IV SA/Wa 799/14 - Wyrok

Data orzeczenia	2014-06-02	
Data wpływu	2014-04-18	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Agnieszka Wójcik
Katarzyna Golat
Marta Laskowska-Pietrzak /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6279 Inne o symbolu podstawowym  627	
Hasła tematyczne	Administracyjne postępowanie	
Sygn. powiązane	II OSK 2586/14	
Skarżony organ	Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2013 nr 0 poz 267; art 73; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeglądania dokumentów zawierających informacje niejawne - oddala skargę -	
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez A. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. dotyczące odmowy wglądu stronom postępowania o udzielenie w/w cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie się, do materiałów niejawnych z uwagi na interes państwowy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców przedstawił następujący stan sprawy.

W dniu [...] grudnia 2013 r. Wojewoda [...] wydał decyzję orzekającą o wydaleniu A. O. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod konwojem oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na to terytorium i państw obszaru Schengen przez okres 5 lat od dnia wykonania decyzji lub - gdy decyzja nie zostanie wykonana - od dnia jej wydania oraz o nadaniu powyższemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej tej decyzji powołano art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r. Nr 264 poz. 1573 z późn. zm.). Postępowanie zostało wszczęte z wniosku Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Wojewoda [...] odmówił cudzoziemcowi przeglądania dokumentów zawierających informacje niejawne, którym została nadana klauzula "tajne". Rozstrzygnięcie to utrzymał następnie w mocy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W ustawowym terminie za pośrednictwem Wojewody [...] zostało złożone do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołanie od decyzji Wojewody [...] o wydaleniu A. O. z terytorium RP. Sprawa jest w toku.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji.

Ponadto postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o odmowie przeglądania dokumentów w postępowaniu odwoławczym od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., zawierających informacje niejawne, którym została nadana klauzula: "tajne".

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy przeglądania dokumentów niejawnych wniesiony przez pełnomocnika A. O., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych w rozumieniu ustawy:

• rękojmią zachowania tajemnicy - jest zdolność osoby do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, stwierdzona w wyniku przeprowadzenia postępowania sprawdzającego;

• dokumentem - jest każda utrwalona informacja niejawna.

Art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych stanowi, że informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych informacjom niejawnym nadaje się klauzulę "tajne", jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie spowoduje szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że:

1) uniemożliwi realizację zadań związanych z ochroną suwerenności lub porządku konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej;

2) pogorszy stosunki Rzeczypospolitej Polskiej z innymi państwami lub organizacjami międzynarodowymi;

3) zakłóci przygotowania obronne państwa lub funkcjonowanie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

4) utrudni wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych prowadzonych w celu zapewnienia bezpieczeństwa państwa lub ścigania sprawców zbrodni przez służby lub instytucje do tego uprawnione;

5) w istotny sposób zakłóci funkcjonowanie organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości;

6) przyniesie stratę znacznych rozmiarów w interesach ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ przywołał również treść art. 8 ustawy o ochronie informacji niejawnych który stanowi, że informacje niejawne, którym nadano określoną klauzulę tajności:

1) mogą być udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami ustawy dotyczącymi dostępu do określonej klauzuli tajności;

2) muszą być przetwarzane w warunkach uniemożliwiających ich nieuprawnione ujawnienie, zgodnie z przepisami określającymi wymagania dotyczące kancelarii tajnych, bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych, obiegu materiałów i środków bezpieczeństwa fizycznego, odpowiednich do nadanej klauzuli tajności;

3) muszą być chronione, odpowiednio do nadanej klauzuli tajności, z zastosowaniem środków bezpieczeństwa określonych w ustawie i przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie.

Zgodnie z art. 73 § 1 i 2 kpa strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

Natomiast art. 74 § 1 i 2 kpa stanowi, że przepisu art. 73 kpa nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, iż przedmiotem zaskarżonego postanowienia są informacje niejawne, którym nadano klauzulę: "tajne", dotyczące prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wydalenia A. O. z terytorium Polski i organ rozpatrujący sprawę jest zobligowany do wyłączenia ich jawności w stosunku do strony na podstawie art. 74 § 1 kpa.

Jednocześnie wyjaśnił, iż nie jest możliwe szczegółowe uzasadnienie odmowy umożliwienia stronie przeglądania dokumentów objętych ochroną tajemnicy służbowej z uwagi na prawną niedopuszczalność ujawnienia informacji niejawnych.

Odnosząc się do treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, każdy, czyje prawa i wolności zawarte w niniejszej Konwencji zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka odwoławczego do właściwego organu państwowego także wówczas, gdy naruszenia dokonały osoby wykonujące swoje funkcje urzędowe.

Możliwość stosowania art. 13 Konwencji nie pojawia się dopiero w razie rzeczywistego naruszenia innego przepisu konwencji. Nie można go też interpretować w sposób prowadzący do wniosku, że musi istnieć środek odwoławczy dotyczący każdego możliwego zarzutu na podstawie konwencji, niezależnie od stopnia jego zasadności. Wystarczy, że zarzut jest tego rodzaju, iż nadaje się do uzasadnienia. Decyzje Komisji o odrzuceniu skargi ze względu na jej oczywistą bezzasadność wraz z ich uzasadnieniem nie były w takich przypadkach decydujące, dawały jednali ważne wskazówki, czy art. 13 mógł być stosowany.

Nie wynika z niego, że muszą istnieć środki odwoławcze pozwalające kwestionować przepisy prawne ze względu na ich niezgodność z konwencją lub konstytucją. Przy tajnej kontroli komunikowania się Trybunał uznał, że środek skuteczny według art. 13 musi oznaczać środek możliwie najbardziej skuteczny w danych okolicznościach, biorąc pod uwagę ograniczenia wynikające z charakteru systemu tajnej kontroli. Podobny pogląd wyraził w związku z wydaleniem ze względu na bezpieczeństwo państwa.

Podsumowując organ wskazał, że z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 74 kpa ("przepisu art. 73 nie stosuje sią do akt sprawy, objętych ochroną tajemnicy państwowej...") podjęcie przedmiotowego postanowienia jest obligatoryjne. Wynikająca z art. 7 kpa zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do postanowień opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu organ rozpatrujący sprawę dotyczącą udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest zobligowany do odmowy udostępnienia stronie dokumentów zawierających informacje niejawne.

Skargę na powyższe postanowienie Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców z dnia 26 czerwca 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie profesjonalny pełnomocnik A. O. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 1 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 22 listopada 1984 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 42, poz. 364, dalej: Protokół nr 7) poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie skarżącemu gwarancji proceduralnych w postępowaniu o jego wydalenie poprzez odmowę udostępnienia pełnomocnikowi skarżącego akt postępowania w postępowaniu odwoławczym w sprawie o wydalenie skarżącego z terytorium RP, co skutkowało tym, iż nie zapewniono skarżącemu możliwości czynnego uczestnictwa w postępowaniu m.in. przedstawiania argumentów przeciwko wydaleniu jak również pozbawienie go możliwości skutecznego zaskarżenia postanowienia o odmowie wglądu do akt jak i decyzji o wydaleniu,

- art. 45 ust. 1, art. 51 ust. 3, art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 37 ust. 1 i 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: Konstytucja RP) poprzez nieproporcjonalne i naruszające istotę prawa nie zapewnienie skarżącemu ani jego pełnomocnikowi dostępu do dotyczących skarżącego urzędowych dokumentów, tj. akt postępowania odwoławczego w sprawie o wydalenie go z terytorium RP zawierających informacje niejawne, przez co naruszone zostało także prawo skarżącego do odwołania się od decyzji wydaleniu go z terytorium RP oraz do skutecznej sądowej kontroli decyzji

o wydaleniu go z terytorium RP, a naruszenia te również nie spełniały konstytucyjnego kryterium proporcjonalności.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł na podstawie art. 193 Konstytucji RP oraz art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 z późn. zm.), o zadanie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w sprawie zgodności art. 74 § 1 kpa z art. 45 ust. 1, art. 51 ust 3, oraz art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 37 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz z art. 1 ust. 1 Protokołu nr 7 w takim zakresie, w jakim całkowicie pozbawia cudzoziemca w sprawie o wydalenie go z terytorium RP dostępu do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne".

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego opisał stan faktyczny i prawny sprawy, szczegółowo rozwijając wskazane zarzuty oraz przywołując orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Podkreślił, że skarżący (a ściślej biorąc - jego pełnomocnik) poprzez odmowę mu wglądu do niejawnych akt postępowania odwoławczego, a zatem odmowę umożliwienia mu poznania okoliczności, na podstawie których wszczęto postępowanie i wydano decyzję o wydaleniu skarżącego terytorium RP, pozbawiony był możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, w tym także argumentów przeciwko wydaleniu, nie mógł on także skutecznie zaskarżyć samej decyzji o wydaleniu jak i postanowień o odmowie udostępnienia mu niejawnych akt sprawy. Tym samym, doszło do naruszenia art. 1 ust. 1 Protokołu Nr 7.

Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP, każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych, natomiast ograniczenie tego prawa może określić ustawa. W realiach niniejszej sprawy, za wspomniane w powołanym przepisie dokumenty urzędowe uznać należy niejawne dokumenty postępowania odwoławczego od decyzji o wydaleniu skarżącego z terytorium RP. Organ odmawiając skarżącemu dostępu do dokumentów z akt jego sprawy oznaczonych klauzulą "tajne" dokonał ingerencji w powołane konstytucyjne prawo skarżącego.

Pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę, że sprawa dotyczy kwestii najpoważniejszej sankcji administracyjnej, jaka może dotknąć cudzoziemca przebywającego na terytorium RP, tj. wydalenia go z terytorium RP, z czym jest związane umieszczenie go w wykazie osób niepożądanych na terytorium RP (na podstawie art. 128 ustawy o cudzoziemcach) i może być związane z pozbawieniem wolności cudzoziemca celem zabezpieczenia realizacji decyzji o wydaleniu tj. umieszczenie w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców (na podstawie art. 102 ustawy o cudzoziemcach, co zresztą miało miejsce w mniejszej sprawie). W tak istotnej dla niego sprawie skarżący powinien mieć pewną minimalną gwarancję zapoznania się w niezbędnym zakresie z materiałem postępowania o wydalenie.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności odnieść należało się do wniosku pełnomocnika skarżącego o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego. Wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Dlatego też skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd administracyjny - rozpoznając sprawę - tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości może uznać za zasadne przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy. Chodzi tu o uzasadnione wątpliwości sądu a nie skarżącego. (wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt I OSK 971/04 LEX nr 236849).

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego, jak każdego postępowania w demokratycznym państwie prawnym, jest jawność tego postępowania dla stron, która obejmuje między innymi prawo strony do zapoznania się z wszelkimi materiałami zgromadzonymi w sprawie oraz prawo przedstawienia przez stronę swojego stanowiska co do tych materiałów (art. 9, art. 10 i art. 73 § 1 kpa). Wyjątki od tej zasady mogą wynikać tylko z ustawy i nie mogą być interpretowane rozszerzające.

Wyjątek od jawności dla strony materiałów zgromadzonych w aktach sprawy w toku postępowania administracyjnego ustanawia art. 74 § 1 kpa, który wyłącza stosowanie art. 73 do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn.akt V SA/Wa 1692/11).

Zasady ochrony informacji, które wymagają zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem, uregulowane zostały w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228). Klasyfikowanie informacji niejawnej oznacza przyznanie tej informacji jednej z klauzul tajności. Informacja, której nadano określoną klauzulę, ma charakter niejawny, co pociąga za sobą skutki w zakresie odpowiedniego z nią postępowania w okresie ochronnym, w szczególności informacja taka może być udostępniona wyłącznie osobie uprawnionej do dostępu do informacji niejawnych. Zatem powszechny dostęp do tego rodzaju informacji zostaje wyłączony poprzez fakt nadania jej odpowiedniej klauzuli tajności.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji, odmawiając udostępnienia wnioskowanych materiałów, wskazał, że informacje te są kwalifikowane jako informacje objęte klauzulą "tajne", zgodnie z wymogiem art. 5 ust. 2 i ust. 4 ustawy o ochronie informacji niejawnych, z uwagi na ważny interes państwowy.

W myśl art. 5 ust. 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych, informacjom niejawnym nadaje się klauzulę "tajne", jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie spowoduje poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że

1) uniemożliwi realizację zadań związanych z ochroną suwerenności lub porządku konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej;

2) pogorszy stosunki Rzeczypospolitej Polskiej z innymi państwami lub organizacjami międzynarodowymi;

3) zakłóci przygotowania obronne państwa lub funkcjonowanie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

4) utrudni wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych prowadzonych w celu zapewnienia bezpieczeństwa państwa lub ścigania sprawców zbrodni przez służby lub instytucje do tego uprawnione;

5) w istotny sposób zakłóci funkcjonowanie organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości;

6) przyniesie stratę znacznych rozmiarów w interesach ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej.

Z przepisów tych wynika, że jawność informacji podlega wyłączeniu poprzez nadanie im odpowiednio klauzuli "tajne" lub "poufne", jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie spowoduje poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie wymienionym w ust. 2. Ustawodawca, kategoryzując rodzaje informacji niejawnych, czyni to pod kątem dóbr prawnie chronionych, używając do tego kwalifikatorów pozwalających na ocenę w tym względzie w warunkach stopniowania zagrożeń w przypadku nieuprawnionego ujawnienia informacji ("spowoduje poważną szkodę", "spowoduje szkodę"). Tego rodzaju zabieg ma przede wszystkim służyć zapewnieniu właściwej ochrony w/w fundamentalnym wartościom, które – postrzegane jako dobrostan Państwa – mają przede wszystkim służyć bezpieczeństwu obywateli (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn.akt II SA/Wa 2718/11).

Stosując reguły wykładni celowościowej należy dojść do wniosku, że organ obowiązek szczegółowego uzasadnienia odmowy umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy doznaje ograniczenia, gdyż organ nie może ujawnić informacji niejawnych. Uzasadnienie odmowy udostępnienia materiałów niejawnych, mogłoby doprowadzić w konsekwencji do ujawnienia tych materiałów. Ujawnienie bowiem konkretnych kwestii dotyczących meritum sprawy z pewnością naraziłoby na szwank dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Rozstrzygnięcie organu wynikające z materiału zaklasyfikowanego jako informacja niejawna, podlega natomiast ocenie sądu administracyjnego w razie wniesienia skargi na postanowienie wydane na podstawie art. 74 § 2 kpa, w której określone dokumenty zostały wyłączone z akt sprawy dostępnych dla strony ze względu na ochronę tajemnicy państwowej lub ważnego interesu państwowego.

W wyroku z dnia sygn. akt IV SA/Wa 1562/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał: "(...) podkreślić należy daleko idące obostrzenia natury formalnej, całkowicie uniemożliwiające cudzoziemcowi nie tylko kwestionowanie ustaleń faktycznych, będących podstawą powołania się przez organ na klauzulę bezpieczeństwa, a wręcz uniemożliwiające mu zapoznanie się z tymi ustaleniami (odmowa dostępu do akt niejawnych postępowania, pominięcie treści tych akt w uzasadnieniu rozstrzygnięć). Zważywszy na istotę klauzuli bezpieczeństwa oczywistym jest, że co do zasady wskazane wyżej skutki materialne, jak i obostrzenia formalne podyktowane są co do zasady usprawiedliwionym przyznaniem priorytetu interesowi ogólnospołecznego nad interesem jednostki (odnośnie skutków materialnych chodzi o konieczność zapewnienia społeczeństwu ochrony przed osobami stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, odnośnie obostrzeń formalnych chodzi o zapobieżenie uzyskania przez cudzoziemca wiedzy na temat praktyki działania organów odpowiedzialnych za zapewnienie bezpieczeństwu państwa)".

Należy przyznać rację pełnomocnikowi skarżącego wyrażonym w skardze, że wskazane wyżej ograniczenia ustawowe mogą w efekcie prowadzić do ograniczenia prawa strony do korzystania z prawa określonego w art. 51 ust. 4 Konstytucji RP (prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą), niemniej upoważnienie ustawodawcy do nakładania tego rodzaju ograniczenia wynika z przywołanego art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Nie może również budzić wątpliwości, że przewidziana przez obowiązujące ustawodawstwo dopuszczalność ingerowania przez organy administracji w prawa jednostki w tak daleko idący sposób, dodatkowo przy ograniczonych przynajmniej na etapie postępowania administracyjnego środkach obrony, z jakich może skorzystać cudzoziemiec, niesie za sobą hipotetyczne ryzyko jej nieuzasadnionego stosowania. Z powyższym łączy się konieczność rozważenia, czy polskie ustawodawstwo przewidziało instrumenty, zapewniające wystarczającą kontrolę działań organów w celu wyeliminowania ryzyka, o którym mowa powyżej.

W ocenie Sądu tego rodzaju instrumentem jest dwuinstancyjna sądowa kontrola legalności decyzji, orzekającej o odmowie uznania cudzoziemca za obywatela polskiego z uwagi na okoliczność, o której mowa w art. 31 pkt 2 ustawy, realizowana poprzez wniesienie przez cudzoziemca skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (a w dalszej kolejności poprzez wniesienie skargi kasacyjnej do NSA).

Mając na uwadze fakt, że kontrola legalności tego rodzaju rozstrzygnięć nie ogranicza się wyłącznie do kontroli ściśle formalnej, tj. do zbadania, czy decyzja została wydana z poszanowaniem podstawowych wymogów procesowych, wynikających z ustawy oraz z kpa, tj. np. przepisów regulujących właściwość organów, przepisów regulujących udział stron w postępowaniu (z obostrzeniami, o których była mowa wcześniej), przepisów regulujących treść decyzji administracyjnej, zasady jej doręczania, itd., czy organ główny uzyskał wymagane informacje w trybie uregulowanym w art. 36 ust. 2 kpa (bez weryfikowania ich treści), a ma charakter merytoryczny, tj. obowiązkiem sądu administracyjnego jest zarówno zapoznanie się z niejawnym materiałem dowodowym (informacją ABW), jak też ocena jego wiarygodności, uznać należy, że powyższe stanowi niezbędną gwarancję ochrony praw cudzoziemca. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, według którego regulacje dotyczące dostępu do informacji niejawnych nie ograniczają sądów w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości i nie ograniczają kompetencji sądów administracyjnych co do zakresu sprawowanej kontroli (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt O ISK 491/11, LEX nr 990258).

Sąd badając szczegółowo materiały zawierające informacje niejawne stwierdził, że wydane w sprawie postanowienia obu instancji należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.