Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie: WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, WSA Ewa Ibrom, Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na przejazd pojazdów nienormatywnych oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] odmawiającą A. Ś. udzielenia zezwolenia kat. I na przejazd pojazdów nienormatywnych po drodze wojewódzkiej nr [...] G.-D.-T.-F..

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że skarżący wnosił o wydanie zezwolenia w trybie przepisu art. 64 ust. 1 i art. 64 a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.). Organ wyjaśnił, że w myśl wskazanych wyżej przepisów, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony m.in. pod warunkiem uzyskania zezwolenia (wydawanego w formie decyzji administracyjnej) na przejazd takiego pojazdu. Zezwolenie jest udzielane przez właściwy organ na wniosek zainteresowanego podmiotu. Wzór wniosku określa rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 764). Rozporządzenie – w myśl § 1 - reguluje : 1) warunki dystrybucji blankietów zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego, zwanych dalej "zezwoleniami; 2) sposób i tryb wydawania zezwoleń; 3) warunki wyznaczania trasy przejazdu oraz kryteria ustalania warunków przejazdu pojazdu nienormatywnego, w tym przejazdu przez most lub wiadukt oraz 4) wzory zezwoleń oraz wzory dokumentów związanych z ich wydawaniem. Wspomniane rozporządzenie odnosi się do wszystkich kwestii związanych z trybem uzyskiwania zezwoleń, w tym dotyczących pojazdów nienormatywnych kategorii od I do VII.

Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że w przypadkach wymienionych w § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia, nie jest możliwe wydanie zezwolenia z uwagi na stan techniczny drogi. Wyznaczenie trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego jest dopuszczalne jeśli droga spełnia określone wymagania wymienione w § 10 ust. 1 pkt 1 – 4 rozporządzenia, a ponadto przejazd pojazdu nienormatywnego nie może powodować przekroczenia parametrów technicznych szczegółowo określonych w § 10 ust. 2 rozporządzenia.

Organ odwoławczy stwierdził, że na odcinku drogi wojewódzkiej objętym wnioskiem strony występują spękania i przełomy typu lekkiego oraz obowiązuje zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej przekraczającej 12 t. Stan nawierzchni drogi ustalono na podstawie dziennika objazdów i sporządzonej dokumentacji fotograficznej. W tych warunkach udzielenie zezwolenia i dopuszczenie ruchu pojazdu nienormatywnego o zwiększonym nacisku na oś groziłoby dalszą degradacją nawierzchni drogi i stanowiłoby bezpośrednie zagrożenie dla ruchu drogowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia odpowiednich czynności mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, niewykazanie w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności dających podstawę do wydania decyzji odmownej w tym przede wszystkim zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego;

- art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej;

- art. 104 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, polegające na wykroczeniu w rozstrzygnięciu poza ramy wniosku o wydanie zezwolenia;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

- § 10 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 22 czerwca 2012 r. poprzez błędną interpretację tego przepisu dotyczącego wyznaczania trasy pojazdu nienormatywnego przekraczającego określone normy np. ze względu na swoją konstrukcję bądź wymiary, a nie pojazdów używanych przez skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna, dlatego podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm. - dalej jako "p.r.d.").

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach ustawy (art. 2 pkt 35 a p.r.d.).

Stosownie do art. 64 ust. 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: 1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy; 2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1; 3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego przez pilota, w przypadku gdy pojazd przekracza co najmniej jedną z następujących wielkości: a) długość - 23 m, b) szerokość - 3,2 m, c) wysokość - 4,5 m, d) rzeczywista masa całkowita - 60 t; 4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym.

Zgodnie z treścią art. 64a ust. 1 p.r.d. zezwolenie kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane w celu umożliwienia dojazdu do i ze wskazanego w zezwoleniu miejsca i uprawnia do ruchu po drodze wskazanej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się na wniosek zainteresowanego podmiotu. Do wniosku dołącza się dowód wniesienia opłaty za wydanie zezwolenia (ust. 2). Zezwolenie wydaje zarządca drogi właściwy dla drogi, po której ruch ma być wykonywany. Zezwolenie wydaje się, po uiszczeniu opłaty, w terminie 7 dni roboczych od dnia złożenia wniosku o jego wydanie (ust. 3).

Kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego wymienia załącznik nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym. W świetle wspomnianego załącznika nr 1 L.p 1 zezwolenie kategorii I dotyczy pojazdów nienormatywnych: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, b) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Zezwolenie kategorii I obejmuje drogi gminne, powiatowe i wojewódzkie wskazane w zezwoleniu.

Szczegółowy sposób i tryb wydawania zezwoleń uregulowano w – wydanym na podstawie art. 64i ust. 1 p.r.d. - rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 764). Rozporządzenie – zgodnie z jego § 1- określa warunki dystrybucji blankietów zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego, sposób i tryb wydawania zezwoleń; warunki wyznaczania trasy przejazdu oraz kryteria ustalania warunków przejazdu pojazdu nienormatywnego, w tym przejazdu przez most lub wiadukt oraz wzory zezwoleń oraz wzory dokumentów związanych z ich wydawaniem. W myśl § 7 wspomnianego rozporządzenia, podmiot zainteresowany uzyskaniem zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego składa wniosek o jego wydanie do właściwego organu odpowiednio do kategorii zezwolenia na formularzu według wzoru określonego w załącznikach nr 1 – 4 rozporządzenia.

Stosownie do § 10 ust. 1 rozporządzenia, warunkiem wyznaczenia trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego jest stan techniczny drogi spełniający następujące wymagania:

1) na drodze nie występują przełomy lub osuwiska;

2) wysokość skrajni drogi lub drogowego obiektu inżynierskiego jest przynajmniej o 0,1 m większa niż wysokość pojazdu wraz z ładunkiem; w przypadku obiektu inżynierskiego dotyczy to każdego punktu obiektu w miejscu przejazdu;

3) szerokość skrajni drogi lub drogowego obiektu inżynierskiego jest przynajmniej o 1,0 m większa niż szerokość pojazdu wraz z ładunkiem;

4) ocena stanu technicznego dźwigarów lub pomostu obiektu mostowego dokonywana zgodnie z przepisami o numeracji i ewidencji dróg publicznych oraz obiektów mostowych jest równa lub większa niż 3 (w skali od 0 do 5).

Oprócz wymagań, o których mowa w ust. 1, przejazd pojazdu nienormatywnego nie może powodować przekroczenia bezpiecznego poziomu wytężenia materiału w konstrukcji nośnej drogowego obiektu inżynierskiego, określonego za pomocą parametrów: 1) w konstrukcji niosącej przęseł nie powstają siły wewnętrzne większe od wywołanych charakterystycznym obciążeniem przyjętym do projektowania zwiększonym o 30% lub 2) w wyniku analizy sił wewnętrznych i naprężeń: a) w stali konstrukcyjnej i zbrojeniowej - naprężenia główne nie przekraczają 2/3 wytrzymałości charakterystycznej stali, b) w betonie zbrojonym i sprężonym - naprężenia główne nie przekraczają 2/3 wytrzymałości charakterystycznej betonu na ściskanie, c) w betonie sprężonym - naprężenia rozciągające nie przekraczają wytrzymałości charakterystycznej betonu na rozciąganie, d) w stali sprężającej - naprężenia trwałe nie przekraczają 1/2 wytrzymałości charakterystycznej stali (§ 10 ust. 2 rozporządzenia).

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że we wniosku z dnia 14 października 2015 r. skarżący zwrócił się do Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. o wydanie zezwolenia kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 12 miesięcy, tj. od 19 października 2015 r. do 18 października 2016 r. po drodze wojewódzkiej nr [...]. Pismem z dnia 2 listopada 2015 r. strona doprecyzowała wniosek wskazując, że ubiega się o wydanie zezwolenia "na całą drogę wojewódzką nr [...]" w celu transportu łupka z KWK B. do wyrobiska po kopalni piasku, rozwożenia piasku z kopalni w D. do kontrahentów oraz wyjazdu z bazy siedziby firmy PUHP [...] w miejscowości T. K..

Z akt sprawy wynikało, że skarżący uzyskał zezwolenie kategorii I z dnia 28 stycznia 2016 r na przejazd pojazdu nienormatywnego w terminie od dnia 29 stycznia 2016 r. do dnia 28 stycznia 2017 r. po drodze wojewódzkiej nr [...] na odcinku G. – D. (km 0+000 – km 15+365) oraz odcinku T. – F. (km 18+905 – km 24+797) do kopalni piasku w D. .

Zaskarżona decyzja z dnia 9 maja 2016 r. (utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 7 kwietnia 2016 r.) dotyczy odmowy udzielenia zezwolenia kategorii I na przejazd pojazdem nienormatywnym po innym odcinku drogi wojewódzkiej nr [...] (G. – D. – T. – F. ). Wyniki kontroli sądowej wykazały, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa. Prawidłowe są ustalenia organu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego (wpisów w dzienniku objazdów – k. 11 akt adm. oraz dokumentacji fotograficznej – k. 12,13 i 14 akt adm.), że na drodze wojewódzkiej nr [...] na odcinku D.-F. występują spękania i przełomy. W tych okolicznościach należy uznać, że zasadnym jest stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie zezwolenie kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego nie mogło być udzielone z uwagi na zły stan techniczny drogi. Ma rację organ, że w przypadkach wymienionych w § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia, nie jest możliwe wydanie zezwolenia. Wyznaczenie trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego jest dopuszczalne jeśli droga spełnia określone wymagania wymienione w § 10 ust. 1 pkt 1 – 4 rozporządzenia. Jak wyżej wykazano na odcinku drogi wojewódzkiej nr [...] (D. -F. ) wystąpiły spękania i przełomy. Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 wspomnianego rozporządzenia, warunkiem wyznaczenia trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego jest stan techniczny drogi spełniający następujące kryterium "na drodze nie występują przełomy lub osuwiska". W realiach niniejszej sprawy prawidłową jest ocena organu, że zachodzą podstawy do odmowy udzielenia zezwolenia z uwagi na zły stan techniczny drogi. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości pogląd organu odwoławczego, że dopuszczenie ruchu pojazdu nienormatywnego o zwiększonym nacisku na oś groził dalszą degradacją nawierzchni drogi wojewódzkiej oraz stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Stosownie do § 11 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego jest jednym z kryteriów, które organ właściwy do wydania zezwolenia bierze pod uwagę przy ustalaniu warunków przejazdu pojazdu nienormatywnego.

Niezasadny jest zarzut skargi, że z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 77 § k.p.a. organ nie podjął odpowiednich czynności mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz nie wykazał okoliczności dających podstawę do wydania decyzji odmownej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy – oceniony przez organ bez naruszenia art. 80 k.p.a. – stanowił wystarczającą podstawę do negatywnego załatwienia wniosku skarżącego. Organ dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającej wymagania, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Organ wskazał bowiem fakty, które uznał za udowodnione, wymienił dowody, na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz wyjaśnił jego podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa.

Nie potwierdziły się zarzuty, że organ z naruszeniem art. 104 k.p.a. nie rozpoznał istoty sprawy i wykroczył poza ramy wniosku o wydanie zezwolenia. W tym miejscu należy stwierdzić, że skarżący był zainteresowany uzyskaniem zezwolenia kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze wojewódzkiej nr [...], czego dowodzi treść wniosku z dnia 14 października 2015 r. (k. 1 akt adm.) oraz jego uzupełnienie w postaci pisma z dnia 2 listopada 2015 r. (k. 5 akt adm.). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli nie jest zezwolenie z dnia 28 stycznia 2016 r. (k. 16 akt adm.), lecz sprawa odmowy udzielenia zezwolenia, rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją. W związku z tym sądowa kontrola nie mogła dotyczyć kwestii podnoszonej w skardze, że organ udzielił zezwolenia, które jest "odmienne od wniosku skarżącego". Jak wcześniej wyjaśniono, zgodnie z dyspozycją art. 64a ust. 1 p.r.d. zezwolenie kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane w celu umożliwienia dojazdu do i ze wskazanego w zezwoleniu miejsca i uprawnia do ruchu po drodze wskazanej w zezwoleniu. W sprawie niniejszej skarżący jako miejsce docelowe wskazał kopalnię piasku w D.. Zezwolenie uprawniające do ruchu po całej drodze wojewódzkiej nr [...] nie mogło być wydane – co wyżej wykazano - z uwagi na stan techniczny nawierzchni jezdni i stwierdzone występujące spękania i przełomy na odcinku drogi (D.-F.).

Niezasadny jest zarzut skargi, że w każdym przypadku zezwolenie kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego powinno być wydane na wniosek zainteresowanego podmiotu i ustawa Prawo o ruchu drogowym określa podstawy odmowy udzielenia zezwolenia jedynie w przypadku, kiedy wnioskodawca ubiega się o zezwolenie kategorii III - VI (art. 64 c ust. 2) oraz kategorii VII (art. 64 d ust. 2). Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że art. 64c p.r.d. dotyczy kwestii wydawania zezwoleń kategorii III-VI na przejazd pojazdu nienormatywnego. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że zezwolenie wydaje się na wniosek zainteresowanego podmiotu. Z kolei z dyspozycji art. 64d ust. 1 wynika, że zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. Warunki wymagane do uzyskania tego rodzaju zezwolenia – na wniosek zainteresowanego podmiotu - określone zostały w art. 64 d ust. 2 p.r.d. Z akt sprawy wynika, że skarżący zainteresowany był uzyskaniem zezwolenia kategorii I, a nie ewentualnie zezwolenia kategorii VII. Przesądza o tym treść złożonego wniosku. Ani ustawa Prawo o ruchu drogowym, ani wspomniane rozporządzenie w żadnym z przepisów nie uprawnia organu do modyfikowania żądania zgłoszonego przez stronę i orzekania z "urzędu" bez wyraźnego wniosku strony. Organ mógł jedynie wystąpić w trybie art. 64 § 2 k.p.a. (i wystąpił – jak wynika to z akt sprawy) o usunięcie braków formalnych podania (wniosku) i dokładnego sprecyzowania żądania zawartego we wniosku skarżącego z dnia 14 października 2015 r.

Niezasadny jest zarzut, że rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych nie ma zastosowania do zezwoleń kategorii I na przejazd pojazdów nienormatywnych. Zgodnie z delegacją zawartą w art. 64i ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym minister właściwy do spraw transportu został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia:

1) warunków dystrybucji blankietów zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego,

2) sposobu i trybu wydawania zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego,

3) warunków wyznaczania trasy przejazdu oraz kryteriów ustalania warunków przejazdu pojazdu nienormatywnego, w tym przejazdu przez most lub wiadukt,

4) wzorów zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego oraz wzorów dokumentów związanych z wydawaniem tych zezwoleń

- mając na uwadze potrzebę ujednolicenia zezwoleń i ułatwienie ich identyfikacji oraz sprawność dystrybucji blankietów zezwoleń, a także konieczność zapewnienia sprawności i przejrzystości procedury administracyjnej wydawania zezwoleń oraz bezpieczeństwa infrastruktury drogowej i bezpieczeństwa przejazdu pojazdu nienormatywnego.

Stosownie do § 12 omawianego rozporządzenia określa się następujące wzory wniosków o wydanie zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego:

1) w kategorii I - w załączniku nr 1 do rozporządzenia;

2) w kategorii II - w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

3) w kategorii od III do VI - w załączniku nr 3 do rozporządzenia;

4) w kategorii VII - w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

W świetle przytoczonych przepisów wyłącznie strona (podmiot zainteresowany uzyskaniem zezwolenia) decyduje, o tym jaką kategorię zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym chce uzyskać.

Ubocznie należy wskazać – w nawiązaniu do zarzutu naruszenia § 10 rozporządzenia, że reguluje ono nie tylko kwestie wyznaczania trasy pojazdu nienormatywnego przekraczającego określone normy ze względu na swoją konstrukcję czy wymiary, ale również tryb wydawania zezwoleń na wniosek zainteresowanych podmiotów dysponujących określonymi pojazdami.

Z tych też względów zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł w sentencji wyroku.