Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...], nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi A.B. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej także jako: "organ odwoławczy") utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej zamiennie: "organ pierwszej instancji") nakładającą na skarżącą karę pieniężną z tytułu niewykonania obowiązku przewoźnika polegającego na uzupełnieniu zgłoszenia przewozu towaru o numer wymaganego zezwolenia, zaświadczenia lub licencji.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Decyzją z dnia [...], nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. - Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), dalej powoływanej w skrócie: o.p., w związku z art. 22 ust. 2, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708), następnie nazywanej ustawą SENT, orzekł o nałożeniu na skarżącą wspomnianej kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w przedmiocie przewozu towarów pod firmą A w C., a w czasie dokonanej w dniu [...] kontroli drogowej należącego do niej środka transportu o numerze rejestracyjnym [...] i dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony stwierdzono, że dokonane przez nią (jako przewoźnika i zarazem podmiot wysyłający) zgłoszenie o numerze referencyjnym SENT [...], dotyczące dostawy [...] litrów oleju napędowego (CN 2710) na rzecz B Sp. z o.o. w P., nie obejmowało wskazania numeru wymaganego zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), dalej: u.t.d., a zatem nie spełniało wymogu określonego w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy o SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli.

Organ zwrócił uwagę, że stwierdzenie zaistnienia tej okoliczności determinowało konieczność wymierzenia wskazanej kary pieniężnej. Skarżąca w przepisanym czasie, to jest przed rozpoczęciem przewozu towaru, nie zrealizowała bowiem ciążącego na niej obowiązku ustawowego. Zarazem w sprawie nie wystąpiły jakiejkolwiek przesłanki odstąpienia od wymierzenia przedmiotowej kary, w szczególności sama skarżąca nie wykazała ich spełnienia.

2. W odwołaniu skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie powyższej decyzji. Jednocześnie zażądała umorzenia postępowania lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Urzędu Celno-Skarbowego. Podniosła zarzut naruszenia art. 22 ust. 2, art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 oraz art. 27 ust. 1 ustawy SENT, art. 121 § 1 i art. 122 w związku z art. 187 § 1 o.p. oraz art. 2a o.p. i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

W uzasadnieniu autor odwołania w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że sposób skonstruowania formularza zgłoszenia rejestracyjnego jednoznacznie ukierunkowuje uwagę wypełniającego na uzupełnienie pól obligatoryjnych (oznaczonych znakiem *) i pozwala na intuicyjne i dobrowolne uzupełnianie większości pól pozostałych, w tym pola przeznaczonego do wpisania numeru zezwolenia, zaświadczenia i licencji. Zaznaczył też, że już w czasie obowiązywania tego formularza został on zmieniony przez administratora w zakresie dotyczącym właśnie tego pola. Nastąpiło to poprzez dodanie napisanej wielkimi literami i czerwoną czcionką, a zatem wyeksponowanej, informacji, zgodnie z którą "To pole może pozostać nie wypełnione tylko w przypadku, gdy zezwolenie, zaświadczenie lub licencja nie jest wymagane przepisami ustawy o transporcie drogowym".

Dalej odwołujący się wskazał, że zmiana ta determinowana była nieprecyzyjną redakcją art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy o SENT i różnym interpretowaniem wynikającego z tego przepisu obowiązku. W konsekwencji wypełniający formularz niejednokrotnie sporne pole pozostawiali puste i dopiero praktyka organów kontrolujących przyczyniła się do ukształtowania świadomości o konieczności jego uzupełniania.

W przekonaniu odwołującego się uwzględnienie powyższych okoliczności czyni niewątpliwym, że nieuzupełnienie tego pola przez skarżącą w rozpatrywanym przypadku nie było wynikiem złej woli. Jednocześnie dostrzec trzeba, że nie doprowadziło ono do naruszenia interesu Skarbu Państwa. Poza tym mankament ten niezwłocznie usunięto, albowiem jeszcze podczas kontroli zgłoszenie zostało zaktualizowane i uzupełnione, a kierowca okazał wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, która została wystawiona dla skarżącej przez Starostę [...] i była ważna do dnia [...].

W tej sytuacji, zdaniem autora odwołania, nałożenie kary pieniężnej stanowiło niedopuszczalną próbę przeniesienia na skarżącą odpowiedzialności za nieprecyzyjne skonstruowanie formularza zgłoszenia i pozwolenie na jego funkcjonowanie przez wiele miesięcy. Kwalifikacja ta pozostaje zatem w sprzeczności z wypowiedzianą w art. 2a o.p. zasadą in dubio pro tributario. Narusza ona też wyżej powołane przepisy ustawy SENT i świadczy o nieprzeprowadzeniu wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i poczynieniu ustaleń w sposób niebudzący zaufania, przypadkowy, nierzetelny i nielogiczny.

3. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) o.p. oraz art. 22 ust. 2 ustawy SENT, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wpierw zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie przytoczył brzmienie i omówił znaczenie przepisów ustawy SENT mających zastosowanie w sprawie. Poświęcając w tych ramach szczególną uwagę art. 5 ust. 4 i art. 22 ust. 2 tej ustawy, stwierdził, że skarżąca istotnie przed rozpoczęciem przewozu towaru nie dopełniła ustawowego obowiązku uzupełnienia zgłoszenia poprzez wpisanie numeru posiadanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy i tym samym prawidłowo została na nią nałożona kara pieniężna.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że brzmienie art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT nie budzi wątpliwości i dlatego art. 2a o.p. nie może mieć zastosowania. Wyjaśnił też, że w formularzu zgłoszenia rejestracyjnego sporne pole nie jest obligatoryjne (jego uzupełnienie nie powoduje niemożności dokonania zgłoszenia), albowiem nie zawsze posiadanie zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów u.t.d. jest wymagane (u.t.d. przewiduje w tym względzie wyłączenia). Formularz jest natomiast przewidziany zarówno dla podmiotów, które wspomnianymi dokumentami muszą się legitymować, jak i dla tych, na których taka powinność nie ciąży. Zarazem informacje w nim umieszczone mają jedynie pomóc w jego wypełnieniu i nie można ich interpretować wbrew przepisom ustawy. Z przepisów tych wynika natomiast, że brak wpisania numeru wymaganego zezwolenia, zaświadczenia lub licencji jest sankcjonowany karą pieniężną, a braku tego nie usprawiedliwia fakt posiadania takiego dokumentu.

W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy oznajmił, że nie dopatrzył się, by w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W tych ramach zwrócił uwagę na brzmienie art. 22 ust. 3 ustawy SENT i wskazał, że także sama skarżąca nie wykazała zaistnienia ważnego interesu własnego lub interesu publicznego przemawiającego za podjęciem takiego rozstrzygnięcia. Stwierdził też, że w sprawie nie doszło do spełnienia hipotezy art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 zd. 1 ustawy SENT, które w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039) należało uwzględnić w związku z treścią art. 12 tej ustawy zmieniającej. W ocenie organu niewypełnienie ustawowego obowiązku nie stanowi bowiem oczywistego błędu, o którym mowa w 24 ust. 1a ustawy SENT, natomiast art. 30 ust. 4 zd. 1 ustawy SENT nie stosuje się do przewoźników i nie dotyczy on sytuacji, gdy do stwierdzenia naruszenia doszło podczas kontroli drogowej.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, w której imieniu działa pełnomocnik, wystąpiła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i decyzji organu pierwszej instancji oraz o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zażądała też zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Powtórzyła przy tym zarzuty odwołania i argumentację powołaną na ich poparcie.

Dodatkowo stwierdziła, że organ uchybił art. 120 o.p., albowiem o ile w okresie od dnia 18 kwietnia 2017 r. do jego kompetencji należało wykonywanie zadań wynikających z ustawy SENT, o tyle od dnia 27 kwietnia 2017 r. jest on władny do ujawniania i odzyskiwania mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami, o których mowa w pkt 13-16 albo art. 33 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2017 r. poz. 2226 oraz z 2018 r. poz. 201), na co wskazuje analiza zmian brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 16a ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (aktualny t. j. – Dz. U. z 2018 r., poz. 508 ze zm.) i uwzględnienie, że zgodnie z jedną podstawowych reguł kolizyjnych prawo późniejsze zastępuje prawo wcześniejsze.

Wskazując ponadto, że nie świadczy zarobkowo usług przewozu towarów, a zatem nie jest przewoźnikiem w rozumieniu art. 30 ust. 5 ustawy SENT, wytknęła organowi naruszenie art. 30 ust. 4 ustawy SENT.

Podniosła również zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności (art. 8 i art. 31 § 1 Konstytucji RP) poprzez dogmatyczną i formalistyczną interpretację art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT.

5. W odpowiedzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Za chybione uznał również zarzuty, który zostały sformułowane dopiero w skardze.

W tych ramach raz jeszcze podkreślił, że art. 30 ust. 4 ustawy SENT nie obejmuje przypadków, gdy niedopełnienie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia rejestracyjnego następuje podczas kontroli drogowej. Poza tym, jak zaznaczył, w świetle legalnej definicji przewoźnika (art. 2 pkt 8 ustawy SENT) nie jest istotne to, czy podmiot prowadzący działalność gospodarczą w przedmiocie przewozu towarów, przewozu tego dokonuje na cele własne, czy też nie.

Wskazując następnie, że ustawa SENT nie przewiduje jakiejkolwiek możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej, za bezpodstawny uznał też zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia zasady legalizmu, wyjaśnił, że począwszy od dnia 27 kwietnia 2017 r. we wspomnianej wcześniej ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej znajdowały się dwa przepisy art. 2 ust. 1 pkt 16a, z których pierwszy (obowiązujący od dnia 18 kwietnia 2017 r.) wskazywał na kompetencję do wykonywania zadań wynikających z ustawy SENT, a drugi (obowiązujący od dnia 27 kwietnia 2017 r.) – na kompetencję do ujawniania i odzyskiwania mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami, o których mowa w pkt 13-16 albo art. 33 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2017 r. poz. 2226 oraz z 2018 r. poz. 201). Na mocy ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039) dokonano zmiany oznaczenia tych przepisów w ten sposób, że pierwszy z nich pozostał punktem 16a, a drugi – stał się punktem 16b. W uzasadnieniu tej ustawy zmieniającej potwierdzono, że zmiana ta miała jedynie charakter dostosowawczy. W rezultacie, zdaniem organu odwoławczego, uznać trzeba, że obydwa te przepisy niezmiennie obowiązują od momentu wejścia ich w życie, przy czym przez pewien czas niefortunnie były umieszczone w tej samej jednostce redakcyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Sąd nie uznał zarzutu braku kompetencji organu pierwszej instancji do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2 i art. 26 ust. 1 ustawy o SENT. To, że art. 2 ust. 1 w ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 508) w okresie od 27 kwietnia 2017 r. do 14 czerwca 2018 r. (tj. do zmiany ustawy przez art. 9 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 10 maja 2018 r., Dz.U.2018.1039) zawierał dwa punkty oznaczone takim samym numerem – numerem 16a, lecz w odmiennym brzmieniu (tj. art. 2 ust. 1 pkt 16a w brzmieniu: Do zadań KAS należy wykonywanie zadań wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, Dz. U. poz. 708 oraz z 2018 r. poz. 138 oraz art. 2 ust. 1 pkt 16a w brzmieniu: Do zadań KAS należy ujawnianie i odzyskiwanie mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami, o których mowa w pkt 13-16 albo art. 33 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy Dz. U. z 2017 r. poz. 2226 oraz z 2018 r. poz. 201, zwanej dalej "Kodeksem karnym skarbowym"), nie uzasadnia stanowiska skarżącej, że z chwilą uzyskania przez KAS kompetencji do ujawniania i odzyskiwania mienia zagrożonego przepadkiem, co nastąpiło z dniem 27 kwietnia 2017 r. (art. 2 ust. 1 pkt 16a dodany przez art. 22 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 23 marca 2017 r., Dz.U.2017.768), organ ten z tym samym dniem utracił prawo wykonywania zadań wynikających z ustawy o SENT, czyli uprawnienia, które posiadał od 18 kwietnia 2017 r. (art. 2 ust. 1 pkt 16a został dodany przez art. 36 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 marca 2017 r., Dz.U.2017.708). Ustawodawca, zmieniając z dniem 27 kwietnia 2017 r. ustawę o KAS, popełnił tylko błąd redakcyjny i doprowadził do sytuacji, w której przez pewien czas obowiązywały dwa odrębne przepisy oznaczone tą samą jednostką redakcyjną. Błąd ten został jednak dostrzeżony i usunięty przez ustawodawcę nowelą z dnia 10 maja 2018 r. (art. 2 ust. 1 pkt 16b zmieniony i według numeracji ustalonej przez art. 9 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 10 maja 2018 r. Dz.U.2018.1039) zmieniającą ustawę z dniem 14 czerwca 2018 r. Aktualnie, ww. opisane kompetencje KAS zawarte są w art. 2 ust. 1 pkt 16a i 16b.

Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 30 ust. 4 ustawy o SENT.

Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, o którym mowa w ust. 1 (czyli w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723 i 1000), prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej organem właściwym do wymierzenia kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na siedzibę organu, który ujawnił naruszenie), ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej. Przepisu ust. 3 nie stosuje się.

W myśl zaś z art. 30 ust. 5 ustawy o SENT, przepisu ust. 4 nie stosuje się do: 1) przewoźników; 2) przewozu towarów, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3a.

Organ odwoławczy prawidłowo wyłożył omawiane regulacje, opierając się na literalnym ich brzmieniu. Definicję legalną przewoźnika zawiera art. 2 pkt 8 ustawy o SENT, w myśl którego przewoźnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów.

Bezsporne w sprawie jest, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą A z siedzibą w C., posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego i w dniu [...] przewoziła samochodem ciężarowym marki VOLVO [...] litrów oleju napędowego. Zatem prawidłowo organ uznał skarżącą za przewoźnika w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o SENT, a to, czy towar był przewożony na potrzeby skarżącej, czy też nie, jest dla tej kwalifikacji obojętne.

Przez wzgląd na powyższe zarzut naruszenia art. 120 o.p. również nie jest zasadny.

Natomiast Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem art. 22 ust. 3 ustawy o SENT oraz art. 121 i art. 122 o.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mianowice na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lit.b ustawy SENT (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.) obowiązującemu systemowi monitorowania drogowego podlega przewóz towarów objętych wymienionymi pozycjami CN: 2207 nieoznaczonych znakami akcyzy, 2707, 2710, 2905, 2917, 3403, 3811, 3814 zawierających alkohol etylowy, 3820 zawierających alkohol etylowy, 3824 oraz 3826, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów; pod pozycją 2710 zaklasyfikowano olej napędowy.

W ustawie przyjęto (art. 4 ust. 1-4), że środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń, zwany dalej w ustawie "rejestrem". Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli.

Obowiązki poszczególnych podmiotów związanych z przewozem towarów określa art. 5 ustawy SENT. W zakresie przewoźników istotny jest ust. 4 tego artykułu, mówiący (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.), iż przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o szereg elementów wymienionych w tym przepisie, takich jak dane przewoźnika, jego nr NIP, nr rejestracyjny pojazdu, datę rozpoczęcia i zakończenia przewozu, a także (pkt 6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane.

Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym oraz posiadania numeru referencyjnego.

Na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.), w sytuacji gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Art. 26 ust. 1 ustawy SENT przewiduje wydanie decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Zgodnie zaś z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

W sprawie poza sporem jest, że skarżąca, będąca przewoźnikiem towaru podlegającego obowiązkowej rejestracji w systemie SENT – oleju napędowego (CN 2710) w ilości [...] litrów, przewożonego samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony - przed rozpoczęciem przewozu towaru nie uzupełniła zgłoszenia o numerze referencyjnym SENT[...] o dane wymienione w art. 5 ust. 4 pkt 6, tj. nie wpisała numeru licencji. Brak ten uzupełniła w trakcie kontroli drogowej, która miała miejsce w dniu [...]; kierowca okazał wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy i uzupełnił zgłoszenie, podając numer licencji.

Stan faktyczny sprawy, ustalony w oparciu o zebrany materiał dowodowy, uzasadnia stanowisko organów o naruszeniu przez skarżącą obowiązku uzupełniania zgłoszenia o obowiązkowe dane – numer licencji, przed rozpoczęciem przewozu oleju napędowego, który to brak został objęty sankcją w postaci kary pieniężnej w kwocie 5.000 zł (art. 22 ust. 2 ustawy o SENT). Należy przyznać rację organowi, że kara ta została ustalona w sposób sztywny i ustawodawca nie przewidział możliwości jej miarkowania.

Natomiast dla rozstrzyganej sprawy ma znaczenie, że ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Zgodnie bowiem art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

W tym zakresie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że analogiczne rozwiązanie przewiduje art. 67a i 67 b o.p. Uznał, że w sprawie nie wystąpił zarówno ważny interes przewoźnika – takiego interesu skarżąca bowiem nie wykazała, jak i ważny interes publiczny. Organ wyjaśnił, iż pojęcie "interesu publicznego" należy interpretować uwzględniając zasady konstytucyjne. Zgodnie z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Zatem udzielenie ulgi w postaci odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, w przypadku nieuzasadnionym szczególnymi okolicznościami, byłoby złamaniem konstytucyjnej zasady powszechności obciążenia daninami publicznymi. Przy wykładni interesu publicznego należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazał, że "interes publiczny" to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych, jak również w pojęciu tym mieści się wypełnianie obowiązków władz publicznych, wynikających z art. 68 ust. 3 i art. 69 Konstytucji RP, polegających na zapewnieniu opieki i pomocy osobom niepełnosprawnym. W ocenie organu, odstąpienie od wymierzenia kary traktować należy jako instytucję szczególną, którą można zastosować w określonych okolicznościach, np. znacznego pogorszenia sytuacji ekonomicznej podatnika, na skutek zdarzeń od niego niezależnych i przez niego niezawinionych (przewlekła choroba, klęska żywiołowa), z uwzględnieniem prawodawstwa unijnego. Organ zaznaczył, że podstawą odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej nie mogą być okoliczności, które dotyczą dużej części podmiotów dotkniętych problemami finansowymi. Okoliczności te muszą się cechować swego rodzaju wyjątkowością. Przyznanie ulgi w sprawie, postawiłoby przewoźnika w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych podmiotów realizujących przewóz, którzy wypełniają obowiązki wynikające z ustawy SENT bądź uiszczają kary związane z ich niewykonaniem.

W ocenie Sądu, stanowisko organu o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny jest co najmniej przedwczesne, jeżeli uwzględni się treść art. 121 § 1 o.p., zgodnie z którym postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie od organów podatkowych oraz art. 122 o.p., w myśl którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Wprawdzie organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że przy wykładni interesu publicznego należy respektować wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, lecz na tym poprzestał – nie zastosował ich w sprawie.

A przecież skarżąca konsekwentnie podnosiła, iż numer posiadanej licencji nie został wpisany w formularzu z powodu jego nieprecyzyjnej konstrukcji - niejednoznacznego oznaczenia pola przeznaczonego do uzupełnienia danych o nr licencji – która pozwalała na zamknięcie formularza z informacją o kompletności statusu zgłoszenia, pomimo, że skarżąca nie uzupełniła obowiązkowego w jej przypadku pola. Skarżąca podkreśliła, że aktualnie, przy polu przeznaczonym do uzupełniania danych o zezwolenie drogowe/zaświadczenie/licencje, znajduje się informacja: "To pole może pozostać nie wypełnione tylko w przypadku, gdy zezwolenie, zaświadczenie lub licencja NIE jest wymagane przepisami ustawy o transporcie drogowym.", która została zamieszczona przy użyciu czerwonego tekstu i wielkich liter, co świadczy o jej istotności.

Organy nie zaprzeczyły, że opisana przez skarżącą sytuacja mogła mieć miejsce i że program został uzupełniony poprzez umieszczenie uwagi o podanej wyżej treści. Argumentował, że niewpisanie przez przewoźnika w zgłoszeniu nr zezwolenia, zaświadczenia czy licencji nie powinno wpływać na możliwość zamknięcia zgłoszenia, gdyż jak wynika z zapisów ustawy o SENT nie zawsze takie dokumenty będą wymagane.

W ocenie Sądu, argumentacja skarżącej zasługiwała na uwzględnienie w kontekście możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na interes publiczny – dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów państwa, zasady etyki, sprawność działania aparatu państwowego (zob. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt II FSK 1351/11; wyrok NSA z dnia 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15, CBOSA). Trzeba podkreślić, że nieuzupełnienie przez skarżącą zgłoszenia o nr licencji nie było spowodowane brakiem uprawnień do przewozu towarów. Skarżąca dysponowała stosowną licencją, która co istotne, została okazana przez kierowcę podczas kontroli drogowej, a zgłoszenie uzupełnione (zob. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1696/18, CBOSA). Skoro system informatyczny przyjął zgłoszenie transportu oleju napędowego w ilości [...] litrów, skarżąca mogła przypuszczać, że zgłoszenie jest prawidłowe. To, że pole przeznaczone na podanie nr licencji/ zezwolenia/zaświadczenia nie może być obowiązkowe z uwagi na regulacje ustawy z dnia 6 września 2001 r. transporcie drogowym, do której odsyła ustawa o SENT (w art. 5 ust. 1), nie ma związku z obowiązkiem przygotowania formularza w sposób, zapobiegający popełnieniu przez korzystającego z systemu błędu, który w skutkach jest dolegliwy - podlega karze pieniężnej określonej sztywno, bez możliwości jej miarkowania. Organ powinien uwzględnić, że ustawa o SENT weszła w życie w dniu 18 kwietnia 2017 r., z wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 maja 2017 r. Kontrola drogowa w sprawie miała miejsce w dniu [...]. Dla adresatów powyższego aktu prawnego, w tym skarżącej, rozwiązania w niej przyjęte stanowiły oczywistą nowość. Rejestracja transportu następuje w elektronicznym systemie, zatem również program komputerowy obsługujący system SENT wymagał od przewoźników zdobycia pewnego doświadczenia, co do stosowania go w praktyce prowadzonej działalności. Jakkolwiek rację ma organ, twierdząc, że strona prowadząca działalność transportową, w związku z wprowadzeniem nowych regulacji prawnych, wiedzę w tym zakresie winna przede wszystkim czerpać z regulacji prawnych, to jednakże, gdy nowym regulacjom prawnym towarzyszy uruchomienie programu komputerowego, np. w postaci określonego graficznego formularza elektronicznego, to powinien on zawierać oznaczenia rubryk podlegających wypełnieniu przez przewoźnika w taki sposób, aby nie rodziły żadnych wątpliwości, a w sytuacji, gdy ustawa przewiduje obligatoryjne podanie określonych danych (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o SENT), niewypełnienie określonego pola z obowiązkowymi danymi, nie powinno pozwolić na zamknięcie dokumentu elektronicznego z informacją o kompletności statusu zgłoszenia (tak. wyrok WSA w Krakowie z 17 września 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 734/18, CBOSA).

Ponadto nie jest dla Sądu jasne stanowisko organu, że odstąpienie od nałożenia kary uprzywilejowałoby skarżącą w stosunku do innych podmiotów realizujących przewóz.

Skoro ustawodawca w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT expressis verbis wskazał na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym, to przewidział sytuacje, w którym odstąpienie od dochodzenia należności będzie zbieżne z tym interesem, pomimo, że inni przewoźnicy dobrowolnie lub pod przymusem taką karę uiścili. Jak trafnie zauważył WSA w Olszynie w prawomocnym wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Ol 204/18, badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczone do konfrontacji z zasadami równości oraz powszechności opodatkowania.

Rozpoznając sprawę ponownie, organy uwzględnią przedstawioną przez Sąd ocenę prawną zagadnienia i wnikliwie rozważą podane przez skarżącą okoliczności niedochowania obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o nr licencji przed rozpoczęciem przewozu, w kontekście możliwości odstąpienia od nałożenia kary przez wzgląd na interes publiczny. W interesie publicznym jest budowanie u obywateli, podmiotów gospodarczych (tu skarżącej) zaufania do organów państwa, a ewentualne błędy w funkcjonowaniu programu komputerowego do obsługi systemu SENT nie powinny powodować u skarżącej - zobowiązanej do korzystania z takiego programu – negatywnych konsekwencji prawnych i finansowych. Organy zważą, czy aby w interesie publicznym jest nakładanie na skarżącą dotkliwej kary pieniężnej tylko z tej przyczyny, że dopuściła się, z przyczyn, jak wskazała od niej niezależnych, uchybienia formalnego, które usunęła już w trakcie kontroli drogowej. Poza sporem bowiem jest, że skarżąca posiadała ważną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

Sąd, mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 4 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 697 zł obejmującą uiszczony wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) określone w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1687) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa

(17 zł).