II SA/Sz 388/12 - Wyrok

Data orzeczenia	2012-06-14	
Data wpływu	2012-04-16	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie	
Sędziowie	Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Henryk Dolecki
Maria Mysiak /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6139 Inne o symbolu podstawowym 613	
Hasła tematyczne	Ochrona środowiska	
Sygn. powiązane	II OSK 2564/12	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269;  art. 1; Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2008 nr 25 poz 150;  art. 46 ust. 1 pkt 1 , art. 46a ust. 7 pkt 4 , art. 56 , art. 51, ust. 1 pkt 2, art. 32 ust. 1 , art. 53, art. 47; Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227;  art. 153 ust. 1; Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573; par 3 ust. 1 pkt 6; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071;  art. 7,77,89,84,197 par 3; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 nr 0 poz 270;  art. 134 par 1 , art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012r. sprawy ze skargi Towarzystwa A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46a ust. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. D. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.) w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), a także na podstawie § 3 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] r., Nr [...] o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych"[...] " w gminie [...] .

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

W. Spółka z o.o. z siedzibą w [...] w dniu [...] r. wystąpiła do Burmistrza z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w związku z planowaną budową farmy elektrowni wiatrowych o nazwie "[...] ", w obrębach geodezyjnych gminy [...] , zlokalizowaną w sąsiedztwie wsi [...] , [...] , [...] , [...] i [...]. Do wniosku dołączono kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz kopię mapy ewidencyjnej.

Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] , prowadzący postępowanie organ pierwszej instancji, zobowiązał inwestora do sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, w związku z zakwalifikowaniem przedmiotowej inwestycji do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 4 w związku z § 3 ust. 1 pkt 6 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r.

Inwestor, w dniu [...] r., przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań przyrodniczych. Opracowanie to zostało zredagowane przez mgr inż. P. M. (biegły z listy Wojewody w zakresie wykonywania ocen oddziaływania na środowisko), dr inż. W. Z. (biegły z listy Ministra Środowiska w zakresie ochrony przyrody) oraz mgr inż. P. Z. (biegły z listy Wojewody w zakresie ochrony przyrody).

Rozważono warianty przedsięwzięcia, pierwszy – polegający na niepodejmowaniu inwestycji, drugi - polegający na budowie 23 elektrowni wiatrowych o mocy do 69MW wraz z niezbędną infrastrukturą, trzeci - wybrany przez inwestora, jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska polegający na budowie 20 elektrowni wiatrowych.

W pierwszej kolejności wskazano na zagrożenia i czynniki oddziaływania inwestycji na środowisko mające lub też mogące wystąpić na etapie budowy farmy wiatrowej. Przeanalizowano również oddziaływanie planowanej inwestycji w fazie jej eksploatacji, tj. możliwości wystąpienia awarii konstrukcji lub urządzeń towarzyszących, konieczność odprowadzenia wody deszczowej (z uwagi na możliwość zanieczyszczenia substancjami ropopochodnymi), emisji zanieczyszczeń do atmosfery, odpadów, emisji hałasu do środowiska, emisji pól elektromagnetycznych, migotania światła. Raport zawierał wskazania mające na celu ograniczenie wpływu negatywnych zjawisk oraz opis mogących powstać uciążliwości dla przyrody oraz ludzi.

Z uwagi na charakter planowanej inwestycji oraz jej lokalizację, wiele miejsca poświęcono ocenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na florę i faunę, istotną dla form ochrony, jakimi są obszary Natura 2000.

Z treści raportu wynika, że w latach [...] przeprowadzono wizje terenowe, na podstawie których sporządzono inwentaryzację przyrodniczą miejsca realizacji inwestycji w latach [...] . W granicach jednej z powierzchni analitycznych, planowanych pod lokalizację części turbin, stwierdzono występowanie siedlisk przyrodniczych z załącznika I Dyrektywy siedliskowej, zlokalizowane poza miejscem posadowienia poszczególnych elektrowni wiatrowych. Nie stwierdzono występowania siedliska o znaczeniu priorytetowym.

Wyniki monitoringu wykazały, iż przedmiotowy teren nie jest miejscem licznego i regularnego występowania gatunków ptaków ujętych na liście załącznika I Dyrektywy ptasiej. Wskazano jednocześnie, że niektóre ptaki z tej listy, mogą wykorzystywać pola, jako żerowiska lub miejsca odpoczynku leżące w odległości od kilkuset metrów do kilku kilometrów od miejsc lokalizacji turbin elektrowni wiatrowych.

Autorzy raportu wskazali, iż w latach [...] 0 przeprowadzono szereg analiz ornitologicznych, które świadczą o tym, że teren planowanej fermy wiatrowej leży poza obszarem głównych szlaków migracji ptaków. Analizowane tereny nie stanowią nadto szczególnie preferowanego miejsca dla koczującej awifauny.

Z analizy monitoringu chiropterofauny z okresu [...] r. wynika, iż na trzech powierzchniach analitycznych stwierdzono występowanie 3 gatunków nietoperzy. Przeprowadzone badania nie wykazały jednak, aby teren ZEW [...] stanowił fragment korytarza ekologicznego, którym licznie wiosną i jesienią migrują nietoperze.

Oceniono, że realizacja ZEW [...] nie będzie zagrażać procesowi rozrodu i migracji sezonowych związanych z rozrodem rejestrowanych ssaków, a także ich migracji oraz zachowaniu ciągłości szlaków migracyjnych. Dotyczy to także okresu zimowania.

Monitoring prowadzono także, w okresie migracji i rozrodu płazów i gadów,

w wyniku którego stwierdzono występowanie gatunków chronionych, jednakże nie ujętych na wykazie gatunków zagrożonych. Głównym dlań zagrożeniem jest możliwość wpadania wędrujących osobników do wykopów ziemnych pod fundamenty

i okablowanie. Dlatego też zobowiązano inwestora, aby w trakcie prowadzenia prac ziemnych zastosował metody ograniczające możliwość dostania się zwierząt (gadów

i płazów) do wykopów oraz zapewnił im, w razie potrzeby, opuszczenie wykopu.

Z uwagi na występowanie w badanym obszarze gadów chronionych, w celu zabezpieczenia terenu oczek wodnych, stanowiących dla nich dogodne miejsce bytowania, zobowiązano inwestora, aby prace ziemne prowadzone w ich sąsiedztwie wykonywane były ze szczególną ostrożnością, poza okresem godowym gadów

i płazów, a oczka wodne zabezpieczone poprzez zastosowanie ogrodzenia.

W raporcie podano, iż 2 z 20 planowanych elektrowni zlokalizowane będą na terenie obszaru specjalnej ochrony ptaków [...]"[...] ". Obszar ten jest ważny dla gatunków ptaków wodno-błotnych. Wszystkie te lokalizacje elektrowni byłyby oddalone od linii brzegowej [...] , co najmniej 600 m.

Teren ten jest użytkowany rolniczo, jako pola i użytki zielone, ale nie jest miejscem rozrodu żadnego cennego (ginącego lub zagrożonego) gatunku zwierzęcia. Miejsca pod planowaną elektrownię wiatrową nie stanowią stałego lub regularnego koczowiska i żerowiska dla ptaków wymienionych w załączniku I Dyrektywy ptasiej w liczebnościach stanowiących, co najmniej 1% szlaku wędrówkowego. Nie gniazdują tam kluczowe gatunki ptaków, tj. takie dla których wyznaczono powyższą ostoję. Również ten fragment strefy inwestycyjnej leży poza terenami wykorzystywanymi licznie w pozostałych okresach fenologicznych przez gatunki z listy załącznika I Dyrektywy ptasiej.

Miejsca w granicach opisywanego w raporcie obszaru Natura 2000, nie odznaczają się wysokimi walorami przyrodniczymi, a ich przekształcenie w wyniku prowadzonych prac nie będzie istotne. Pracująca farma nie będzie znacząco pogarszała walorów siedliskowych tego terenu, a także nie będzie emitować zanieczyszczeń i innego rodzaju emisji, które odrębnie i w połączeniu z innymi inwestycjami będą rzutować na stan zachowania ostoi pełniącej funkcję, jako miejsce okresowego bytowania i gromadzenia się ptaków.

W raporcie podano, iż w trakcie eksploatacji nie nastąpi kumulowanie się oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z pozostającymi w najbliższym jej sąsiedztwie Farmą [...] oraz Farmą [...] , w zakresie emisji hałasu, promieniowania i infradźwięków. Nie nastąpi też skumulowane oddziaływanie tych elektrowni na obszary Natura 2000. Jednocześnie oceniono, że sąsiedztwo Farm nie wpłynie na wystąpienie zjawiska zmniejszania się powierzchni chronionych siedlisk przyrodniczych i siedlisk roślin oraz zwierząt, dla których zaproponowano utworzenie najbliżej położonych obszarów ostoi siedliskowej Natura 2000. Ponadto na obszarze przedmiotowego przedsięwzięcia, nie powstanie efekt bariery dla przelatujących ptaków ze względu na fakt, iż obserwowane przeloty odbywały się na wysokościach znajdujących się poza zasięgiem łopat pracujących wirników elektrowni. Nie przewiduje się zmniejszenia się liczebności populacji, kurczenia się siedlisk niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania obszarów Natura 2000, ograniczenia zasięgu występowania gatunku, bezpośredniego zagrożenia dla gatunków ptaków, jakim jest rozbijanie się ptaków o śmigła elektrowni.

Z raportu wynika jednocześnie, iż posadowienie 2 elektrowni wiatrowych może doprowadzić do utraty i fragmentacji siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk bytowania zwierząt z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej w obrębie ww. obszaru Natura 2000. Jednakże oceniono, iż skala tego zjawiska będzie niewielka i z czasem będzie zanikać.

Dla zminimalizowania oddziaływania planowanej inwestycji na spójność i integralność obszaru specjalnej ochrony ptaków zalecono zwiększenie bioróżnorodności terenu, polegające na stworzeniu i odtworzeniu, a także przywróceniu siedlisk gatunków zwierząt będących przedmiotem ochrony w obszarach Natura 2000 lub zwierząt zaliczanych do zagrożonych wyginięciem, w związku z utratą niezbędnych dla nich siedlisk.

Kierując się zasadą przezorności, zalecono przeprowadzenie porealizacyjnego monitoringu ornitofauny i nietoperzy, celem niezwłocznego podjęcia ewentualnych działań zapobiegających znaczącemu negatywnemu oddziaływaniu na otaczające środowisko przyrodnicze, a w szczególności na gatunki ptaków i nietoperzy, dla ochrony których wyznaczono obszary Natura 2000.

Autorzy raportu powołali się w swym opracowaniu na analizę zapisów "Waloryzacji przyrodniczej gminy [...] " ([...] ), wedle której przedmiotowe elektrownie wiatrowe znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie proponowanych do utworzenia użytków ekologicznych: UE-20 "J[...] ", UE-21 "[...] " oraz UE-26 "[...] ". Przeprowadzony monitoring przedinwestycyjny w latach [...] r. wykazał, iż w/w użytki ekologiczne nie stanowią istotnej wartości przyrodniczej dla ptaków, płazów i gadów. Dane te dodatkowo potwierdzone zostały przez autorów raportu.

Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46a ust. 7 pkt 4 oraz art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Burmistrz [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych "[...] " w gminie [...] .

Organ pierwszej instancji określił w decyzji rodzaj i miejsce realizacji planowanego przedsięwzięcia, tj. budowę 20 siłowni wiatrowych o łącznej mocy do 60MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Podał również, że przedsięwzięcie zlokalizowane jest w granicach terenów objętych aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] , którego ustalenia dopuszczają lokalizację elektrowni wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą.

Ponadto organ pierwszej instancji określił warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji pozwolenie na budowę, w szczególności w projekcie budowlanym oraz inne wymogi w zakresie konieczności zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, odstępując od nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz przeprowadzenia analizy porealizacyjnej.

Z akt sprawy wynika, iż planowane przedsięwzięcie uzgodniono pozytywnie postanowieniem z dnia [...] r. przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, po uprzednim uzupełnieniu przedmiotowego raportu, dokumentacją inwestora z dnia [...] r., przesłaną na wezwanie organu uzgadniającego z dnia [...] r., w którym w 24 punktach wskazano zakres informacji wymagających uzupełnienia o wpływie inwestycji na środowisko oraz obszar NATURA 2000. UZ,no także pozytywną opinię sanitarną z dnia [...] r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Warunki nałożone w tych dokumentach organ pierwszej instancji uwzględnił w treści decyzji środowiskowej.

Przed wydaniem decyzji, podano do publicznej wiadomości informację o złożonym wniosku o wydanie decyzji środowiskowej oraz o możliwości składania uwag i wniosków. Wobec opublikowanej informacji udział w postępowaniu administracyjnym (wniosek z dnia [...] r.) zgłosiło Towarzystwo Przyrodnicze. W dniu [...] r. Towarzystwo przedstawiło swoje uwagi na temat nierzetelnego sporządzenia raportu. Organ pierwszej instancji nie podzielił tych zarzutów i wskazał, iż wytyczne wymienione przez wnoszącego uwagi i zastrzeżenia, nie są obowiązującymi przepisami prawa. Przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie dają także możliwości określenia zarówno wykonawców raportu jak i ich kompetencji.

Odwołanie od powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej wniosło Towarzystwo Przyrodnicze , które zarzuciło wydanemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie art. 52 i art. 56 ust. 2 pkt 7 i 8 ustawy Prawo ochrony środowiska, jak i obecnie obowiązujących przepisów art. 37 i art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu odwołania Towarzystwo zakwestionowało rzetelność sporządzonego w tejże sprawie raportu środowiskowego w zakresie metodyki prac badawczych, waloryzacji fauny, braku analizy skumulowanego oddziaływania inwestycji z istniejącymi i projektowanymi farmami. Zanegowano również metodykę badań obrazującą wpływ inwestycji na funkcjonowanie chiropterofauny. Zastrzeżenia dotyczyły również szczegółowości i profesjonalności analizy wpływu inwestycji na krajobraz

i hałas.

Zdaniem odwołującego treść raportu oparto na niewiarygodnych wynikach badań i nie może on być podstawą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowania inwestycji. Towarzystwo zarzuciło również brak merytorycznego przygotowania i doświadczenia osób, które dokonały analizy chiropterologicznej.

W ocenie strony, organ przyjął bezkrytycznie sporządzony raport, nie podejmując najmniejszej próby ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych przez Towarzystwo, zamykając sprawę stwierdzeniem, iż organ nie podziela zarzutów, gdyż nie jest w stanie ich merytorycznie ocenić.

Pismem z dnia [...] r. W. Spółka z o.o. z/s w [...] ustosunkowała się do zarzutów odwołania i wniosła o ich nieuwzględnienie.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium wyjaśniło, iż z uwagi na datę złożenia wniosku, podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Organ ocenił, iż realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, wymagała wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w tym nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla planowanych przedsięwzięć mogących znacząco na nie oddziaływać.

W postępowaniu tym, Towarzystwo Przyrodnicze Organizacja Pożytku Publicznego złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, wskazując na art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Uwagi do raportu, Towarzystwo przedłożyło w dniu [...] r., naruszając tym samym art. 33 ust. 1a ustawy Prawo ochrony środowiska, wymagającym złożenia uwag równocześnie ze zgłoszeniem uczestnictwa w postępowaniu. Zważywszy jednak na okoliczność błędnego powołania przez organ pierwszoinstacyjny podstawy prawnej ogłoszenia, gdzie powołano przepisy nowej regulacji ustawowej, obowiązujące od dnia [...] r., Kolegium, uznało, iż nie można przypisać Towarzystwu negatywnych skutków naruszenia terminu do złożenia uwag. Z tych to powodów Kolegium uwzględniło udział go Towarzystwa Przyrodniczego, jako podmiotu uprawnionego do złożenia odwołania.

W dalszej części uzasadnienia swej decyzji, Kolegium stwierdziło, że planowane przedsięwzięcie w zakresie lokalizacji czyni zadość przepisowi art. 56 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przedłożony w sprawie wypis i wyrys z planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] , zatwierdzonego Uchwałą nr XLVII/339/09 Rady Miejskiej z dnia 25 września 2009 r. w sprawie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego Parku Siłowni Wiatrowych "[...] " potwierdzał, że tereny obejmujące nieruchomości inwestycyjne przeznaczone zostały w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] pod lokalizację parku siłowni wiatrowych (§ ust. 1 pkt 1 uchwały).

Kolegium wyjaśniło, iż podstawą warunków przyjętych dla realizacji przedsięwzięcia był raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia "Budowa zespołu elektrowni wiatrowych [...] ", ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań przyrodniczych, wynikający z postanowienia organu z dnia 14 sierpnia 2008 r., stwierdzającego obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz określającego zakres raportu.

W zakresie merytorycznej zawartości raportu, Kolegium wskazało, iż jego weryfikacja następuje według kryteriów wewnętrznej spójności, jasności, staranności, rzetelności i logiki wniosków, nie zaś pod kątem trafności oceny określonych zjawisk i zdarzeń wymagających wykwalifikowanej wiedzy specjalistycznej oraz doświadczenia w określonej dziedzinie, a niezbędnej dla rozstrzygnięcia o istocie rzeczy poddanych tej ocenie.

Organ podzielił stanowisko go Towarzystwa Przyrodniczego , iż organ nie miał wystarczającej wiedzy specjalistycznej dla merytorycznej oceny poddanego w niniejszym postępowaniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dlatego też z woli ustawodawcy w postępowaniu tym współdziała Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska , wspomagając organ wydający decyzję w ocenie zasadności realizacji przedsięwzięcia i uzgadniający jego warunki w zakresie ochrony wspomnianej formy i organ ten wydał pozytywną opinię dla inwestora.

Dodał, że autorzy raportu są biegłymi w zakresie ochrony przyrody, legitymującymi się w świetle art. 2 ustawy Prawo ochrony przyrody, wystarczającymi kwalifikacjami i doświadczeniem w opracowaniu analizowanego dokumentu.

Kolegium uznało, iż wskazana w raporcie analiza oddziaływania inwestycji na środowisko we wszelkich jego aspektach, przy uwzględnieniu każdej z faz przedsięwzięcia jest wyczerpująca i wnikliwa, oparta na badaniach przeprowadzonych przez samych autorów tego opracowania, w ramach monitoringu przedinwestycyjnego (inwentaryzacja ornitologiczna i chiropterologiczna), jak też wykorzystująca wyniki badań i analiz zgromadzonych w gminie [...] w ostatnich trzydziestu latach. Wnioski raportu są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych, poprzedzone zostały pełnym opisem metod badawczych.

W świetle obowiązujących regulacji prawnych, organ odwoławczy uznał, iż brak było przepisów obligujących do przyjęcia konkretnej metodyki badań, co skutkuje niemożnością jej narzucenia w poddanym badaniu przedmiocie. Słuszność zaś przyjęcia opisanej w raporcie metodologii badań uzasadniała dokładność uZ,nych, wyników.

Zestawiając powyższe ze stanowiskiem odwołania, organ uznał, iż wywody w nim użyte stanowią o słuszności racji jej autora, lecz w świetle obowiązujących przepisów prawa nie wykluczono innych rozwiązań, w tym tych przyjętych w raporcie, których użycie - w ocenie organu - było uzasadnione w realiach tej sprawy. Jednocześnie Kolegium wskazało, że raport ten odwołuje się do założeń metodycznych, zawartych w dwóch opracowaniach, w tym sporządzonym przez zespół przyrodników, pod kierunkiem prof. dr hab. P. Bussego w składzie prof. dr hab. P. Busse, dr Jacek Antczak oraz mgr inż. P. Z, (2006), a także w "Wytycznych w zakresie oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na ptaki pod redakcją dr P. Chylarewskiego i mgr Anny Pasławskiej (PSEW, Szczecin, 2008)", współprzygotowanych przez autorów przedmiotowego raportu prof. dr hab. P. Busse, mgr inż. P. Zyskę oraz dr inż. W. Zyskę, dokonując porównania zaleconych w tymże dokumencie metod badania wpływu elektrowni wiatrowych na ptaki, z przyjętą za miarodajną w tym względzie przez jego autorów metodą kartograficzną, dowodząc na korzyść tej ostatniej większej skuteczności w uZ,niu dokładniejszych wyników w ocenie skutków oddziaływania planowanej inwestycji na gatunki zwierząt objętych ochroną gatunkową oraz ocenę wpływu na funkcjonowanie znanych lub wyznaczonych korytarzy ekologicznych i szlaki migracji zwierząt.

W ślad za wyjaśnieniami przedstawionymi przez inwestora (w piśmie stanowiącym odpowiedź na zarzuty odwołania), których wiarygodność, w ocenie Kolegium, nie budzi zastrzeżeń, zarówno w świetle zawartości raportu, jak też obowiązujących przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, ponadto wobec braku przedłożenia jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego słuszność stawianych w odwołaniu zarzutów uznało, iż nie było podstaw do zakwestionowania jego rzetelności i kompletności i nie ma uzasadnienia dla pozbawienia go waloru podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji.

Organ wskazał ponadto na aspekty związane z korzyścią planowanej inwestycji pod kątem uzyskiwania energii odnawialnej, wreszcie jej minimalny wpływ na dobra chronione tą formą, przy uwzględnieniu nadto zasady zrównoważonego rozwoju, nakazującej uwzględnienie uwarunkowań związanych z rozwojem społeczno-gospodarczym.

Reasumując Kolegium uznało, iż zaakceptowane i nałożone zaskarżoną decyzją rygory w zakresie ochrony środowiska przyrodniczego mają ograniczyć w możliwie potencjalny sposób oddziaływanie nań przedsięwzięcia.

Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] , organ odwoławczy dokonał sprostowania w komparycji swej decyzji z dnia [...] r., poprzez oznaczenie, że odwołanie wniosło Towarzystwo Przyrodnicze , a nie jak błędnie wpisano W. Spółki z o.o. z/s w [...] .

W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Towarzystwo Przyrodnicze wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz uchylenie postanowienia z dnia [...] r. prostującego w/w decyzję.

Kwestionując podstawy zaskarżonej decyzji, Towarzystwo wskazało na brak odniesienia się przez Kolegium do zarzutów postawionych w odwołaniu i użycie jedynie zdawkowych odniesień lub przytoczenie w całości wyjaśnień przygotowanych przez inwestora. Według skarżącej, decyzję organów obu instancji wydano w oparciu o raport obarczony istotnymi wadami, z uwagi na niewłaściwość metodyki zastosowanej przez autorów raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Zastrzeżenia budziła metoda ilościowa przyjęta do liczenia ptaków, lokalizacja i wyznaczenie granic obszarów badawczych. Wskazano, że brak jest zestawienia terminów wykonywania badań w terenie oraz liczby powierzchni próbnych. Otrzymane wyniki nie nadają się do żadnych wiarygodnych analiz, co czyni badania za całkowicie niereprezentatywne, nie mające w najmniejszym stopniu waloru porównywalności.

Nie przedstawiono danych, dotyczących zagęszczenia poszczególnych gatunków ptaków wykorzystujących teren analizowanej powierzchni oraz wykonania oceny zmienności tego parametru w cyklu rocznym. Chodziło o uZ,nie zgodności

z "Wytycznymi w zakresie oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na ptaki" pod redakcją dr P. Chylareckiego i mgr Anny Pasławskiej (PSEW, Szczecin, 2008). Zdaniem skarżącego, zapewnienie zgodności prowadzonych badań z metodyką zawartą w tym opracowaniu, ma szczególne znaczenie zarówno z punktu widzenia zapewnienia zgodności przeprowadzonych analiz z prawem międzynarodowym, jak i prawem UE oraz prawem polskim.

Raport obarczony jest również brakami w zakresie przedstawienia informacji, dotyczących kwalifikacji przedsięwzięcia do jednej z trzech ścieżek monitoringu przedinwestycyjnego awifauny przeprowadzonej na podstawie analizy tzw. "karty lokalizacji" inwestycji.

Dodatkowo Towarzystwo zakwestionowało wykorzystanie założeń metodycznych zawartych w opracowaniu sporządzone przez zespół przyrodników pod kierunkiem prof. dr hab. P. Bussego w składzie prof. dr hab. P. Busse, dr Jacek Antczak oraz mgr inż. P. Z,, z uwagi na niemożliwość zapoznania się z treścią tego opracowania, jak również z uwagi na brak rekomendacji dla tego opracowania ze strony poważnych instytucji.

Opis metodyki badań w zestawieniu z wynikami sugerującymi ubóstwo gatunkowe ptaków w badanym obszarze (sąsiadującym bezpośrednio z obszarem objętym ochroną w ramach sieci Natura 2000 lub tez stanowiącym część tego obszaru), są – według strony skarżącej - sprzeczne z dotychczasową wiedzą o tym obszarze i jako takie wymagają profesjonalnego postępowania dowodowego w oparciu o weryfikowalne badania ilościowe, najlepiej oparte o analizę statystyczną.

Powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-127/02 Waddenzee, w którym Trybunał za odpowiednią ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000 uznał określenie, zgodnie z najlepszą wiedzą naukową w tej dziedzinie, wszystkich aspektów przedsięwzięcia, mogących osobno lub w połączeniu z innymi planami i przedsięwzięciami oddziaływać na założenia ochrony obszaru Natura 2000, skarżące Towarzystwo wskazało, iż sporządzony w tejże sprawie raport takowych wymogów nie spełnia.

Zakwestionowano również przyjęty przez autorów raportu zasięg silnego oddziaływania na awifaunę, która wynosiła 50 m od turbiny. Według strony prawidłowym było wskazanie obszaru w promieniu 200 m, a w przypadku niektórych gatunków nawet w promieniu 500 m od turbiny.

Skarżące Towarzystwo dostrzegło wadliwości w zakresie wskazania gatunków chronionych dla występujących w obszarze planowanej lokalizacji obszarów Natura 2000, tj. [...] oraz obszaru [...] , braki powyższe dotyczyły również obszaru Natura 2000 dla obszaru [...] i [...] .

Zdaniem skarżącego, nie adekwatne dla potrzeb opracowania raportu, było powoływanie się na wyniki "Waloryzacji przyrodniczej gminy [...] ". Dokument ten przygotowywany był dla obszaru całej gminy (około 200 km2) z zastosowaniem innej, dużo mniejszej niż konieczna dla raportu, skali dokładności.

Błędem również było dzielenie ostoi na fragmenty, bowiem leży ona

w newralgicznym miejscu, na trasie korytarza migracyjnego ptaków o znaczeniu europejskim. Ponadto autorzy odnosili się do zapisu Planu Zagospodarowania Przestrzennego woj. go z roku 2002, powołując się na jeden z zapisów i nie wspominając o kilku innych - których lokalizacja farmy nie spełnia (np. odległość od granic istniejących i projektowanych obszarów chronionych, czy lokalizowanie poza korytarzami ekologicznymi).

Według skarżącego, raport obarczony jest istotnymi wadami w zakresie oddziaływania na płazy, zastrzeżenia opracowania dotyczyły ustaleń w zakresie występowania rzekotki drzewnej i kumaka nizinnego.

Podobnie rzecz dotyczyła zapisów raportu o występowaniu gatunków ssaków, autorzy raportu w 2007 r. wykazali istnienie 23 gatunków, natomiast w zapisach raportu podano występowanie w obrębie ZEW [...] 12 gatunków ssaków.

Towarzystwo podkreśliło, iż w postępowaniu administracyjnym wskazywało na powyższe nieścisłości, ale organy zaniechały dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w omawianym zakresie, opierając się wyłącznie na twierdzeniach wskazanych w raporcie, wobec czego ustalenia poczynione przez organy pozbawione są waloru samodzielności.

W skardze odniesiono się również do wpływu inwestycji na różne elementy środowiska przyrodniczego przedstawione w formie tabeli. Wskazując na sensowność takiego rozwiązania, Towarzystwo uznało jednak, że nie powstały dotychczas powszechnie uznawane zasady, punkty odniesienia i skale ocen stosowanie takiego rozwiązania, co według skarżącego czyni ten sposób sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko za bezzasadny.

Ponadto zwrócono uwagę na braki postępowania w zakresie wpływu inwestycji na obszary chronione inne, niż obszary Natura 2000. Inwestor na wniosek Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska przygotował informacje na temat bieżącego stanu tego terenu i Towarzystwo także dokonało tego rodzaju zadania. Dowód ten został jednak pominięty, a zatem – według strony skarżącej - organy oparły swoje ustalenia na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym. Naruszyły tym samym wyrażoną w art. 80 K.p.a. zasadę swobodnej oceny dowodów.

Dalej skarżące Towarzystwo wskazało na utrudniony dostęp do listy opracowań, przedstawionych przez autorów raportu oraz niezrozumiałą treść części z nich oraz błędy merytoryczne.

Według strony skarżącej, raport nie zawierał analizy wpływu infradźwięków na środowisko.

Skarżące Towarzystwo wyjaśniło, iż w toku postępowania przedstawiło szereg materiałów, w tym mapę prognozowanych ograniczeń w powiecie [...] , stanowisko Regionalnej Rady Ochrony Przyrody w sprawie lokalizowania odnawialnych źródeł energii w województwie, porównanie opisów raportu sporządzonego przez autorów i stronę skarżącą oraz inne. Organy obu instancji nie podjęły w tym zakresie żadnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez np. przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień skarżącego. Tym samym organy obydwu instancji naruszyły art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a., obligujące organy do wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i do zebrania w tym celu kompletnego materiału dowodowego.

Zdaniem skarżącego naruszenie art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. polegało również na tym, że organy nie określiły jakimi metodami powinno być rozpoznane oddziaływanie przedsięwzięcia. Według skarżącego organ miał obowiązek wejść w posiadanie takiej wiedzy za pomocą środków dowodowych, określonych w przepisach prawa.

Skarżące Towarzystwo nie zaakceptowało tym samym stanowiska organów, iż poza ramy niniejszego postępowania wykracza ocena zasadności inwestycji, a obejmuje ono jedynie ocenę zgodności tej inwestycji z wymaganiami stawianymi ustawą Prawo ochrony środowiska. Na koniec, skarżące Towarzystwo zgodziło się ze stwierdzeniem, iż prawo nie obliguje organu do przyjęcia określonej metodyki badań, ale należy jednak uznać słuszność stosowania takich metod badawczych, które są powszechnie stosowane w środowisku naukowym, tj. które były zweryfikowane na forum publicznym. Odnosząc się do kompetencji autorów raportu, skarżąca uważa, iż treść uzasadnienia świadczy o nie odniesieniu się przez organ do tego problemu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze udzielając odpowiedzi na powyższą skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swe rozstrzygnięcie oraz argumenty użyte w jego uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy tym wyjaśnić należy, iż zakres powyższej kontroli obejmuje zarówno przepisy zastosowanej przez organy procedury administracyjnej, jak również obejmuje kontrole legalności użytych norm prawa materialnego.

Stosując zaś regułę wynikająca z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej – "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny ma prawo, a nawet obowiązek dokonać z urzędu oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.

Kierując się podanymi wyżej kryteriami kontroli sądowoadministracyjnej, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja, a tym samym decyzja organu pierwszej instancji nie wykazała wystąpienia naruszeń prawa procesowego i materialnego, powodujących konieczność uchylenia decyzji administracyjnych wydanych w tejże sprawie.

Przedmiotowa skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wydanej na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46a ust. 7 pkt 4 oraz art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity D. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.) w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej – ustawa "u.o.o.s."), w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych "[...] ".

Organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż rozpatrzenie wniosku wymagało stosowania przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Jak stanowi art. 153 ust. 1 ustawy u.o.o.s., do spraw wszczętych, przed 15 listopada 2008 r., a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe. Skoro postępowanie administracyjne w tejże sprawie zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy u.o.o.s. W tych warunkach, jak słusznie zauważył to organ odwoławczy, nie można wywodzić negatywnych skutków wobec skarżącego go Towarzystwa Przyrodniczego , które poinformowane, w formie obwieszczenia o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, z przywołaniem ustawy u.o.o.s., zgłaszając swój udział zastosowało się do reguł uczestnictwa organizacji ekologicznej, wskazanych w przepisie art. 44 ust. 1 ustawy u.o.o.s. i dlatego nie przedstawiło w stosownym terminie zastrzeżeń wobec planowanego zamierzenia inwestycyjnego.

Prawidłowo też organy przyjęły, że konieczność sporządzenia raportu dla planowanej inwestycji polegającej na budowie 20 elektrowni wiatrowych, wynikała z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), bowiem planowane przedsięwzięcie zaliczone zostało do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska dla planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, sporządzenie raportu ma charakter fakultatywny. Obowiązek sporządzenia raportu w oparciu o ust. 2 powołanego wyżej przepisu stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu.

Natomiast w art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska szczegółowo określono zakres zagadnień podlegających analizie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wśród nich wymieniono m.in. opis elementów przyrodniczych, opis analizy wariantów planowanego przedsięwzięcia, określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko.

Organ pierwszej instancji, prawidłowo przyjął konieczność sporządzenia i przedstawienia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. W postanowieniu tym wskazano, iż raport powinien zawierać elementy wymienione w art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, a w szczególności winien uwzględniać wpływ na obszary ekologiczne NATURA 2000, zwracając uwagę, iż przedmiotowe przedsięwzięcie częściowo znajduje się na terenie ostoi ptasich. Planowana inwestycja będzie stanowić barierę dla przemieszczającej się fauny, w szczególności dla ptaków i nietoperzy oraz może spowodować ich wzmożoną śmiertelność, a także opuszczanie lęgowisk, koczowisk, perzowisk oraz zmianę tras wędrówek. W trakcie realizacji nastąpić może ingerencja w siedliska przyrodnicze, chronione na podstawie Dyrektywy ptasiej i Dyrektywy siedliskowej.

W ocenie Sądu, raport przedstawiony przez inwestora, sporządzony przez

mgr inż. P.ła Molendę, dr inż. W. Z, oraz mgr inż. P. Z,, zawiera wszystkie informacje, o których mowa w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, a w opisie swym uwzględnia aspekty oddziaływania inwestycji na elementy przyrody wymienione w postanowieniu organu uznającym konieczność sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.

Z akt sprawy wynika przy tym, iż planowane zamierzenie budowy elektrowni "[...] ", zostało uzgodnione pozytywnie postanowieniem z dnia [...] r. przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska , po uprzednim uzupełnieniu raportu, dokumentacją inwestora z dnia [...] r., przesłaną na wezwanie organu uzgadniającego z dnia [...] r., w którym w 24 punktach wskazano zakres informacji wymagających uzupełnienia o wpływie inwestycji na środowisko oraz obszar NATURA 2000. Również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 29 września 2010 r. wydał pozytywną opinię sanitarną dla zamierzeń wnioskodawcy. Stanowisk przyjętych przez powyższe organy uzgadniające, wymaganych w tejże sprawie na podstawie art. 48 ustawy Prawo ochrony środowiska, strona skarżąca nie kwestionowała.

W toczącym się w tejże sprawie postępowaniu administracyjnym, organ zapewnił możliwość udziału społeczeństwa umieszczając informację o wszczęciu i prowadzeniu postępowania w omawianym tu zakresie, tym samym spełniony został wymóg procedury, o którym jest mowa w art. 32 ust. 1 i 53 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Sama treść zaskarżonej decyzji również nie budzi zastrzeżeń. W art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska określono, jakie zagadnienia powinny być brane pod uwagę i oceniane w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.I tak zgodnie z tym przepisem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:

1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:

a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,

b) dobra materialne,

c) zabytki,

d) wzajemne oddziaływanie między czynnikami, o których mowa w lit. a-c,

e) dostępność do złóż kopalin;

2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego

oddziaływania na środowisko;

3) wymagany zakres monitoringu.

Natomiast stosownie do art. 56 ust. 1b pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach winien między innymi, uwzględnić uzgodnienia organów, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa m. in. :

1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia;

2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich;

3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy przyjąć,

iż wydane w sprawie decyzje organów obu instancji spełniają wymogi postawione zapisami ustawy Prawo ochrony środowiska i uwzględniają uwagi organów uzgadniających.

Jeśli zaś chodzi o zarzuty skargi o niedopełnieniu przez organy wymogów w zakresie art. 7 i art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie wszystkich dowodów istotnych dla sprawy i ich oceny, wskazać należy na specyfikę postępowania administracyjnego, toczącego się na skutek wniosku o wydanie decyzji środowiskowej. Podstawowym źródłem wiedzy o zamierzeniu inwestycyjnym, jest informacja umieszczona w raporcie oceny oddziaływania na środowisko. Raport ten jest załączany do wniosku, a żaden przepis ustawy nie ustanawia szczególnych wymagań w tym zakresie, jak miałoby to miejsce w przypadku opinii biegłego (art. 84 K.p.a.). Trzeba zatem stwierdzić, iż raport ten ma walor dokumentu prywatnego, a dane w nim zawarte podlegają ocenie organu, w ramach kompetencji płynących z art. 80K.p.a., tj. swobodnej oceny dowodów. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skargi, iż organy nie dopełniły obowiązku poczynienia istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych, poprzez wszechstronne zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Skarżące Towarzystwo, powołuje się na brak rzetelnych ustaleń w zakresie fauny i flory występującej w obszarze analizowanym dla potrzeb planowanej inwestycji, a które powinny się znaleźć w treści opracowania. Wyjaśnić stronie należy, iż płynące z treści raportu informacje, nie są wynikiem pracy organu w ramach podejmowanych przez niego działań z urzędu w zakresie poszukiwania okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia sprawy, lecz zestawieniem danych zgromadzonych przez autora raportu. Ustalenia poczynione w ten sposób, stanowią opinię na temat stanu faktycznego, prezentowanego przez samego wnioskodawcę. Nie oznacza to oczywiście zupełnego braku kontroli organu w tym zakresie. Raport podlega kontroli w ramach spełnienia wymogów ustawowych w zakresie ochrony środowiska, a ponadto w ramach oceny całokształtu materiału dowodowego, na dowód tego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W ocenie Sądu, powyższym wymogom raport sprostał, zawiera on w swej treści nie tylko szczegółowe informacje o stanie środowiska w analizowanym obszarze, lecz również odniesienie się do występowania stwierdzonych tam gatunków roślin i zwierząt, ze wskazaniem tych zagrożonych, o których jest mowa w Dyrektywie ptasiej i Dyrektywie siedliskowej. Raport zawiera analizę negatywnych oddziaływań mogących wystąpić w związku z budową i eksploatacją farmy wiatrowej. W szczególności oceniono wpływ tej inwestycji na siedliska ptaków, nietoperzy, płazów, gadów oraz ssaków. Uwzględniono problematykę żerowisk i legowisk zwierząt w tym obszarze. Sformułowane wnioski wskazują na potencjalne negatywne oddziaływanie na środowisko, nie wyklucza to jednak możliwości budowy farmy elektrowni wiatrowych "[...] ".

Według autorów raportu oraz uzgodnień organów, farma wiatrowa nie będzie stwarzać znacznych zagrożeń dla środowiska pod warunkiem prawidłowej eksploatacji oraz zastosowania zalecanych w raporcie rozwiązań technicznych, a także zaleceń wskazanych w postanowieniach uzgadniających uwarunkowania środowiskowe. Występujące w analizowanym obszarze grunty znajdują się w użytku rolnym, nie planuje się wycinki drzew, a przewiduje się wycinkę zakrzewień. Autorzy stwierdzili, że zadrzewienia i zakrzewienia występujące na terenie inwestycji są miejscem bytowania i rozrodu gatunków objętych ścisłą ochroną, w tym gąsiorka. Jednak jego miejsca lęgowe stwierdzono poza bezpośrednim miejscem lokalizacji elektrowni wiatrowych, a zatem prace ziemne nie będą zagrożeniem dla tego gatunku ptaka. Natomiast krzewy przeznaczone do wycinki nie są siedliskiem cennych, tj. ginących i zagrożonych wyginięciem zwierząt.

Przeprowadzony na potrzeby raportu monitoring przedinwestycyjny, w zakresie awifauny i chiropterofauny, uwzględniał analizy wysokości przelotów ptaków i nietoprzerzy. W terenie tym ustalono występowanie licznych gatunków ptaków, których opis znajduje się w treści raportu oraz decyzji organu pierwszej instancji, z podziałem na okresy migracji, zimowisk, koczowisk, w okresie lęgowym. Osobny opis obejmował występowanie nietoperzy.

Z raportu wynika ponadto, że inwestycja nie będzie miała znaczącego wpływu na zdrowie ludzi, gdyż nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu do środowiska i zachowane są przy tym odległości od terenów, dla których występowałyby negatywne oddziaływanie dla środowiska i ludzi. Obecnie montowane wieże wiatrowe cechuje wysoka technologia wykonania i funkcjonowania, co w wystarczający sposób zapewni minimalne oddziaływanie na środowisko.

W raporcie poddano również analizie możliwość kumulowania się oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z już istniejącymi w sąsiedztwie. Organ odniósł się przy tym do kwestionowanej przez Towarzystwo dopuszczalnej odległości pomiędzy zlokalizowanymi farmami wiatrowymi i wyjaśnił, iż w świetle posiadanej wiedzy nie ma informacji, iż przy przyjętej w analizie odległości pomiędzy farmami wystąpi przekroczenie norm w zakresie emisji hałasu, promieniowania i infradźwięków.

Nie nastąpi też skumulowane oddziaływanie tych elektrowni na obszary Natura 2000. Jednocześnie oceniono, że sąsiedztwo farm nie wpłynie na wystąpienie zjawiska zmniejszania się powierzchni chronionych siedlisk przyrodniczych i siedlisk roślin oraz zwierząt, dla których zaproponowano utworzenie najbliżej położonych obszarów ostoi siedliskowej Natura 2000. Ponadto na obszarze przedmiotowego przedsięwzięcia, nie powstanie efekt bariery dla przelatujących ptaków, czy też wystąpienia kurczenia się siedlisk, zmniejszenia populacji ptaków z uwagi na kolizję z wiatrakami.

Zestawiając powyższe ustalenia i wnioski, z podnoszonymi w skardze uwagami, mającymi w istocie charakter sporu natury naukowej na temat jakości i skuteczności powszechnie stosowanych metod naukowych, przy pomocy których pozyskuje się informacje konieczne dla sporządzenia raportu, trzeba mieć na względzie, czego z resztą strona skarżąca nie kwestionuje, iż w obecnych realiach nie funkcjonuje zbiór, powszechnie przyjętych jednolitych metod naukowych, wobec których nie ma odstępstwa, jeśli chodzi o uZ,nie wyników badań na tematy postawione w raporcie. Stanowi to oczywistą trudność w dochodzeniu do takich rezultatów badań, które mogły zostać uznane za niepodważalne. Nie oznacza to oczywiście, iż dopuszczalna jest zupełna dowolność w stosowaniu metodyki naukowej odnośnie wpływu elektrowni wiatrowych na środowisko. Wiadomym jest, że funkcjonują zespoły naukowe, które biorąc pod uwagę potrzeby zarówno ochrony środowiska, jak i potrzebę rozwoju gospodarki energetycznej, w tym pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych, formułują wytyczne dla sporządzających raporty o oddziaływaniu na środowisko, jednakże nie mają one waloru źródeł powszechnie obowiązującego prawa, są jedynie rodzajem zbioru dobrych praktyk, których stosowanie jest zalecane, przez grupy zawodowe, organizacje branżowe, czy ekologiczne. Rolę takich postulatów pełnią m.in. powołane przez stronę skarżącą "Wytyczne w zakresie oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na ptaki" pod redakcją dr P. Chylareckiego i mgr Anny Pasławskiej.

Nie wyklucza to jednak stosowania innych metod naukowych, jeżeli okażą się one trafne dla celów badania, a przy tym nie są one sprzeczne z logiką, czy zupełnie niespójne, nieadekwatne wobec przedmiotu badania.

Powyższe oznacza, że jeżeli autor w swym raporcie wskaże metody badawcze którymi się posłużył i nimi się kieruje, a metody te są znane w literaturze przedmiotu, to nie sposób jej twórcom zarzucić dowolności, czy nierzetelności. Jeśli zaś chodzi o powoływanie się przez autorów na wyniki np. "Waloryzacji przyrodniczej gminy [...] ", czy też innych dokumentów źródłowych, to skarżąca nie przedstawiła przeciwko nim wyników bardziej szczegółowych, a przy tym aktualnego

i adekwatnych opracowań na temat środowiska przyrodniczego analizowanego obszaru.

Treść raportu sporządzonego na potrzeby przedmiotowej inwestycji, nie wskazuje na tego rodzaju oczywistą sprzeczność pomiędzy wynikami badań i wnioskami, prezentowanymi przez jego autorów, a uwagami stawianymi przez stronę skarżącą, iż niemożliwa jest akceptacja analizy przedstawionej przez inwestora na temat oddziaływania na środowisko, pod kątem jej zgodności z powszechnie obowiązującym prawem. Twierdzenia skargi stanowią w istocie postulaty jej autora, o potrzebie jeszcze większej szczegółowości w pracach badawczych. Jednakże na podstawie tych uwag nie sposób formułować wniosków, że raport jest wadliwy, a poprzez to przyjęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu wnioski o wpływie inwestycji na środowisko, również są wadliwe. Skarżące Towarzystwo, wskazuje na problematykę naukową, której szczegółowe zagadnienia nie mieszczą się w regulacji objętej materią ustawową. Towarzystwo nie formułuje przy tym tego rodzaju wniosków, iż przy użyciu przez nie proponowanych metod badawczych można by wysnuć twierdzenie, iż budowa elektrowni wiatrowej była niemożliwa lub też warunki jej budowy i eksploatacji odbiegałyby znacznie od przyjętych w raporcie. W istocie tego rodzaju wniosków w zarzutach skargi nie sformułowano, co stanowi o niezasadności twierdzeń podnoszonych przez skarżące Towarzystwo.

Stawiane przy tym zarzuty wobec autorów raportu na temat ich wiedzy i umiejętności, są również nie zasadne. Zarówno w zapisach ustawowych prawa materialnego, jak również w Kodeksie postępowania administracyjnego nie ma przepisu obligującego konieczność sporządzenia raportu przez biegłego. W istocie, autor raportu musi posiadać wiedzę specjalistyczną z dziedziny, z którą planowane przedsięwzięcie się wiąże. Nie oznacza to, że musi być biegłym w rozumieniu przepisów K.p.a. Raport nie można utożsamiać z opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., a do osoby sporządzającej raport art. 84 § 2 K.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 15/07, opubl. w Lex nr 362515). Zgodzić jednak należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że fakt, iż autorzy raportu byli wpisani na listy biegłych w zakresie objętym swoją specjalizacją, jest wystarczającą rekomendacją dla uznania ich kompetencji.

Warto także zwrócić uwagę na zasadę, jaka wynika z reguł dowodowych postępowania administracyjnego, iż strona dla uwiarygodnienia swego stanowiska powinna przedstawić dowód na jego potwierdzenie. Inicjatywa dowodowa nie polega przy tym na przedstawieniu jakichkolwiek dowodów. Słuszność należy przy tym przyznać stanowisku organu odwoławczego, iż miarodajnym i wiarygodnym sposobem w zakresie kwestionowania merytorycznej treści raportu, byłoby przedłożenie przez podnoszącego zarzut innego raportu, w którym dokonana byłaby szczegółowa analiza zagadnień oraz sformułowane wnioski, które w oczywisty sposób sprzeczne byłyby z treścią raportu przedłożonego przez wnioskującego o wydanie decyzji środowiskowej. Takiego rodzaju dowodu strona skarżąca nie przedstawiła.

Powołane przez organ uzasadnienie wyroku NSA w Warszawie z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 383/08 (opublikowany w LEX nr 526577), potwierdza prezentowane tu stanowisko, iż aby zarzut o wadliwości raportu nie był gołosłowny, to powinien być poparty ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje wady raportu.

Trzeba mieć bowiem na względzie, iż podstawowym obowiązkiem, jaki płynie z konieczności sporządzenia operatu, jest ustalenie stanu środowiska na terenie objętym inwestycją oraz ustalenie oddziaływania zamierzenia na środowisko (w fazie budowy i eksploatacji), a także określenie sposobu zapobiegania, czy minimalizowania skutków w powołanym zakresie. Nie oznacza to automatycznie niemożności realizacji inwestycji, z tego względu, że z uwagi na występowanie gatunków chronionych niemożliwa jest jakakolwiek inwestycja, jeżeli przy zapewnieniu stosownych wymogów inwestycja nie powinna oddziaływać w sposób niedopuszczalny na środowisko.

Jak zostało to wcześniej zasygnalizowane, sporządzony w tejże sprawie raport był też przedmiotem merytorycznej oceny przez organy współdziałające i kompetentne w przedmiocie ochrony środowiska oraz ochrony zdrowia i życia ludzi. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska oraz Powiatowy Inspektor Sanitarny , nie dostrzegli braków w materii prezentowanej przez skarżące Towarzystwo, a co więcej organy te uzgodniły realizację przedsięwzięcia przy spełnieniu określonych uzgodnieniami warunków.

Ponadto mając właśnie na celu zminimalizowanie oddziaływania planowanej inwestycji na spójność i integralność obszaru specjalnej ochrony ptaków zalecono zwiększenie bioróżnorodności terenu, polegające na stworzeniu i odtworzeniu, a także przywróceniu siedlisk gatunków zwierząt będących przedmiotem ochrony w obszarach Natura 2000 lub zwierząt zaliczanych do zagrożonych wyginięciem, w związku z utratą niezbędnych dla nich siedlisk i odpowiedni zapis w tym zakresie znalazł się w treści decyzji pierwszoinstancyjnej.

Wobec mogących powstawać negatywnych zjawisk, zalecono przeprowadzenie porealizacyjnego monitoringu ornitofauny i nietoperzy, celem niezwłocznego podjęcia ewentualnych działań zapobiegających znaczącemu negatywnemu oddziaływaniu na otaczające środowisko przyrodnicze, a w szczególności na gatunki ptaków i nietoperzy, dla ochrony których wyznaczono obszary Natura 2000.

Z okoliczności sprawy wynika przy tym, iż strona miała możliwość czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, z zachowaniem wymogu stawianego w art. 10 K.p.a., a zarzuty przez nią podniesione zostały poddane ocenie, zgodnie z treścią przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści decyzji, spełniającej wymogi stawiane w art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie stwierdził także naruszenia prawa materialnego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Wszystkie te okoliczności ujmowane łącznie świadczą o niezasadności zarzutów skargi.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.