Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2016 r. sprawy ze skargi E. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz E. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

| |

Pismem z dnia [...] marca 2016 r. E. B. reprezentowana przez radcę prawnego J. K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2015 r. (wpływ do organu w dniu [...] września 2015 r.) o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] r. [...] ozn. "[...]" dz. [...]

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wobec nierozpoznania wniosku o ustalenia odszkodowania w ustawowym terminie, pismem z dnia [...] listopada 2015 r., wniosła do Wojewody [...] zażalenie w tym zakresie, zaś powyższą skargą z dnia [...] marca 2016 r. wniosła o zobowiązanie organu do wydania, w określonym przez Sąd terminie, decyzji rozstrzygającej wniosek o odszkodowanie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wskazał, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] uznał zażalenie E. B. za uzasadnione i wyznaczył termin załatwienia sprawy w ciągu dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. W dniu [...] kwietnia 2016 r. Prezydent W. postanowieniem nr [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu rozpatrzenia wniosku dawnego właściciela o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu wyżej opisanej nieruchomości [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W sprawie niniejszej, w związku z wydaniem przez Prezydenta W. postanowienia z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania odszkodowawczego za przedmiotową nieruchomość do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego części nieruchomości, w odniesieniu do której stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium [...][...] w W. z dnia [...] lutego 1961 r. - orzekanie zgodnie z żądaniem skargi o zobowiązaniu organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Na gruncie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność organu dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Dokonanie przez Sąd w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu oceny prawidłowości zawieszenia postępowania prowadziłoby w istocie do oceny zgodności z prawem stosowania przez organ norm prawa procesowego i materialnego w prowadzonym przed nim postępowaniu, co wydaje się nieuprawnione.

Z tych też względów, mając na uwadze wydane w sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej.

Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji (postanowienia) po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając skargę w tym zakresie uznać należy, że zasadnie skarżąca zarzuca organowi bezczynność (co wskazał także Wojewoda [...]). Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej jako: "k.p.a."), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W rozpoznawanej sprawie Prezydent w. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Z analizy akt sprawy wynika, że od dnia [...] września 2015 r. do dnia zawieszenia postępowania administracyjnego organ nie podjął żadnej czynności zmierzającej do merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd stwierdził jednak, że choć istotnie rozpoznanie przez organ wniosku skarżącej nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, to bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy naruszenie prawa ma charakter rażący powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność ma charakter rażący, jeżeli brak działania organu w sposób oczywisty pozbawiony jest jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I OSK 722/15, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy. Oceniając, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Sąd miał na względzie znaną mu z urzędu okoliczność dotyczącą bardzo dużej liczby spraw prowadzonych przez organ w analogicznym zakresie. Sąd wziął pod uwagę również fakt złożenia wniosku w nieodległym terminie, tj. w dniu [...] września 2015 r. Wobec tego, zdaniem Sądu, uwzględniając powyższe, nie można uznać, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 wyroku. W punkcie 1 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.