Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor sądowy WSA Adam Osik (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi D. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2025 r. nr SKO Gd/2812/25 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.

Postanowieniem z 3 grudnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia przez D. Ś. odwołania od decyzji Starosty Gdańskiego z 25 marca 2022 r. w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że okolicznością wskazaną jako przyczyna niezłożenia w terminie odwołania było niedoręczenie przez organ pierwszej instancji stronie decyzji z 25 marca 2022 r. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe tylko wtedy, gdy organ z przekonaniem ustali, że doszło do skutecznego doręczenia (w tym w trybie doręczenia zastępczego), czyli wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego, a mimo to strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania.

Organ odwoławczy ustalił, że wnioskiem z dnia 28 maja 2018 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G. wystąpił do Starosty Gdańskiego o skierowanie D. Ś. zamieszkałego przy ul. [...] W. na badanie lekarskie w związku z istniejącymi uzasadnionymi zastrzeżeniami co do jego stanu zdrowia.

W dniu 2 lipca 2018 r. Starosta Gdański wszczął postępowanie w sprawie skierowania D. Ś. na badanie lekarskie. Zawiadomienie doręczono na adres ul. [...] w W. i zostało odebrane przez D. Ś. w dniu 12 lipca 2018 r.

Decyzją z dnia 31 lipca 2018 r. Starosta Gdański orzekł o skierowaniu D. Ś. na badanie lekarskie w związku z istniejącymi uzasadnionymi zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Decyzję doręczono D. Ś. w dniu 10 sierpnia 2018 r. pod adresem ul. [...], W. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł D. Ś., wskazując w nim adres ul. [...], W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 22 listopada 2018 r. uchyliło skarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji w całości. Decyzję doręczono D. Ś. w dniu 11 grudnia 2018 r. pod adresem ul. [...], W.

Wnioskiem z dnia 18 grudnia 2018 r. D. Ś. wystąpił do Starosty Gdańskiego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, wskazując we wniosku jako adres zamieszkania - adres ul. [...] W.

Następnie wnioskiem z dnia 30 września 2019 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G. wystąpił do Starosty Gdańskiego o skierowanie D. Ś. zam. ul. [...] W. na badanie lekarskie w związku z istniejącymi uzasadnionymi zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia.

W dniu 22 listopada 2019 r. Starosta Gdański wszczął postępowanie w sprawie skierowania D. Ś. na badanie lekarskie. Przesyłka zawierająca zawiadomienie została skierowana na adres ul. [...], W., była dwukrotnie awizowana w dniach 26. listopada 2019 r. i 4 grudnia 2019 r. i wobec jej niepodjęcia zwrócona do nadawcy. Ponowna przesyłka zawierająca zawiadomienie została skierowana na adres ul. [...] W., była dwukrotnie awizowana w dniach 20 grudnia 2019 r. i 30 grudnia 2019 r. i wobec jej niepodjęcia zwrócona do nadawcy.

Pismem z dnia 17 stycznia 2020 r. Starosta Gdański zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w P. z prośbą o ustalenie, czy D. Ś. przebywa pod adresem ul. [...] W.

Z odpowiedzi Komendy Powiatowej Policji w P. udzielonej pismem z dnia 27 stycznia 2020 r. wynika, iż D. Ś. nie mieszka pod wskazanym adresem od około 2 lat i nie zdołano ustalić aktualnego miejsca przebywania D. Ś.

Pismem z dnia 25 maja 2020 r. Starosta Gdański zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z prośbą o wskazanie aktualnego adresu D. Ś.

Z odpowiedzi Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. udzielonej pismem z dnia 8 czerwca 2020 r. wynika, iż w bazie danych - Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników - odnotowano adres zamieszkania / rejestracyjny – D. Ś. ul. [...] W.

Decyzją z dnia 20 sierpnia 2021 r. Starosta Gdański orzekł o skierowaniu D. Ś. na badanie lekarskie w związku z istniejącymi uzasadnionymi zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Przesyłka zawierająca decyzję została skierowana na adres ul. [...] W., była dwukrotnie awizowana w dniach 24 sierpnia 2021 r. i 31 sierpnia 2021 r. i wobec jej niepodjęcia zwrócona do nadawcy. Na egzemplarzu decyzji znajdującej się w aktach sprawy widnieje podpis D. Ś. z adnotacją "odebrałem 29.05.2025 r.".

W dniu 24 stycznia 2022 r. Starosta Gdański wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania D. Ś. prawa jazdy. Przesyłka zawierająca zawiadomienie skierowana na adres ul. [...] W., była dwukrotnie awizowana w dniach 2 lutego 2022 r. i 10 lutego 2022 r. i wobec jej niepodjęcia zwrócona do nadawcy.

Decyzją z dnia 25 marca 2022 r. Starosta Gdański orzekł o zatrzymaniu D. Ś. prawa jazdy kat. B nr [...] nr druku [...] wydanego dnia 25 maja 2012 r. przez Starostę Gdańskiego do czasu przedłożenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja została skierowana na adres ul. [...] W. Była dwukrotnie awizowana w dniach 1 kwietnia 2022 r. i 11 kwietnia 2022 r. i wobec jej niepodjęcia zwrócona do nadawcy. Na egzemplarzu decyzji znajdującej się w aktach sprawy widnieje podpis D. Ś. z adnotacją "odebrałem 29.05.2025 r."

W aktach sprawy znajduje się sporządzone przez D. Ś. w dniu 29.05.2025 r. "Oświadczenie o miejscu zamieszkania", w którym oświadczył on, iż "zamieszkuje pod adresem ul. [...] W.".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji z dnia 25 marca 2022 r. wezwało Starostę Gdańskiego do wyjaśnienia: jakie dane w ww. okresie odnośnie adresu zamieszkania D. Ś. widniały w Centralnej Ewidencji Kierowców, czy organowi był znany jakikolwiek inny adres zamieszkania D. Ś. w ww. okresie i czy wynikał on z urzędowych ewidencji.

Z udzielonej przez Starostę Gdańskiego pismem z dnia 20 listopada 2025 r. odpowiedzi wynika, że adres ul. [...] W. jest jedynym znanym organowi od 2012 roku adresem D. Ś., od tego czasu widniej on w Centralnej Ewidencji Kierowców, a korespondencja kierowana pod ten adres była skutecznie odbierana osobiście przez stronę postępowania. Ponadto taki adres podał w dniu 29 maja 2025 r. podczas wizyty w Starostwie D. Ś., składając oświadczenie w obecności pracownika organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku pismem z dnia 24 listopada 2025 r. wystąpiło do Referatu Spraw Obywatelskich Urzędu Gminy P. z prośbą o udzielenie informacji: pod jakim adresem D. Ś. był zameldowany od dnia 22 listopada 2019 r. do dnia 16 kwietnia 2022 r., jakie dane w ww. okresie widniały w rejestrze PESEL oraz w rejestrze mieszkańców odnośnie adresu zameldowania/pobytu D. Ś.

W odpowiedzi przesłano wydruk z rejestru PESEL, z którego wynika, iż D. Ś. jest zameldowany pod adresem ul. [...] W. od 23 grudnia 1986 r. do chwili obecnej, a w rejestrze nie widnieją żadne inne dane dotyczące adresu jego zamieszkania.

Organ odwoławczy wskazał, że adres D. Ś. - ul. [...] W. został wskazany przez niego chociażby w odwołaniu z dnia 23 sierpnia 2018 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, wniosku do Starosty Gdańskiego z dnia 18 grudnia 2018 r. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, jak też w okresie toczącego się postępowania zakończonego decyzją z dnia 25 marca 2022 r. Ponadto adres taki wynikał i aktualnie wynika z rejestru PESEL, Centralnej Ewidencji Kierowców, Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników.

W tym czasie D. Ś. nie zgłosił do żadnej z ww. ewidencji innego adresu jako adresu zamieszkania, czy adresu do doręczeń. Adres widniał także ( a zatem był przez D. Ś. podawany) na innych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy jak np. karta leczenia szpitalnego z dnia 25.08.2018 r., wniosek o ukaranie D. Ś. sporządzony dnia 20.11.2018 r. przez funkcjonariusza policji, notatka urzędowa sporządzona dnia 24.09.2019 r. przez funkcjonariusza policji. Kierowanie zatem korespondencji przez organ administracji publicznej, w tym zawiadomienia o wszczęciu postępowania, czy też kończącej to postępowanie decyzji na adres ul. [...] W. było jak najbardziej uprawnione. Nie może zmienić tego dołączone do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oświadczenie Pani K. K. złożone dnia 30.05.2025 r., iż zamieszkuje wraz z D. Ś. od 2015 roku adresem ul. [...] G. i tam jest odbierana wszelka korespondencja.

Przyjmując, że w okolicznościach niniejszej sprawy decyzja została prawidłowo doręczona D. Ś. na adres pod którym zamieszkiwał i zamieszkuje - tj. ul. [...] w W. (co też, potwierdził on w oświadczeniu złożonym organowi dnia 29 września 2025 r.), jak również to, że we wniosku nie przestawił on żadnych okoliczności uprawdopodobniających brak swojej winy w uchybieniu terminowi, poza zakwestionowaniem prawidłowego doręczenia decyzji, to brak jest podstaw do przywrócenia uchybionego przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Gdańskiego z dnia 25 marca 2022 r. nr KO.5430.2.26.2022.MU.

Nieodbieranie urzędowej korespondencji pod jedynym figurującym w urzędowych ewidencjach adresem, dowodzi że zachowanie D. Ś. nosi znamiona winy polegającej na niedbalstwie i nie może skutkować przywróceniem terminu. Skoro organ dysponował wyłącznie tym adresem, bowiem strona postępowania nie zgłosiła w jakiejkolwiek instytucji innego adresu jako adresu zamieszkania lub adresu do doręczeń, to tym samym całkowicie niezrozumiały jest zarzut, że uchybiono przepisom o doręczeniach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. W tej sytuacji stwierdzić należy, że strona postępowania nie podjęła właściwych działań zmierzających do odbioru urzędowej korespondencji. Ryzyko takiego działania obciąża D. Ś. i w żadnym razie nie może dowodzić staranności, a w konsekwencji świadczyć o braku jego winy. Strona nie wykazała również, aby uchybienie terminowi do wniesienia odwołania spowodowane zostało przeciwnościami niemożliwymi do przezwyciężenia.

Kolegium wyjaśniło, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na wnioskodawcy. Zatem to osoba zainteresowana przywróceniem terminu winna uwiarygodnić zaistnienie niezależnej od niej przeszkody do dochowaniu terminu. Nadto z uwagi na wyjątkowy charakter omawianej instytucji procesowej do przywrócenia terminu winno dochodzić jedynie w takiej sytuacji, gdy strona w sposób przekonujący, stosowną argumentacją uprawdopodobni brak swej winy.

Zdaniem Kolegium w rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane przez wnioskodawcę uprawdopodobnienie braku zawinienia w uchybieniu terminu. Przedstawione we wniosku okoliczności nie mogły dowodzić braku jego winy lecz przeciwnie, świadczyły o braku należytej staranności w prowadzeniu swych spraw. Ponadto w ocenie Kolegium samo niepoparte rzetelnymi dowodami oświadczenie o braku wiedzy o toczącym się postępowaniu, nie może prowadzić do obalenia skutków doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a.

Na ostateczne postanowienie skargę do sądu administracyjnego złożył D. Ś., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: art. 6, art. 7 i art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżącego, który nie uprawdopodobnił, że nie wiedział o oczekującej przesyłce w placówce pocztowej, mimo uzyskanej informacji z dnia 8 czerwca 2020 r. od Komendy powiatowej Policji w P. i oświadczenia pisemnego K. K.; art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, co skutkowało błędnym uznaniem, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji; art. 9, art. 10, art. 41 § 1 i 2, art. 42 § 1 w zw. z art. 44 § 1-4, art. 129 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaaprobowanie doręczania korespondencji na adres nie będący miejscem zamieszkania, ani pracy skarżącego, co doprowadziło do bezzasadnego uznania korespondencji za doręczoną w sposób prawidłowy i wydania zaskarżonego postanowienia a także pozbawienia skarżącego ochrony praw i interesów oraz naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym.

Wskazano, że skarżący od 2015 r. nie zamieszkuje pod ww. adresem, jest tam jedynie zameldowany. Starosta Gdański korespondencję kierował na niewłaściwy adres, począwszy od zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a skończywszy na wydanej decyzji. Nie zaktualizował się zatem obowiązek, o którym mowa w art. 41 § 1 k.p.a., bowiem skarżący nie miał świadomości zainicjowania postępowania administracyjnego. Począwszy od 2015 r. adresem zamieszkania skarżącego jest ul. [...] w G. i tam jest odbierana wszelka korespondencja. Potwierdzeniem tego jest załączone oświadczenie K. K. oraz rachunki. Starosta Gdański, pomimo informacji uzyskanej z Komendy Powiatowej Policji w P. z 8 czerwca 2020 r. odnośnie niezamieszkiwania skarżącego przy ul. [...] w W. nadal wysyłał tam korespondencję. Nie wysłano również pisma do miejsca pracy skarżącego, czym naruszono art. 42 § 1 i art. 44 k.p.a. Skoro skarżący nie mieszkał pod adresem przy ul. [...] w W., to nie mógł wiedzieć o przesyłce pocztowej oczekującej na odbiór w danej placówce. Zatem do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącego. Skarżący o wydanych decyzjach powziął wiedzę osobiście w urzędzie w dniu 29 maja 2025 r., co uzasadnia podjęcie działań właśnie od tego terminu. Nie wiedząc o skierowaniu na badania lekarskie nie udał się na nie, co stanowiło podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiot skargi do tutejszego sądu stanowiło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 3 grudnia 2025 r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a zatem zaistniała przesłanka umożliwiająca skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe zasady procedury administracyjnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sąd oceniając w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonego postanowienia doszedł do przekonania, że odpowiada ono prawu.

Przystępując do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że w myśl art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z kolei zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Z kolei w myśl art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jakim jest odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, winno być zawsze poprzedzone bezspornymi ustaleniami, organu co do prawidłowości doręczenia stronie decyzji organu I instancji.

Na gruncie przedmiotowej sprawy organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez stronę skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji przyjmując, że decyzja ta została skutecznie i prawidłowo doręczona stronie 15 kwietnia 2022 r. A zatem termin do wniesienia odwołania, w świetle cytowanych wcześniej przepisów, upływał 29 kwietnia 2022 r., a odwołanie złożone zostało osobiście w siedzibie organu przez skarżącego 4 czerwca 2025 r., co skutkowało uznaniem przez organ, że odwołanie to wniesione zostało z uchybieniem terminu.

Przed dokonaniem oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu sąd uznał za niezbędne dokonanie analizy twierdzenia organu o prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. W sytuacji bowiem ustalenia nieprawidłowości w tym zakresie termin do wniesienia odwołania nie rozpoczyna biegu, w konsekwencji czego terminowi temu nie można uchybić.

W ocenie sądu dowód, tj. potwierdzenie odbioru decyzji z 25 marca 2022 r., na którym organ odwoławczy oparł zaskarżone rozstrzygnięcie, umożliwia stwierdzenie wystąpienia skutków określonych w art. 134 k.p.a., a zatem zaktualizowała się w przedmiotowym postępowaniu konieczność rozpatrzenia przez organ złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, opartego na twierdzeniu, że decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona na adres zamieszkania skarżącego przy ul. [...] w G., a organ ten kierował korespondencję na niewłaściwy adres, tj. ul. [...] w W.

Oceniając zatem w pierwszej kolejności prawidłowość dokonanego przez organ pierwszej instancji doręczenia decyzji organu pierwszej instancji z dnia 25 marca 2022 r. należy wskazać, że na gruncie postępowania administracyjnego prawodawca przyjął ogólną zasadę oficjalności doręczeń. Przyjęta w k.p.a. zasada oficjalności doręczeń jest wyrażana przez obowiązek organu dokonywania doręczeń z urzędu w formie przewidzianej w ustawie oraz czuwania nad prawidłowością czynności składających się na skuteczne doręczenie.

Zgodnie z art. 39 § 1 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania rozstrzygnięcia przez organ I instancji, organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu. Stosownie do art. 39 § 2 k.p.a. w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem:

1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo

2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma:

1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640), albo

2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 p 3 k.p.a.).

Przesyłką rejestrowaną jest przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru (art. 3 pkt 23 Prawa pocztowego).

Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Stosownie do art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Zgodnie zaś z art. 43 k.p.a. - w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W myśl art. 46 § 1 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Powyższy przepis wprowadza zasadę doręczania pism za potwierdzeniem ich odbioru. Potwierdzenie doręczenia pisma powinno być dokonane na odpowiednim dokumencie urzędowym. Właściwym dowodem, z którym wiąże się domniemanie doręczenia przesyłki przez pocztę jest zwrotne potwierdzenie odbioru (tzw. zwrotka). Zauważyć należy, iż formularz potwierdzenia odbioru przesyłek nadanych w postępowaniu administracyjnym, w odróżnieniu od druku obowiązującego na zasadach ogólnych, winien zawierać na rewersie szczegółowe informacje dotyczące doręczenia, korespondujące z wymogami prawidłowego doręczenia określonymi w przepisach k.p.a., m.in. określenie kategorii podmiotu, któremu przesyłka została doręczona/wydana, miejsca jej wydania, daty i podpisu doręczającego/wydającego itd.

Znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru przesyłki adresowanej do skarżącego, zawierające decyzję Starosty Gdańskiego z 25 marca 2022 r. jest potwierdzeniem stosowanym w postępowaniu administracyjnym i zawiera wszystkie niezbędne informacje, o których mowa w art. 44 k.p.a., zgodnie z którym, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zgodnie z § 2 ww. artykułu, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Zgodnie z § 3 ww. artykułu, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Stosownie do treści § 4 ww. artykułu, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Właściwe i prawidłowo wypełnione druki potwierdzenia odbioru Poczty Polskiej mają przymiot dokumentów urzędowych. Potwierdzają one, że operator pocztowy należycie wykonał usługę doręczenia przesyłki pocztowej doręczanej w trybach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Analiza potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych dowodzi, że zawiera ono stempel z datą nadania przesyłki, oznaczenie co do rodzaju doręczanego pisma, jego numeru i daty lub sygnatury sprawy. Pozwala zatem stwierdzić, że zwrotne potwierdzenie odbioru dotyczy doręczenia decyzji z 25 marca 2022 r. Nadto, zwrotne potwierdzenie odbioru wskazuje, kiedy i gdzie zostało pozostawione zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym i możliwości jego odbioru, a także powtórne zawiadomienie, wreszcie przyczynę zwrotu przesyłki do nadawcy wobec nieodebrania awizowanej przesyłki. W orzecznictwie wskazuje się też, że jedynie wówczas, gdy kompletu wymaganych prawem informacji nie przewidziano na druku potwierdzenia odbioru, ani też nie zapisano ich na kopercie, mamy do czynienia z wadliwym doręczeniem zastępczym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1198/13; LEX nr 1407994). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, a zatem skutek doręczenia przewidziany w przepisie art. 44 k.p.a. nastąpił, jak to prawidłowo ocenił organ odwoławczy. Jednoznaczne, nie budzące wątpliwości i w pełni prawidłowe doręczenie przesyłki, w sposób odpowiadający wymogom przepisów k.p.a., tak jak w okolicznościach przedmiotowej sprawy, może wywołać skutki, o których mowa w art. 134 k.p.a., jeżeli czynność wniesienia odwołania została dokonana po terminie do dokonania tej czynności.

Analizując przebieg czynności przeprowadzonych w ramach przedmiotowego postępowania administracyjnego oraz okoliczności i adres, na który kierowana była korespondencja w sprawie przez Starostę Gdańskiego, Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 28 maja 2018 r. organ Policji wystąpił do organu pierwszej instancji o skierowanie skarżącego na badania lekarskie w związku z istniejącymi uzasadnionymi zastrzeżeniami co do jego stanu zdrowia. Wskazano adres zamieszkania skarżącego przy ul. [...] w W. Zawiadomienie z 2 lipca 2018 r. o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie zostało doręczone skarżącemu pod ww. adresem zamieszkania. Decyzja Starosty Gdańskiego z 31 lipca 2018 r. została również doręczona skarżącemu osobiście pod ww. adresem w dniu 10 sierpnia 2018 r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazywał jako swój adres zamieszkania ul. [...] w W. Wydana na skutek rozpatrzenia odwołania decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 22 listopada 2018 r. została również pod ww. adresem zamieszkania doręczona skarżącemu w dniu 11 grudnia 2018 r. Wnioskiem z 18 grudnia 2018 r. skarżący wskazując ul. [...] w W. jako swój adres zamieszkania zwrócił się do Starosty Gdańskiego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W kolejnym wniosku organu Policji z 30 września 2019 r. o skierowanie skarżącego na badania lekarskie wskazano ten sam ww. adres zamieszkania skarżącego. Organ pierwszej instancji, przed skierowaniem do skarżącego decyzji na ww. adres uzyskał informację od Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., że w bazie danych tego Urzędu odnotowano adres zamieszkania / rejestracyjny: ul. [...] w W. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku ustaliło, że od 2012 r. adres przy ul. [...] w W. widnieje w Centralnej Ewidencji Kierowców jako adres zamieszkania skarżącego, zaś jego adresem zameldowania na pobyt stały jest ten sam adres, zaś data zameldowania jest 23 grudnia 1986 r. W rejestrze PESEL nie widnieją inne dane dotyczące jego adresu zamieszkania.

Starosta Gdański decyzją z 25 marca 2022 r. zatrzymał skarżącemu prawo jazdy. Decyzję wysłano na adres przy ul. [...] w W. Jak wskazano wyżej przesyłka była dwukrotnie awizowana i nie została odebrana.

Pełnomocnik skarżącego dopiero w odwołaniu od ww. decyzji wskazał, że skarżący zamieszkuje przy ul. [...] w G., a nie przy ul. [...] w W., gdzie pozostaje jedynie zameldowany.

Oceniając powyższe okoliczności sprawy Sąd uznał, że skierowanie korespondencji do skarżącego, w sposób w jaki to uczynił organ I instancji, odpowiada prawu. Nie można uznać, że nastąpiło wadliwe zaadresowanie przesyłki. Nie ma podstaw do podważenia doręczenia decyzji z 25 marca 2022 r. w trybie art. 44 k.p.a., tj. w trybie doręczenia zastępczego (fikcji doręczenia).

Oceniając datę, w której nastąpił skutek doręczenia ww. decyzji w kontekście treści przepisów art. 44 k.p.a., Sąd wskazuje, że pierwsza próba doręczenia decyzji pełnomocnikowi wnioskodawców miała miejsce 1 kwietnia 2022 r. (co wynika z adnotacji na kopercie i druku "Potwierdzenia odbioru"). Od tego dnia należy liczyć termin, określony w art. 44 § 1 k.p.a., w jakim przesyłka powinna oczekiwać na odbiór przez adresata w placówce pocztowej. Skoro przesyłka nie została odebrana, to zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił z dniem 15 kwietnia 2022 r. Od tej daty rozpoczął swój bieg czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. ww. środek zaskarżenia mógł zostać wniesiony do 29 kwietnia 2022 r. Odwołanie od decyzji Starosty Gdańskiego z 25 marca 2022 r., zostało nadane w placówce pocztowej 4 czerwca 2025 r., czyli po upływie ustawowego terminu.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że ustawodawca postanowił o miejscu dokonywania doręczeń osobom fizycznym, wskazując w przepisie art. 42 § 1 k.p.a., że: "Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych.". Z tej regulacji jasno wynika, że w sytuacji, gdy doręczenie następuje na rzecz osoby fizycznej (tak jak w sprawie), to pierwszym miejscem doręczeń jest mieszkanie takiej osoby, a dopiero drugim - miejsce pracy, i trzecim – i to tylko w sytuacji, gdy osoba fizyczna wskazała adres do korespondencji w bazie adresów elektronicznych – adres z bazy adresów elektronicznych.

W sprawie, w której skarżącemu doręczono decyzję organu pierwszej instancji (w trybie fikcji doręczenia - art. 44 § 4 k.p.a.), organ wydający wobec skarżącego decyzję zobowiązany był w pierwszej kolejności, na podstawie powołanego przepisu art. 42 § 1 k.p.a., ustalić miejsce zamieszkania skarżącego. Z danych dostępnych organowi I instancji, opisanych wyżej, niewątpliwie wynikało, że skarżący posiada adres zamieszkania przy ul. [...] w W. i na ten adres została wysłana decyzja z 25 marca 2022 r. Brak było zatem podstaw do poszukiwania adresu miejsca pracy skarżącego. Jednocześnie organ pierwszej instancji, a także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku prawidłowo przyjęły, iż doszło do doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji w trybie fikcji doręczenia nie naruszając art. 44 § 1-4 k.p.a.

Sąd miał na względzie, że z cytowanego wyżej art. 42 § 1 k.p.a. wynika, iż pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się stronom w miejscu zamieszkania bądź w miejscu pracy, nie zaś w miejscu zameldowania. Jednakże – instytucja zameldowania polega na wskazaniu we właściwym organie miejsca, w którym jednostka przebywa – zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2025 r., poz. 274) – z zamiarem stałego pobytu. Zameldowanie się w miejscu stałego pobytu należy do obowiązków obywatela polskiego, o czym wprost stanowi art. 24 ust. 1 tej ustawy. Należy zatem zakładać, że miejsce zamieszkania pokrywa się z miejscem zameldowania, chyba że – jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym – organ poweźmie wątpliwości czy wskazana spójność zachodzi (por. wyrok NSA z 21 listopada 2018 r., II OSK 274/18, LEX nr 2616930). Uzasadnione jest domniemanie faktyczne, że "adres zameldowania" widniejący w bazie PESEL, zwłaszcza na pobyt stały, jest jednocześnie "adresem zamieszkania" osoby fizycznej (por. wyrok NSA z 12 września 2024 r., III FSK 1390/22 – dostępny w CBOSA).

W tej sprawie tego rodzaju wątpliwości nie występowały. Skarżący odbierał wcześniej korespondencję pod adresem, na który doręczono mu pisma w przedmiotowej sprawie. Z kolei organ nie dysponował żadnymi informacjami, w szczególności dowodami na okoliczność tego, by adres zameldowania skarżącego różnił się od jego adresu zamieszkania. Skarżący nie powołał się na żadne, wiarygodne materiały w tym zakresie. Twierdzenie o opuszczeniu miejsca zameldowania od 2015 r. jest gołosłowne, zwłaszcza że nie towarzyszyło temu dopełnienie obowiązku meldunkowego, a jeszcze w 2018 r. kilkukrotnie podawał ten adres jako swój adres zamieszkania i pod tym adresem odbierał korespondencję urzędową.

Dowodu obalającego wspomnianą zasadę jedności miejsca zameldowania i miejsca zamieszkania nie stanowi w szczególności informacja uzyskana w dniu 27 stycznia 2020 r. od Komendy Powiatowej Policji w P. Z pisma tego, poza wskazaniem, że skarżący nie mieszka przy ul. [...] w W. nie wynikało jednak jaki jest aktualny jego adres przebywania. Wobec ustaleń faktycznych organu o adresie zamieszkania (zameldowania) skarżącego widniejącym w urzędowych rejestrach i ewidencjach, organ zasadnie przyjął, że jest to jedyny adres znany organowi pierwszej instancji. Wskazują na to również wyjaśnienia uzyskane przez Kolegium od organu pierwszej instancji zawarte w piśmie z dnia 20 listopada 2025 r., w którym organ pierwszej instancji podkreślił, że adres ten wynikał bezpośrednio z wniosków i oświadczeń składanych przez skarżącego oraz że pod tym adresem była skutecznie doręczana korespondencja skarżącemu.

Przede wszystkim jednak należy wskazać, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Kolegium pozyskało informację z rejestru PESEL, z którego wynikało, że skarżący posiadał (i nadal posiada) adres zameldowania na pobyt stały pod adresem przy ul. [...] w W. i nie posiada innego adresu zameldowania np. na pobyt czasowy.

Podkreślenia w związku z tym wymaga, że – stosownie do art. 7 ust. 1 u.e.l. – w rejestrze PESEL gromadzone są dane obywateli polskich zamieszkujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 1), a dotyczy to osób, które wykonały obowiązek meldunkowy na terenie danej gminy (art. 7 ust. 3 u.e.l.).

Zgodnie z art. 8 u.e.l. w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców gromadzone są (m.in.) takie dane jak adres i data zameldowania na pobyt stały (pkt 14), data wymeldowania z miejsca pobytu stałego (pkt 17), adres i data zameldowania na pobyt czasowy oraz data upływu deklarowanego terminu pobytu (pkt 18); data wymeldowania z miejsca pobytu czasowego (pkt 19).

Stosownie do regulacji ustawy o ewidencji ludności, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie (art. 24 ust. 1), a obowiązek ten polega na: 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego; 3) zgłoszeniu wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej oraz powrotu z wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem art. 36 (art. 24 ust. 2). Z kolei "pobytem stałym" jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1). Zgodnie z art. 27 u.e.l. obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca (ust. 1), a równocześnie można mieć jedno miejsce pobytu stałego i jedno miejsce pobytu czasowego (ust. 2). Stosownie zaś do art. 36 u.e.l. obywatel polski, który wyjeżdża z kraju z zamiarem stałego pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany zgłosić swój wyjazd, a zgłoszenie wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje wymeldowaniem z miejsca pobytu stałego i czasowego (ust. 1), natomiast obywatel polski, który wyjeżdża poza granice Rzeczypospolitej Polskiej, bez zamiaru stałego pobytu, na okres dłuższy niż 6 miesięcy, jest obowiązany zgłosić swój wyjazd oraz powrót (ust. 2).

Wobec powyższego należało przyjąć, że skoro skarżący posiada miejsce zameldowania na pobyt stały (nie pobyt czasowy) pod adresem: [...] w W. od 1986 r. – a jednocześnie nie zgłaszał stosownie do przywołanych powyżej przepisów wymeldowania z tego miejsca czy też wyjazdu poza granice RP (z zamiarem stałego tam pobytu) - to przyjąć należało, że pod wskazanym adresem znajduje się jego miejsce zamieszkania. Definicja "pobytu stałego" na gruncie art. 25 ust. 1 u.e.l. odnosi się do dwóch elementów: faktu zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości pod wskazanym adresem (corpus) oraz do zamiaru stałego przez nią tam przebywania (animus) - ten ostatni warunek nie zachodzi w przypadku "pobytu czasowego" (art. 25 ust. 2 u.e.l.). Skoro zatem skarżący posiadał miejsce pobytu stałego pod wskazanym adresem w Polsce, i nie dopełnił obowiązku wymeldowania czy też zgłoszenia wyjazdu poza granice kraju, to mogło to stanowić uzasadnioną podstawę do uznania, że miejsce to w istocie stanowi miejsce zamieszkania skarżącego.

Tę okoliczność w świetle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego potwierdzało także to, że sam skarżący w trakcie kontroli zdarzenia drogowego, wobec funkcjonariuszy Policji posługiwał się jako miejscem zamieszkania adresem: ul. [...], W., a nadto odbierając egzemplarz decyzji organu pierwszej instancji oświadczył, że zamieszkuje pod tym właśnie adresem. W związku z tym należało uznać, że w istocie jako nieracjonalne i nieprawdopodobne należałoby przyjąć, iż skarżący podawał nieprawdę funkcjonariuszom Policji, czy też błędnie podawał nieprawidłowy adres swojego miejsca zamieszkania, podobnie jak w swym wniosku o zwrot prawa jazdy.

Ponadto należy zauważyć, że adres w W. przy ul. [...] był nie tylko adresem zameldowania skarżącego, ale także ujawnionym w CEPiK adresem zamieszkania właściciela pojazdu. Dane właściciela podlegają zgłoszeniu przy rejestracji pojazdu ( art. 73aa ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; Dz.U. z 2024 r., poz. 1251). Należy też przypomnieć, że zgodnie z art. 78 ust. 2 p.r.d. właściciel pojazdu jest obowiązany zawiadomić właściwy organ o każdej zmianie danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, a zatem także o zmianie adresu zamieszkania, w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana.

Na stronie spoczywał obowiązek wynikający z art. 74a ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 73c ust. 4 pkt 2 i 3 p.r.d., który odnosi się do obowiązku właściciela pojazdu polegającego na złożeniu do organu rejestrującego wniosku o wydanie nowego dowodu rejestracyjnego w przypadku zmiany stanu faktycznego w zakresie danych obecnego właściciela lub posiadacza pojazdu (np. adresu miejsca zamieszkania, czy adresu do doręczeń), zawartych w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym, w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana tego stanu. Każdorazowa zmiana danych w dowodzie rejestracyjnym powinna zatem być zgłoszona w odpowiednim urzędzie.

Dane zawarte w CEP, obok rejestru PESEL, są źródłami informacji dla organu w zakresie ustalania adresu do doręczeń. W tej sytuacji, skoro zmiana adresu zameldowania nie została przez skarżącego zgłoszona do rejestru PESEL, ani zmiana adresu zamieszkania do CEP, adres wskazany w tych bazach pozostawał aktualny z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa, a decyzja została skierowana przez organ pierwszej instancji na jedyny oficjalny adres właściciela pojazdu dostępny organowi. Brak doręczenia zobowiązanemu korespondencji na inny adres (podany dopiero w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji) wynikał z zaniechania skarżącego, który nie dopełnił ustawowego obowiązku aktualizacji danych. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że organ dopełnił obowiązku prawidłowego doręczenia stronie korespondencji, działając na podstawie dostępnych mu danych urzędowych, a ewentualnie konsekwencje związane z nieodebraniem korespondencji obciążają stronę, która nie zaktualizowała danych adresowych zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Informacja uzyskana od Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. również potwierdzała, że w bazie danych ww. Urzędu odnotowano adres skarżącego przy ul. [...] w W., a dane te nie zostały w żaden sposób zaktualizowane. Wskazać w tym zakresie należy, że zgodnie z art. 5 ust. 2 z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2026 r., poz. 151): zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera nazwisko, imiona, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo lub obywatelstwa, adres miejsca zamieszkania, adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy, rodzaj i numer dowodu tożsamości oraz numer PESEL w przypadku osób fizycznych objętych tym rejestrem. W cytowanym przepisie wskazuje się jasno, że ewidencja podatników zawiera informację o miejscu zamieszkania.

Sąd stoi na stanowisku, że nie można na organy, które w toku postępowania podejmowały dostępne działania celem ustalenia adresu zamieszkania skarżącego, przerzucać obowiązku dalszego poszukiwania adresu, skoro skarżący - pomimo ciążącego na nim obowiązku informowania podmiotów prowadzących właściwe rejestry - nie zadbał o aktualność danych w tych rejestrach. Korespondencja przekazywana skarżącemu na adres wynikający z urzędowych ewidencji/rejestrów (PESEL i CEPiK) nie wracała zaś do organu z adnotacjami, które mogłyby nasunąć wątpliwości co do prawidłowości, czy aktualności tego adresu. Prawidłowości podejmowanych przez organ pierwszej instancji czynności doręczeń nie zmienia okoliczność podana dopiero w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji a wynikająca z oświadczenia K. K. o zamieszkiwaniu skarżącego w G., jak również faktury za zakup towarów i usług z ujętym adresem skarżącego w G. Dokumenty te nie stanowią o wyłączeniu domniemania faktycznego jedności adresu zameldowania skarżącego z jego adresem zamieszkania.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 lipca 2022 r., II FSK 666/21: "Nie znajduje także usprawiedliwienia stanowisko WSA, że w świetle art. 146 § 1 i 2 o.p. (Ordynacji podatkowej), obowiązek zawiadamiania o zmianie adresu uruchamia się dopiero po wszczęciu postępowania podatkowego i naruszenie przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2017 r., poz. 869 z późn. zm.) w zakresie aktualizacji danych nie ma żadnego przełożenia na prowadzenie postępowania podatkowego. Gdyby przyjąć takie stanowisko, to w wielu przypadkach organ nie byłby w stanie ustalić rzeczywistego miejsca zamieszkania podatnika (płatnika, czy inkasenta, osób trzecich) i tam doręczać wszelką korespondencję, szczególnie w stosunku do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Można bowiem retorycznie zapytać, na podstawie bowiem jakich danych, czy rejestrów organ miałby każdorazowo ustalać miejsce zamieszkania strony przed wszczęciem postępowania podatkowego. Pomocna mogłaby być baza PESEL, ale w niej zawarte są wyłącznie informacje o miejscu zameldowania, a nie faktycznym miejscu zamieszkania danej osoby, zatem w przypadku gdyby osoba nie zamieszkiwała pod adresem zameldowania, informacje byłyby bezużyteczne (zob. wyrok NSA z 12 stycznia 2017 r. II FSK 3866/14). Trudno bowiem oczekiwać, że organ podatkowy każdorazowo przed wszczęciem postępowania, będzie prowadził szeroko zakrojone czynności w celu ustalenia adresu strony. Taki obowiązek powstałby dopiero wówczas, gdyby w toku postępowania organ powziął wątpliwości co do prawidłowości podanego przez stronę adresu (np. korespondencja wróciłaby z adnotacją, że adresat wyprowadził się)".

Z kolei w wyroku z 28 czerwca 2017 r. II FSK 3102/15 NSA wskazał, że "doręczenia dokonywane w trybie zastępczym (przez awizo, a więc z upływem terminu, w którym adresat może je odebrać), mają takie samo znaczenie prawne, jak doręczenia do rąk adresata, toteż okoliczność, że doręczenia dokonywane były właśnie w trybie zastępczym, ani nie powodowała prawnej nieskuteczności tych czynności, ani nie nakładała na organy administracji publicznej obowiązku dodatkowej weryfikacji skuteczności tak dokonanych doręczeń".

Przytoczone poglądy NSA w sprawach z zakresu postępowania podatkowego pozostają, w ocenie Sądu, aktualne również w postępowaniu administracyjnym, znajdując przełożenie na okoliczności stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy.

Podkreślić należy, że skoro organ korespondencję wysyłał na adres skarżącego wynikający z dostępnych oficjalnych ewidencji/rejestrów, to brak było podstaw do uznania, że w takiej sytuacji organ winien poszukiwać innego adresu. Organ I instancji uzyskał informację o danych skarżącego w ewidencji podatników, zaś adres widniejący w tejże ewidencji (wcześniej już wielokrotnie podawany przez skarżącego) został następnie zweryfikowany przez SKO pod kątem danych wynikających z rejestru PESEL jak i z Centralnej Ewidencji Pojazdów.

Ponadto treść samego odwołania jak i skargi pozwala na konstatację, że skarżący na okoliczność innego adresu zamieszkania nie powołuje się przecież na fakt wymeldowania z miejsca stałego pobyt przy ul. [...] w W., czy też poinformowania odpowiednich instytucji o zmianie adresu zamieszkania. Zatem należy stwierdzić, że skarżący nie dochował obowiązku zgłoszenia zmiany danych w wymienionych wyżej bazach danych, czym uniemożliwił organowi powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do jego adresu zamieszkania, które nakładałyby na organ obowiązek podjęcia czynności poszukiwania jego aktualnego adresu.

W świetle powyższego - w ocenie Sądu - brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, że przesyłka adresowana do skarżącego została wysłana na niewłaściwy adres. Z adnotacji na przesyłce / zwrotnym potwierdzeniu odbioru wprost wynikają daty poszczególnych czynności doręczyciela, jak również wyraźnie zaznaczono, że zawiadomienia o pozostawieniu pism w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Tym samym spełnione zostały przesłanki do uznania, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a.

Wobec doręczenia w sposób prawidłowy przesyłki zawierającej orzeczenie organu I instancji, w sprawie została zatem spełniona również przesłanka dla zastosowania art. 134 k.p.a. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a., jak również obowiązków organu w zakresie ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia materiału dowodowego przewidzianych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Za niezasadny należy również uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia zasady zaufania informowania, płynącej z art. 9 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie wypełnił zawarte w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego reguły i obowiązki. Stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony. Organ w sposób wystarczający wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględnił stanowiska strony o braku skutecznego doręczenia decyzji Starosty Gdańskiego. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśnił podstawę prawną wydanego postanowienia oraz przytoczył przepisy prawa, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Tym samym organ uzasadnił swoje stanowisko w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w art. 107 § 3 k.p.a., w tym odnosząc się do wszystkich istotnych kwestii podniesionych przez zobowiązanego.

Z uwagi na prawidłowe stanowisko organu o skutecznym doręczeniu skarżącemu decyzji Starosty Gdańskiego z 25 marca 2022 r. o zatrzymaniu prawa jazdy, sąd dokonał zbadania prawidłowości rozstrzygnięcia organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której termin został uchybiony w postępowaniu administracyjnym zostały unormowane przez ustawodawcę w cytowanym na wstępie rozważań art. 58 k.p.a., którego naruszenia dopatruje się skarżący.

Jak wskazywał słusznie organ odwoławczy, przepis ten określa cztery przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby z prawnego punktu widzenia możliwe było przywrócenie przez organ uchybionego terminu. Pierwszą przesłanką jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu jest bowiem instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości. Nie jest wobec tego możliwe przywrócenie terminu z urzędu, bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną. Drugą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez zainteresowany przywróceniem terminu podmiot braku swojej winy w uchybieniu terminowi. Trzecią przesłanką jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do złożenia wniosku zaczyna biec od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony termin np. wniesienie odwołania.

Rozpoznając złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji Kolegium uznało, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu.

W odniesieniu do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu w doktrynie przyjmuje się, że winę należy pojmować w sposób obiektywny, wymagając od strony szczególnej staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącą. Należyta staranność w prowadzeniu swoich spraw wymaga, aby w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych.

Również w orzecznictwie wskazuje się, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o nim tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminowi procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Ponadto wskazuje się, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2857/17). Brak winy w uchybieniu terminowi należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przeszkody powodujące uchybienie terminowi powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz powinny trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej lub co najmniej w ostatnim dniu tego terminu (zob. wyroki NSA: z 20 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2369/16, z 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt I GSK 1580/12 i z 19 marca 2013 r. sygn. akt I GSK 1347/11 oraz postanowienie NSA z 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GZ 599/17).

Mając na uwadze powyższe Sąd ocenił, że Kolegium prawidłowo uznało, iż skarżący nie spełnił przesłanki przywrócenia terminu z art. 58 § 1 k.p.a. Nie uprawdopodobnił bowiem zaistnienia niezależnej przeszkody uniemożliwiającej mu wniesienie odwołania we właściwym terminie. Jeszcze raz należy podkreślić, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest natomiast dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przyczyna uchybienia terminowi musi zatem być niezależna od strony, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Ponieważ jako przyczynę uchybienia terminowi skarżący wskazywał doręczenie decyzji na nieprawidłowy adres, toteż organ prawidłowo przeprowadził szczegółową analizę okoliczności związanych z doręczeniem decyzji na adres przy ul. [...] w W. Analiza ta, jak i wyciągnięte z niej wnioski o skutecznym doręczeniu decyzji Starosty Gdańskiego z dnia 25 marca 2022 r., pozostają zgodne z prawem, jak to już Sąd wyżej wykazał.

W tym kontekście, w ocenie Sądu zgodzić się należało z Kolegium, że skarżący nie poinformował, że jego adres uległ zmianie, a więc decyzja organu pierwszej instancji mogła być wysłana na adres, jak ustalił organ, jako jedyny pewny adres zamieszkania skarżącego. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. W szczególności argument o braku skuteczności doręczenia decyzji Starosty nie zaświadcza o braku winy. Jeśli jednak strona występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, to ma świadomość, iż termin ten przekroczyła i powinna uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu.

Adres przyjęty przez Starostę w celu doręczenia decyzji z 25 marca 2022 r. był adresem zamieszkania ustalonym prawidłowo przez organ. Takiego działania organu nie można ocenić negatywnie, mimo, iż korespondencja związana z postępowaniem była nieodbierana i następował jej zwrot z adnotacją "nie podjęto w terminie", a podobnie rzecz miała się z decyzją z 25 marca 2022 r. Organ nie może bowiem pozostać w sytuacji, gdy nie ma możliwości z żaden sposób doręczyć korespondencji stronie, prowadzić wobec niej postępowania, skutecznie się z nią komunikować, gdyż strona pod jedynym znanym i posiadanym przez organ, a jednocześnie zawartym w oficjalnych rejestrach i ewidencjach, adresem korespondencji nie odbiera. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, zasadnie organ uznał, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi. Nie wykazał bowiem, by korespondencja zawierająca ww. decyzję została wyekspediowana na nieprawidłowy adres, a w konsekwencji by doręczenie tej decyzji było nieprawidłowe. Dla pozytywnego załatwienia wniosku o przywrócenie terminu przepis art. 58 § 1 k.p.a. wymaga od strony uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W realiach sprawy niniejszej uprawdopodobnienie to obejmowało okoliczność kierowania korespondencji zawierającej decyzję na nieprawidłowy adres. Rzecz jednak w tym, że skarżący okoliczności tej nie uprawdopodobnił.

Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza norm wynikających z przepisów wskazanych w skardze, jak również innych, które Sąd powinien uwzględnić z urzędu.

Mając na względzie powyższe sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.