II SAB/Bk 24/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-04-16	
Data wpływu	2025-03-27	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku	
Sędziowie	Dariusz Marian Zalewski /sprawozdawca/
Justyna Siemieniako /przewodniczący/
Marcin Kojło	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Sygn. powiązane	III OSK 1131/25	
Skarżony organ	Wójt Gminy	
Treść wyniku	Zobowiązano do dokonania czynności	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na bezczynność Wójta Gminy Krasnopol w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Krasnopol do załatwienia w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wniosku Z. K. z 10 stycznia 2025 r., 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Wójta Gminy Krasnopol na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

1. W dniu 10 stycznia 2025 r. do Urzędu Gminy Krasnopol wpłynął wniosek Z. K. (dalej powoływany jako: "wnioskodawca", "skarżący") o udostępnienie informacji publicznej poprzez: 1) przesłanie kserokopii protokołu sporządzonego przez komisję z odbioru części drogi gminnej nr 102073B Krasnopol - Borsynowizna - etap I, 2) przesłanie kserokopii zawartej umowy pomiędzy Gminą Krasnopol a Wykonawcą przebudowy części drogi gminnej nr 102073B Krasnopol - Borsynowizna - etap I o łącznej długości około 2700 mb w ramach istniejącego pasa drogowego, 3) podanie czy na dzień odbioru przez komisję powołaną przez Wójta Gminy Krasnopol prac związanych z przebudową części drogi gminnej Nr 102073B Krasnopol - Borsynowizna I etap, gmina Krasnopol posiadała uregulowany stan prawny gruntów pod tą drogą tj. wykupiła grunty pod drogą aktem notarialnym od prywatnych właścicieli, w związku z jej zmianą przebiegu, 4) podanie daty (dzień, miesiąc), kiedy to Gmina Krasnopol wypłaciła dla Wykonawcy kwotę pieniężną zgodnie z zawartą umową za wykonanie prac przebudowy części drogi gminnej Nr 102073B Krasnopol - Borsynowizna.

2. W odpowiedzi na ww. wniosek Wójt Gminy Krasnopol (dalej powoływany jako: "Wójt", "organ I instancji", "organ") decyzją z dnia 24 stycznia 2025 r. nr PFI.LN. 1431.3.2025 odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji ze względu na nadużycie prawa do uzyskania prawa do informacji publicznej.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji na wstępie powołał się na art. 61 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.). Ponadto dodał, że ustawa nie zawiera systemowych ograniczeń przeciw działających nadużywaniu prawa do informacji publicznej. Organ powołując się na doktrynę i orzecznictwo wskazał, że nadużycie prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście: (-) wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji), (-) wykorzystania do celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych, (-) wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz do prowadzenia sporów osobistych, zaspokajania prywatnych animozji.

Wójt Gminy wyjaśnił, iż począwszy od wyborów w 2014 r. do 31 grudnia 2024 r., w rejestrze dotyczącym informacji publicznej zarejestrowano i udzielono odpowiedzi na 279 wniosków zawierających 2.203 zapytań. Ponadto wnioskodawca jest autorem licznych petycji (od 2015 r. do 2025 r., odnotowano ich 31). Wójt wskazał, że ww. występując o udostępnienie informacji w dużych ilościach powoduje zaangażowanie wielu pracowników co wpływa destrukcyjnie i dezorganizuje pracę niewielkiego urzędu. Czas przeznaczony na wyszukiwanie informacji i dokumentów utrudnia normalne funkcjonowanie i obsługę innych spraw będących w zakresach obowiązków pracowników. Odpowiedzi bywają często obszerne i szczegółowe, wymagające analizy dużej ilości danych, sporządzenia dodatkowych tabel, wyliczeń wskaźników, anonimizacji, skanowania i wykonywania kopii dokumentów. Ponadto niektóre pytania kierowane przez wnioskodawcę powtarzają się lub dotyczą zdarzeń przyszłych.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał na kilka przykładowych wniosków wnioskodawcy o udostępnienie informacji publicznej, które wpłynęły do organu w 2024 r., w których to powiela te same pytania. Wójt podkreślił, że udostępnienie wnioskowanych dokumentów wymaga dodatkowej pracy polegającej na: wyselekcjonowaniu dokumentów źródłowych, odszukaniu ich w zbiorach na wielu stanowiskach pracy, wykonaniu kserokopii, zanonimizowaniu itp. Organ nie kwestionuje, że żądane dokumenty stanowią informację publiczną, jednakże ma wątpliwości, czy celem takiego żądania jest troska o dobro publiczne, bowiem żądanie treści wydanych w urzędzie postanowień nie ma żadnego związku z troską o dobro publiczne, a jedynie ma na celu utrudnienie funkcjonowania urzędu poprzez odsunięcie pracowników urzędu od bieżących zadań, aby móc pokazać, że urząd nie realizuje zadań gminy.

Następnie organ wskazał, że dowodem dyskredytacji organu są zapisy czynione przez stronę w odwołaniu od pisma nr PF.I.LN.1431.50.2024 z dnia 2 lipca 2024 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach, gdzie odwołujący się wyraził nadzieję, że Kolegium nie jest powiązane w żaden sposób z Wójtem, ponadto zarzucił nieudolne kierowanie Gminą i omijanie prawa poprzez pomijanie ogłoszenia naborów na stanowiska urzędnicze. Wnioskodawca z góry i błędnie założył, że dochodzi do wielu nieprawidłowości, o których dzięki składanym wnioskom mogą dowiedzieć się mieszkańcy.

Wójt nadmienił, że wnioskodawca uzyskane informacje zamieszcza w mediach społecznościowych niejednokrotnie sugerując nieprawidłowości (na Facebooku prowadzi profil pod nazwą: "E."), na dowód czego przywołał kilka opublikowanych postów, będących przykładem dezinformacji i próbą wprowadzenia w błąd odbiorców.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wójt uznał wniosek za nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej. Zgłaszane żądanie w żadnej mierze nie służą realizacji celu publicznego lecz utrudnianiu w działaniach Wójta na rzecz dobra lokalnej społeczności, jego dyskredytacji jako organu wykonawczego, a także dążenie do uzyskania korzystnego dla strony efektu wizerunkowego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł wnioskodawca. W pierwszej kolejności wskazał, że żądane informacje nie są opublikowane w BIP, a ich uzyskanie następuje na złożony wniosek i należą do informacji publicznej oraz są informacją prostą. Zwrócił uwagę, iż Wójt przygotował szablonową decyzję, w której zmienia tylko nagłówki i datę oraz powiela takie samo uzasadnienie. Zdaniem strony powołane w decyzji orzecznictwo sądów administracyjnych nie ma odniesienia do poszczególnych spraw i wniosków. W ocenie strony, aby należycie rozpatrzyć odwołanie, Wójt w uzasadnieniu powinien nie tylko cytować zapytania zawarte we wniosku ale również udzielane odpowiedzi na te pytania.

Dla przykładu wnioskodawca przedstawił swoje stanowisko w zakresie otrzymanych odpowiedzi na zapytania dotyczące firmy SEJNET. I tak: w dniu 23 lipca 2024 r. strona złożyła do Rady Gminy Krasnopol petycję, w której wniosła o zlecenie przez Radę Gminy na najbliższym posiedzeniu sesji - Komisji Rewizyjnej przeprowadzenia szczegółowej kontroli w zakresie - nienaliczania podatku od nieruchomości dla firmy SEJNET za okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia rozpatrzenia petycji. Rada Gminy Krasnopol uchwałą Nr IX/47/2024 z dnia 23 października 2024 r. (wcześniejsza uchwała z dnia 8 lipca 2024 r. Nr VE33/2024 w tej sprawie została uchylona w rozstrzygnięciu nadzorczym), nie uwzględniła petycji wskazując, że Komisja Rewizyjna nie posiada uprawnień, aby przeprowadzić kontrolę.

Strona potwierdziła, że żądała faktur za energię elektryczną i dzięki temu 11 października 2021 r. Wójt Gminy wystawił firmie SEJNET fakturę za okres od 5 kwietnia 2016 r., stosując stawki jak dla zwykłych mieszkańców. Zdaniem wnioskodawcy żądanie kserokopii uchwały Rady Gminy, która nigdzie nie została opublikowana nie stanowi nadużywania prawa do informacji publicznej. Odnosząc się do stanowiska Wójta, że organ ponosi koszty związane z wysyłaniem i przygotowywaniem materiałów wskazał, że od 2003 r. zwracał się wielokrotnie do organu, aby wydał (opracował) zarządzenie określające stawki za udzielanie i przygotowanie informacji, również tych, które wymagają większej pracy. Prośbę swą ponowił w dniu 2 grudnia 2024 r.

W dalszej części uzasadnienia wskazał, że dopiero po wpływie jego wniosków do organu, Wójt zamieszcza dokumenty (zarządzenia, protokoły posiedzeń Rady i Komisji, podjęte uchwały itp.) "hurtowo" jednego dnia w BIP, a w udzielonych odpowiedziach informuje, że są już zamieszczone. Wnioski kierowane do urzędu gminy od 2003 r. były realizowane i nie było problemu z udzieleniem odpowiedzi, czy przesłania dokumentów. Ponadto wskazał, że ilość kierowanych obecnie wniosków jest wynikiem tego, że urząd gminy prowadzi sprawy księgowe dla Szkoły Podstawowej oraz Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Dodatkowo zauważył, że BIP Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej jak i Gminnego Centrum Czytelnictwa i Kultury w Krasnopolu nie jest prowadzony należycie, brakuje tam wielu informacji, co też wpływa na to, że składane są liczne wnioski o udostępnienie informacji publicznej.

Wnioskodawca wskazał, że odmowa udzielania informacji nastąpiła po wybraniu Wójta na ostatnią kadencję. Nadmienił m.in., że kontrole przeprowadzone w urzędzie wykazały wiele nieprawidłowości w sprawach finansowych i funkcjonowaniu urzędu gminy. Składane wnioski dotyczyły głównie: działalności Rady Gminy, Komisji, Wójta, Urzędu Gminy i jednostek organizacyjnych, wydatków i dochodów gminy, przetargów, zapytań ofertowych, ściągania należności w podatkach i opłatach za odpady komunalne, przebiegu dróg gminnych i wewnętrznych, wynagrodzeń pracowników i zawieranych z nimi umów i umów zawieranych z podmiotami zewnętrznymi. Strona przytoczyła kilka wpisów ze strony internetowej "E." oraz pokrótce opisała kilka zapytań skierowanych do Wójta Gminy.

Kończąc, wnioskodawca wskazał, że jego wnioski dotyczyły informacji prostych, natomiast Wójt odmawiając udostępnienia informacji, nie ponosił żadnych kosztów. Udzielane odpowiedzi kierował na adres strony pomimo, iż wielokrotnie wnosił o zamieszczenie żądanych danych w BIP. Ponadto, Wójt udziela odpowiedzi na składane wnioski przez mieszkańców a dotyczące przesłania kserokopii np. kart wynagrodzeń Zastępcy Wójta, Sekretarza Gminy, porozumień zmieniających warunki pracy i płacy między pracownikami, jak również zakresy obowiązków i wiele innych dokumentów dotyczących spraw pracowniczych, zaś stronie odmawia ich udostępnienia, co w ocenie strony jest "złośliwością Wójta".

3. Decyzją z dnia 17 lutego 2025 r. nr KO.901/5/25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach (dalej powoływane jako Kolegium, organ odwoławczy) uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że argumenty powołane prze organ I instancji nie dają jednak wystarczających podstaw do formułowania zarzutu nadużycia prawa do informacji publicznej w rozpoznawanej sprawie, bowiem sama ilość składanych przez wnioskodawcę wniosków oraz umieszczanie ich na portalu publicznym o nazwie "E.", który jest dostępny dla wszystkich mieszkańców gminy Krasnopol nie jest dowodem nadużycia prawa. Z akt sprawy zdaniem Kolegium nie wynika, aby żądanie strony sformułowane we wniosku z dnia 10 stycznia 2025 r. zostało wcześniej udostępnione i funkcjonuje w obiegu publicznym.

Dodał, że w treści decyzji Wójt zacytował niektóre z zapytań wnioskodawcy, jednakże do akt sprawy nie dołączył żadnego z przykładowych wniosków ani żadnej z udzielonych odpowiedzi. Przekonanie Wójta wyrażone w decyzji ma według Kolegium jedynie subiektywny charakter i nie sposób uznać je za udowodnione, ani uwiarygodnione. Ponadto organ I instancji w żaden sposób nie wykazał jakoby pomiędzy wnioskodawcą a Wójtem zachodziła relacja tego rodzaju, że pozwalałaby uznać sposób realizowania przez wnioskodawcę jego prawa do informacji publicznej, jako działanie we własnym interesie.

Organ odwoławczy wskazał, że konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej nie jest ustawowo określona jako przesłanka odmowy udostępnienia informacji to wymaga jednak bezspornego wykazania złej woli w działaniach osoby wnioskującej o udostępnienie informacji publicznej oraz udowodnienie, że ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudniać normalne funkcjonowanie i wypełnianie ustawowych kompetencji przez organ administracji publicznej.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnioskodawca zaskarżył bezczynność Wójta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz.U. z 1977 r., nr 38 poz. 167, dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji polegającej udostępnieniu na wniosek,

3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że Wójt od dnia otrzymania ostatecznej decyzji z Kolegium do dnia złożenia skargi na bezczynność, nie udzielił odpowiedzi na złożony wniosek.

Wobec powyższego wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, a także o zasądzenie od organu na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o obciążenie skarżącego kosztami niniejszego postępowania, w tym ewentualnymi kosztami zastępstwa procesowego.

Wskazał, że skarżący nie wyraził zgody na przetwarzanie swoich danych osobowych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781 ze zm., dalej jako: u.o.d.o.). Odmiennie niż w przypadku skargi z dnia 11 marca 2025 r., tym razem zastosował ponaglenie w stosunku do organu I instancji. Przy sposobności ustosunkowania się do wywiedzionego ponaglenia skarżący został poinformowany o nadaniu jego sprawie dalszego biegu i podjęciu przez Wójta decyzji o skierowaniu w dniu 24 lutego 2025 r. do Prokuratury Rejonowej w Sejnach wniosku o wniesienie sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na ostateczną decyzję Kolegium oznaczoną numerem rejestracyjnym: KO.901/5/25.

Wskazane powyżej działanie ze strony organu było konieczne z uwagi na fakt, że Wójt i Gmina Krasnopol jako jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji do wniesienia do sądu administracyjnego ani skargi, ani sprzeciwu na decyzje administracyjne Kolegium zapadłe w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji wydanej w I instancji przez Wójta, z którą się zdecydowanie nie zgadza.

Gmina (jako osoba prawna i organ decydujący o udzieleniu informacji publicznej) jest żywotnie zainteresowana rozstrzygnięciem organu odwoławczego w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, albowiem ma to bezpośredni wpływ na jej sytuację organizacyjną oraz sprawne i wyczerpujące załatwianie spraw mieszkańców Gminy Krasnopol. Argumenty prezentowane przez Organ I instancji nie spotkały się jednak ze zrozumieniem Kolegium, dlatego konieczne stało się ubieganie o interwencję ze strony urzędu prokuratorskiego.

Organ podtrzymuje i popiera wszystkie argumenty natury prawnej i faktycznej wskazane we wniosku z dnia 24 lutego 2025 r.

Na przestrzeni minionych lat, począwszy od 2014 r. w rejestrze dotyczącym informacji publicznej zarejestrowano i udzielono odpowiedzi Wnioskodawcy na 279 wniosków zawierających 2203 pytań. Zdaniem organu skarżący nie powinien się więc powoływać na bezczynność organu, ponieważ w dniu 24 lutego 2025 r. został złożony wniosek do Prokuratury Rejonowej w Sejnach, w którym organ ubiega się o skierowanie sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wobec ostatecznych decyzji Kolegium, z którymi się nie zgadza. Skarżący ma świadomość działań podejmowanych przez Gminę Krasnopol o czym świadczą wpisy publikowane na Facebooku fanpage E.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów.

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania.

2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

4. Bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: k.p.a.) ma miejsce wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.

5. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy u.d.i.p. Ustawa definiuje informację publiczną w art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, podmioty zobowiązane do jej udzielenia w art. 4 ust. 1 - 3 oraz tryb jej udostępniania i ograniczenia w tym zakresie. I tak zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Z kolei w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

6. Stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji.

W literaturze przedmiotu zauważa się, że adresat wniosku jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, jeżeli ją ma, bez względu na to, czy wiąże się ona

z zakresem jego kompetencji, czy też jest informacją uzyskaną od innych podmiotów. Obowiązany jest zatem każdy podmiot, który posiada informację (niezależnie od tego, czy wiąże się ona z jego zakresem kompetencji) lub powinien ją posiadać

(z uwagi na zakres kompetencji).

7. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale także te sporządzone przez inne podmioty, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez zobowiązane podmioty wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.

8. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej dotyczył: 1) przesłania kserokopii protokołu sporządzonego przez komisję z odbioru części drogi gminnej nr 102073B Krasnopol - Borsynowizna - etap I, 2) przesłania kserokopii zawartej umowy pomiędzy Gminą Krasnopol a Wykonawcą przebudowy części drogi gminnej nr 102073B Krasnopol - Borsynowizna - etap I o łącznej długości około 2700 mb w ramach istniejącego pasa drogowego, 3) podania czy na dzień odbioru przez komisję powołaną przez Wójta Gminy Krasnopol prac związanych z przebudową części drogi gminnej Nr 102073B Krasnopol - Borsynowizna I etap, gmina Krasnopol posiadała uregulowany stan prawny gruntów pod tą drogą tj. wykupiła grunty pod drogą aktem notarialnym od prywatnych właścicieli, w związku z jej zmianą przebiegu, 4) podania daty (dzień, miesiąc), kiedy to Gmina Krasnopol wypłaciła dla Wykonawcy kwotę pieniężną zgodnie z zawartą umową za wykonanie prac przebudowy części drogi gminnej Nr 102073B Krasnopol - Borsynowizna.

Przedmiotem wniosku są zatem konkretne działania Gminy Krasnopol związane z wykonywaniem zadania publicznego w postaci budowy drogi gminnej nr 102073B Krasnopol – Borsynowizna, w tym w kwestii wydatkowania środków z budżetu gminy. W ocenie sądu stanowią one więc informację publiczną, czego nie kwestionuje również organ. Nie powinno także budzić wątpliwości, że to Wójt jest podmiotem będącym w posiadaniu ww. informacji publicznej, a przez to organem zobowiązanym do załatwienia sprawy w terminach przewidzianych w przepisach u.d.i.p.

10. Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej – w terminie wskazanym

w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

11. Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: (1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno–technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub

(2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia

w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub (3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku

o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się - art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) lub (4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, wystarczy że o fakcie tym organ powiadomi wnioskodawcę zwykłym pismem.

12. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ zareagował na wniosek skarżącego z 10 stycznia 2025 r., poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w dniu 24 stycznia 2025 r. nr PFI.LN.1431.3.2025, opartej na uznaniu, że wniosek stanowił nadużycie prawa do informacji publicznej.

Organ w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku zareagował zatem na wniosek w sposób przewidziany przepisami prawa, tj. poprzez wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

13. Wskutek wniesionego przez skarżącego odwołania Kolegium decyzją z dnia 17 lutego 2025 r. nr KO.901/5/25 uchyliło jednak ww. decyzję Wójta i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Tym samym decyzja Wójta z 24 stycznia 2025 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z tym po zwrocie akt przez Kolegium organ był zobowiązany ponownie załatwić sprawę w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., czego jednak nie uczynił przed wniesieniem skargi, jak również do daty wyrokowania. Tym samym organ był w bezczynności, która nie ustała również po wniesieniu skargi.

11. Nadmienić należy, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi zatem wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej terminach odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają przy tym znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte,

a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania.

W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu.

12. Tym samym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało znaczenia z jakich przyczyn Wójt nie zajął się sprawą ponownie i nie załatwił jej w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., w szczególności bez znaczenia pozostają starania organu o skierowanie skargi na decyzję Kolegium przez Prokuratora Rejonowego w Sejnach. Ostateczna decyzja Kolegium pozostaje w obrocie prawnym, zatem aktualne jest stwierdzenie, że decyzja Wójta została wyeliminowana z obrotu prawnego, a tym samym wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej pozostaje bez reakcji organu przewidzianej przepisami prawa.

Należy dodać, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność organu, a tym samym sąd nie wypowiada się w przedmiocie merytorycznej prawidłowości decyzji Wójta i ostatecznej decyzji Kolegium. Mogłoby to nastąpić jedynie w przypadku zaskarżenia decyzji Kolegium.

13. Sąd stwierdziwszy stan bezczynności był zobligowany zobowiązać organ do załatwienia wniosku, przy czym sąd na tym etapie nie może wypowiedzieć się w jaki sposób organ powinien załatwić sprawę. W tym zakresie orzeczono jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a.

14. Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, że bezczynność organu nie miała cech wskazujących na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa (punkt 3 sentencji wyroku).

Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. II GSK 1619/18).

W rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził wystąpienia takich cech. Nie wskazuje na to również skarżący w złożonej do sądu skardze. Sąd stwierdził nieprawidłowość działania organu, jednak organ w pierwszej kolejności terminowo zareagował na wniosek, wydając decyzję odmowną, która została jednak uchylona. Brak ponownej reakcji organu po zwrocie sprawy przez Kolegium wynikał z błędnego przekonania, że jest to usprawiedliwione staraniami o wzruszenie decyzji Kolegium przez organ Prokuratury.

15. O kosztach postępowania sąd orzekł jak w punkcie 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego uiszczony wpis w kwocie 100 zł.

16. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.