Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) sędzia WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku D., J. i J. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2007 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], wydaną w trybie odwoławczym i dotyczącą sprawy odmowy wznowienia postępowania w sprawie uwłaszczenia Zakładów Przemysłu [...] działkami położonymi w Ł. przy ul. [...].

W uzasadnieniu swego stanowiska Minister podniósł, że Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku D., J. i J. W. o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego (zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r., nr [...] dotyczącą sprawy uwłaszczenia Zakładów Przemysłu [...]), decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. Natomiast po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawców od powyższej decyzji Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Z uzasadnienia decyzji wynika także, iż na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r. została złożona skarga przez Likwidatora Zakładów Produkcji [...] w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została oddalona prawomocnym wyrokiem o sygn. akt I SA/Wa 678/05 z dnia 3 kwietnia 2006 r.

W dniu 11 listopada 2006 r. D., J. i J. W. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1kpa, a następnie na art. 145 § 1 pkt 2 kpa oraz na art. 145 § 2 kpa, a Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], utrzymaną w mocy przez decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], odmówił wznowienia postępowania.

Następnie w dniu 22 sierpnia 2007 r. D., J. i J. W. wnieśli ponownie o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wskazaną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r., powołując się tym razem na art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W wyniku rozpatrzenia niniejszego wniosku Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r., wskazując, iż wniosek ten złożono z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r. złożyli D., J. i J. W.

Minister podniósł, że wnioskodawcy w powyższym wniosku wskazali jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r. art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz twierdzili, że w dniu 24 lipca 2007 r. weszli w posiadanie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2000 r. dotyczącego wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw Zakładów Przemysłu [...], a postanowienie to było nieznane organowi w momencie orzekania.

Nie podzielając stanowiska wnioskodawców, którzy podnieśli zarzut obarczenia postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r. wadą z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, Minister stwierdził, że wyżej wskazane postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2000 r. nie było nowym, istotnym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej a nieznanym organowi w momencie orzekania, bowiem wnioskodawcy jak wynika z pisma procesowego z dnia 15 czerwca 2007 r. adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy I SA/Wa 850/07, z pisma z dnia 17 lipca 2007 r. oraz z pisma z dnia 5 lipca 2007 r. wskazywali, że "podmiot uwłaszczony został wykreślony z rejestru przedsiębiorstw państwowych w kwietniu 2000 r. kończąc swój byt prawny".

Zdaniem Ministra w sprawie było niewątpliwe, iż wnioskodawcy o okoliczności wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw Zakładów Przemysłu [...] wiedzieli już w dniu 15 czerwca 2007 r., a także w dniu 5 lipca 2007 r., a więc złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r. dopiero w dniu 22 sierpnia 2007 r. oznacza, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ podniósł, że sprawa niniejsza dotyczy kwestii proceduralnej, a więc formułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuty dotyczące nierozpatrzenia zagadnień merytorycznych odnoszących się do uwłaszczenia lub do innych decyzji mających z tym bezpośredni związek, są nieprawidłowe, skoro nie wznowiono postępowania.

Powyższe rozstrzygnięcie stało się z kolei przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli D., J. i J. W., przy czym skarga J. W. i J. W. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2008 r. o sygn. akt I SA/Wa 1740/07.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucili organowi, naruszenie art. 138 § 1 kpa poprzez jego zastosowanie do decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, w przypadku gdy istnieje w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazujący na obowiązek wznowienia postępowania zakończonego jej wydaniem oraz naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa w związku z art. 75 § 1kpa, art. 77 § 1 i § 4 kpa, art. 76 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa w związku z art. 7 kpa, art. 8 kpa i art.11 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokumentów urzędowych sporządzonych w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwa w zakresie ich działania.

Ponadto powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. akt [...] wskazali, że w sprawie uwłaszczenia Zakładów Przemysłu [...] nigdy nie powstał stosunek administracyjnoprawny, gdyż nie nastąpiła konkretyzacja normy prawa administracyjnego, dokonana w formie aktu administracyjnego, wydanego przez organ administracyjny w ramach jego kompetencji. Zdaniem skarżących przesądza to o nieistnieniu w obrocie prawnym praw nabytych przez podmiot uwłaszczony, co w konsekwencji wyklucza wydanie decyzji na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Nadto dodali, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. została wydana w wyniku przestępstwa, co oznacza, że wadą tą jest dotknięta również decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r., a to uzasadnia wznowienie postępowania zakończonego jej wydaniem.

W ocenie skarżących termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy biegnie od chwili w której zdali sobie z tego sprawę, tj. od daty złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec tego termin ten nie został przekroczony.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarga zawiera akcenty polemiczne i różne subiektywne oceny nie mające bezpośredniego związku z zaskarżoną decyzją. Podtrzymał również stanowisko, że z uwagi na brak podstaw do wznowienia postępowania, nie było możliwe rozpoznanie sprawy w aspekcie merytorycznym. Ponadto dodał, że żaden sąd powszechny nie rozstrzygał sprawy odnoszącej się do wznowienia postępowania administracyjnego, a także Minister Budownictwa (jego poprzednik prawny) nie wydał żadnej decyzji odbierającej skarżącym jakiekolwiek mienie, ani decyzji o charakterze egzekucyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r., nr [...] nie naruszają przepisów prawa w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Na wstępie zauważyć należy, że skarga dotyczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], którą uchylono w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] i przekazano sprawę organowi wojewódzkiemu do ponownego rozpatrzenia. Dlatego też rozważania Sądu w sprawie niniejszej winny w pierwszym rzędzie dotyczyć kwestii związanych z badaniem legalności zaskarżonej decyzji. Dopiero wówczas, gdyby zaistniały przesłanki do uwzględnienia skargi, możliwe byłoby ewentualne zastosowanie art. 135 powołanej ustawy i podjęcie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wcześniejszych decyzji, o ile takie naruszenie zostałoby stwierdzone, a czego oczekują skarżący podnosząc zarzuty dotyczące decyzji uwłaszczeniowej.

Odmowa wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r. - w świetle obszernego materiału dokumentacyjnego sprawy i motywów podanych przez Ministra Budownictwa w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2007 r. miała uzasadnione podstawy.

W dniu 22 sierpnia 2007 r. D., J. i J. W. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Wskazali, że w dniu 24 lipca 2007 r. weszli oni w posiadanie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. XXI Wydział Gospodarczy Rejestrowy z dnia [...] kwietnia 2000 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych Zakładów Przemysłu [...]. W związku z powyższym twierdzili, iż wyżej wskazane postanowienie stanowi nowy dowód istotny dla sprawy istniejący w dniu wydania decyzji przez Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2000 r. a nie znany organowi, który wydał decyzję.

W pierwszej fazie rozpatrywania wniosku o wznowienie postępowania organ administracji bada, oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, także kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu. Negatywny wynik ustaleń dokonanych w wyżej wskazanym zakresie obliguje właściwy organ do wydania, na podstawie art. 149 § 3 Kpa, decyzji odmawiających wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Stosownie zaś do art. 148 § 1 Kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Utrwalone orzecznictwo sądowe w tym zakresie wskazuje, że organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/05).

Po analizie wniosku o wznowienie postępowania oraz uwzględniając zawarte w art. 148 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 uregulowania, organ stwierdził, że art. 145 § 1 pkt 5 Kpa nie może stanowić skutecznej podstawy do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r., ze względu na to, że wskazane we wniosku okoliczności nie stanowią nowego dowodu istotnego dla niniejszej sprawy. Z dokumentacji sprawy, zwłaszcza z pisma procesowego skarżących z dnia 15 czerwca 2007 r. adresowanego do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie do sprawy o sygn. akt I SA/Wa 850/07, z pisma z dnia 17 lipca 2007 r. oraz z pisma z dnia 5 lipca 2007 r. wynika niezbicie, że skarżący już w dacie sporządzania tych pism mieli świadomość o okoliczności wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw Zakładów Przemysłu [...]. W treści tych pism zawarta jest informacja, że "podmiot uwłaszczony został wykreślony z rejestru przedsiębiorstw państwowych w kwietniu 2000 r. kończąc swój byt prawny".

W tej sytuacji stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r. dopiero pismem z dnia 22 sierpnia 2007 r. oznacza, iż wniosek został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa, co w konsekwencji skutkowało odmową wznowienia postępowania. Ponadto organy prawidłowo zauważyły, że przepis ten wskazuje na okoliczność stanowiącą podstawę do wznowienia i nie uzależnia tej okoliczności od jej potwierdzenia przez wnioskodawcę stosownym dokumentem.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2007 r., jak i utrzymana przez niego w mocy własna decyzja z dnia [...] września 2007 r. nie naruszają prawa.

Wobec uznania zarzutów skargi za nieuzasadnione należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.