Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2009 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat B. O. prowadzącej Kancelarię Adwokacką z siedzibą w Ł. przy ulicy [...], wynagrodzenie w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, obejmujące podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych, stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS

Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, § 2 i art. 101 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie z wniosku G. K. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w T., oznaczonej numerem ewidencyjnym 805.

Wyjaśniając zasadność rozstrzygnięcia organ podał, iż wnioskiem z dnia 8 grudnia 2007 r. G. K. wystąpił o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Jednakże w toku postępowania ustalono, iż od 2006 roku w Sądzie Rejonowym w T. toczy się postępowanie o rozwiązanie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste zawartej w formie aktu notarialnego pomiędzy Miastem a wnioskodawcą. Wobec poczynionych ustaleń, organ stwierdził, iż obowiązany był zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia wstępnego.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygniecie G. K. wskazał na brak podstawy merytoryczno-prawnej zaskarżonego postanowienia. Wyjaśnił, iż wnioski w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności składa od 1999 roku i z uwagi na brak obiektywizmu w działaniach urzędu, w szczególności niektórych jego pracowników, postępowanie nadal jest w toku. Dodał, iż toczy się również postępowanie w sądzie powszechnym o odszkodowanie oraz postępowanie prowadzone przez organy prokuratury.

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając Kolegium powtórzyło dotychczasowy przebieg postępowania i poczynione w jego toku ustalenia, przytoczyło treść art. 97 § 1 pkt 4 Kpa i wyjaśniło, że powództwo o rozwiązanie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste zostało wytoczone przez właściciela nieruchomości wcześniej, niż został złożony wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego, zasadne było zatem zawieszenie postępowania. Kwestia rozwiązania umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczystego jest bowiem zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, którgo rozstrzygnięcie determinuje możliwość rozpatrzenia sprawy z wniosku o przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

G. K. zaskarżył w całości powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc jednocześnie o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym. Zgłosił wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków, pracowników urzędu, przeciw którym jest już prowadzone, również z inicjatywy skarżącego, postępowanie przez Prokuraturę w T.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.

Sądy administracyjne zostały zaś powołane do badania zgodności z prawem działania organów administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako "p.p.s.a"). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 p.p.s.a.), stwierdzić jego nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a.). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.

Podkreślić należy także, iż sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego postanowienia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała postanowienie strona skarżąca.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta T. zawieszające postępowanie w sprawie z wniosku G. K. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w T. oznaczonej nr ewidencyjnym 805.

Istotę sprawy stanowi rozstrzygnięcie, czy w ustalonym stanie faktycznym, nie kwestionowanym przez stronę i przyjętym jako podstawa orzekania przez organy, prawidłowo zawieszono postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy o rozwiązanie umowy o oddaniu przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste, zawartej w formie aktu notarialnego pomiędzy Miastem T. a skarżącym, w dniu 14 marca 2000 r.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, stosownie do którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego prze inny organ lub sąd.

Orzecznictwo sądowe i doktryna wywodzą, iż pod pojęciem "zagadnienie wstępne" należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, która jest przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo jeszcze inne okoliczności mające znaczenie prawne. Zawieszenie postępowanie na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne musi być w toku, rozstrzygniecie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (por. wyrok WSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 442/06, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 265649).

W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału uzasadnia stwierdzenie, iż w sprawie niniejszej wystąpiły przesłanki obligujące organ administracji do zawieszenia postępowania. Niewątpliwie bowiem istnieje zależność w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy z wniosku skarżącego od rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego jakim jest rozwiązanie umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste działki będącej przedmiotem wniosku. Zależność ta ma swoje źródło w podstawie prawnej rozstrzygnięcia sprawy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, tj. w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.). Zgodnie z powołaną normą prawną osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z powyższego wywieść należy, iż z wnioskiem o przekształcenie może wystąpić wyłącznie podmiot, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 13 maja 2005 r., był użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Ustalenie więc istnienia prawa użytkowania wieczystego ma znaczenie pierwszorzędne dla rozpatrzenia sprawy niniejszej.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu 14 marca 2000 r. pomiędzy Miastem T. a skarżącym została zawarta w formie aktu notarialnego umowa o oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Następnie Gmina Miasto T. w dniu 12 października 2006 r. wystąpiła do Sądu Rejonowego w T. o rozwiązanie przedmiotowej umowy wieczystego użytkowania działki. Z kolei w dniu 12 grudnia 2007 r. w Urzędzie Miasta T. skarżący złożył wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Niewątpliwie w dacie złożenia wniosku o przekształcenie i wszczęcia postępowania w sprawie, Sąd Rejonowy w T. prowadził już postępowanie o rozwiązanie umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste. Wynik postępowania prowadzonego przez sąd powszechny determinuje dalsze kroki i prawne możliwości działania organów administracji publicznej, które nie mogą samodzielnie rozstrzygnąć tej kwestii, gdyż bezsprzecznie nie należy ona do ich kognicji. Zatem rozstrzygniecie wniosku strony skarżącej o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii istnienia prawa użytkowania wieczystego.

W tym stanie faktycznym i prawnym jako prawidłowe należy ocenić działania organu administracji, który zasadnie przyjął istnienie zależności, czyli bezpośredniego związku między rozstrzygnięciem sprawy o rozwiązanie użytkowania wieczystego, a wynikiem sprawy o przekształcenie.

Na marginesie wyjaśnić należy, iż wcześniejszy wniosek skarżącego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożony został w dniu 5 lipca 1999 r. Przypomnieć należy, iż z powołanego art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, z żądaniem przekształcenia może wystąpić osoba będąca w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Natomiast umowa o oddanie w użytkowanie wieczyste zawarta została w dniu 14 marca 2000 r., zatem pierwszy wniosek był przedwczesny.

Reasumując, organ zasadnie przyjął, iż od rozstrzygnięcia kwestii tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości w zakresie prawa użytkowania wieczystego zależy rozstrzygniecie niniejszej sprawy. Bowiem, ewentualne uwzględnienie pozwu Gminy Miasta T. o rozwiązanie umowy o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste spowoduje wygaśniecie prawa użytkowania wieczystego i w konsekwencji bezprzedmiotowe stanie się orzekanie w sprawie niniejszej.

W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów zasługują na uwzględnienie.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

ar