Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.) WSA Adam Lipiński Protokolant Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oraz broń palną gazową - oddala skargę.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], cofającą Z. C. pozwolenie na broń palną myśliwską i broń palną gazową.

Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.).

Podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji stanowiło ustalenie przez organ I instancji, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2004 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w Z. uznał Z. C. winnym popełnienia czynu z art. 284 § 1 kk, polegającego na tym, iż w okresie od czerwca do lipca 2003 r. w Z. poprzez polecenie nieustalonym osobom rozebrania wagonu-chłodni o wartości 1000 zł, przywłaszczył sobie przedmiotowe mienie, czym działał na szkodę właściciela wagonu, B. Spółki w Z. Za ten czyn wymierzono mu karę grzywny w wysokości 70 stawek dziennych, przyjmując wartość jednej stawki na kwotę 20 zł. Wyrok jest prawomocny od dnia 16 grudnia 2004 r. (k. 153).

Ponadto ustalono, iż toczy się postępowanie karne dotyczące popełnienia przez stronę czynu z art. 291 § 1 kk.

Uznając, iż powyższe okoliczności spełniają przesłanki określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, Komendant Wojewódzki Policji w G. decyzjami z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], cofnął Z. C. pozwolenie na broń palną myśliwską oraz broń palną gazową.

Od powyższych decyzji Z. C. złożył odwołanie.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...], uchylił zaskarżone decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż organ I instancji zobligowany jest do przeprowadzenia ponownego postępowania celem dokładnego sprawdzenia wszystkich okoliczności istotnych dla wykazania obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

W toku ponownego postępowania organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r., zawiesił prowadzone postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską i gazową do czasu zebrania całości materiałów dowodowych w sprawie karnej dotyczącej popełnienia przez stronę czynu z art. 291 § 1 kk (k. 213). Już po wydaniu tego postanowienia do organu wpłynęła pozytywna opinia na temat strony z miejsca zamieszkania (k. 246, 290) oraz macierzystego koła łowieckiego (k. 259), jak również protokół kontroli warunków przechowywania przez nią broni (k. 290).

W marcu 2009 r. organ I instancji ustalił, iż postępowanie karne dotyczące popełnienia przez Z. C. czynu z art. 291 § 1 kk zostało zakończone. Wyrokiem o sygn. akt [...] z dnia [...] października 2006 r. Sąd Rejonowy w Z. uznał go bowiem winnym jego popełnienia, co polegało na tym, iż w nieustalonym dniu w lipcu 1999 r. w G., działając z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej, przy pomocy A. B. i S. K., za kwotę 40.000 zł nabył on od nieustalonych osób ciągnik marki [...] o wartości 87.522,91 zł wiedząc, że ciągnik ten pochodzi z kradzieży. Za czyn ten skazano go na karę 9 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby 3 lat oraz orzeczono karę grzywny w wysokości 110 stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka wynosi 30 zł. Wyrok jest prawomocny od dnia 7 stycznia 2008 r. (k. 297, 293).

Biorąc powyższe pod uwagę, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. (nr [...]) podjął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską i gazową.

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w G., cofnął Z. C. pozwolenie na broń palną myśliwską oraz broń palną gazową.

Odwołując się od powyższej decyzji, Z. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, zarzucając organowi nieprawidłową interpretację przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności jeśli zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Z treści tego przepisu w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż obawę użycia broni w sposób określony we wskazanym przepisie uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwa skierowane przeciwko mieniu. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana lub jest wobec niej prowadzone postępowanie karne o przestępstwo wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jak z powyższego wynika, samo przestępstwo nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią, a organ nie musi uzasadniać obawy, o której mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w drodze postępowania dowodowego wykazującego związek pomiędzy faktem podejrzenia (skazania) o popełnienie przestępstwa a tą właśnie obawą, o ile popełnione przestępstwo – tak jak w przypadku Z. C., skierowane jest przeciwko mieniu. Organ podniósł, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ma charakter obligatoryjny, a więc organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwa, m.in. przeciwko mieniu. Bezspornym jest natomiast, iż czyny z art. 284 § 1 kk, jak również z art. 291 § 1 kk, za które skazano Z. C., znajdują się w katalogu przestępstw zakwalifikowanych jako przestępstwa przeciwko mieniu.

Ustalenie zatem, że Z. C. został skazany za przestępstwa przeciwko mieniu jest więc dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. C. domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, poprzez błędne przyjęcie, że sam fakt skazania go za popełnienie przestępstwa przeciwko zdrowiu, życiu i mieniu nie uzasadnia cofnięcia pozwolenia na broń. Zdaniem skarżącego tylko popełnienie przestępstwa, które wskazuje, że sprawca może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń. Nadto organ nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy przestępstwami, za które został skazany, a ewentualnym zagrożeniem dotyczącym faktu posiadania przez niego broni.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy słuszności.

Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana przez Sąd w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa.

W niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości.

Z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, iż skarżący w dacie wydania decyzji przez organ I i II instancji, był skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 2004 r., sygn. akt [...], za popełnienie czynu z art. 284 § 1 kk oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 2006 r., sygn. akt [...], za popełnienie czynu z art. 291 § 1 kk. Prawidłowo więc przyjął organ, iż czyny, za które został skazany skarżący stanowią czyny z katalogu przestępstw zakwalifikowanych jako przestępstwa przeciwko mieniu.

Fakty te potwierdza przede wszystkim znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy informacja z Krajowego Rejestru Karnego oraz odpisy prawomocnych wyroków karnych Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] listopada 2004 r., sygn. akt [...] i Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 2006 r., sygn. akt [...]. Mają one decydujące znaczenie przy ocenie zgodności z prawem decyzji organów o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską i gazową.

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w zaskarżonych decyzjach były przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o broni i amunicji. Jak już wzmiankowano, zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Natomiast przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Użycie w przytoczonym uregulowaniu sformułowania "w szczególności" poprzedzającego wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął o istnieniu po ich stronie obawy sprzecznego z prawem użycia broni. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny, czy obawa ta rzeczywiście istnieje, gdyż ustawodawca uczynił to w przepisie ustawy, łącząc skazanie lub podejrzenie popełnienia tych kategorii przestępstw z tą obawą. Wystarczy zatem w takiej sytuacji ustalenie faktu skazania lub prowadzenia postępowania o te przestępstwa, żeby cofnąć pozwolenie na broń (odpowiednio – odmówić wydania pozwolenia) osobie skazanej za ich popełnienie (lub podejrzanej), gdyż są to dla organu okoliczności wiążące w sensie negatywnej przesłanki wydania pozwolenia oraz pozytywnej dla jego cofnięcia. Ww. przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy nie stwarza dla organów Policji przeszkody dla dokonania oceny, że dopuszczenie się przez posiadacza broni innego przestępstwa niż z kategorii/grup przestępstw expressis verbis wymienionych w tym przepisie może uzasadniać obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. O tej możliwości przesądza zastosowanie w przepisie ww. sformułowania "w szczególności", które umożliwia rozszerzenie wyszczególnionych w nim kategorii/grup przestępstw uzasadniających cofnięcie pozwolenia na inne przestępstwa, których popełnienie potwierdzone wyrokiem skazującym lub toczące się postępowanie karne, omawianą obawę uzasadniają. Zatem stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy pozwolenie na broń musi być cofnięte osobom wymienionym w przepisie po słowach "w szczególności", natomiast co do innych osób organ obowiązany jest szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Wskazać należy, zdaniem Sądu, iż użycie słów "w szczególności" poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący.

Pozwolenia na broń nie wydaje się zatem osobom wymienionym po słowach "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, co do których jednak z innych powodów, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy. Odmienne rozumienie przepisu prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów "w szczególności" jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze w każdym przypadku oceniać, czy istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Skoro organ prawidłowo ustalił, że określona osoba w dacie wydania decyzji była osobą skazaną za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to fakt ten przesądza, iż należy ona do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. Z kolei oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest nią związany, jako przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń, i zarazem dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Podnieść również należy, iż w tym aspekcie redakcja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest na tyle jednoznaczna, że brak jest uzasadnienia, aby odstąpić od językowej wykładni wspomnianego przepisu, na rzecz innych rodzajów wykładni. Przy wykładni przepisu prawa jest bowiem zasadą, że nie powinno stosować się wykładni celowościowej, systemowej czy funkcjonalnej, jeżeli treść przepisu jest wystarczająco jednoznaczna.

Wskazać również należy, iż posiadanie broni jest w polskim systemie prawnym ściśle reglamentowane i ograniczone przepisami ustawy o broni i amunicji – w interesie bezpieczeństwa porządku publicznego. Ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje przy tym ku zaostrzeniu wymogów stawianych osobom posiadającym broń, lub ubiegającym się o pozwolenie na jej posiadanie.

W tym kontekście podkreślenia wymaga, iż pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym, osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/05, LEX nr 190907).

Nadto wskazać należy, iż takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w podjętej w dniu 18 listopada 2009 r. uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OPS 4/09, w której to uchwale wskazał, iż "osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)".

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.