Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.N. (N.) na uchwałę Rady Gminy G. z dnia 29 października 2025 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o uchylenie w trybie autokontroli uchwały w sprawie skargi na działalność wójta w zakresie planowania przestrzennego p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 300,00 zł (słownie: trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Dnia 14 sierpnia 2025 r. do Rady Gminy G. (dalej: "organ" lub "Rada Gminy") wpłynęła złożona w trybie art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: "k.p.a.") skarga P. N. (dalej: "skarżący") na działalność Wójta Gminy G. (dalej: "Wójt") w związku z brakiem należytego wykonywania obowiązków w zakresie planowania przestrzennego oraz ochrony interesów mieszkańców gminy. W przedmiotowej skardze skarżący zarzucił Wójtowi naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (aktualny t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.), które polegało na nieujawnieniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w dokumentacji geodezyjnej przebiegu magistrali wodociągowej przez działkę skarżącego.

Uchwałą nr [...] z dnia 24 września 2025 r. Rada Gminy G., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (powołany t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1153; dalej: "u.s.g.") oraz art. 229 pkt 3 k.p.a. uznała skargę z dnia 14 sierpnia 2025 r. na działalność Wójta za bezzasadną (§ 1 ww. uchwały).

W następstwie takiego rozstrzygnięcia Skarżący, pismem z dnia 30 września 2025 r., zwrócił się do organu z wnioskiem o uchylenie w trybie autokontroli uchwały nr [...]z dnia 24 września 2025 r.

Uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia 29 października 2025 r., organ działając na podstawie art. 18b ust. 1 u.s.g. oraz art. 223 § 1 i art. 241 k.p.a. uznał wniosek skarżącego z dnia 30 września 2025 r. za bezzasadny (§ 1 przedmiotowej uchwały).

Pismem z dnia 4 listopada 2025 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na uchwałę Rady Gminy G. z dnia 29 października 2025 r. oraz na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie odmowy usunięcia naruszenia prawa. Z uwagi na treść skargi i postawione zarzuty, działając na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny t.j. Dz.U. z 2024 poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Przewodniczący Wydziału II zarządził rozdzielenie wniesionych w jednym piśmie skarg na:

- uchwałę Rady Gminy G. z dnia 29 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o uchylenie w trybie autokontroli uchwały w sprawie skargi na działalność wójta w zakresie planowania przestrzennego;

- bezczynność Rady Gminy G. w przedmiocie nieusunięcia naruszenia prawa wynikającego z wadliwości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi B..

Pismem z dnia 29 grudnia 2025 r. skarżący wskazał, że przedmiotem skargi jest odmowa usunięcia naruszenia prawa, a naruszenie to wynika bezpośrednio z treści obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd weryfikuje w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W myśl art. 1 p.p.s.a.: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne)".

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

W pojęciu "sprawy sądowoadministracyjnej" w rozumieniu art. 1 p.p.s.a. mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 tej ustawy spory o właściwość, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.

W ocenie tut. Sądu, zaskarżona uchwała nie mieści się w katalogu aktów administracyjnych podlegających kontroli sądów administracyjnych. Stanowi ona bowiem zawiadomienie o sposobie załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wyrażone w formie uchwały. Uchwała ta ma zatem charakter proceduralny oraz informacyjny i nie podlega odrębnemu zaskarżeniu. Taki pogląd jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym jednoznacznie podkreśla się również, że skargę do sądu można wnieść się na uchwałę rady gminy, a nie na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywołanego tą uchwałą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 2049/16; z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1770/08).

Jednocześnie Sąd nie ma wątpliwości, że skarżący przedmiotem swej skargi uczynił uchwałę podjętą przez Radę Gminy na skutek wezwania do usunięcia naruszenia, nie zaś uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na co wyraźnie wskazują nagłówek, zarzuty, jak i wnioski skargi z dnia 4 listopada 2025 r. oraz pisma procesowego z dnia 29 grudnia 2025 r.

Na marginesie należy wskazać, że zaskarżona uchwała jest wynikiem postępowania wszczętego na skutek skargi wniesionej przez skarżącego do Rady Gminy na działalność Wójta w związku z brakiem należytego wykonywania obowiązków w zakresie planowania przestrzennego.

Ostatnia wymieniona skarga na działalność Wójta stanowi tzw. skargę powszechną (w odróżnieniu od skargi do sądu administracyjnego), jaką strona niezadowolona z działania organu może wnieść na zasadzie przepisów Działu VIII k.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski".

Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 k.p.a.). W postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie Działu VIII k.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII k.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11 oraz postanowienia: z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 2049/16; z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2091/16; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 520/09; z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 395/06; z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07).

Ponadto, uchwała podjęta przez Radę Gminy w trybie postępowania skargowego nie może być również kwalifikowana jako akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż nie stanowi ona rozstrzygnięcia sprawy z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1032/16).

W realiach rozpoznawanej sprawy na możliwość zastosowania trybu zaskarżania uchwał uregulowanego w art. 101 u.s.g. nie ma wpływu fakt, że zaskarżona uchwała Rady Gminy została podjęta w odpowiedzi na złożone przez skarżącego "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" (wezwanie z dnia 30 września 2025 r. – k. nr 10 akt sądowych), wywołanego - jego zdaniem - uchwałą Rady Gminy z dnia 24 września 2025 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta. Uchwały te dotyczą bowiem rozstrzygnięcia przez Radę Gminy skargi na działalność Wójta, czyli - jak już wyjaśniono wyżej - skargi powszechnej.

W świetle przedstawionych okoliczności i rozważań prawnych należało uznać, że skarga została złożona na czynność niemieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzić zatem trzeba, że w sytuacji, gdy przedmiotem skargi strona czyni akt niepodlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia, tj. odrzucił skargę.

O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.

Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl