Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 744/22 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 22 lutego 2022 r. nr ZSOŚS.440.214.2019.II.159181,159184,159186 w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 10 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 744/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 22 lutego 2022 r. nr ZSOŚS.440.214.2019.II.159181,159184,159186 w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt uchybienia terminu do wniesienia skargi. Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji, pełnomocnik skarżącego odebrał kwestionowaną decyzję 28 lutego 2022 r., a skarga została wniesiona do Sądu 6 kwietnia 2022 r. Pełnomocnik skarżącego w skardze wskazał, że niemożność złożenia skargi spowodowana była jego nagłą chorobą. Natomiast w piśmie z 22 lipca 2022 r. pełnomocnik wyjaśnił, że jego dolegliwości, w wyniku zastosowanego leczenia zmniejszyły się 4 kwietnia 2022 r. i w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. W ocenie Sądu I instancji, pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jako okoliczność uzasadniającą uchybienie terminu, pełnomocnik wskazał na nagłą chorobę. Sąd I instancji wyjaśnił, że wprawdzie nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika zalicza się do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu jednakże okoliczność ta musi zostać należycie uprawdopodobniona przez wnioskodawcę. Tymczasem w niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik, powołujący się na tego rodzaju okoliczność, w żaden sposób nie uprawdopodobnił ani samego zachorowania w ww. okresie, ani też nie wykazał, aby na skutek choroby został pozbawiony możliwości terminowego wniesienia skargi. Sąd zauważył, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, do skargi nie zostało załączone zwolnienie lekarskie. Natomiast złączony do pisma z 22 lipca 2022 r. dokument obejmuje okres późniejszy niż termin do wniesienia skargi i nie jest to dokument, z którego wynika niezdolność pełnomocnika do pracy (zwolnienie lekarskie), lecz zaświadczenie o wizycie lekarskiej. Wobec braku przedłożenia przez pełnomocnika zaświadczenia lub zwolnienia lekarskiego oraz jakichkolwiek wyjaśnień - poza udzieleniem przez niego jedynie ogólnikowej informacji, że na skutek choroby, nie był on w stanie złożyć skargi w terminie - nie wiadomo w istocie, czy owa choroba miała charakter nagły, czy wymagała hospitalizacji lub podjęcia natychmiastowego leczenia, które uniemożliwiło dochowanie terminu, czy rodzaj choroby, jej przebieg lub zalecenia medyczne, uniemożliwiły dokonanie w terminie przedmiotowej czynności procesowej oraz czy nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Zdaniem Sądu, żadnej z ww. okoliczności pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił. Sąd podkreślił, że do nagłego pogorszenia stanu zdrowia pełnomocnika skarżącego doszło "w dniu ostatniego dnia terminu do złożenia skargi", który wynosi 30 dni od dnia otrzymania decyzji. Pełnomocnik nie wykazał by, w terminie otwartym do złożenia skargi, tj. od dnia 1 do dnia 29 marca 2022 r. nie był w stanie bez swojej winy wykonać czynności procesowej, to jest sporządzić skargi. Poza tym od profesjonalnego prawnika reprezentującego interesy skarżącego należałoby wymagać, by w ostatnim 30-tym dniu terminu do dokonania czynności prawnej, skarga była już sporządzona i gotowa do wysyłki. Z kolei do samej czynności nadania przesyłki nie jest wymagane jakiekolwiek umocowanie. Profesjonalny pełnomocnik powinien tak zorganizować działanie swojej kancelarii, aby uniknąć sytuacji, w której z uwagi na nagłe okoliczności, np. chorobę, nie może złożyć osobiście pisma procesowego. W ocenie Sądu, podane przez pełnomocnika skarżącego przyczyny nie stanowią okoliczności, które uzasadniałaby przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Pełnomocnik nie wykazał bowiem, że w terminie otwartym do złożenia skargi wystąpiły niezależne od niego okoliczności uniemożliwiające złożenie skargi w terminie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:

- błąd w ustaleniach faktycznych polegających na twierdzeniu, że nie został dołączony dokument dot. choroby pełnomocnika w dniu upływu terminu do wniesienia skargi, podczas gdy zaświadczenie od lekarza wykazującej chorobę i na udzielenie pomocy medycznej zostało sądowi przedłożone,

- naruszenie art. 86 § 1 ppsa w zw. z art. 87 § 2 ppsa przez odmowę przywrócenia terminu oraz błędną ocenę, że strona nie uprawdopodobniła braku winy, jak również nieuzasadnione przyjęcie, że o winie przesądza fakt braku dokonania czynności z wyprzedzeniem, pomimo ustawowego terminu 30 dni,

- błędną ocenę, że opisana w zaświadczeniach choroba i dolegliwości nie uniemożliwiły pełnomocnikowi pełnienie funkcji zawodowych w ostatnim dniu terminu,

- brak uwzględnienia, że okoliczność choroby nadciśnieniowej została dodatkowo wykazana rozpoczęciem leczenia u specjalisty kardiologa,

- naruszenia prawa do sądu przez przyjęcie takich wymogów dla osoby chorej, które prowadzą do pozbawienia jej faktycznie możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tj. naruszenia art. 86 § 1 ppsa w zw. z art. 87 § 2 ppsa w zw. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 tej ustawy). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że pełnomocnik skarżącego uchybił terminowi do wniesienia skargi, a także, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i pełnomocnik strony dokonał czynności, której terminowi uchybił. W ocenie Sądu pierwszej instancji pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił jednak braku winy w uchybieniu terminu, bowiem pełnomocnik zwlekał z nadaniem skargi do ostatniego dnia terminu. Pełnomocnik, powołując się na nagłą chorobę, w żaden sposób nie uprawdopodobnił ani samego zachorowania w terminie otwartym do wniesienia skargi, ani też nie wykazał, aby na skutek choroby został pozbawiony możności terminowego wniesienia skargi, do skargi bowiem nie zostało załączone zwolnienie lekarskie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w pierwszej kolejności należy ocenić okoliczności towarzyszące uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej w kontekście przesłanki braku winy. Wskazać należy, że każdy spośród trzydziestu dni przewidzianych przez ustawodawcę do wniesienia skargi jest "pełnoprawnym" dniem, w którym można dopełnić skutecznie tej czynności procesowej. W konsekwencji nie można z góry zakładać, że podmiot, który planuje dokonać takiej czynności w ostatnim dniu terminu cechuje brak staranności w działaniu czy też, że można mu przypisać jakiekolwiek zaniedbanie. Zatem nie można czynić zarzutu, że pełnomocnik zwlekał z wniesieniem skargi do ostatniego dnia terminu. Ocenić więc należało zdolność pełnomocnika do nadania skargi w ostatnim dniu terminu. W jego ocenie nie było to możliwe z uwagi na nagłą chorobę. W związku z tego rodzaju okolicznością, rozważyć należało, czy zaistniała ostatniego dnia terminu do wniesienia skargi nagła choroba stanowiła przeszkodę do nadania skargi, która to okoliczność może wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że pełnomocnik skarżącej w żaden sposób nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu ani tym bardziej samego zachorowania w terminie otwartym do wniesienia skargi. Profesjonalny pełnomocnik nawet nie dołączył do akt sprawy zwolnienia lekarskiego. Rację ma Sąd I instancji, który twierdzi, że załączony do pisma z 22 lipca 2022 r. dokument obejmuje okres późniejszy niż termin do wniesienia skargi i nie jest to dokument, z którego wynika niezdolność pełnomocnika do pracy (zwolnienie lekarskie), lecz zaświadczenie o wizycie lekarskiej. Słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, że wobec braku przedłożenia przez pełnomocnika zaświadczenia lub zwolnienia lekarskiego oraz jakichkolwiek wyjaśnień - poza udzieleniem przez niego jedynie ogólnikowej informacji, że na skutek choroby, nie był on w stanie złożyć skargi w terminie - nie wiadomo w istocie, czy owa choroba miała charakter nagły, czy wymagała hospitalizacji lub podjęcia natychmiastowego leczenia, które uniemożliwiło dochowanie terminu, czy rodzaj choroby, jej przebieg lub zalecenia medyczne, uniemożliwiły dokonanie w terminie przedmiotowej czynności procesowej oraz czy nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. W związku z tym należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym informacja z 2 czerwca 2022 r. o wizycie lekarskiej, nadesłana do akt sprawy przy piśmie z 22 lipca 2022 r., nie może stanowić dowodu potwierdzającego chorobę pełnomocnika strony w terminie otwartym do wniesienia skargi, przypadającego na okres 1-30 marca 2022 r. Sąd I instancji zasadnie więc odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.