Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. w Wydziale I sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego oddala skargę w całości.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-K. z [...] grudnia 2014 r. nr [...] ustalające A. C. koszty postępowania podatkowego w kwocie 369 zł

Z akt sprawy wynika, ze na wezwanie organu podatkowego I instancji strona wspólnie z bratem złożyła [...] marca 2014 r. zeznanie SD-3 o nabyciu spadku. W zeznaniu wykazała, że w skład masy spadkowej wszedł przypadający na rodzeństwo udział w wysokości 1/2 - w stanowiącym odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnym o powierzchni 82,59 m2, o wartości 125.000 zł. W dziale F.2 zeznania zgłoszone zostały długi i ciężary w łącznej kwocie 24.686.70 zł (koszty leczenia i opieki spadkodawczyni w czasie ostatniej choroby, koszty pogrzebu, nagrobka, postępowań spadkowych). Zgodnie z zeznaniem, czysta wartość udziału 1/2 w masie spadkowej przypadającego na spadkobiercę wyniosła 50.156,65 zł.

Organ podatkowy pierwszej instancji, po porównaniu cen podobnych lokali, uznał, że spadkobiercy zaniżyli we wspólnej deklaracji wartość nabytego spadku i wezwał stronę (oraz jej brata) do podwyższenia jego wartości do kwoty 195.000 zł. Wobec odmowy, na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 142, poz. 1514 ze zm.- dalej: u.p.s.d.) organ podatkowy przeprowadził dowód opinii biegłego. W przedłożonym w dniu [...] czerwca 2014 r. operacie szacunkowym – na wniosek skarżącej skorygowanym w dniu [...] lipca 2014 r. o nowy trend cenowy – biegły, zgodnie z zakresem opinii wskazanym przez organ podatkowy, określił na kwotę 199.000 zł wartość, stanowiącego przedmiot spadku, udziału w lokalu mieszkalnym.

Wykonawca za sporządzenie opinii w dniu [...].06.2014 r. wystawił fakturę nr [...]/06/2014 na kwotę brutto 738 zł w tym VAT 138 zł. Do faktury dołączono kosztorys, w którym wyszczególniono pozycje kosztowe sporządzonego operatu szacunkowego (pozyskanie dokumentów prawno-geodezyjnych - 25 zł, koszty dojazdów -29,25 zł, materiały biurowe – 5 zł, opracowanie operatu szacunkowego 540,54 zł (18 godzin x 30,03 zł za godzinę).

Organ I instancji przyjął ww. operat szacunkowy jako podstawę ustalenia wartości rynkowej przedmiotu spadku i decyzją z [...] grudnia 2014 r. ustalił stronie podatek od spadku. Postanowieniem z tego samego dnia organ I instancji ustalił też stronie koszty postępowania podatkowego w kwocie 369 zł. Koszty ustalono stosownie do stosownie do nabytego udziału w spadku (tj. ½), zobowiązując stronę do ich uiszczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia (doręczono w dniu [...].12.2014 r.).

W zażaleniu strona podniosła zarzuty dotyczące prawidłowości sporządzonej opinii. Zdaniem strony, wadliwość operatu szacunkowego winna skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego postanowienia.

Dyrektor Izby Skarbowe we W., po rozpoznaniu zażalenia, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że obciążenie strony kosztami sporządzenia operatu szacunkowego nastąpiło zgodnie z art. 269 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej O.p.) oraz art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 142, poz. 1514 ze zm.- dalej: u.p.s.d.). Powołany przepis art. 8 ust. 4 u.p.s.d. rozstrzyga koto ponosi koszty postępowania podatkowego, stanowiąc że jeśli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca (podatnik).

W przedmiotowej sprawie postanowienie obciążające stronę kosztami postępowania (operatu szacunkowego) jest konsekwencją odmowy dobrowolnego skorygowania przez stronę wartości nabytego spadku oraz ustalenia przez biegłego rzeczywistej jego wartości rynkowej, która przekroczyła wartość zadeklarowana przez stronę o 33%.

Odnosząc się do zarzutów zażalenie dotyczących prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego, organ odwoławczy wyjaśnił, że granice rozpoznania przez organ II instancji wyznacza rozstrzygnięcie wydane w I instancji, którym – w rozpoznawanej sprawie – jest postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania. Kwestia dotycząca prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego podlega ocenie w postępowaniu w przedmiocie ustalenia stronie zobowiązania w podatku od spadków i darowizn. Postępowanie to zakończyło się decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z [...] marca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzje organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. C. wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasadzenia kosztów postępowania sądowego zakwestionowała prawidłowość opracowanego przez biegłego operatu szacunkowego. Zdaniem skarżącej wadliwość operatu szacunkowego powoduje, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki a art. 8 ust. 4 u.p.s.d. umożliwiające obciążenia skarżącej kosztami przeprowadzenia dowodu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej" P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zakresie tak określonej kognicji Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie uchybiają bowiem prawu. Organ podatkowy właściwie dokonał subsumcji normy prawa materialnego pod prawidłowo ustalony stan faktyczny, jak również nie naruszył przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istotą sporu jest ocena legalności postanowienia obciążającego stronę skarżącą kosztami za sporządzenie operatu szacunkowego.

Konsekwencją ustalenia podstawy opodatkowania w decyzji podatkowej, na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. z 2004r. Dz. U. Nr 142, poz. 1514 z późn. zm.), jest postanowienie o kosztach związanych z opinią biegłego. Zgodnie z tym przepisem jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca.

Wydawane przez organy podatkowe postanowienie o kosztach biegłego nie powinno ograniczać się do stwierdzenia, że ustalona w decyzji podstawa opodatkowania, a więc wartość nabytych rzeczy lub praw, przekracza o 33% wartość podaną przez strony. Niezbędne jest także wskazanie przez organy wysokości kosztów biegłego, z uwzględnieniem ich analizy przedstawionej przez autora opinii, tak by można było skontrolować, czy biegły nie wystawił wygórowanego rachunku za zlecone mu czynności.

Biegły ma prawo żądać wynagrodzenia za wykonaną pracę. Wysokość tego wynagrodzenia określa organ podatkowy (umowa z zamawiającym), uwzględniając charakter, wielkość i rodzaj części składowych nieruchomości stanowiącej przedmiot wyceny, wymagane od biegłego kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii nakład pracy i poświęcony czas, termin i warunki wykonania czynności szacunkowych, a także w miarę potrzeby pokrycie wydatków niezbędnych do wykonania zleconej pracy. Wynagrodzenie wykonawcy operatu, termin i zasady jego zapłaty stanowią jedno z postanowień umowy o wykonanie operatu szacunkowego.

Koszt wyceny jest funkcją nakładu pracy i kosztów towarzyszących. W szczególności na ostateczną cenę wpływa: stopień skomplikowania pracy (cel wyceny, rodzaj i charakter nieruchomości), stopień rozpoznania przez wykonawcę rynku lokalnego dla danej wyceny oraz niezbędne do poniesienia wydatki związane z wyceną (dojazd, wyszukanie i przygotowanie dokumentów źródłowych i inne). Tak więc wynagrodzenie i czas wykonania ustalane są każdorazowo indywidualnie w zależności od typu i lokalizacji nieruchomości oraz celu wyceny.

W przedmiotowej sprawie przy ustalaniu wynagrodzenia za sporządzenie operatu w niniejszej sprawie zastosowanie musiała znaleźć kalkulacja indywidualna, z zachowaniem przesłanek określonych w Standardzie Zawodowym II.l i Komentarzu do tego Standardu. Rzeczoznawca majątkowy stawkę roboczogodziny wyliczył w kwocie 30,03 zł. Z załącznika do wystawionego rachunku, nazwanego kosztorysem wynika, że na poszczególne czynności związane z opracowaniem niniejszej opinii rzeczoznawca poświęcił 18 godzin. Wyszczególnił wśród nich pozycje kosztowe: pozyskanie dokumentów prawno – geodezyjnych, koszt dojazdów, materiały biurowe i ilość godzin poświęconych na opracowanie operatu szacunkowego. W ocenie Sądu mając na uwadze stopień skomplikowania sprawy poświecenie przez rzeczoznawcę 18 godzin na wykonanie operatu – organy podatkowe prawidłowo uznały za odpowiadający nakładowi pracy kwotę 738 zł wraz z podatkiem VAT.

Podkreślić należy, że Sąd po zapoznaniu się ze sporządzoną w przedmiotowej sprawie, przez rzeczoznawcę opinią nie dostrzegł - wbrew zarzutom strony skarżącej - uchybień, które podważałyby wiarygodność tego dowodu, a tym samym miałyby wpływ na poprawność ustalonej w nim wartości rynkowej, zajmując swoje stanowisko w wyrokach o sygn. akt I SA/Wr 1083/15 oraz I SA/Wr 1085/15.

Podzielając stanowisko i argumentację organów podatkowych uznano, iż zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów prawa w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a., w związku z czym oddalono wniesioną skargę na podstawie art. 151 tej ustawy.