Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie sędzia NSA Mirosław Gdesz sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2565/22 w sprawie ze skargi V.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 października 2022 r. nr 913/22 w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na nabycie prawa własności lokalu niemieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od V.K. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kwotę 510 (pięćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 22 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2565/22, uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: Minister) z 3 października 2022 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na nabycie prawa własności lokalu niemieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 17 maja 2022 r. V.K., obywatelka Ukrainy (dalej: skarżąca lub cudzoziemka) wystąpiła do Ministra o wydanie zezwolenia na nabycie od P.S., prawa własności stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem [...], położonego w K. przy ulicy [...], o powierzchni użytkowej 3,6 m wraz z udziałem wynoszącym [...] części w nieruchomości wspólnej, na którą składa się prawo własności działki nr [...] o powierzchni 0,0370 ha oraz części budynku i urządzenia nie służące do użytku właścicieli poszczególnych lokali. We wniosku oraz w pismach uzupełniających wniosek podniesiono, że nabywany lokal jest komórką lokatorską, zaś celem jego nabycia jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Wcześniej, w dniu 17 lutego 2022 r. skarżąca, korzystając z ustawowego zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia, nabyła lokal mieszkalny i udział w lokalu niemieszkalnym – garażu. Cudzoziemka wskazała, że środki na zakup nieruchomości objętej obecnym wnioskiem, której cena została ustalona na 7.000 zł, pochodzą z oszczędności jej syna D.K., zgromadzonych z tytułu pracy zarobkowej w C. Odnosząc się do więzi z Polską cudzoziemka podała, że jej syn S.K. posiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Skarżąca niejednokrotnie odwiedzała syna w Polsce, zaś obecnie z uwagi na sytuację w Ukrainie przeprowadziła się na stałe do Polski.

Decyzją z 3 października 2022 r. Minister odmówił skarżącej wydania zezwolenia na nabycie wnioskowanej nieruchomości. Organ uznał, że nie można przyjąć, iż skarżąca posiada trwałe i stabilne więzi z Polską, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2017 r. poz. 2278; dalej: u.n.n.c.). Skarżąca nie posiada dokumentów potwierdzających legalizację jej pobytu w Polsce. Nie wystąpiła też do właściwego wojewody z wnioskiem o wydanie zezwolenia w celu legalizacji pobytu w Polsce. Zdaniem organu, nabycie nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym związki z Polską. Przyjęcie odmiennej wykładni doprowadziłby do tego, że w każdej sprawie, w której cudzoziemiec, korzystając z ustawowego zwolnienia, nabył prawo własności nieruchomości położonej na terytorium Polski, Minister, przy spełnieniu pozostałych przesłanek z ustawy, musiałby zawsze wydać decyzję zezwalającą na nabycie innej nieruchomości w Polsce. Organ uznał, że więź z Polską musi dotyczyć bezpośrednio cudzoziemca występującego o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, że organ błędnie zinterpretował art. 1a ust. 1 pkt 2 u.n.n.c., a w konsekwencji błędnie zastosował go w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w dniu 24 lutego 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (dalej: ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy lub specustawa ukraińska). Ustawa ta określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie art. 2 ust. 6 specustawy ukraińskiej, obywatela Ukrainy, o którym mowa w ust. 1 tej ustawy, uznaje się za osobę korzystającą w Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony czasowej w rozumieniu art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że rozwiązania przewidziane w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy z jednej strony umożliwiły szybkie zalegalizowanie pobytu dużej grupie osób, które wjechały do Polski po dniu 24 lutego 2022 r. nie posiadając żadnego zezwolenia na pobyt bezterminowy lub czasowy, przekraczający 3 miesiące (por. art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy) a z drugiej strony przyznały obywatelom Ukrainy szeroki pakiet pomocy socjalnej, dostęp do polskiego rynku pracy (art. 22 ust. 1 ustawy) i możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na takich zasadach jak obywatele polscy (art. 23 ust. 2 ustawy). W dalszej perspektywie obywatele Ukrainy, do których nie ma zastosowania wyłączenie zawarte w art. 2 ust. 3 specustawy ukraińskiej mogą zalegalizować swój pobyt w Polsce ubiegając się o dedykowane im zezwolenie na pobyt czasowy przewidziane w art. 38 specustawy ukraińskiej. Wniosek o udzielenie takiego "szczególnego" zezwolenia (czyli nie mającego swojej materialnoprawnej podstawy w przepisach ustawy o cudzoziemcach) obywatel Ukrainy może złożyć nie wcześniej niż po upływie 9 miesięcy od dnia wjazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1, a nie później niż w okresie 18 miesięcy od dnia 24 lutego 2022 r. a wnioski złożone wcześniej będą pozostawione bez rozpoznania. Z kolei w przypadku wniosków osób, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ubiegających się o udzielenie "zwykłego" zezwolenia na pobyt czasowy, czyli zezwolenia mającego swoją materialnoprawną podstawę w przepisach działu V ustawy o cudzoziemcach konieczne jest zastosowanie art. 99 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z tą regulacją cudzoziemcowi odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy w dniu złożenia wniosku o udzielenie tego zezwolenia przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. w związku z udzieleniem mu ochrony czasowej. Z uwagi na powyższą przeszkodę prawną w chwili składania wniosku o zezwolenie na nabycie nieruchomości, skarżąca nie była w stanie skutecznie złożyć wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, a zatem legitymować się jednym z tytułów pobytowych określnych w art. 1a ust. 2 u.n.n.c.

Powyższe okoliczności prawne połączone z okolicznościami faktycznymi, jakim jest deklarowana chęć pozostania w Polsce, ucieczka z miejsca ogarniętego wojną, nabycie nieruchomości mieszkalnej w Polsce, świadomy wybór Polski jako miejsca docelowego pobytu z uwagi na zamieszkiwanie tutaj jednego z synów, świadczą w ocenie Sądu na istnienie więzi z Polską.

Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku o zezwolenie jest co prawda z punktu prawnego samodzielna nieruchomość, to jednak w istocie nieruchomość funkcjonalnie powiązaną z nieruchomością mieszkalna, w której obecnie skarżącą zamieszkuje. Obie nieruchomości znajdują się w bezpośredniej bliskości (ulice [...] i ulica [...] w K., łączą się ze sobą, są względem siebie prostopadle), a nieruchomość objęta wnioskiem to komórka lokatorska, pomieszczenie gospodarcze. Istnieje zatem związek funkcjonalny pomiędzy już zakupioną nieruchomością mieszkalną a niemieszkalną, której dotyczy wniosek o zezwolenie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji powyższy przepis powinien być również wskazówką interpretacyjną dotyczącą prawidłowego zastosowania art. 1a ust. 1 pkt 2 u.n.n.c. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że przyjęcie powyższego stanowiska nie oznacza, że posiadanie lokalu mieszkalnego jest wystarczającym dowodem potwierdzającym więzi z Polską. Badając kwestię więzi z Polską należy brać pod uwagę również to, jaką nieruchomość cudzoziemiec zamierza nabyć, w szczególności jej rodzaj i przeznaczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ nietrafnie uznał, iż w przypadku skarżącej nie została spełniona przesłanka więzi z Polską, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.n.n.c. Konsekwencją jest nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu, a także nieprawidłowa ocena materiału dowodowego.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.n.n.c. poprzez błędną wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że do wykazania przez cudzoziemkę więzi z Polską w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.n.n.c. wystarcza fakt nabycia przez nią nieruchomości w Polsce oraz oświadczenie o tym, że wybrała miejsce pobytu w Polsce z uwagi na zamieszkiwanie jednego z dorosłych jej synów, w sytuacji gdy przesłanki te nie są okolicznościami potwierdzającymi więzi cudzoziemki z Polską;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 1a oraz w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.n.n.c. poprzez błędną oraz niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą i uznanie, że nabycie lokalu mieszkalnego w Polsce jest wystarczającym dowodem potwierdzającym więzi cudzoziemki z Polską, podczas gdy przepisów ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz ze stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wypływa wniosek przeciwny;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 1 ust. 1, art. 1a ust. 1 pkt 2 i

ust. 2 w związku z art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ust. 6 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy poprzez błędną wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że w stanie faktycznym sprawy, legalny pobyt cudzoziemki na terytorium Polski na podstawie specustawy ukraińskiej stanowi wystarczającą przesłankę wykazującą jej więzi z Polską na podstawie art. 1a ust. 2 pkt 3 u.n.n.c., podczas gdy taką przesłankę stanowi posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy lub stały albo rezydenta długoterminowego UE, którymi skarżąca się nie legitymowała;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 8 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkująca wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. UE L 71, z 4.3.2022, str. 1-6; dalej: decyzją wykonawczą 2022/382) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.n.n.c. poprzez błędną wykładnię i ich zastosowanie oraz uznanie, że zostały wykazane więzi skarżącej z Polską z uwagi na jej legalny pobyt w Polsce, podczas gdy specustawa ukraińska oraz decyzja wykonawcza 2022/238 nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem zgodnie z art. 1a ust. 2 pkt 3 u.n.n.c. przesłanką wykazującą więzi cudzoziemca z Polską jest posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy lub stały albo rezydenta długoterminowego UE, a nie tylko legalny pobyt cudzoziemca w Polsce;

e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 1a ust. 2 u.n.n.c. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędną wykładnię i uznanie, że nielegitymowanie się jednym z tytułów pobytowych określonych w art. 1a ust. 2 u.n.n.c. spowodowane było niemożnością skutecznego złożenia przez skarżącą wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, podczas gdy nic nie stało na przeszkodzie, aby taki wniosek cudzoziemka złożyła przed wybuchem wojny (tj. przed 24 lutym 2022 r.) podczas wcześniejszych okazjonalnych przyjazdów do Polski;

f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 1a u.n.n.c. poprzez:

- błędną wykładnię i powołanie się na związek funkcjonalny stanowiący przesłankę do udzielenia zezwolenia na nabycie lokalu niemieszkalnego, podczas gdy wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji związek funkcjonalny w znaczeniu potocznym nie ma jednocześnie znaczenia normatywnego, a ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców ani żadna inna ustawa nie wskazują na jakikolwiek związek funkcjonalny pomiędzy odrębnymi przedmiotami własności i innych praw rzeczowych, który stanowiłby przesłankę do udzielenia zezwolenia na nabycie lokalu niemieszkalnego przez cudzoziemca;

- błędną wykładnię i uznanie, że lokal niemieszkalny objęty wnioskiem skarżącej z 17 maja 2022 r. jest funkcjonalnie powiązany z nieruchomością mieszkalną, którą uprzednio nabyła cudzoziemka, co wypełnia przesłankę wykazania więzi z Polską, podczas gdy przedmiotowy lokal niemieszkalny stanowi odrębną i samodzielną nieruchomość i dlatego nie jest ani pomieszczeniem pomocniczym ani pomieszczeniem przynależnym nabytej przez skarżącą nieruchomości w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2021 r. poz. 1048). Przedmiotowy lokal niemieszkalny znajduje się pod innym adresem, w innym budynku oraz przy innej ulicy, aniżeli nabyty przez skarżącą lokal mieszkalny;

2) prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegający na dowolnym, niepopartym żadnymi dowodami ustaleniu, że skarżąca z uwagi na sytuację w Ukrainie przeprowadziła się na stałe do Polski, co doprowadziło do uznania, że posiada więzi z Polską, podczas gdy z akt sprawy wynika, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji:

- przyjazdy skarżącej do Polski odbywały się również przed wybuchem wojny na podstawie ruchu bezwizowego,

- skarżąca nie przebywała w Polsce na stałe, jej przyjazdy miały jedynie charakter okazjonalny a pobyty w Polsce były krótkotrwałe;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez:

- dokonanie oceny legalności zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy z daty wydania zaskarżonego wyroku, a nie z daty wydania zaskarżonej decyzji, na co wskazują choćby użyte w uzasadnieniu wyroku zwroty: "obecnie (...) przeprowadziła się", "deklarowana chęć pozostania w Polsce",

- przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadziło do przedstawienia stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach, poprzez ustalenie, że skarżąca jako mieszkanka B. uciekła do Polski przed wojną, pomimo, że z akt sprawy nie wynika powyższa okoliczność,

- podczas gdy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy i stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji;

c) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez Sąd pierwszej instancji obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z prawem i zastosowania wobec niej właściwych środków w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego przejawem jest wadliwe (niepełne) uzasadnienie zaskarżonego wyroku, objawiające się eksponowaniem stanowiska skarżącej i wywodzenie z tego stanowiska błędnych i sprzecznych wewnętrznie wniosków przy pobieżnym przedstawianiu stanowiska Ministra.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi i oddalenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie art. 106 § 6 w związku z art. 193 p.p.s.a. organ wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. wydruku z Systemu PESEL i Systemu Pobyt na okoliczność, że skarżąca nie przeprowadziła się na stałe do Polski, nie złożyła odpowiedniego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy oraz na okoliczność braku jej więzi z Polską – co jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do stanu faktycznego.

W piśmie procesowym z 19 maja 2023 r. cudzoziemka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy.

2. W rozpoznawanej sprawie odmowa wydania zezwolenia na nabycie nieruchomości była wynikiem uznania, że cudzoziemka nie wykazała więzi z Polską. Warunek ten jest pojęciem niezdefiniowanym przez ustawodawcę, jednak ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców w art. 1a ust. 2 zawiera kryteria pomocnicze pozwalające ustalić zakres znaczeniowy tego nieostrego pojęcia. Katalog wskazany w tym przepisie nie wyczerpuje wszystkich okoliczności, które organ może uznać za potwierdzające więź z Polską, jednakże nie ulega wątpliwości, że te inne okoliczności powinny mieć podobny ciężar gatunkowy i świadczyć o poważnych, trwałych i realnych związkach o charakterze osobistym lub gospodarczym. Trwałość i perspektywiczność więzi powinna wynikać z okoliczności towarzyszących temu pobytowi. Organ słusznie zauważył w skardze kasacyjnej, że okolicznością potwierdzającą więzi cudzoziemca z Polską nie może być jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego.

3. Za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące wadliwego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że do wykazania przez cudzoziemca więzi z Polską w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.n.n.c. wystarcza fakt nabycia przez cudzoziemca nieruchomości w Polsce. Wbrew twierdzeniom organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na str. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku przedstawił zupełnie inne stanowisko.

Podzielić należy pogląd organu i Sądu pierwszej instancji, że posiadanie nieruchomości na terytorium Polski przez cudzoziemca ubiegającego się o wydanie zezwolenia nie może być uznawane automatycznie za spełnienie warunku wykazania przez wnioskodawcę więzi z Polską określonych w art. 1a ust. 2 u.n.n.c. W każdym przypadku wymagane jest bowiem przeprowadzenie oceny na ile fakt posiadania takiej nieruchomości potwierdza stan rzeczywistych i trwałych więzi z Polską. Niedopuszczalne jest przyjęcie automatyzmu w stosowaniu art. 1a ust. 2 u.n.n.c. opartego na założeniu, że przysługujące cudzoziemcowi prawo własności w wystarczający sposób potwierdza jego więź z Polską. Organ prowadzący postępowanie powinien zatem w każdym przypadku ocenić charakter wskazywanej więzi jako odpowiadającej lub niewystarczającej do uznania jej za spełnienie warunku określonego w art. 1a ust. 2 u.n.n.c. Podstawą tejże oceny powinno być między innymi ustalenie przez organ prowadzący postępowanie rodzaju posiadanej przez cudzoziemca nieruchomości na terytorium Polski, powodów jej nabycia, czasu posiadania i sposobu jej aktualnego wykorzystania, jak też istnienia ewentualnych związków o charakterze funkcjonalnym pomiędzy posiadanymi nieruchomościami a nieruchomością, która jest objęta wnioskiem o wydanie zezwolenia.

4. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego związku funkcjonalnego pomiędzy już zakupioną nieruchomością mieszkalną a nieruchomością niemieszkalną, której dotyczy wniosek o zezwolenie, należy stwierdzić, że zarówno Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak i organ w skardze kasacyjnej błędnie wskazali, że obie nieruchomości znajdują się pod innymi adresami. Lokal mieszkalny i komórka lokatorska znajdują się na ul. [...] w K. Na ul. [...] znajduje się natomiast garaż, który skarżąca nabyła korzystając z ustawowego zezwolenia z uzyskania zezwolenia.

5. Za zasadne należy natomiast uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 1 ust. 1, art. 1a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w związku z art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ust. 6 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.

Sąd pierwszej instancji oceniając spełnienie przez cudzoziemkę przesłanek uzasadniających udzielenie jej wnioskowanego zezwolenia uznał, że okolicznością potwierdzającą więzi skarżącej z Polską jest jej legalny pobyt na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny w okresie 18 miesięcy licząc od dnia 24 lutego 2022 r. Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 miesiąca pozbawia go uprawnienia, w którym mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy.

Organ w skardze kasacyjnej słusznie zauważył, że skarżąca w dniu wybuchu wojny w Ukrainie przebywała już w Polsce od dnia 5 lutego 2022 r. w ramach ruchu bezwizowego. W dniu 17 lutego 2022 r. nabyła lokal mieszkalny i udział w lokalu niemieszkalnym – garażu. W dniu 17 lutego 2022 r. ustanowiła również jako pełnomocnika swojego syna. Następnie w dniu 1 marca 2022 r. (w czasie trwającej wojny) powróciła do Ukrainy. Minister słusznie zauważył, że dopiero kolejny wjazd skarżącej do Polski mógł stanowić ewentualną podstawę do zastosowania do niej specustawy ukraińskiej. Dla prawidłowości zastosowania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy niezbędne jest stwierdzenie, że cudzoziemiec przebywa na terenie Polski na podstawie szczególnego tytułu pobytowego. Sam nawet fakt, że cudzoziemiec przekroczył granicę polsko-ukraińską po rozpoczęciu działań zbrojnych na terenie Ukrainy nie oznacza, że objęty jest on specustawą ukraińską. Przesłanką do nabycia praw i obowiązków wynikających z tej ustawy jest nie każdy przyjazd na teren Rzeczypospolitej Polskiej, ale ten, który pozostaje w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy. Dla ustalenia faktycznego celu przyjazdu cudzoziemca należałoby ustalić, czy obywatelowi temu nadano numer PESEL z adnotacją "UKR". Warunkiem nadania tego numeru PESEL jest bowiem m.in. złożenie przez obywatela Ukrainy oświadczenia o przybyciu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa (art. 4 ust. 4 pkt 19 specustawy ukraińskiej w zw. z art. 8 pkt 24a ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności). Zauważyć należy, że z aktu notarialnego Rep. A numer [...] wynika, że w dniu 17 lutego 2022 r. skarżąca nie posiadała numeru PESEL. W piśmie procesowym z 2 stycznia 2023 r., stanowiącym uzupełnienie braków formalnych skargi, skarżąca wskazała, że został jej nadany numer PESEL. Z oświadczenia strony nie wynika jednak, że jest to numer PESEL z adnotacją "UKR". Z załączonego do skargi kasacyjnej wydruku z systemu PESEL również nie wynika, aby skarżącej nadano numer PESEL z adnotacją "UKR". W świetle powyższego nie można uznać, że rozpoznawanej sprawie przyjazd cudzoziemki do Polski pozostaje w związku z działaniami wojennymi, o których mowa w art. 1 ust. 1 specustawy ukraińskiej. Nie można również uznać, że w chwili składania wniosku o zezwolenie na nabycie nieruchomości, skarżąca nie była w stanie skutecznie złożyć wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a zatem legitymować się jednym z tytułów pobytowych określonych w art. 1a ust. 2 u.n.n.c.

Minister słusznie zauważył, że z wydruku z systemu PESEL nie wynika, aby skarżąca przeprowadziła się na stałe do Polski. Cudzoziemka nie złożyła wniosku o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy lub stały. Z dokumentu podróży cudzoziemki wynika natomiast, że przyjeżdżała do Polski jedynie kilka razy w roku na krótki czas. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, że cudzoziemka wyjechała z Polski 1 marca 2022 r. Wniosek o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości w dniu 17 maja 2022 r. złożył jej pełnomocnik. Cudzoziemka nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałoby kiedy ponownie przyjechała do Polski. Podkreślić należy, że w postępowaniu administracyjnym skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu doręczono wezwania z 20 czerwca 2022 r. i z 3 sierpnia 2022 r. do nadesłania dokumentów potwierdzających więzi z Rzeczpospolitą Polską, w tym również dokumentów potwierdzających pobyt w Polsce. Skarżąca pomimo dwukrotnego wezwania nie wykazała, że przeprowadziła się na stałe do Polski.

Z wydruku z systemu pobyt załączonego do skargi kasacyjnej wynika, że w dniu 22 lutego 2023 r. zostało udzielone cudzoziemce zezwolenie na pobyt ze względów humanitarnych. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem kontrola sądowoadministracyjna odbywa się według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, a zdarzenia, które miały miejsce po tej dacie, nie mają wpływu na ocenę legalności decyzji.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że cudzoziemka nie wykazała okoliczności potwierdzających jej więzi z Polską. Nie spełniła zatem przesłanki określonej w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.n.n.c. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

6. Powyższe dawało podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.