Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej oddala skargę.

Wnioskiem z dnia 14 maja 2018 r. K. M. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego o udzielenie ulgi w spłacie poprzez rozłożenie na 24 raty zapłaty wszystkich jego zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Wniosek ten został przez stronę wycofany oświadczeniem złożonym w dniu 18 maja 2018 r.

Decyzją z dnia [...] 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie podatkowe wszczęte na wniosek strony z dnia 14 maja 2018 r. w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2009 r. i styczeń 2010 r., natomiast decyzją z dnia [...] 2018 r. umorzył przedmiotowe postępowanie podatkowe w zakresie rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty 2017 r.

Od decyzji dotyczącej podatku VAT strona złożyła odwołanie.

Decyzją z dnia [...] 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2, art. 208 § 1 oraz art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t: Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej jako "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ wyjaśnił, że z art. 67a § 1 pkt 2 O.p. wynika, iż w przypadku spraw podatkowych dotyczących rodzajów i form ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, odsetek za zwłokę na podstawie ww. przepisu, wszczęcie postępowania w sprawie następuje na wniosek podatnika. Organ podatkowy związany jest zaś treścią wniosku w tym sensie, że może prowadzić postępowanie tylko w sprawie takiej formy pomocy i tego rodzaju ulgi, o jaką strona wyraźnie wnosi.

Dyrektor wskazując na art. 208 § 1 i § 2 O.p. wskazał, że norma wynikająca z powyższego przepisu nakazuje umorzenie postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać aktu załatwiającego sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Orzeczenie o umorzeniu postępowania ze względu na bezprzedmiotowość jest bowiem orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponadto z treści ww. przepisu wynika, że swoboda organu podatkowego w umorzeniu postępowania podatkowego w przypadku wystąpienia o to strony, jest ograniczona wyłącznie wskazanymi w tym przepisie przesłankami tj. brakiem sprzeciwu inny stron postępowania oraz brakiem zagrożenia dla interesu publicznego w przypadku umorzenia postępowania.

W ocenie organu skoro strona w dniu 18 maja 2018 r. wycofała swój wniosek (co zostało potwierdzone przez nią w złożonym odwołaniu) z uwagi na fakt, iż należności podatkowe strony zostały już w znacznej części pokryte, to dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe, a co za tym idzie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego zasadnie umorzył postępowanie podatkowe wszczęte wnioskiem strony z dnia 14 maja 2018 r.

Odnosząc się do zarzutu podatnika, że został wprowadzony w błąd, iż nie będą prowadzone wobec niego żadne dalsze czynności, co było niejako podstawą wycofania wniosku o ulgę, organ zauważył, że strona wycofała złożony przez siebie wniosek w dniu 18 maja 2018 r., natomiast zaliczenie zwrotu podatku VAT, na które wskazała, nastąpiło na podstawie postanowienia z dnia [...] 2018r., a więc wynikało ze zdarzenia mającego miejsce jeszcze przed wycofaniem przez stronę wniosku. Ponadto kwestia zaliczenia zwrotu podatku VAT pozostaje bez wpływu na skuteczność dokonanego już wycofania wniosku o ulgę.

Następnie w odniesieniu do zarzutów strony dotyczących postępowania egzekucyjnego organ wskazał, że celem przedmiotowego postępowania jest zbadanie czy organ pierwszej instancji zasadnie na podstawie art. 208 O.p. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 14 maja 2018 r. Nie jest ono zatem płaszczyzną dokonywania oceny prawidłowości czynności dokonywanych w postępowaniu egzekucyjnym. Z tej też przyczyny zarzuty strony dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie mogą być przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Z powyższych przyczyn przedmiotem niniejszego postępowania nie może być również kwestia złożenia przez stronę zażalenia na postanowienie dotyczącego zaliczenia zwrotu w podatku VAT.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów I i II instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 207 § 1, art. 208 § 2, art. 210 § 1 pkt 5 i 6, art. 210 § 4, art. 233 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 201 § 1 pkt 2, art. 204 § 1 O.p.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna, dlatego podlega oddaleniu.

Spór między stronami dotyczy ustalenia czy organy podatkowe zasadnie umorzyły podstępowanie w sprawie wniosku skarżącego o rozłożenie na raty zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a.

Z przytoczonej powyżej regulacji prawnej wynika, że w przypadku spraw podatkowych dotyczących rodzajów i form ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, odsetek za zwłokę na podstawie ww. przepisu, wszczęcie postępowania w sprawie następuje na wniosek podatnika. Organ podatkowy związany jest treścią wniosku w tym sensie, że może prowadzić postępowanie tylko w sprawie takiej formy pomocy i tego rodzaju ulgi, o jaką strona wyraźnie wnosi.

W myśl 208 § 1 i § 2 O.p., gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Organ podatkowy może również umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi publicznemu.

Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać aktu załatwiającego sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Orzeczenie o umorzeniu postępowania ze względu na bezprzedmiotowość jest bowiem orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponadto z treści ww. przepisu wynika, że swoboda organu podatkowego w umorzeniu postępowania podatkowego w przypadku wystąpienia o to strony, jest ograniczona wyłącznie wskazanymi w tym przepisie przesłankami tj. brakiem sprzeciwu innych stron postępowania oraz brakiem zagrożenia dla interesu publicznego w przypadku umorzenia postępowania.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z wnioskiem o rozłożenie na raty wszystkich swoich należności podatkowych. Następnie w dniu 18 maja 2018 r. strona skarżąca swój wniosek z uwagi na fakt, iż należności podatkowe strony zostały już w znacznej części pokryte.

W takiej sytuacji prawidłowo organ uznał, że dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie podatkowe wszczęte wnioskiem z dnia 14 maja 2018 r.

Zarzuty w toku niniejszego postepowania powinny koncentrować się wokół tego, czy organ procesowo wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Zarzutów takich strona w zasadzie nie przedstawiła. Zauważyć należy, że strona w skardze w przeważającej części odnosi się do postępowań, które dotyczą kwestii rozpatrywanych w odrębnych postepowaniach i które nie mogły być rozpatrywane w niniejszej sprawie.

W ocenie sądu strona nie mogła również skutecznie zakwestionować wydanej decyzji z tego powodu, że zmieniła zdanie. Z wyżej cytowanego art. 67a § 1 pkt 2 O.p. wynika, że o przyznaniu ulgi organ może orzekać jedynie na wniosek strony. W świetle powyższego, w przypadku rezygnacji strony z tej ulgi - organ zobligowany był do uwzględnienia woli strony w tym przedmiocie i umorzenia postępowania. Należy zwrócić uwagę, że oświadczenia strony w postępowaniu podatkowym wywierają określone skutki prawne, dlatego też skoro strona skutecznie cofnęła wniosek nie było podstaw do zmiany prawidłowo wydanej decyzji, tylko z tego powodu, że strona zmieniła zdanie w sprawie swego oświadczenia o cofnięciu wniosku. Tym samym należało stwierdzić, że organ wydał właściwe rozstrzygnięcie, zatem nie było podstaw do jego zmiany również w trybie instancyjnym.

Także kwestia zaliczenia zwrotu podatku VAT pozostaje bez wpływu na skuteczność cofnięcia wniosku o przyznanie ulgi. Zasygnalizowania wymaga, że zaliczenie zwrotu podatku VAT wynikało ze zdarzenia mającego miejsce jeszcze przed wycofaniem wniosku. Jednocześnie organ nie mógł zignorować oświadczenia strony o cofnięciu wniosku, ponieważ był nim związany.

W ocenie sądu nie można uwzględnić argumentacji strony, że została wprowadzona w błąd, iż nie będą prowadzone wobec niej żadne dalsze czynności. Oczywistym jest, że skoro skarżący posiada zaległości podatkowe, to w przypadku nieprzyznania stronie ulgi nastąpi przymusowe ściągnięcie zobowiązania w drodze egzekucji administracyjnej.

Podkreślenia wymaga, że późniejsze wycofanie oświadczenia o cofnięciu wniosku nie mogło wywrzeć zamierzonego przez stronę skutku, tj. prowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania ulgi, albowiem organ w świetle ww. przepisów zobligowany był do umorzenia postepowania podatkowego. Niemniej jednak zasygnalizowania wymaga, że strona nie została pozbawiona możliwości ubiegania się o rozłożenie na raty zaległości podatkowych i może ponownie zwrócić się do organu z takim wnioskiem.

Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego należy wskazać, że przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest jedynie prawidłowość zastosowania przez organ art. 208 O.p. Zaś czynności dokonywane w ww. postępowaniach wykraczają poza zakres niniejszej sprawy. Kwestie dotyczące prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz odmowy zawieszenia postpowania odwoławczego objęte są środkami zaskarżenia podlegającymi rozstrzygnięciu w przewidzianym do tego odrębnym trybie. Z tej też przyczyny zarzuty skarżącego w powyższym zakresie, nie mogły być przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Z tych względów przedmiotem niniejszego postępowania nie mogła być również kwestia zażalenia strony na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego dotyczącego zaliczenia zwrotu w podatku VAT.

Końcowo należy wskazać, że niezasadne są również zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 210 § 1 pkt 6, § 4 O.p. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji i w konsekwencji naruszenie wynikających z art. 121 i art. 124 O.p. zasad przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli. W ocenie sądu zaskarżone decyzje zawierają prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji rozważyły całość okoliczności sprawy i wydały prawidłowe rozstrzygnięcia, zaś odmienna ocena stanu faktycznego przez skarżącego, nie stanowi podstawy do stwierdzenia naruszenia wskazanych przepisów prawa.

Konkludując, stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, a tym samym sąd nie podziela zarzutów skargi. Organ nie naruszył bowiem wskazanych w skardze przepisów postępowania.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.