego, celowe doprowadzenie na etapie czynności wyjaśniających do zatarcia materiału dowodowego, który wniósłby do sprawy istotne informacje mające wpływ na treść orzeczenia oraz dowolną, a nie swobodną, pozbawioną zasad prawidłowego rozumowania ocenę zgromadzonych dowodów;

2 art. 135g ustawy o Policji - poprzez pogwałcenie zasady domniemania niewinności polegającej na obowiązku udowodnienia mu winy poprzez zgromadzony materiał dowodowy i zastosowanie w zamian nieistniejącej oficjalnie zasady domniemania winy polegającej na realizowaniu jedynie tych dowodów, które bezpośrednio lub pośrednio mogą świadczyć o zaistnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Ponadto poprzez rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości na moją niekorzyść, stronniczo, pod wpływem uprzedzeń oraz ukierunkowanego nastawienia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu.

Dodatkowo pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2023 r. zatytułowanym "Skarga" zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 135f ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z art. 135e ust. 1 u.o.p. w zw. z art. 135g ust. 1 i 2 tej ustawy poprzez uniemożliwienie skarżącemu, czynnego udziału w sprawie, w tym umożliwienia złożenia i przeprowadzenia dowodów wskazanych w piśmie obrońcy z dnia [...] stycznia 2023 r., w postaci ponownego przesłuchania świadków [...] M. K. oraz [...] M. K. (KRP [...]), z udziałem obrońcy oraz obwinionego, w sytuacji, gdy żaden przepis ustawy o Policji nie czynił tego bezwzględnie niemożliwym,

2) art. 135f ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 135f ust. 3 w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 171 § 2 k.p.k. poprzez odmowę ponownego przesłuchania świadków [...] M. K. oraz [...] M. K. (KRP [...]), z udziałem obrońcy, w sytuacji, gdy ponowne przeprowadzenie rzeczonego dowodu przy udziale obrońcy było konieczne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k. pozwala na przeprowadzenie rzeczonego dowodu z udziałem obrońcy, a w konsekwencji uniemożliwienie Skarżącemu czynnego udziału w sprawie za pomocą swojego obrońcy,

3) art. 135f ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135e ust. 1 w zw. z art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego dążącego do dokładnego ustalenia stanu faktycznego wskazanego pismem skarżącego, a tym samym ustalenia prawdy obiektywnej, w postaci:

a) ponownego zabezpieczenia i przedłożenia do akt sprawy monitoringu z dnia 5 września 2022 r. godzin 7:30-9:30, obszarów patrolowanych przez obwinionego, ze szczególnym uwzględnieniem [...] oraz ul. [...], następnie dokonanie oględzin z płyty stanowiącej materiał dowodowy, na okoliczność prawidłowego wykonania czynności służbowych patrolowania przez skarżącego i realizowania planu działań "Bezpieczna Droga do Szkoły",

b) ustalenia dokładnego miejsca zaparkowania przez skarżącego podjętego przez niego radiowozu i tym samym miejsca przebywania skarżącego na skrzyżowaniu [...] oraz [...], a ograniczenia się do wskazania, że był on zaparkowany w odległości ok. 30-40 metrów od ww. skrzyżowania,

c). ustalenia dokładnego czasu przebywania przez skarżącego w podjętym przez niego radiowozie na skrzyżowaniu [...] oraz ul. [...],

d). ustalenia, jakie czynności wykonywał skarżący po zakończeniu odprawy, a przed pobraniem radiowozu w dniu 5 września 2022 r.,

a w konsekwencji do zakończenia czynności dowodowych i wydania orzeczenia bez zebrania pełnego materiału dowodowego pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego.

4) art. 135e ust. 1 w zw. art. z art. 134 ha ust 2 w zw. z art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez nierzetelne wyjaśnienie sprawy i nieustalenie prawdy obiektywnej poprzez:

a) przyjęcie, na podstawie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania, a także wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, że skarżący miał godzinę po zakończeniu odprawy na przygotowanie pojazdu do służby oraz przeparkowanie innych samochodów blokujących mu wyjazd, a także punktualne objęcie wyznaczonego rejonu służbowego, podczas gdy w notatniku służbowym skarżącego widnieje wpis, iż o godzinie 6:30 wykonywał on czynności w zakresie pracy w wydziale prewencji, musiał również po jej zakończeniu podjąć samochód, przygotować go do służby, przeparkować pojazdy blokujące mu wyjazd, a także dotrzeć na miejsce służby, a w konsekwencji nie mógł mieć on godziny na przedstawione w orzeczeniu czynności,

b) przyjęcie, na podstawie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania, a także wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, że skarżący nie był widoczny w rejonie służbowym, podczas gdy, z wyjaśnień Skarżącego wynika, że po dotarciu do rejonu służbowego nie mógł on znaleźć miejsca, do parkowania i w trakcie tego patrolował rejon służbowy, bowiem szukając miejsca do parkowania w pobliżu skrzyżowania był on zmuszony do jego przejechania kilkukrotnie, dodatkowo również, z załączonych przez świadka Kopańskiego zdjęć wynika również, że, po zaparkowaniu, radiowóz był widoczny ze skrzyżowania, a w konsekwencji skarżący był widoczny w rejonie służbowym, a ustalenia w tym zakresie zawarte w orzeczeniu są błędne.

5) art. 135j ust. 2 pkt. 5) i 6) art. 1351 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez wydanie orzeczenia z pominięciem jego ustawowych elementów, gdyż organy należycie nie wyjaśniły wszelkich okoliczności sprawy i nie wskazały, ani nie uzasadniły, jakie fakty uznały za udowodnione, nie wskazały dowodów, na których się oparły oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły prymatu wiarygodności i mocy dowodowej, co wyklucza możliwość merytorycznego odniesienia się do skarżonych orzeczeń podczas kontroli instancyjnej, a co w konsekwencji prowadzi w opinii obrońcy do wydania orzeczenia wadliwego prawnie.

6) art. 1351 ust. 1 ustawy o Policji poprzez wydanie orzeczenia bez uzupełnienia materiału dowodowego, podczas gdy uzupełnienie materiału dowodowego było konieczne dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego oraz do prawidłowego wydania orzeczenia, co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a co za tym idzie na podstawie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

7) art. 135j ust. 3 ustawy o Policji poprzez zaniechanie przez przełożonego dyscyplinarnego wydania postanowienia o uchyleniu postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych i zwrócenia sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu usunięcia braków w materiale dowodowym, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie może zostać uznany za wyczerpujący w związku z wskazywanymi przez obrońcę obwinionego brakami, a także z uwagi na nieuwzględnienie wniosków dowodowych obrońcy złożonych w toku postępowania, które dotyczyły dowodów koniecznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego z poszanowaniem prawa do obrony obwinionego, a także zasad postępowania.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) § 32 w zw. z § 1 pkt. 2. Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, poprzez jego błędną wykładnię w trakcie postępowania dyscyplinarnego,

a w konsekwencji uznanie, iż skarżący nie wykonywał patrolowania w rejonie służbowym, podczas gdy przepisy prawa definiują patrolowanie również jako wykonywanie zadań służbowych z wykorzystaniem środka transportu.

2) § 30 pkt 1) Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszym postępowaniu i uznaniu, że skarżący nie był widoczny w rejonie pełnienia służby, podczas gdy materiał dowodowy w postaci zdjęć załączonych przez świadka [...] M. K. przedstawia wyraźnie radiowóz pobrany przez Skarżącego znajdujący się przy skrzyżowaniu [...] i ul. [...], co świadczy o tym, że policjant był widoczny w rejonie pełnienia służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów została kompleksowo uregulowana w rozdziale 10 ustawy o Policji. Postępowanie dyscyplinarne policjantów jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania karnego.

W myśl art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2). Zatem pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz rodzaj zastosowanej kary należy rozważać z uwzględnieniem zadań funkcjonariusza Policji.

Art. 132 ust. 3 powołanej ustawy określa, jakie w szczególności zachowania są naruszeniem dyscypliny służbowej. Są to:

1) niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów prawa;

2) odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 58 ust. 2;

3) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy;

4) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa;

5) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego policjanta, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, policjantowi lub innej osobie;

6) nadużycie zajmowanego stanowiska dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej;

7) postępowanie przełożonego w sposób przyczyniający się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej Policji;

8) porzucenie służby;

9) samowolne oddalenie się z rejonu zakwaterowania lub nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca pełnienia służby lub niestawienie się w tym miejscu;

10) stawienie się do służby w stanie nietrzeźwości albo po użyciu alkoholu lub po użyciu podobnie działającego środka, pełnienie jej w takim stanie, a także spożywanie alkoholu lub używanie podobnie działającego środka w czasie służby;

11) umyślne naruszenie dóbr osobistych innego policjanta;

12) utrata służbowej broni palnej, amunicji lub legitymacji służbowej;

13) utrata przedmiotu stanowiącego wyposażenie służbowe, którego wykorzystanie przez osoby nieuprawnione wyrządziło szkodę innej osobie lub stworzyło zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa powszechnego;

14) ujawnienie informacji pozostającej w związku z wykonywaniem czynności służbowych, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie.

Przewinienie dyscyplinarne może mieć charakter umyślny lub nieumyślny.

W myśl art. 132 ust. 2 ustawy o Policji przesłanką warunkującą poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej jest przypisanie funkcjonariuszowi winy. Stosownie do art. 132a ustawy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Wina umyślna może przejawiać się zamiarem bezpośrednim (obwiniony chce popełnić przewinienie) albo zamiarem ewentualnym (obwiniony przewidując możliwość popełnienia przewinienia, na to się godzi). Nieumyślność natomiast polega na tym, że obwiniony nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Wina nieumyślna może mieć postać lekkomyślności (obwiniony przewidywał możliwość popełnienia przewinienia) albo postać niedbalstwa (obwiniony mógł i powinien przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia).

Stopień winy nie przesądza jednak o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Może on natomiast mieć wpływ na wymiar kary. Stosownie bowiem do art. 134h ust. 1 ustawy o Policji wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia. Zgodnie zaś z art. 132h ust. 1a przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające.

Skarżący został w niniejszej sprawie obwiniony o to, że w dniu 5 września

2022 r. na ul. [...] w [...], pełniąc służbę patrolową, nie dopełnił obowiązku służbowego w ten sposób, iż biorąc udział w działaniach "Bezpieczna droga do szkoły 2022", realizowanych w godzinach: 7:30 - 9:30 w dniach 1 - 2 i 5 - 9 września 2022 r., o godz. 07:45 przebywał w radiowozie marki [...] o nr rej. [...], zaparkowanym około 30 metrów od wyznaczonego podczas odprawy do służby rejonu przy przejściu dla pieszych na skrzyżowaniu [...] z ul. [...], a tym samym nie był widoczny w rejonie pełnionej służby - czym naruszył dyscyplinę służbową określoną w treści art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 30 pkt. 1 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP z 2018 r. poz. 108).

Powołany przepis art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy stanowi, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Zarzucane skarżącemu niedopełnienie obowiązków służbowych powiązane zostało z naruszeniem obowiązków wynikających

z § 30 pkt. 1 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia

2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, wydanego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.

Zaznaczyć w związku z tym należy, że konkretyzacja obowiązków policjantów następuje w szeregu aktów o charakterze wewnętrznym, co wynika z hierarchicznej struktury Policji. Istotą zależności służbowej jest bowiem możliwość jej regulowania przepisami administracyjnymi, wydawanymi przez sam organ administracji publicznej. Wynikające z art. 81 ust. 2 ww. ustawy o Policji upoważnienie dla Komendanta Głównego Policji do określania sposobu pełnienia służby w formie zarządzeń, regulaminów i rozkazów wyraźnie wskazuje, że treść czynności służbowych może być regulowana w pełni w aktach wewnętrznych, w tym w powołanym wyżej zarządzeniu Nr 768 KGP z dnia 14 sierpnia 2007 r.

Zgodnie z § 30 pkt 1 zarządzenia Nr 768 podczas patrolowania policjanci powinni być widoczni w rejonie pełnienia służby, o ile nie określono innej taktyki.

Skarżący w istocie nie przeczy, że w dniu 5 września 2022 r. o godz. 07:45 przebywał w radiowozie marki [...], zaparkowanym w pobliżu wyznaczonego podczas odprawy do służby rejonu przy przejściu dla pieszych na skrzyżowaniu [...] z ul. [...].

Skarżący w tym dniu miał realizować zadania w ramach akcji "Bezpieczna droga do szkoły". Ze znajdującego się aktach postępowania dyscyplinarnego protokołu odprawy (k. 16-17) wynika, że skarżącemu wyznaczono w dniu 5 września 2022 r.

w ramach działań "Bezpieczna droga do szkoły" jako rejon pełnienia służby "przejście ul. [...]". Z akt wynika również, że skarżący został zapoznany

z "Aneksem do planu działań pn. "Bezpieczna droga do szkoły 2022" realizowanych

w dniach 1-9 września 2022 r. na terenie podległym Komendantowi Rejonowemu Policji [...]" (k. 20 – wpis w notatniku służbowym skarżącego).

Zauważyć należy, że zgodnie z postanowieniami tego Aneksu "Policjanci biorący udział w działaniach są zobowiązani do (...) egzekwowania prawidłowego zachowania się kierujących pojazdami w rejonach przyszkolnych, a zwłaszcza wyznaczonych przejściach dla pieszych i umożliwienia dzieciom bezpiecznego przejścia przez jezdnię" (pkt VI ppkt 2 Aneksu – k. 14).

Wobec powyższego skarżący winien być świadomy, jakie miejsce było rejonem jego służby w dniu 5 września w godz. 7:30-9:30 i jakie obowiązki winien on realizować.

Fakt przebywania skarżącego w radiowozie w dniu 5 września 2022 r, o godz. 7:45, choć, jak wspomniano wyżej, nie jest kwestionowany przez skarżącego, to potwierdzony jest też dowodami w postaci zeznań świadków, tj. M. K. (k. 55) i M. K. (k. 46). Ponadto M. K. wykonał zdjęcia (k. 2-5 oraz k. 59-63), na których widać położenie przedmiotowego radiowozu względem skrzyżowania z przejściem dla pieszych. Ponadto w aktach znajduje się protokół oględzin płyty DVD, z którego wynika, że pliki zawierające te zdjęcia zostały utworzone i zmodyfikowane w dniu 5 września 2022 r. w godzinach 7:54-7:55.

Ustalenia organu dotyczące kluczowej w sprawie okoliczności, tj. przebywania skarżącego w radiowozie, a nie przy przejściu dla pieszych zostały przez organ udowodnione.

Organ prawidłowo wobec powyższych faktów uznał, że skarżący nie był widoczny w miejscu pełnienia służby. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że nie ulega wątpliwości, że miejscem pełnienia służby skarżącego było przejście dla pieszych przy skrzyżowaniu [...], a nie miejsce oddalone od niego

o kilkadziesiąt metrów. Bez znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność w postaci trudności ze znalezieniem miejsca do parkowania. Skarżący prawidłowo realizując swoje obowiązki winien zadbać o to aby o wyznaczonej godzinie przebywał w miejscu pełnienia służby. Skarżący wskazuje również, że szukając miejsca do parkowania przejechał kilkukrotnie przez miejsce pełnienia służby i w związku z tym był widoczny w miejscu pełnienia służby. Kilkukrotne przejechanie przez skrzyżowanie nie jest tożsame z przebywaniem w miejscu pełnienia służby, którym było przejście dla pieszych. Ponadto na mocy postanowień powołanego wyżej Aneksu skarżący miał "egzekwować prawidłowego zachowania się kierujących pojazdami w rejonach przyszkolnych, a zwłaszcza wyznaczonych przejściach dla pieszych". Skoro skarżący wedle postanowień zarządzenia nr 768 miał być widoczny w rejonie pełnienia służby, to obowiązkowi temu nie czyniło też zadość przebywanie w radiowozie, oddalonym

o kilkadziesiąt metrów od miejsca służby.

Bez wpływu na fakt popełnienia zarzucanego skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego było to, jak długo skarżący przebywał w radiowozie. Niezaprzeczalnym faktem jest bowiem, że skarżący miał pełnić służbę przy przedmiotowym przejściu dla pieszych w godzinach 7:30-9:30. Faktem jest również, to, że o godzinie 7:45 skarżący przebywał w radiowozie, a nie przy przejściu dla pieszych i za ten czyn skarżący został ukarany dyscyplinarnie.

W ocenie Sądu, powołane wyżej regulacje oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdzają, iż skarżący dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej

w opisany w postawionym mu zarzucie sposób. Sąd podziela stanowisko organu, że zachowanie skarżącego w zakresie zarzucanego mu czynu było zawinione i w tym przypadku była to wina nieumyślna. Zebrane w sprawie dowody były przy tym wystarczające do ustalenia istotnych w sprawie okoliczności.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy respektując przy tym wynikający z art. 135g ust. 1 i 2 ustawy obowiązek badania i uwzględniania okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Zakres oceny materiału dowodowego pod kątem jego adekwatności jest dokonywany przez pryzmat przedmiotu postępowania, a zatem zarzutu stawianego obwinionemu.

Ponadto zgodnie z art. 134ha ust. 1 ustawy o Policji podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne. Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie,

z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy

i doświadczenia życiowego (art. 14ha ust. 2 ustawy).

W niniejszym postępowaniu rzecznik dyscyplinarny badał, czy w okolicznościach sprawy można skarżącemu zarzucić, że w dniu 5 września 2022 r. na ul. [...]

w [...], pełniąc służbę patrolową, nie dopełnił obowiązku służbowego w ten sposób, iż biorąc udział w działaniach "Bezpieczna droga do szkoły 2022", realizowanych w godzinach: 7:30 - 9:30 w dniach 1 - 2 i 5 - 9 września 2022 r., o godz. 07:45 przebywał w radiowozie, zaparkowanym około 30 metrów od wyznaczonego podczas odprawy do służby rejonu przy przejściu dla pieszych na skrzyżowaniu [...] z ul. [...].

Ustalenia poczynione w toku postępowania dyscyplinarnego potwierdziły, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej. Jakkolwiek skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, to jednak nie przeczył też, że faktycznie w opisanym wyżej czasie przebywał w radiowozie, a nie przy przejściu dla pieszych. W świetle powyższego nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 134ha ust. 1 i ust. 2 oraz art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, bowiem ustalenia faktyczne zostały poczynione w sposób prawidłowy, w oparciu

o zasadę swobodnej oceny dowodów, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Trudno też zarzucić, że rzecznik dyscyplinarny nie podjął niezbędnych czynności do wyjaśnienia sprawy.

Podkreślenia przy tym wymaga, że rzecznik dyscyplinarny uwzględnił wniosek dowodowy skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zapisu kamer nasobnej oraz zapisu z monitoringu zainstalowanego w rejonie pełnienia służby. Nagranie za kamery nasobnej było jednak już niedostępne, a z ustaleń organu wynika, że w obrębie skrzyżowania [...] z ul [...] nie ma kamer monitoringu. Kamery należące do Domu Dziecka przy [...] oraz Szkoły Podstawowej nr [...] obejmują natomiast tylko teren tych placówek. Brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 135f ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, który to przepis stanowi, że w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do zgłaszania wniosków dowodowych.

Zgodnie natomiast z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji orzeczenie dyscyplinarne zawiera m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia. Pomimo, że art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji nie określa konkretnych elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego orzeczenia, przyjąć należy, że powinno ono zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powinny być w nim również podane motywy działania organu co do oceny całokształtu sprawy, jak również motywy jego działań procesowych, podjętych w trakcie zbierania materiału dowodowego.

Wydane w sprawie skarżącego orzeczenia wymogi powyższe spełniają. Zawierają one wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienia tych orzeczeń odzwierciedlają logiczny proces rozumowania, który doprowadził organ do wniosku o winie skarżącego.

Niezasadne są również te zarzut skargi, w których skarżący zarzuca, iż pozbawiono go czynnego udziału w sprawie, poprzez odmowę ponowne przesłuchanie świadków z udziałem skarżącego i jego obrońcy. Skarżący upatruje w tym naruszenia art. 135f ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135f ust. 3 w zw. z art. 135p ust. 1 oraz w zw. z art. 171 § 2 Kodeksu postępowania karnego.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 135f ust. 3 ustawy o Policji ustanowienie obrońcy uprawnia go do działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń. O zmianie zakresu pełnomocnictwa uprawniającego do działania w postępowaniu dyscyplinarnym lub o jego cofnięciu obwiniony niezwłocznie zawiadamia obrońcę oraz rzecznika dyscyplinarnego.

Z kolei art. 135p ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego.

Wyjaśnić należy, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem szczególnym. Oznacza to, że przepisy regulujące to postępowanie nie podlegają rozszerzającej wykładni. Przepisy ustawy o Policji zawierają materialnoprawną regulację odpowiedzialności policjantów, jak też regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. W orzecznictwie powszechnie zwraca się uwagę na to, że w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia przedmiotowego postępowania regulacja zawarta w ustawie o Policji jest unormowaniem pełnym, a ponadto że przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się w tym postępowaniu tylko "odpowiednio" oraz jedynie w zakresie wskazanym w art. 135p ust. 1 ustawy o Policji. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego nie obejmuje zatem wszystkich spraw nieuregulowanych w ustawie, lecz dotyczy tylko tych kwestii, które zostały wyszczególnione przez ustawodawcę. Gdyby ustawodawca zamierzał, by w postępowaniu dyscyplinarnym odpowiednie zastosowanie miały również inne unormowania Kodeksu postępowania karnego, to posłużyłby się generalnym odesłaniem do przepisów tego Kodeksu w sprawach nieuregulowanych w ustawie o Policji. Tego zaś nie uczynił.

W postępowaniu dyscyplinarnym policjantów zastosowanie mają między innymi zawarte w Kodeksie postępowania karnego przepisy dotyczące świadków. Art. 171 § 2 k.p.k. stanowi, że "Prawo zadawania pytań mają, oprócz organu przesłuchującego, strony, obrońcy, pełnomocnicy oraz biegli. Pytania zadaje się osobie przesłuchiwanej bezpośrednio, chyba że organ przesłuchujący zarządzi inaczej." Treść tego przepisu jest dość jasna i nie powinna budzić wątpliwości interpretacyjnych. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że określa on ogólnie podmioty uprawnione do zadawania pytań osobom przesłuchiwanym i sposób kierowania do nich pytań. Istotą tej regulacji nie jest zatem to, kto jest przesłuchiwanym, ale to, że osobie przesłuchiwanej pytania mogą zadawać tylko te podmioty, którym takie uprawnienia przyznano karną ustawą procesową. W postępowaniu karnym przepisem art. 171 § 2 k.p.k. ustawodawca przyznał przedmiotowe uprawnienia stronom, czyli między innymi oskarżonemu a także jego obrońcy. Regulacji tej nie można przenosić na grunt postępowania dyscyplinarnego policjantów. Zawarte w Kodeksie postępowania karnego przepisy odnoszące się do oskarżonego i obrońcy oskarżonego nie mają bowiem odpowiedniego zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym w stosunku do obwinionego i jego obrońcy, co wprost potwierdza treść powołanego wcześniej art. 135p ust. 1 ustawy o Policji. Tym samym art. 171 § 2 k.p.k. dotyczący oskarżonego i obrońcy oskarżonego, z mocy art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, nie ma zastosowania do policjanta obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym oraz obrońcy tego obwinionego (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2017 r., I OSK 348/17, oraz z dnia 14 lipca 2020, sygn. akt I OSK 2629/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei art. 317 § 1 k.p.k. znajduje się w Rozdziale 35, Działu VII k.p.k. Przebieg śledztwa, do którego przepisy ustawy o Policji nie odsyłają. Z uwagi na kompleksowe uregulowanie uprawnień obwinionego w ustawie o Policji brak jest podstaw do stosowania art. 317 § 1 k.p.k., w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego.

Konkludując stwierdzić należy, że w świetle zebranego materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny miał podstawy do uznania skarżącego winnym popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia mu kary dyscyplinarnej upomnienia.

Kara upomnienia (art. 134 pkt 1 ustawy o Policji) jest najłagodniejszą formą kary dyscyplinarnej i jej wymierzenie nie może być uznane za rażąco niewspółmierne do popełnionego czynu, albo niesprawiedliwe, czy sprzeczne z prawem, gdy zważy się, iż kara ta oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania (art. 134a ww. ustawy). Ponadto kara ta podlega zatarciu już po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu (art. 135q ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Co istotne, kara upomnienia nie obejmuje sfery wolnościowej i majątkowej obwinionego, stanowi zaś sformalizowaną dezaprobatę wobec popełnionego przewinienia.

W ocenie Sądu przełożony dyscyplinarny uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. W przedmiotowej sprawie zostało w wystarczający sposób wykazane, że skarżący naruszył obowiązujące go normy prawne, a wymierzona mu kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionego przez niego czynu.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżone orzeczenie jest zgodna z prawem a zarzuty podniesione w skardze oraz w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego z dnia [...] czerwca 2023 r. są niezasadne.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.