Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na zarządzenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 121/15 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosków o wyłączenie sędziego oraz referendarza sądowego w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 7 lipca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 121/15, Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wnioski R. P. o wyłączenie sędziego i referendarza sądowego w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z [...] października 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a.).

R. P. w piśmie z [...] listopada 2016 r. zawarł wniosek o wyłączenie sędziego, zaś w piśmie z dnia [...] kwietnia 2917 r. wniósł o wyłączenie referendarza sądowego.

Pismem z 8 maja 2017 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosków o wyłączenie sędziego oraz referendarza sądowego, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania, poprzez wskazanie z imienia i nazwiska sędziego oraz referendarza sądowego, których wyłączenia się domaga oraz uprawdopodobnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego i referendarza sądowego.

Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu 1 czerwca 2017 r., jednak braków tych nie uzupełniono.

Zażalenie na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosków o wyłączeniu sędziego i referendarza sądowego złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie.

W niniejszej sprawie Sędzia WSA w Warszawie trafnie ocenił, że wnioski o wyłączenie sędziego i referendarza sądowego obarczone są brakami formalnymi podlegającymi uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a.

Art. 18 § 1 p.p.s.a. wskazuje na przyczyny wyłączenia sędziego, stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego sędziego i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego powinien zatem zawierać: oznaczenie sędziego poprzez wskazanie jego imienia i nazwiska, a także podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie jako istnienie okoliczności, która w odniesieniu do konkretnej osoby mogłaby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Brak tych danych niewątpliwie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. Ponadto z uwagi na fakt, iż niniejsza sprawa dotyczy zarówno wniosku o wyłącznie sędziego, jak i wniosku o wyłączenie referendarza, wskazać należy również na treść regulacji zawartej w art. 24 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą przepisy rozdziału o wyłączeniu sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia /.../ referendarza sądowego /.../.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioski skarżącego nie odpowiadają wskazanym powyżej wymogom. Skarżący nie wskazał z imienia i nazwiska sędziego i referendarza sądowego, których wnioski dotyczą, nie podał również konkretnych i obiektywnych okoliczności wyłączenia w stosunku do tego sędziego i tego referendarza, a tym samym okoliczności tych nie uprawdopodobnił. W tych okolicznościach zasadnie wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosków poprzez sprecyzowanie, wyłączenia którego sędziego i którego referendarza sądowego – z imienia i nazwiska – domaga się, a także do podania powodów żądania. Skarżący, mimo wezwania i prawidłowego pouczenia o skutkach niezastosowania się do niego, w wyznaczonym terminie nie uzupełnił wskazanych w wezwaniu braków formalnych wniosków. W takiej sytuacji Sędzia był zobowiązany pozostawić wniosek o wyłączenie sędziego oraz wniosek o wyłączenie referendarza sądowego bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które uznać należy za wydane prawidłowo.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.