Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 75/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę L. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 13 listopada 2017 r. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za luty, marzec, październik i listopad 2012 r.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał na okoliczności, które w jego ocenie przemawiają za udzieleniem mu ochrony tymczasowej. Jednocześnie skarżący podniósł, że postanowieniem z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1800/18, Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do wniosku skarżącego i wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2017 r. w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki. Decyzja ta została wydana na podstawie analogicznego stanu faktycznego, jak w przypadku decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania, zaś skarżący wnioskując o wstrzymanie wykonania w sprawie o sygn. akt II FSK 1800/18 powołał się na argumenty, które są podstawą również niniejszego wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę.
W niniejszej sprawie skarżący, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, podał, że aktualnie znajduje się w bardzo złej sytuacji finansowej i nie posiada jakichkolwiek środków, które pozwalałyby na spełnienie należności wynikającej z decyzji będących przedmiotem niniejszego postępowania. W toku niniejszego postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, a wraz z nim przedłożył dokumenty oraz złożył oświadczenia potwierdzające swoją sytuację finansową. Skarżący wyjaśnił, że obecnie osiąga dochód w wysokości ok. 1.500,00 zł, zaś przedmiotowe decyzje dotyczą odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe w łącznej kwocie ponad 150.000,00 zł. Zdaniem skarżącego już sam fakt wysokości zaległości podatkowych pozwala na przyjęcie, iż ich egzekucja doprowadzi go do całkowitej ruiny. Ponadto wobec skarżącego zostało już wdrożone postępowanie egzekucyjne w związku z przedmiotowymi decyzjami – zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia 6 czerwca 2017 r. oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 6 czerwca 2017 r.
W oceni Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności podane przez skarżącego rzeczywiście wskazują na wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia skutków, o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając bowiem na uwadze fakt, że wartość zaległości podatkowych jest znaczna, uznać trzeba, że w niniejszej sprawie istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie, zważając na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1800/18, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do odstąpienia od dotychczasowej oceny prawnej.
W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a.
