Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 109/25 w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 21 listopada 2024 r., znak SKO.4120.72.24 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 109/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywrócił termin do wniesienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej "SKO") z dnia 21 listopada 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków skargi, a wskazuje na to okoliczność braku zawiadomienia (pierwszego i drugiego) w skrzynce pocztowej skarżącego, o pozostawieniu przesyłki z Sądu. Uprawdopodobnienie tej okoliczności wynika z odpowiedzi operatora pocztowego z dnia 20 maja 2025 r. na reklamację skarżącego, związaną z nieotrzymaniem przesyłki z przedmiotową korespondencją z Sądu. W odpowiedzi tej brak jest wyjaśnienia podniesionej przez skarżącego kwestii braku awizo w jego skrzynce. Znajduje się w niej jedynie ogólnikowe wyjaśnienie, że czynności związane z doręczaniem zawiadomień nie wymagają uwierzytelniania wykonania, tj. uzyskania potwierdzenia ich doręczenia. Dodano przy tym, że zweryfikowanie przebiegu kwestionowanych zdarzeń w zakresie postawienia zawiadomień jest możliwe jedynie w chwili ich wystąpienia, a późniejsze ustalenie stanu faktycznego wraz z wyjaśnieniem okoliczności związanych z awizacją przesyłek nie jest możliwe. Mając zatem na uwadze, że operator pocztowy nie był w stanie zweryfikować przebiegu czynności związanych z procesem doręczania przedmiotowej przesyłki listowej w celu wyjaśnienia podniesionej przez skarżącego kwestii braku awizo w jego skrzynce pocztowej, należy uznać przedstawione przez skarżącego oświadczenia za wiarygodne. Tym samym skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do uzupełniania braków skargi nie nastąpiło z jego winy, lecz z winy operatora pocztowego.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył organ, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie postanowienia i odmowę przywrócenia terminu, bowiem skarżący nie zdołał wykazać, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).

Ocena uprawdopodobnienia braku winy podlega zawsze ocenie sądu, który rozpoznaje wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i przy tej ocenie należy uwzględnić wszystkie istotne okoliczności sprawy (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r. o sygn. akt I PKW 273/99, publik. OSNAP z 2000 r. nr 20, poz. 757). Należy przy tym mieć na uwadze to, że uprawdopodobnienie ma na celu jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności. Uprawdopodobnienie braku winy nie jest bowiem równoznaczne z udowodnieniem, niemniej wymaga wiarygodnej argumentacji przekonującej, że zaistniała niedająca się usunąć przeszkoda, uniemożliwiająca dotrzymanie terminu (por. szerzej P. Wajda, Instytucja przywrócenia uchybionego terminu w Kodeksie postępowania administracyjnego, PPP 2010, nr 10, s. 36-38 za J.P. Tarno Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Lex/El].

Jeżeli chodzi o podważenie procedury tzw. fikcji doręczenia Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał wielokrotnie, że jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia przesyłki – na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji – jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 18 września 2025 r. sygn. akt I OZ 560/25). Skarżący w niniejszej sprawę taką procedurę przeprowadził i przedstawił jej wynik. Nawet przyjmując, że pismo to nie przesądza jednoznacznie, że do uchybienia doszło z winy Poczty Polskiej to należało uznać, że strona dochowała należytej staranności i wykazała, że istnieje uzasadniona wątpliwość czy skarżący został prawidłowo powiadomiony o możliwości odbioru adresowanej do niego przesyłki.

Wątpliwość ta interpretowana, zgodnie z wolą żalącego, na niekorzyść skarżącego stanowiłaby ograniczenie konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, bowiem skarżący wykorzystał wszelkie możliwe środki aby uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu. Nie może on również ponosić negatywnych konsekwencji wobec dość lakonicznego wyjaśnienia jakie zawarte jest w piśmie stanowiącym replikę na reklamację.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.