Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 8 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T K na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 489/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T K na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji;

Postanowieniem z dnia 18 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T K na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [..] kwietnia 2019 r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika.

Sąd I instancji podał, że w piśmie z dnia 5 lipca 2019 r. skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Sprawiedliwości odwołującej go ze stanowiska komornika sądowego. Skarżący podał, że Minister pismem z dnia [..] czerwca 2019 r. zawiadomił Prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie, że decyzja odwołująca go ze stanowiska komornika stała się ostateczna i należy wyznaczyć zastępcę odwołanego komornika. W ocenie skarżącego wykonanie tej decyzji wiązałoby się koniecznością zakończenia pełnienia funkcji komornika, co mogłoby spowodować dla niego trudne do odwrócenia skutki w postaci uniemożliwienia dalszego wykonywania zawodu.

WSA w Warszawie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił aby zaistniały ustawowe przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Zaprezentowanej argumentacji nie można uznać za wyczerpującą i uprawdopodobniającą spełnienie przesłanek ustawowych. Z akt sprawy nie wynika, aby został rozpisany konkurs na wolne stanowisko komornika sądowego na miejsce skarżącego.

T K zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem wnosząc o jego zmianę oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu jeszcze raz powołał się na okoliczność, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z koniecznością zakończenia pełnienia funkcji komornika, obowiązkiem po stronie Prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie wyznaczenia zastępcy, stosownie do art. 45 ust. 1 ustawy o komornikach. Skarżący podał, że w konsekwencji będzie zmuszony zakończyć prowadzenie kancelarii, przekazać akta spraw, zasób osobowy i rzeczowy zastępcy. Skarżący wskazał, że ogłoszenie o zwolnionym stanowisku komornika Minister udostępnia niezwłocznie w Biuletynie Informacji Publicznej zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o komornikach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, spoczywa na stronie skarżącej.

Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie, jeżeli: 1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub 2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji przez wnioskodawcę. Możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest zatem od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków wykonania decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym rezultatem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki.

W ocenie NSA skarżący uprawdopodobnił zaistnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżący podał, że Minister Sprawiedliwości pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. zawiadomił Prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie, że decyzja odwołująca go ze stanowiska komornika stała się ostateczna i należy wyznaczyć zastępcę odwołanego komornika. Są to niewątpliwie działania, które zmierzają do obsadzenia stanowiska zajmowanego przez skarżącego. Dla wnioskującego o wstrzymanie wykonania, takie działanie może skutkować szkodą majątkową, bowiem łączy się bezpośrednio z utratą jedynego źródła dochodu.. Po utracie zajmowanego stanowiska, skarżący straci uprawnienia do wykonywania pracy w wyuczonym zawodzie, zgodnie ze swoimi kompetencjami i umiejętnościami.

Ostateczna decyzja Ministra Sprawiedliwości o odwołaniu komornika skutkuje powstaniem wolnego stanowiska komornika. Minister Sprawiedliwości zobligowany jest w takiej sytuacji do wszczęcia procedury przewidzianej w art. 11 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych. Obwieszczenie o wolnym miejscu zmierza do powołania na wolne stanowisko nowego komornika, co niewątpliwie rodzi niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do pozbawienia skarżącego źródła utrzymania oraz utraty zajmowanego stanowiska.

Podkreślenia wymaga, że art. 61 § 3 zdanie pierwsze in fine wymaga tylko zagrożenia wystąpienia ustawowych przesłanek ("zachodzące niebezpieczeństwo"), co oznacza, że można spodziewać się ich wystąpienia na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski: Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy" 2005, nr 14, s. 677).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. - uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie - na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. - wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.