Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 14 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lipca 2020 roku sprawy ze skargi F. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia stanu prawnego i faktycznego oddala skargę.

W dniu 25 listopada 2019 r. do Urzędu Gminy w "[...]" wpłynął wniosek F.W. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie

1) ustalenia stanu prawnego i faktycznego:

- zabudowy i zagospodarowania działek nr "[...]" i "[...]" (okres "[...]"),

- rozbudowy gospodarstwa specjalistycznego o profilu "[...]",

- posadowienia budynków i obiektów "[...]" na działkach nr "[...]" i "[...]",

- nabytych gruntów rolnych;

2) przywrócenia wpisów zabudowy, zagospodarowania i przeznaczenia działek

- w rejestrze archiwalnym Gminy "[...]",

- w rejestrze Gruntów i Kartoteki Budynków Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru

i Gospodarki Nieruchomościami,

- w rejestrze archiwalnym "[...]" Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego

w "[...]";

3) prawnego i faktycznego ustalenia nabycia gruntów rolnych w "[...]" r.

Postanowieniem z "[...]" Wójt Gminy "[...]" - w oparciu o art. 61a ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., w skr. k.p.a.) - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.

Organ I instancji wskazał, iż na podstawie tego przepisu wydaje się postanowienie odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przez "inne uzasadnione przyczyny" rozumie się sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania: tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Pierwszą z uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania

w niniejszej sprawie jest fakt, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania

w podobnej sprawie zostało już wydane. W przypadku sprawy ustalenia prawnej

i faktycznej zabudowy działki nr "[...]" z lat "[...]", tj. budynku mieszkalnego o pow.

"[...]" m2, obiektów "[...]" o pow. "[...]" m2 oraz ustalenia prawnej i faktycznej zabudowy działki nr "[...]" zabudowanej w "[...]" r, tj. obiektów "[...]" o pow. "[...]" m2 Wójt Gminy "[...]" wydał "[...]" postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z "[...]".

Odnośnie pozostałych żądań o wszczęcie postępowania zachodzi druga

z uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania, a mianowicie brak podstawy materialnoprawnej do ich rozpatrzenia. Gmina "[...]" posiada obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący część wsi "[...]". Wymienione przez wnioskodawcę działki nr "[...]" i "[...]" zostały nim objęte. Wypis i wyrys zmiany planu otrzymał on wraz z pismem z 23 maja 2014 r. Pozwolenia na budowę wydawane są w Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w "[...]". Gmina nie prowadzi rejestru wpisów zabudowy, zagospodarowania i przeznaczenia działek, w związku z czym nie może ich przywrócić. Gmina nie posiada ewidencji właścicieli gruntów, ewidencja gruntów prowadzona jest zgodnie z właściwościami dla terenu gminy "[...]" przez Starostwo Powiatowe w "[...]". Gmina nie ma postawy prawnej do posiadania i prowadzenia ewidencji gruntów osób prywatnych. Jedynie na cele podatkowe Gmina może posiadać taką wiedzę, która czerpana jest z Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami, a także z informacji składanych przez podatników. Księgi wieczyste prowadzone są przez "[...]" Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w "[...]".

W odwołaniu wnioskodawca zarzucił brak merytorycznego rozpoznania sprawy leżącej "w obowiązku Wójta", wydanie postanowienia naruszającego jego słuszny interes.

Postanowieniem z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, uznając że organ I instancji prawidłowo przyjął, że w przedmiotowej sprawie brak jest w przepisach prawa podstawy do rozpatrzenia żądania strony w trybie decyzji administracyjnej.

W skardze na to postanowienie strona zarzuciła naruszenie

1) art. 15 k.p.a., art. 36 k.p.a., art. 38 k.p.a. i art. 40, których istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej,

2) art. 361 § 1 i 2 k.c. - według których naprawienie szkody obejmuje straty poniesione przez poszkodowanego oraz korzyści, które ten odniósłby, gdyby szkód tych mu nie wyrządzono,

3) art. 106 p.p.s.a. - polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodów uzupełniających.

Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, w skr. p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie

z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania

z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym postanowieniem wykazała, że nie doszło do naruszenia prawa.

Jako podstawa odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku skarżącego wskazany został art. 61a § 1 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn" dotyczy przede wszystkim sytuacji,

w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji, gdyż ma charakter cywilnoprawny, uprawnienia lub obowiązki wynikają z mocy prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji.

W niniejszej sprawie strona żądała:

1) ustalenia stanu prawnego i faktycznego:

- zabudowy i zagospodarowania wskazanych działek

- rozbudowy gospodarstwa,

- posadowienia budynków i obiektów "[...]",

- gruntów rolnych;

2) przywrócenia wpisów zabudowy, zagospodarowania i przeznaczenia działek

- w rejestrze archiwalnym gminy,

- w rejestrze Gruntów i Kartoteki Budynków Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru

i Gospodarki Nieruchomościami,

- w rejestrze archiwalnym Sądu Rejonowego;

3) prawnego i faktycznego ustalenia nabycia gruntów rolnych

Kolegium słusznie stwierdziło, że w przepisach prawa brak jest podstawy do rozpatrzenia któregokolwiek z tych żądań w trybie decyzji administracyjnej.

Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.