Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

M.D., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2023 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] lipca 2023 r., nr [...], którą nałożono na skarżącą prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo C M.D. karę pieniężną w kwocie 20.000 zł za niewywiązywanie się przez przewoźnika z obowiązku przedstawienia środka transportu wraz z towarem w wyznaczonym miejscu w celu przeprowadzenia kontroli.

W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że stosownie do zapisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), Sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Zdaniem pełnomocnika skarżącej pod pojęciem "wyrządzenia znacznej szkody" należy natomiast rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Jeśli zaś chodzi o kryterium, jakie należy przyjąć dla oceny zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków, to przyjmuje się, że są to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wskazując na orzecznictwo sądowoadministracyjne pełnomocnik podkreślił, że przyjmuje się, że dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku niezbędne jest przedstawienie konkretnych okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie aktu lub czynności. W postanowieniu z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt SA/Gl 7/13 wskazano, że sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania decyzji przede wszystkim na podstawie oświadczeń strony. Niezaprzeczalnie skarżąca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Przedsiębiorca licząc na jej rozwój, pozostaje równolegle w stosunku zatrudniania. Powyższe działania skarżącej skutkują tym, iż pomimo niskich dochodów firmy za lata 2019r., 2020r., 2022r. nie zalega ona zarówno z podatkami, jak i składkami ZUS. Również nie toczą się wobec niej postępowania egzekucyjne. Niemniej jednak uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł przy dochodzie PIT-36 L za: 2019 r.-13.740,12 zł. 2020 r.- 32.561,80 zł oraz dochodzie za 2022r. w wysokości 37.946 zł. skutkować będzie utratą płynności finansowej, a co za tym idzie koniecznością zakończenia działalności gospodarczej, celem uniknięcia generowania straty (rata leasingowa skarżącej wynosi 366,50 EUR miesięcznie), jak i powstania zaległości podatkowych oraz w ZUS. Bezspornie kara w wysokości 20.000 zł. znacznie przekracza dochód za 2019 r. (PIT -36 L) oraz stanowi więcej niż połowę dochodu za 2022 r. Pełnomocnik podkreślił, że zamknięcie działalności gospodarczej w transporcie drogowym bezpośrednio skutkuje definitywną utratą zleceń, gdyż kontrahenci nawiążą stałą współpracę z innym podmiotem transportowym. Zatem przyjąć należy, iż zwrot spełnionego świadczenia nie umożliwi przywrócenia rzeczy do stanu pierwotnego, a wykonanie decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania doprowadzić może do wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG. Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że skarżąca wnosi o wzięcie pod uwagę faktu, iż zarzucane jej naruszenie skutkujące nałożeniem na przewoźnika kary pieniężnej 20.000 zł, nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych Skarbu Państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności,

o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu (art. 61 § 3 p.p.s.a.).

Jak wynika z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na stronie skarżącej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie,

że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, należy rozumieć taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej

nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publ. CBOSA).

W niniejszej sprawie wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej została objęta decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2023 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] lipca 2023 r., nr [...], którą nałożono na skarżącą prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo C M.D. karę pieniężną w kwocie 20.000 zł za niewywiązywanie się przez przewoźnika z obowiązku przedstawienia środka transportu wraz z towarem w wyznaczonym miejscu w celu przeprowadzenia kontroli.

Należy wskazać, że warunkiem wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich uprawdopodobnienie w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżąca, ani tym bardziej pełnomocnik nie uprawdopodobnili, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona we wniosku, wskazująca m.in. na możliwość zamknięcia działalności gospodarczej celem uniknięcia generowania straty, jak i powstania zaległości podatkowych oraz w ZUS.

Jak wskazuje się w utrwalonym orzecznictwie, aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kary pieniężnej może wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do jej sytuacji majątkowej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżący), nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia strony skarżącej,

że w jego przypadku zapłata wspomnianej kwoty może rzeczywiście doprowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA:

z 13 maja 2021 r., II GZ 143/21; z 13 listopada 2020 r., II GZ 324/20; z 9 lipca 2020 r., II GZ 169/20, z 15 marca 2022 r., II GZ 39/22). Uzasadniając złożony w niniejszej sprawie wniosek, pełnomocnik strony skarżącej ograniczył się głównie do ogólnego wskazania na zagrożenie zakończenia działalności firmy. Poza wskazaniem wysokości dochodów za lata 2019-2022 nie przedstawiono szczegółowych danych i dokumentów potwierdzających stan finansowy i majątkowy skarżącej, przez co weryfikacja podniesionych we wniosku okoliczności stała się niemożliwa. Twierdzenia te winny być bowiem poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących sytuację strony.

W tym miejscu wskazać dodatkowo trzeba, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GZ 455/12, w którym wskazano, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Sąd w tej kwestii nie jest także zobligowany do dokonywania jakichkolwiek ustaleń z urzędu.

Jednocześnie zauważyć trzeba, że konieczność uiszczenia kary pieniężnej jest zwykłym skutkiem jej nałożenia i nie oznacza automatycznie, że jej zapłata spowoduje wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2011 r., II GSK 1562/11, CBOSA).

Wobec powyższego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.