drukuj    zapisz    Powrót do listy

6329 Inne o symbolu podstawowym 632, Pomoc społeczna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Uchylono zaskarżoną decyzję, II SA/Gd 860/25 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2026-01-28, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Gd 860/25 - Wyrok WSA w Gdańsku

Data orzeczenia
2026-01-28 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący sprawozdawca/
Irena Wesołowska
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935 art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2025 r., sygn. akt SKO Gd/2577/25 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr SKO Gd/2577/25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako "SKO" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) -dalej jako "K.p.a.", art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323) - dalej jako "u.ś.r." oraz art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429), po rozpatrzeniu odwołania J. C. (dalej jako "strona" lub "Skarżąca") od decyzji Wójta Gminy Pszczółki (dalej jako "organ I instancji) z dnia 19 stycznia 2024 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym K. H. (dalej jako "syn strony"), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny sprawy:

W dniu 31 marca 2023 r. strona wniosła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym synem.

Organ I instancji na podstawie przedłożonych dokumentów ustalił, że syn strony (rocznik 2005) posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 15 kwietnia 2021 r. Orzeczenie to wydane zostało do dnia 30 kwietnia 2024r. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od urodzenia. Wyrokiem z dnia 24 lutego 2023r. Sąd Rejonowy Gdańsk Południe w Gdańsku zmienił to orzeczenie i ustalił, że syn strony wymaga długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wymaga konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W dniu 12 kwietnia 2023r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy. Wyjaśniono w nim, że strona nie pracuje z powodu chorób dzieci. Syn strony ma zaburzenia rozwojowe. Na co dzień uczęszcza do Szkoły [....] i tam też przebywa w bursie w ciągu tygodnia. Zdarza się, że syn strony nie jedzie w ogóle do szkoły z uwagi na stany depresyjne. Bywa bardzo nerwowy, nadpobudliwy, agresywny. Jest leczony przez okulistę, neurologa, psychiatrę i endokrynologa. Na stałe przyjmuje lekarstwa, które wcześniej przygotowuje mu strona. Ostatnio lekarze stwierdzili, że syn cofa się w rozwoju.

Ponadto strona złożyła oświadczenie wyjaśniając, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ww. synem i córką D. Potwierdziła, że syn mieszka w bursie i chodzi do szkoły [...] przez 5 dni w tygodniu. Strona odbiera syna ze szkoły w piątek. Zdarza się, że syn nie jedzie do szkoły i wtedy strona pozostaje z nim w domu. Syn ma depresje, która nie pozwala mu normalnie funkcjonować w środowisku. Strona wyjaśniła, że od 18 lat nie pracuje. Syn nie jest samodzielny, nie wychodzi sam na dwór, do sklepu, kościoła. Wymaga pilnowania żeby sobie nic nie zrobił. Samodzielnie nie jest w stanie funkcjonować. Lekarz neurolog nie widzi poprawy. Odwołująca się pomaga synowi we wszystkich czynnościach, takich jak przygotowanie posiłków, ubieraniu się. przy pakowaniu się do szkoły, pilnuje by syn brał leki. Syn nie potrafi samodzielnie liczyć i nie zna wartości pieniądza.

Organ I instancji ustalił również, że strona zawozi i odbiera codziennie córkę do szkoły w R. Córka również wymaga jej pomocy. Posiada ona orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie może sama zostać w domu i zostaje z nią babcia.

W dniu 13 grudnia 2023 r. przeprowadzono kolejny wywiad środowiskowy. Ustalono w jego trakcie, że strona jest z zawodu pomocą krawiecką ale nie miała możliwość i pracy w tym zawodzie z uwagi na chorobę syna. Strona samotnie wychowuje dzieci; jej matka (77 lat) sama wymaga pomocy i opieki, prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe ale mieszka wspólnie z córką i jej dziećmi.

Z akt sprawy wynika, że syn odwołującej się uczy się w Zespole Szkół [...] w zawodzie ogrodnik, zaś córka strony uczy się w [...] w zawodzie pracownik pomocniczy gastronomii.

Organ I instancji wskazał, że córka strony nie jest całkowicie zależna od otoczenia - nie wymaga pielęgnacji w zakresie higieny osobistej, karmienia czy wykonywania czynności samoobsługowych i prowadzenia gospodarstwa domowego. Jest osobą zdolną do pracy w warunkach chronionych.

Wskazując na treść art. 17 u.ś.r. organ I instancji stwierdził, że strona nie jest nigdzie zatrudniona, dlatego organ nie widzi związku, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ww. ustawy pomiędzy brakiem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad synem. Strona przy dobrej organizacji czasu pracy oraz pomocy wspólnie z nią zamieszkującej matki, mogłaby podjąć zatrudnienie. Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego i pomocy synowi nie zajmują jej całego dnia.

Organ I instancji stanął na stanowisku, że syn strony, choć jest osobą niepełnosprawną, nie jest osobą leżącą, kontroluje potrzeby fizjologiczne i nie jest osobą zupełnie niesamodzielną. Choć nie uczęszcza do szkoły systematycznie, to jednak w szkole i bursie, gdzie mieszka, daje sobie radę bez pomocy strony.

W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania, SKO nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia, decyzją z dnia 10 października 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

SKO przyjęło, że korzystając z pomocy matki w opiece nad dziećmi i pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego strona mogłaby faktycznie podjąć zatrudnienie np. na kilka godzin dziennie lub w tygodniu. Większość roku szkolnego jej dzieci uczęszczają do szkoły, co oznacza, że przebywają poza domem.

W opinii SKO, świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane z racji obowiązku sprawowania opieki nad dziećmi niepełnosprawnymi. Jest ono przyznawane wtedy gdy osoba sprawująca opiekę nie jest w stanie godzić jej z pracą zarobkową i musi z niej zrezygnować lub z tego powodu nie może jej podjąć. W związku z tym brany jest pod uwagę zakres opieki sprawowanej nad osobą jej wymagającą.

Zdaniem SKO taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Strona nie zrezygnowała z pracy. Jej syn niewątpliwie opieki i pomocy w codziennym funkcjonowaniu potrzebuje, jednakże chodzi do szkoły i mieszka w bursie od niedzieli do piątku. Pozostaje w domu zatem od popołudnia w piątek do południa w niedzielę. Strona w tym czasie wspiera go w codziennym funkcjonowaniu. W dni, gdy się gorzej czuje, syn pozostaje w domu, a strona musi mu poświęcić więcej czasu, jednakże pomaga jej matka. Strona nie przedstawiła żadnego dokumentu medycznego wskazującego na to, że jej matka sama wymaga pomocy i opieki z uwagi na swój stan zdrowia. Zatem nawet, gdy syn nie przebywa w szkole/bursie strona mogłaby wyjść z domu na kilka godzin i w tym czasie podjąć zatrudnienie adekwatne do jej możliwości (opieka, sprzątanie itp.). W ocenie SKO strona korzysta z znacznej pomocy finansowej swojej matki, która pokrywa koszty utrzymania mieszkania. Strona na dzieci otrzymuje świadczenia rodzinne, alimenty z funduszu alimentacyjnego i zasiłek pielęgnacyjny. Syn otrzymuje zaś, jak wynika z akt sprawy rentę socjalną.

Strona wniosła skargę do WSA w Gdańsku, który uchylił decyzję SKO z 10 października 2024 r. wyrokiem z dnia 12 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 1239/24.

W uzasadnieniu WSA wskazał, że Skarżąca wniosła o przyznanie jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego za okres, w którym Sąd Rejonowy w Gdańsku orzekł o zmianie orzeczenia o niepełnosprawności. Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy pominęły okoliczność, że przez pewien czas skarżąca sprawowała osobistą, bezpośrednią opiekę nad synem. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że od momentu kiedy syn rozpoczął naukę w szkole i w związku z czym przez większość dni tygodnia zamieszkuje poza domem przesłanka przyznania świadczenia ustała. Niemniej jednak, w ocenie WSA, precyzyjnego ustalenia wymagało od kiedy syn strony przebywa poza domem (na podstawie akt sprawy wnioskować należy, że ma to związek z rozpoczęciem nauki), a tym samym do kiedy strona sprawowała nad nim osobistą i bezpośrednią opiekę. Zdaniem WSA, organy nie ustaliły, w jakim okresie przesłanki przyznania świadczenia były spełnione. Mając na uwadze szczególny charakter i cel świadczenia pielęgnacyjnego, zdaniem sądu, należy zwrócić szczególną uwagę na moment powstania (bądź utraty) prawa do tego świadczenia. W przeciwnym wypadku organy administracji mogłyby w nieuprawniony sposób przewlekać postępowania tylko po to by przed ich zakończeniem ustały przesłanki przyznania świadczenia. Gdyby natomiast miały orzekać wyłącznie na moment wydawania decyzji -miałyby pełne prawo do odmowy uwzględniania wniosku strony.

Rozpoznając sprawę ponownie, będąc związane wskazanym wyżej wyrokiem WSA w Gdańsku, SKO decyzją z dnia 18 sierpnia 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnienie SKO wskazało, że wcześniej rozpatrując sprawę, podobnie jak organ I instancji nie zauważyło, że MZOd/s w Pruszczu Gdańskim w dniu 15 kwietnia 2021 r. wydał wobec syna strony orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ważne do dnia 30 kwietnia 2024 r. Z orzeczenia tego wynika, że syn strony może pracować w warunkach pracy chronionej i nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie to utrzymał w mocy WZOd/sN w Województwie Pomorskim w dniu 4 sierpnia 2021 r. Dopiero Sąd Rejonowy Gdańsk Południe w Gdańsku Sekcja ds. Ubezpieczeń Społecznych w VI Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 24 lutego 2023 r. zmienił to orzeczenie ustalając, że syn strony wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wymaga konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W opinii SKO, rozpatrując skargę strony, WSA w Gdańsku również nie zauważył, że wskazany wyżej wyrok Sądu Rejonowego w Gdańsku zmienił orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 15 kwietnia 2021 r. jedynie w pkt 7 tego orzeczenia uznając, że syn strony wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i pkt 8 . że wymaga on stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia i rehabilitacji. Sąd Rejonowy nie zmienił jednak stopnia niepełnosprawności w tym orzeczeniu i sposobu zatrudnienia. Nadal zatem syn strony legitymował się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i mógł podjąć pracę w warunkach pracy chronionej.

Potwierdzeniem tego jest kolejne orzeczenie z dnia 17 czerwca 2024 r. przyznające synowi strony umiarkowany stopień niepełnosprawności do 30 czerwca 2029 r., możliwość zatrudnienia w warunkach pracy chronionej. W orzeczeniu tym pkt 7 i 8 nie dotyczy orzeczonego stopnia niepełnosprawności. Od tego orzeczenia nie został wniesiony środek zaskarżenia.

W ocenie SKO, z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika jednoznacznie, że świadczenie pielęgnacyjne można przyznać z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej matce albo ojcu,

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zdaniem SKO, syn strony uzyskał wskazane orzeczenie mając skończone 16 lat i w związku z tym mowa jest o orzeczeniu ze wskazaniem stopnia niepełnosprawności. Posiadane przez niego orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mimo zmiany pkt 7 i 8 nie uprawnia do przyznania jego matce świadczenia pielęgnacyjnego, skoro można je przyznać jedynie dla opiekuna osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W ocenie SKO, nie można zatem przyznać stronie świadczenia pielęgnacyjnego z przyczyn wskazanych wyżej. Brak jest ku temu podstaw faktycznych i prawnych. Kolegium w związku z tym za bezcelowe uznało wykonanie wskazań WSA co do dalszego postępowania i zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego, jeśli chodzi o okres, od złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności tj. od dnia 26 marca 2021 r. do czasu rozpoczęcia przez syna strony nauki w [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję SKO, Skarżąca wnosząc o jej uchylenie, zaskarżonej decyzji zarzuciła niewykonanie przez organ prawomocnego wyroku.

Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie stawianych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. -dalej: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że zaskarżona na obecnym etapie decyzja została podjęta przez SKO na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 1239/24 decyzji SKO z 10 października 2024 r. o odmowie przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

Przypomnieć należy, że z uzasadnienia ww. prawomocnego od dnia 8 maja 2025 r. wyroku wynika, że WSA stwierdził, iż skarżąca wniosła o przyznanie świadczenia jedynie za część okresu. Na rozprawie przed Sądem skarżąca doprecyzowała bowiem treść wniesionej skargi wskazując, że domaga się przyznania świadczenia za okres poprzedzający pobyt syna w bursie przy szkole [...]. W tym bowiem czasie syn przybywał w domu pod jej opieką, a ona sprawowała nad nim ciągłą i bezpośrednią opiekę. Miało to miejsce w czasie wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w Gdańsku.

Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy administracji pominęły okoliczność, że przez pewien czas skarżąca sprawowała osobistą, bezpośrednią opiekę nad synem. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że od momentu kiedy syn rozpoczął naukę w szkole i w związku z czym przez większość dni tygodnia zamieszkuje poza domem przesłanka przyznania świadczenia ustała. Niemniej jednak precyzyjnego ustalenia wymaga od kiedy syn Skarżącej przebywał poza domem, a tym samym do kiedy Skarżąca sprawowała nad nim osobistą i bezpośrednią opiekę. Ustalając stan faktyczny sprawy organy administracji naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i nie ustaliły w jakim okresie przesłanki przyznania świadczenia były spełnione. Niewątpliwie z art. 6 k.p.a. wynika zasada aktualności obligująca organy administracji do uwzględniania zmian w stanie faktycznym i prawnym jakie mają miejsce w toku postępowania. Nie oznacza to jednak, że jeżeli w pewnym okresie były spełnione przesłanki przyznania świadczenia, a następnie w momencie wydawania decyzji przez organ odwoławczy ustały stronie nie należy się świadczenie. Mając na uwadze szczególny charakter i cel świadczenia pielęgnacyjnego należy zwrócić szczególną uwagę na moment powstania (bądź utraty) prawa do tego świadczenia. W przeciwnym wypadku organy administracji mogłyby w nieuprawniony sposób przewlekać postępowania tylko po to by przed ich zakończeniem ustały przesłanki przyznania świadczenia. Gdyby natomiast miały orzekać wyłącznie na moment wydawania decyzji - miałyby pełne prawo do odmowy uwzględniania wniosku strony. Z takim stanowiskiem Sąd orzekający w sprawie się nie zgodził się i wskazał, że jeżeli w pewnym okresie strona spełniała przesłanki przyznania świadczenia, a następnie przestała je spełniać, to organy administracji powinny przyznać je za okres, w którym przesłanki były spełnione.

W ocenie Sądu, dokonana przez SKO ocena spełnienia przesłanek przyznania świadczenia została zrealizowana dowolnie, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy nie ustaliły faktów czy zdarzeń, które miały znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działania(....) były przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa materialnego i procesowego.

Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W wyniku wydania wyroku o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do stadium postępowania przed organem administracyjnym. Oznacza to obowiązek powtórnego rozpoznania tej sprawy przez ten organ i wydania decyzji, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku. Podkreślenia wymaga, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku (wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 263/10 (LEX nr 1081014), a sąd orzekający w niniejszym składzie pogląd ten podziela, organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien się zatem zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe.

W orzecznictwie i literaturze jednolicie przyjmuje się, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu cyt. wyżej przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem -lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej ("Komentarz - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", J.P. Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 219-225).

Uwzględniając powyższe, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję z dnia 18 sierpnia 2025 r., nie mógł dokonać jej oceny z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 marca 2025 r.

Sąd w składzie orzekającym obowiązany jest uwzględnić powyższą okoliczność w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 153 i art. 170 p.p.s.a., bowiem zgodnie z tym ostatnim przepisem, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Wskazać w tym miejscu należy, że powołany wyrok z dnia 12 marca 2025 r. jest prawomocny od dnia 8 maja 2025 r.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że orzekając ponownie, SKO nie zastosowało się zarówno do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 marca 2025 r., jak i zaleceń Sądu.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że SKO za bezcelowe uznało wykonanie zaleceń WSA, co organ wprost wskazuje na ostatniej stronie uzasadnienia decyzji. Podkreślenia wymaga i ta okoliczność, że SKO w istocie kwestionuje ustalenia Sądu, do czego nie jest uprawnione na obecnym etapie postępowania. Jeśli SKO formułuje zarzuty wobec prawidłowości podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia, mogło to uczynić w trybie przewidzianym przez ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wnieść w stosownym trybie skargę kasacyjną do NSA. Skoro SKO nie skorzystało z prawa zaskarżenia ww. wyroku, to po jego uprawomocnieniu i otrzymaniu akt sprawy winno, ponownie rozpatrując sprawę, zastosować się do oceny prawnej i zaleceń sądu, czego nie uczyniło.

Wskazane uchybienie skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę ponownie SKO, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. winno wykonać zalecenia sformułowane w niniejszym wyroku, jak i prawomocnym wyroku Sądu z 12 marca 2025 r. i wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżoną decyzję.



Powered by SoftProdukt