Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1637/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych oddala skargę kasacyjną.

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 22 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1637/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] (dalej: skarżąca) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: KNF, Komisja, organ) z [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję KNF z [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

17 grudnia 2015 r. KNF wydała decyzję, w której stwierdziła, że [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: Spółka) nienależycie wykonała obowiązki informacyjne, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1639 ze zm., dalej: ustawa o ofercie), w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu okresowego za rok 2011, raportu okresowego za rok 2011, skonsolidowanego raportu okresowego za I półrocze 2012, skonsolidowanego raportu okresowego za rok 2012, raportu okresowego za rok 2012 oraz skonsolidowanego raportu okresowego za I półrocze 2013. Komisja uznała te naruszenia za rażące.

W związku z decyzją wydaną wobec Spółki, 19 stycznia 2016 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, za rażące naruszenie przez Spółkę obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ustawy o ofercie, w okresie kiedy skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki.

Komisja decyzją z [...] maja 2016 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 196 ze zm., dalej: u.n.r.f.) oraz art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, nałożyła na [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych przez [...] S.A.:

I. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu okresowego za 2011 r. wobec nienależytego wykonania obowiązku określonego w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:

1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2014 r., poz. 133, dalej: Rozporządzenie) w zw. z par. 12 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 27 "Skonsolidowane i jednostkowe sprawozdania finansowe" (dalej: MSR 27) przyjętego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1126/2008 z 3 listopada 2008 r. przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L. 320 z 29.11.2008 str. 1-481, ze zm., dalej: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1126/2008) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie rozporządzenia Komisji (UE) nr 1254/2012 z dnia 11 grudnia 2012r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmującego określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 10, Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 11, Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 12, Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 27 (z 2011 r.) oraz Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 28 (z 2011 r.) (Dz. Urz. UE L. 360 z 29.12.2012 r., dalej: Rozporządzenie zmieniające), poprzez brak objęcia [...] [...] skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za 2011 r.,

2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 15 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 1 "Prezentacja Sprawozdań Finansowych" (dalej: MSR 1) przyjętego Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1126/2008, poprzez zawyżenie wartości aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2011 r.,

3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 31 w zw. z par. 37 lit. a i b Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 7 "Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji" (dalej: MSSF 7) przyjętego Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1126/2008 w zw. z par. 15 MSR 1, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2011 r. informacji o zawarciu 26 stycznia 2012 r. pomiędzy [...] Sp. z o.o. i [...] [...] porozumienia przedłużającego terminy płatności,

II. w związku ze sporządzeniem raportu okresowego za 2011 r. wobec nienależytego wykonania obowiązku określonego w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 15 MSR 1, poprzez zawyżenie wartości aktywów spółki [...] S.A. w sprawozdaniu finansowym za 2011 r.,

III. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu okresowego za I półrocze 2012 r. wobec nienależytego wykonania obowiązku określonego w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:

1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 12 MSR 27, poprzez brak objęcia [...] [...] skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za I półrocze 2012 r.,

2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 15 MSR 1, poprzez zawyżenie wartości aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2012 r.,

3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 31 w zw. z par. 37 lit. a i b MSSF 7 w zw. z par. 15 MSR 1, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2012 r. informacji o zawarciu 26 stycznia 2012 r. pomiędzy [...] Sp. z o.o. i [...] [...] porozumienia przedłużającego terminy płatności,

IV. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu okresowego za 2012 r. wobec nienależytego wykonania obowiązku określonego w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:

1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 12 MSR 27, poprzez brak objęcia [...] [...] skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za 2012 r.,

2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 15 MSR 1, poprzez zawyżenie wartości aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2012 r.,

3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 31 w zw. z par. 37 lit. a i b MSSF 7 w zw. z par. 15 MSR 1, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2012 r. informacji o zawarciu 10 stycznia 2013 r. aneksu do porozumienia przedłużającego terminy płatności zawartego 26 stycznia 2012 r. pomiędzy [...] Sp. z o.o. i [...] [...],

V. w związku ze sporządzeniem raportu okresowego za 2012 r. wobec nienależytego wykonania obowiązku określonego w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 15 MSR 1, poprzez zawyżenie wartości aktywów spółki [...] S.A. w sprawozdaniu finansowym za 2012 r.,

VI. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu okresowego za I półrocze 2013 r. wobec nienależytego wykonania obowiązku określonego w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:

1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 12 MSR 27, poprzez brak objęcia [...] [...] skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym za I półrocze 2013 r.,

2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 15 MSR 1, poprzez zawyżenie wartości aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2013 r.,

3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 31 w zw. z par. 37 lit. a i b MSSF 7 w zw. z par. 15 MSR 1, poprzez nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2013 r. informacji o zawarciu 10 stycznia 2013 r. aneksu do porozumienia przedłużającego terminy płatności zawartego w dniu 26 stycznia 2012 r. pomiędzy [...] Sp. z o.o. i [...] [...],

- w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu [...] S.A.

Po złożeniu przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z [...] maja 2017 r. utrzymała w mocy własną decyzję z [...] maja 2016 r.

Uzasadniając decyzję KNF stwierdziła, że analiza powiązań występujących między Spółką a [...] [...], w szczególności zaś łączących oba te podmioty umów współpracy i sposobu dokonywania wzajemnych rozliczeń, wskazuje na taki stopień zależności [...] od Spółki, że w ramach modelu biznesowego grupy kapitałowej Spółki [...] pełnił funkcję jednostki specjalnego przeznaczenia [ang. special purposes entity (SPE), o której mowa w Interpretacji Stałego Komitetu ds. Interpretacji (ang. Standing Interpretations Committe) SKI-12, przyjętej Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1126/2008 w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie Rozporządzenia zmieniającego (dalej: "SKI 12")]. Prowadzenie przez [...] działalności operacyjnej, tj. dostawa produktów marki [...] jest całkowicie uzależnione od decyzji Spółki, która choć korzysta wyłącznie z usług [...], to mogłaby zmienić dostawcę bądź samodzielnie sprowadzać produkty od producentów, tak jak inne spółki z branży. [...] straciłby w ten sposób jedynego odbiorcę towarów i musiałby zaprzestać działalności. Skala i kierunek działalności [...] zależą od Spółki, która opracowuje plan produkcji, tworzy szczegółowe zamówienia ilości z każdego asortymentu i przekazuje je do producentów poprzez [...]. Ponieważ Spółka zna ceny proponowane pierwotnie przez producentów i to Spółka akceptuje ceny ostatecznie wynegocjowane, [...] nie ma wpływu na koszt zakupu towarów od producentów i wysokość marży uzyskiwanej ze sprzedaży towarów do podmiotów z grupy kapitałowej Spółki.

Korzyścią wynikającą z funkcjonowania [...] w ramach działalności grupy kapitałowej Spółki jest przede wszystkim możliwość zwrotu towarów niesprzedanych do [...]. [...] nigdy nie odmówił przyjęcia zwracanego towaru, a zwroty dokumentowane były poprzez wystawienie faktury korekty, którą zmieniano uprzednią sprzedaż po pierwotnej cenie, mimo że zwrot następuje po sezonie, na który produkty zostały zaprojektowane. Zwracano wszystkie towary, także uszkodzone, a zadaniem [...] było dokonanie ewentualnych napraw. Z perspektywy Spółki oznacza to, że pozycja zapasy w jej sprawozdaniu finansowym obejmuje jedynie zapasy jej sklepów własnych, natomiast niesprzedane towary po zwrocie do [...] wykazywane są jako należności, co jest korzystne dla Spółki, bowiem pozytywnie wpływa na wynik jej sprawozdań finansowych. Zdaniem Komisji sprawowanie przez Spółkę kontroli nad [...] nie ulega wątpliwości, bowiem zasady współpracy między Spółką i jej podmiotami zależnymi mają ekonomiczny sens jedynie w takim przypadku. Z punktu widzenia racjonalnego prowadzenia przedsiębiorstwa niezasadne są działania [...] polegające na przyjmowaniu zwrotów wszystkich niesprzedanych towarów po sezonie, na który zostały zaprojektowane, po cenie, po której pierwotnie je sprzedał, i kontynuowaniu działalności prowadzącej do wielomilionowego zadłużenia. Warunki współpracy z [...] są także charakterystyczne dla działania w ramach grupy kapitałowej np. z uwagi na niestandardowe warunki handlowe, tj. na przedłużenie terminów płatności w ramach porozumienia z [...] z 26 stycznia 2012 r., lub z uwagi na udzielenie poręczenia spłaty zobowiązań [...] z tytułu zaliczek i zwrotów przez głównych akcjonariuszy Spółki.

Komisja z uwagi na nieobjęcie [...] skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi Spółki stwierdziła, że Spółka naruszyła § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 12 MSR 27 przy sporządzaniu przedmiotowych sprawozdań.

Komisja uznała, że rażącym naruszeniem obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 56 ustawy o ofercie było zawyżenie wyceny aktywów w sprawozdaniach finansowych Spółki. Konsekwencją stwierdzenia, że Spółka sprawuje kontrolę nad [...] i objęcia [...] skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi Spółki byłoby wykazanie zapasów [...] w pozycji zapasy skonsolidowanych sprawozdań finansowych Spółki. Oznaczałoby to przesunięcie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Spółki w ramach jej aktywów obrotowych, ponieważ w przekazywanych przez Spółkę do publicznej wiadomości sprawozdaniach finansowych wartość zwróconych do [...] niesprzedanych towarów ujawniana jest w ramach pozostałych należności jako zwroty. Prawidłowa wycena aktywów uwzględnia zmniejszenie ich wartości wynikające z prawdopodobieństwa utraty przyszłych korzyści ekonomicznych. Natomiast obrót towarami pomiędzy [...] i Spółką dokonywany był cały czas po tej samej cenie i tak rozpoznawana jest w Spółce ich wartość. Oznacza to, że wartość tych aktywów w sprawozdaniach finansowych Spółki, niezależnie od tego, czy zostały wykazane jako należności z tytułu zwrotów, czy też jako zapasy, nie jest aktualizowana w związku z utratą ich wartości. Biorąc pod uwagę, że wskazane powyżej wartości zostały przez Spółkę w sprawozdaniach finansowych wykazane jako należności z tytułu zwrotów, Spółka nie uwzględniała przewidzianych prawem obiektywnych dowodów utraty wartości tych składników aktywów. Wartości ujawnione w pozycji należności Spółki od [...] z tytułu zwrotów powinny zostać zakwalifikowane do zapasów w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych Spółki (ponieważ Spółka sprawuje kontrolę nad [...]). Niedokonanie przez Spółkę stosownych odpisów aktualizujących wartość należności od [...] oznacza, że jej sprawozdania finansowe nie przedstawiają jej sytuacji w sposób rzetelny, ponieważ poza tym, że należności z tytułu zwrotów powinny zostać wykazane w pozycji zapasy w skonsolidowanych sprawozdań finansowych Spółki, wycena wszystkich należności Spółki od [...] powinna uwzględniać obiektywne dowody utraty ich wartości.

Komisja uznała, że rażącym naruszeniem obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 56 ustawy o ofercie było także nieujawnienie informacji o zawarciu porozumienia przedłużającego terminy płatności zawartego 26 stycznia 2012 r. oraz aneksu do tego porozumienia z 10 stycznia 2013 r. w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych Spółki. Spółka powinna ujawnić informacje, które umożliwiają użytkownikom jej sprawozdania finansowego ocenę charakteru i zakresu ryzyka związanego z instrumentami finansowymi, na które Spółka jest narażona na koniec okresu sprawozdawczego. Spółka naruszyła § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 31 w zw. z par. 37 lit. a i b MSSF 7 w zw. z par. 15 MSR 1 przy sporządzaniu przedmiotowych sprawozdań.

Komisja uznała, że naruszenia obowiązków informacyjnych wynikających z art. 56 ustawy o ofercie, miały charakter rażący, gdyż waga przekazanych do publicznej wiadomości informacji niekompletnych i nierzetelnych jest znaczna, a tym samym prawo do informacji uczestników rynku i akcjonariuszy spółki publicznej jest w istotny sposób naruszone. Zdaniem Komisji Spółka mogła wykonać prawidłowo obowiązki informacyjne, albowiem miała pełną wiedzę niezbędną do należytego opublikowania informacji. Spółka zatem naruszyła obowiązki informacyjne, gdyż nie zapewniła uczestnikom rynku kapitałowego dostępu do kompletnej i rzetelnej informacji, i tym samym nie zachowała zasady transparentności.

Komisja podtrzymała stanowisko zawarte we wcześniejszej decyzji, że toczące się postępowanie w przedmiocie nałożenia na Spółkę kary administracyjnej przewidzianej w art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na członka zarządu Spółki na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie. Komisja wyjaśniła, że obie sprawy rozpatrywane są przez ten sam organ, podczas gdy stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawieszenie możliwe jest jedynie w przypadku kiedy wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Komisja stwierdziła, że skarżąca z jednej strony czyni zarzut Komisji, że nie ustaliła jej sytuacji finansowej i tym samym wymierza karę rażąco wygórowaną, a z drugiej strony odmawia przekazania informacji o swojej sytuacji materialnej, pomimo dwukrotnego wezwania przez organ nadzoru i tym samym uniemożliwia uwzględnienie swojej sytuacji finansowej przy wymiarze kary. KNF dokonując miarkowania kary pieniężnej w zaskarżonej decyzji wzięła natomiast pod uwagę, że skarżąca nie brała udziału w sporządzaniu sprawozdań finansowych.

Komisja wskazała, że ustalając wymiar kary nie brała pod uwagę sytuacji finansowej, skali korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia oraz strat poniesionych przez osoby trzecie w związku z naruszeniem, ponieważ nie można ich było ustalić. Komisja uwzględniła natomiast brak uprzedniej karalności Strony, jednakże przesłanka te nie stanowi powodu do obniżenia nałożonej na Stronę kary pieniężnej, ponieważ naruszenia były tak istotne, że nie mogą prowadzić do jej obniżenia. Wzięła także pod uwagę, że Strona nie zajmowała się kwestiami organizacyjnymi ani kwestiami związanymi z finansami Spółki, tj. nie brała udziału w pracach nad sprawozdaniami finansowymi. Wyjaśniła jednak, że delegowanie i podział obowiązków nie oznacza oddelegowania odpowiedzialności, jaka spoczywa na członkach zarządu.

Komisja wzięła także pod uwagę wagę i rodzaj naruszonych obowiązków informacyjnych. Uwzględniła ciężar naruszeń, czas ich trwania, ich liczbę, a także wpływ na uczestników rynku oraz transparentność obrotu, którego gwarantem jest organ nadzoru.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zaskarżając decyzję KNF z [...] maja 2017 r. w całości wniosła o jej uchylenie w całości oraz decyzji I instancji, a także o zasądzenie od Komisji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki przewidzianej przepisami prawa. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 615) w związku z art. 96 ust. 1h i ust. 6 pkt 1 ustawy o ofercie (w brzmieniu po 4 czerwca 2016 r.) poprzez oparcie decyzji o przepisy sprzed nowelizacji, bez dokładnego rozstrzygnięcia, czy kara wymierzona Skarżącej byłaby dla niej względniejsza, pomijając następujące przesłanki wymiaru kary: a) sytuację finansową podmiotu, na który nakładana jest kara, co jest bezwzględnym obowiązkiem organu, b) skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia, c) straty poniesione przez osoby trzecie w związku z naruszeniem – nie podejmując próby dokonania tych ustaleń i przyjmując z góry, że nie da się ich ustalić.

2) art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a., poprzez niezastosowanie i w konsekwencji niezawieszenie postępowania w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, tj. zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie nałożenia na spółkę [...] S.A. kary wskazanej w art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, toczącej się aktualnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, od wyniku której zależy możliwość nałożenia kary na członka zarządu tej Spółki.

3) art. 7, art. 77, i art. 80 k.p.a., przejawiające się niekompletnym i nierzetelnym zebraniem materiału dowodowego i jego dowolną oceną, co miało niewątpliwie wpływ na wynik przedmiotowego postępowania, tj: a) poprzez błędne uznanie, że nieprzedstawienie w sposób rzetelny relacji Spółki z [...] było rażące i zamierzone w sytuacji, gdy organ ustalił, że w przygotowanej ofercie publicznej przez profesjonalny podmiot jakim jest [...] Banku S.A., który posiadał stosowne informacje na temat modelu biznesowego Spółki, [...] nie został włączony do grupy kapitałowej Spółki, b) poprzez błędne uznanie, że [...] jest podmiotem kontrolowanym przez Spółkę, c) poprzez ustalenie wbrew zasadom logiki, że w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2011 r. nie ujawniono informacji o zawarciu 26 stycznia 2012 r. porozumienia przedłużającego terminy płatności pomiędzy [...], a [...], za 2012 r. nie ujawniono informacji o zawarciu 10 stycznia 2013 r. aneksu do porozumienia przedłużającego terminy płatności pomiędzy [...] a [...] – abstrahując od rzeczywistego obowiązku ich ujawnienia,

4) art. 10 § 1 k.p.a., polegające na niepoinformowaniu Skarżącej o zebraniu całego materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło mu wypowiedzenie się co do tego materiału i w istotny sposób naruszyło jego gwarancje,

5) art. 96 ust. 6 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie kary administracyjnej w wysokości 90 000 zł w sytuacji, gdy Spółka, a w konsekwencji członek zarządu Strona, prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami wykonała ciążące na niej obowiązki związane z przekazywaniem informacji bieżących i okresowych, dotyczących działalności Spółki.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając oddalenie skargi skarżącej WSA w Warszawie wskazał, że przy rozpoznawaniu skargi skarżącej był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z 12 października 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2577/16, oddalającym skargę od decyzji KNF z [...] października 2016 r., utrzymującej w mocy decyzję z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej za rażące naruszenia obowiązków informacyjnych wynikających z art. 56 ustawy o ofercie.

W ocenie WSA Komisja słusznie wskazała, że jednostką zależną może być nie tylko inna spółka handlowa, ale także inna jednostka, która jest kontrolowana przez jednostkę dominującą i że zdarza się, że jednostka gospodarcza jest stworzona w celu realizacji precyzyjnie określonych celów jako jednostka specjalnego przeznaczenia. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego KNF prawidłowo ustaliła, że Spółka kontrolowała [...], który w ramach modelu biznesowego grupy kapitałowej spółki pełni funkcję jednostki specjalnego przeznaczenia.

WSA stwierdził, że Komisja prawidłowo uznała, że nieobjęcie [...] skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi Spółki: za 2011 r., za I półrocze 2012 r., za 2012 r. oraz za I półrocze 2013 r., stanowiło naruszenie § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 12 MSR 27 przy sporządzaniu przedmiotowych sprawozdań. Komisja prawidłowo też uznała, że niedokonanie przez Spółkę stosownych odpisów aktualizujących wartość należności od [...] oznacza, że jej sprawozdania finansowe nie przedstawiają jej sytuacji w sposób rzetelny, ponieważ poza tym, że należności z tytułu zwrotów powinny zostać wykazane w pozycji zapasy w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych Spółki, wycena wszystkich należności Spółki od [...] powinna uwzględniać obiektywne dowody utraty ich wartości. W konsekwencji analizy prowadzone przez użytkowników sprawozdań finansowych Spółki (skonsolidowanych sprawozdań finansowych i sprawozdań finansowych za 2011 r., za I półrocze 2012 r., za 2012 r. oraz za I półrocze 2013 r.), mogły prowadzić do niewłaściwych z punktu widzenia inwestorów lub wierzycieli finansowych, wniosków w zakresie m.in. wyników finansowych i płynności finansowej Spółki, a jej działania w tym zakresie naruszały § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 15 MSR 1. W ocenie WSA zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza także zasadność sformułowania przez Komisję zarzutu w zakresie nieuzasadnionego nieujawnienia w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych porozumień przedłużających terminy płatności. Skoro bowiem ujawnieniu podlegają informacje, które umożliwiają użytkownikom jej sprawozdania finansowego ocenę charakteru i zakresu ryzyka związanego z instrumentami finansowymi, na które Spółka jest narażona na koniec okresu sprawozdawczego, Spółka w swoich skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych, za 2011 r., za I półrocze 2012 r., za 2012 r. i za I półrocze 2013 r., winna była przedstawić informacje o podpisaniu porozumienia 26 stycznia 2012 r. oraz aneksu z 10 stycznia 2013 r. z [...], w przedmiocie spłaty długu i przedłużenia terminów jego płatności.

WSA za niezasadne uznał zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Ustalenia Komisji nie muszą pozostawać w zgodzie z oceną sprawozdań finansowych sporządzaną przez podmioty zajmujące się profesjonalnym badaniem spółek publicznych pod względem poprawności sporządzania raportów finansowych. KNF prowadząc przedmiotowe postępowanie administracyjne dokonała ustaleń w oparciu o całokształt wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, co pozwoliło na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Tak zgromadzony i rozpatrzony przez Komisję materiał dowodowy nie budził wątpliwości Sądu, który stwierdził również, że KNF uznając za udowodnione rażące naruszenia obowiązków informacyjnych przez Spółkę nie wykroczyła poza granice swobodnej oceny dowodów.

Ponieważ KNF ustaliła, że działania Spółki doprowadziły do wielokrotnego, rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych wynikających z art. 56 ustawy o ofercie, nałożenie na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie było konsekwencją tych ustaleń. WSA zaaprobował także ustalenia Komisji co do zastosowania wobec skarżącej art. 96 ust. 6 i ust. 7 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 4 czerwca 2016 r., ponieważ ze względu na krótszy okres do nałożenia kary pieniężnej na członka zarządu spółki publicznej, jest to regulacja względniejsza dla skarżącej (art. 58 § 2 nowelizacji z 4 czerwca 2016 r.). Sąd zgodził się także ze stanowiskiem organu, który ustalając wymiar kary, prawidłowo nie brał pod uwagę sytuacji finansowej, skali korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia oraz strat poniesionych przez osoby trzecie w związku z naruszeniem, gdyż charakter stwierdzonych naruszeń nie pozwalał na ustalenie skali korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez Spółkę, jak również straty poniesionej przez osoby trzecie w związku z tymi naruszeniami. Skarżąca nie wskazała też, jakie czynności powinna podjąć Komisja w celu ustalenia tych danych, podnosząc jedynie, że organ nie podał przyczyn z jakich tych okoliczności nie można ustalić. Komisja nie mogła też wziąć pod uwagę przy wymiarze kary sytuacji finansowej skarżącej, skoro skarżąca pomimo wezwania nie przedstawiła w tym zakresie żadnych informacji. KNF prawidłowo stwierdziła, że Skarżąca nie może ze swoich zaniechań wywodzić dla siebie korzystnych skutków prawnych i że powinna zdawać sobie sprawę, że w ten sposób może ponosić negatywne konsekwencje braku podejmowania aktywnych działań.

Wyrok WSA w Warszawie [...] zaskarżyła w całości, zarzucając mu:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) - naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, będące wynikiem uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że w sprawie nie doszło do naruszenia przez Komisję Nadzoru Finansowego:

1. art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 615) w związku z art. 96 ust. 1h i ust. 6 pkt 1 ustawy o ofercie (w brzmieniu po dniu 4 czerwca 2016 r.) poprzez oparcie decyzji o przepisy sprzed nowelizacji, bez dokładnego rozstrzygnięcia, czy kara wymierzona skarżącej kasacyjnie byłaby dla niej względniejsza, pomijając następujące przesłanki wymiaru kary:

- sytuację finansową podmiotu, na który nakładana jest kara, co jest bezwzględnym obowiązkiem organu,

a także

- skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia

- straty poniesione przez osoby trzecie w związku z naruszeniem nie podejmując próby dokonania tych ustaleń i przyjmując z góry, że nie da się ich ustalić.

2. art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie i w konsekwencji nie zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, tj. zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie nałożenia na spółkę [...] S.A. kary wskazanej w art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, toczącej się aktualnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, od wyniku której zależy możliwość nałożenia kary na członka zarządu tej spółki.

3. art. 7, 77, i art. 80 k.p.a. przejawiające się niekompletnym i nierzetelnym zebraniem materiału dowodowego i jego dowolną oceną, co miało niewątpliwie wpływ na wynik przedmiotowego postępowania, tj.:

1) poprzez błędne uznanie, że nieprzedstawienie w sposób rzetelny relacji spółki [...] S.A. z [...], prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] było rażące i zamierzone w sytuacji, gdy organ ustalił, że w przygotowanej ofercie publicznej przez profesjonalny podmiot jakim jest [...] Banku S.A., który posiadał stosowne informacje na temat modelu biznesowego spółki [...] S.A., [...] prowadząca działalność gospodarczą pn. [...] nie została włączona do grupy kapitałowej spółki;

2) poprzez błędne uznanie, że [...] prowadząca działalność gospodarczą pn. [...] jest podmiotem kontrolowanym przez spółkę [...] S.A.;

3) poprzez ustalenie wbrew zasadom logiki, że w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za:

• 2011 r. nie ujawniono informacji o zawarciu w dniu 26 stycznia 2012 r. porozumienia przedłużającego terminy płatności pomiędzy [...], a [...],

• 2012 r. nie ujawniono informacji o zawarciu w dniu 10 stycznia 2013 r. aneksu do porozumienia przedłużającego terminy płatności pomiędzy [...], a [...], abstrahując od rzeczywistego obowiązku ich ujawnienia.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Komisja Nadzoru Finansowego są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2017 r. co do popełnienia przez Spółkę rażących naruszeń obowiązków informacyjnych wynikających z art. 56 ustawy o ofercie, pomimo iż w chwili orzekania przez Komisję Nadzoru Finansowego oraz przez Sąd przywołany wyrok nie był prawomocny - i z tego też względu zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania, co jest przedmiotem zarzutu 1.2. wskazanego powyżej.

III. Na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 zd. 1 in fine p.p.s.a. poprzez błędne sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegające na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co przejawiało się w tym, że Sąd powielił w części uzasadnienia wyroku po słowach: "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje" ustalenia Komisji Nadzoru Finansowego, a następnie lakonicznie wskazując, że ustalenia te w jego ocenie są prawidłowe.

IV. Na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 96 ust. 6 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie skutkującej przyjęciem, że KNF prawidłowo zastosował ten przepis, pomimo iż nałożenie kary administracyjnej w wysokości 90 000 zł w sytuacji, gdy Spółka, a w konsekwencji członek zarządu [...], prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami wykonała ciążące na niej obowiązki związane z przekazywaniem informacji bieżących i okresowych, dotyczących działalności Spółki.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także nie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.

Komisja Nadzoru Finansowego nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie posiedzenia na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz. U. poz. 374 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów kasacyjnych.

Skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty te zakreśliły zakres niniejszego postępowania.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu nie została uwzględniona.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Komisji Nadzoru Finansowego w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w związku z rażącym naruszeniem przez spółkę [...] S.A. z siedzibą w [...] obowiązków, o których mowa w art. 56 ustawy o ofercie publicznej za naruszenie obowiązków informacyjnych, w okresie pełnienia funkcji członka zarządu spółki stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem, co skutkowało oddaleniem wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowały się wszystkie określone przepisem art. 96 ust. 6 przywołanej ustawy przesłanki nałożenia sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej, a jej wysokość - określona na poziomie 90 000 zł – była adekwatna i proporcjonalna do naruszeń zaistniałych w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu spółki.

Rozpoczynając od oceny najdalej idącego zarzutu procesowego, tj. sformułowanego w pkt III petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. – należy uznać, że nie jest on zasadny.

Według autora skargi kasacyjnej do naruszenia tego przepisu miało dojść poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku, co miało przejawiać się tym, że Sąd pierwszej instancji powielił ustalenia Komisji Nadzoru Finansowego, wskazując, że w jego ocenie są prawidłowe. W uzasadnieniu tego zarzutu podniesiono, że sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku uniemożliwia ustalenie, czy faktycznie doszło do "rzetelnej analizy zarzutów skargi".

Przypomnieć należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA: z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną zaskarżonego wyroku. To zaś, że skarżąca kasacyjnie nie podziela tego stanowiska i uważa, że uzasadnienie wyroku jest niepełne, pozbawione analizy wszystkich zarzutów skargi, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Podkreślić bowiem należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew poglądowi skarżącej kasacyjnie - uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa była kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie to spełnia zatem wymogi przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a.

W odpowiedzi na formułowany w uzasadnieniu zarzutu kasacyjnego sposób naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak rzetelnej analizy zarzutów skargi) należy podnieść, że nie ulega wątpliwości, że w świetle tego przepisu, skoro jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia jest przytoczenie zarzutów skargi, to sąd powinien odnieść się do nich. Tym niemniej – jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np. wyroki NSA z: 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4421/16; 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10; 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 851/15; 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15). Poza tym należy dodać, że ustawodawca określając warunki formalne uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji nie nakazuje formalizowania poszczególnych części uzasadnienia, w tym zakresie pozostawia sądowi pewien zakres swobody. Prawo wymaga, aby z uzasadnienia wyroku wynikało, jak sąd pierwszej instancji odnosi się do problemów będących przedmiotem skargi (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 912/18).

Oznacza to, że brak odniesienia się wojewódzkiego sądu administracyjnego do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi sam w sobie uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku. Jedynie pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz – co należy podkreślić – wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, może stanowić uzasadnioną podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. To, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się odrębnie do każdego z zarzutów skargi, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, ponieważ ocena Sądu pierwszej instancji odnośnie do tychże zarzutów wynika jasno z całokształtu uzasadnienia wyroku tego Sądu. Z wywodów Sądu jednoznacznie wynika, dlaczego w jego ocenie, nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze.

W skardze kasacyjnej sformułowano jeden zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej wykładni art. 96 ust. 6 w związku z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie oraz zarzuty naruszenia przepisów postępowania, przy czym podkreślenia wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty te są ze sobą ściśle powiązane. Dlatego, uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, charakter i treść wskazanych w pkt I. 3 oraz IV petitum skargi kasacyjnej zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne łączne odniesienie się do nich.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia prawa materialnego sformułowanego w pkt IV petitum skargi kasacyjnej. Ogólnie rzecz ujmując, wykładnia prawa to wyjaśnienie, objaśnienie, ustalenie znaczenia, sensu interpretowanej normy prawa, to osąd odnośnie do prawnej wartości sprawy, ustalenia jednoznacznego rozumienia określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego, przypisywania im odpowiedniego znaczenia. Przy postawieniu zarzutu błędnej wykładni na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wykazania, że sąd mylnie zrozumiał treść lub znaczenie stosowanego przepisu prawa albo nie zrozumiał intencji prawodawcy bądź też zastosował nieobowiązujący przepis (por. wyroki NSA z: 5 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 294/14, 6 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2233/13). Przy zarzucie błędnej wykładni prawa materialnego należy wskazać, w czym strona upatruje wadliwości interpretacji dokonanej przez sąd (czy błąd tkwi w treści zrekonstruowanej normy, przebiegu procesu wykładni, sposobie wykorzystania poszczególnych dyrektyw wykładni; por. wyroki NSA z: 20 lipca 2011r., II FSK 335/10; 15 marca 2011r., II OSK 540/10), a także musi wykazać, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia.

Tymczasem pełnomocnik skarżącej, ani w zarzucie kasacyjnym, ani też w uzasadnieniu, które powinno zasadniczo zawierać jego rozwinięcie, nie tylko nie wskazał na czym polega błędna wykładnia art. 96 ust. 6 w związku z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, ale również nie przedstawił prawidłowej – jego zdaniem – wykładni tego przepisu. Uzasadnienie omawianego zarzutu jest lapidarne, ograniczające się do odrzucenia wykładni ww. przepisów zaprezentowanej przez Sąd pierwszej instancji.

W istocie zaś argumentacja skarżącej dotycząca zarzutu naruszenia prawa materialnego sprowadza się do zarzutu błędnego zastosowania powołanego wyżej przepisu. Jej zdaniem, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do nałożenia na nią kary pieniężnej w wysokości 90 000 zł, gdyż wszystkie obowiązki członka zarządu [...] S.A. wykonywała prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym także te związane z przekazywaniem informacji bieżących i okresowych o działalności Spółki.

Taka argumentacja powoduje przyjęcie, że intencją skarżącej kasacyjnie nie było postawienie zarzutu błędnej wykładni art. 96 ust. 6 w związku z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, lecz ich niewłaściwego zastosowania. Tak sformułowany zarzut wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak powinny być stosowane powyższe przepisy ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinny być one stosowane. Innymi słowy zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego (por. np. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15).

W ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 8, 77 i 80 k.p.a. polegające na wadliwym uznaniu, że nie doszło do naruszenia przez KNF ww. przepisów (pkt I.3. petitum skargi kasacyjnej). Zdaniem skarżącej KNF nierzetelnie zebrała materiał dowodowy i dokonała dowolnej jego oceny. Ustalenia organu co do relacji spółki [...] S.A. z [...] prowadzącą działalność gospodarczą w ramach [...] nie zostały poparte faktami. Zdaniem skarżącej nie sposób uznać, że w okolicznościach sprawy [...] S.A. sprawuje kontrolę nad działalnością gospodarczą wykonywaną przez [...] w ramach firmy [...] i błędne było ustalenie faktyczne organu, że spółka [...] S.A. i skarżąca kasacyjnie uchybili obowiązkowi ujawnienia w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2011 r. informacji o zawarciu z [...] w dniu 26 stycznia 2012 r. porozumienia przedłużającego termin płatności oraz w sprawozdaniu za 2012 r. informacji o zawarciu z [...] w dniu 10 stycznia 2013 r. aneksu do porozumienia przedłużającego termin płatności .

Regulacje zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego zobowiązują organ do wszechstronnego zbadania stanu faktycznego oceny zebranego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast z art. 77 § 1 kpa wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 80 kpa stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowana przez Sąd pierwszej instancji decyzja została wydana w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanej w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, w tym dokonanej oceny zebranych w sprawie dowodów w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem uznał, że w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. przy gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego w zakresie ustaleń faktycznych determinowanych treścią art. 96 ust. 6 w związku z art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie.

Podkreślić należy, że z woli ustawodawcy, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami art. 96 ust. 6 w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie, nakładając na członka zarządu karę pieniężną, organ uwzględnia naruszenia stwierdzone w postępowaniu prowadzonym wobec spółki, za które spółka została ukarana karą pieniężną. Prawidłowo zatem w tej sprawie powołano te wszystkie naruszenia, które zostały wobec spółki stwierdzone w prowadzonym uprzednio wobec niej postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie dodatkowo zaś, co wynika z przytoczonych powyżej regulacji, organ winien był dokonać oceny, czy naruszenie obowiązków miało charakter rażący i - jak wynika z treści zaskarżonej decyzji - takiej oceny dokonał.

Zauważyć należy, że skarżąca kasacyjnie skutecznie nie zakwestionowała ustaleń w zakresie istnienia ścisłych zasad współpracy pomiędzy [...] S.A. i [...] jakie zostały dokonane w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie nałożenia kary pieniężnej na [...] S.A. za naruszenie obowiązków informacyjnych.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że ustalenia Komisji co do współpracy spółki [...] z [...] są charakterystyczne dla działania w ramach grupy kapitałowej, o czym świadczą m.in. niestandardowe warunki handlowe polegające na przedłużeniu [...] terminów płatności należności, czy też udzielenie poręczenia spłaty zobowiązań [...] z tytułu zaliczek i zwrotów przez głównych akcjonariuszy spółki [...]. Z istoty tej współpracy zainicjowanej jeszcze przed rozpoczęciem notowań akcji Spółki na Giełdzie Papierów Wartościowych wynika, że [...] S.A. sprawuje kontrolę nad działalnością gospodarczą [...] wykonywaną w ramach [...]. Wniosek taki wynika przede wszystkim z treści interpretacji SKI-12 opublikowanej w Dz.U.UE z 29 listopada 2008 r., L 320/466. W świetle tego dokumentu [...] należy traktować jako jednostkę specjalnego przeznaczenia. Została ona powołana w celu prowadzenia działalności gospodarczej w imieniu jednostki gospodarczej zgodnie z jej potrzebami gospodarczymi i uzyskuje z tego tytułu korzyści. Ze skonsolidowanych sprawozdań finansowych wynika, że [...] nie posiada środków finansowych na prowadzenie działalności gospodarczej na skalę zgodną z potrzebami spółki. Stąd też Spółka musiała kredytować działalność [...]. Podmiot ten pozostaje zależny od przychodów wynikających ze współpracy ze Spółką.

Powyższe ustalenia opierają się na ustaleniach dokonanych w sprawie nałożenia kary pieniężnej na [...] S.A. za naruszenie obowiązków informacyjnych (sygn. akt II GSK 912/18). Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną Spółki od wyroku WSA w Warszawie oddalającego skargę [...] S.A. na decyzję KNF z dnia [...] października 2016 r. przyjął, że spółka ta ([...] S.A.) miała obowiązek ujęcia działalności [...] w skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, co uzasadnił tym, że Spółka sprawowała kontrolę nad jednostką specjalnego przeznaczenia jaką jest [...] w stosunku do Spółki.

Okoliczności te nie zostały w rozpoznawanej sprawie skutecznie podważone. Jeżeli zaś chodzi o kwestionowane przez skarżącą kasacyjnie ustalenia faktyczne dotyczące wykroczenia przez organ poza zakres czasowy sprawozdań za 2011 i 2012 i nieujawnienie porozumień z [...], to zarzuty te są częściowo uzasadnione. Z decyzji organu z dnia [...] maja 20016 r. i [...] maja 2017 r. jednoznacznie wynika, że kara pieniężna została wymierzona skarżącej kasacyjnie za nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za 2011 r. informacji o zawarciu w dniu 26 stycznia 2012 r. z [...] porozumienia przedłużającego termin płatności, nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za pierwsze półrocze 2012 r. informacji o zawarciu w dniu 26 stycznia 2012 r. z [...] porozumienia przedłużającego termin płatności, oraz nieujawnienie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za pierwsze półrocze 2013 r. informacji o zawarciu w dniu 10 stycznia 2013 r. z [...] aneksu do porozumienia przedłużającego termin płatności.

Powyższe uchybienie nie może jednak przynieść oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie rezultatu. Podkreślić bowiem należy, że ustawodawca w art. 176 p.p.s.a. w przypadku zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nałożył na autora skargi kasacyjnej obowiązek nie tylko wskazania konkretnych przepisów, którym w jego ocenie uchybił sąd pierwszej instancji, ale uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.

Tego warunku skarżąca kasacyjnie w tej sprawie nie spełniła, nie wykazała bowiem, że zarzucone naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie zakwestionowała bowiem skutecznie pozostałych okoliczności faktycznych, w oparciu o które organ nałożył na nią karę pieniężną na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie. Nie wykazano zatem, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. Wobec zaś związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony.

Mając powyższe na uwadze należy zatem stwierdzić, że sposób w jaki skonstruowano oraz uzasadniono zarzuty naruszenia przepisów postępowania (pkt I. 3.ppkt 1, 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej), nie daje podstaw do uznania, że skarżąca kasacyjnie skutecznie podważyła stan faktyczny, który przyjęty został przez Sąd pierwszej instancji – jako prawidłowo ustalony przez organ – za podstawę wyrokowania w rozpoznawanej sprawie. Podniesione w tej sprawie zarzuty procesowe wskazują jedynie na istniejące – w ocenie strony skarżącej kasacyjnie – uchybienia, ale nie spełniają wymogu niezbędnego dla uwzględnienia tych zarzutów tj. wykazania wpływu tych naruszeń na wynik sprawy. Strona skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, dlatego zarzuty naruszenia przepisów postępowania szczegółowo wymienione w pkt I.ppkt 3 petitum skargi kasacyjnej z przyczyn wskazanych wyżej nie zasługują na uwzględnienie.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego – wbrew stanowisku strony skarżącej – w rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w sposób w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej (pkt I.2 petitum skargi kasacyjnej).

Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przewiduje, że organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ujawnione w sprawie zagadnienie może stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeżeli od jego rozstrzygnięcia w ogóle zależy możliwość rozpatrzenia sprawy administracyjnej, a nie tylko sposób jej rozstrzygnięcia, a zatem, czy w sprawie wydana zostanie decyzja o określonej treści, w szczególności pozytywna dla strony (vide: M.Romańska [w:] H.Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2019, wyd. II, uwagi do art. 97; L. Klat-Wertelecka, Zagadnienie wstępne jako przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego [w:] Administracja i prawo administracyjne u progu trzeciego tysiąclecia. Materiały konferencji naukowej katedr prawa i postępowania administracyjnego, Łódź 2000, s. 183-193; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1993 r., II SA 1678/92, ONSA 1994/2/55; uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., OPK 14/96, ONSA 1997/1/11; wyrok NSA z dnia 8 lipca 2008 r., II OSK 792/07; wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., II GSK 2690/15 ).

Zagadnienie wstępne w rozumieniu przywołanego przepisu prawa to zagadnienie, którego elementy konstrukcyjne są następujące, a mianowicie: wyłania się ono w toku postępowania administracyjnego; jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy; istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.

Z powyższego wynika, że okoliczność, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza sama w sobie o istnieniu zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Istnieje bowiem obowiązek ustalenia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o jego istnieniu przesądza - co należy zaakcentować - treść przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej, tj. decyzji wydawanej w sprawie głównej (por. M, Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el., 2018), co oznacza, że kwestia prejudycjalna ma charakter materialnoprawny, skoro w wyniku jej zaistnienia lub ujawnienia się, nie może być rozstrzygnięta - zgodnie z zasadą aktualności - sprawa administracyjna (por. W. Jakimowicz, O kwestii prejudycjalnej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, "Samorząd Terytorialny" 2003/10, s. 31).

Przedstawione znaczenie pojęcia "zagadnienie wstępne", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., powoduje, że niezasadny jest pogląd skarżącej, że toczące się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi [...] S.A. na decyzję KNF z 16 października 2016 r. w przedmiocie nałożenia na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie kary pieniężnej w rozpoznawanej sprawie stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Ustawodawca w art. 96 ust. 6 i 7 ustawy o ofercie publicznej w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie uregulował zakres i warunki odpowiedzialności administracyjnej członków zarządu spółki publicznej, stwierdzając, że w przypadku rażącego naruszenia obowiązków, o których mowa w ust. 1 – a więc rażącego naruszenia obowiązków adresowanych do emitenta i nałożenia na niego w związku z tym kary pieniężnej – Komisja Nadzoru Finansowego może nałożyć na osobę, która w tym okresie pełniła funkcje członka zarządu spółki publicznej lub towarzystwa inwestycyjnego będącego organem funduszu inwestycyjnego zamkniętego karę pieniężną do wysokości 100 000 zł, która nie może być jednak nałożona, jeżeli od wydania decyzji o której mowa w ust. 1, upłynęło więcej niż 6 miesięcy.

Istota powyższej regulacji prawnej w powiązaniu z treścią ust. 1 art. 96 ustawy o ofercie polega na tym, że nałożenie na emitenta kary pieniężnej za rażące naruszenie określonych obowiązków informacyjnych stanowi podstawę zastosowania kary pieniężnej w stosunku do członków zarządu spółki publicznej odpowiedzialnych za wadliwe (niezgodne z prawem) działanie emitenta. W opisanej sytuacji dochodzi zatem do powstania sankcji sprzężonej, w wyniku której nałożenie na emitenta kary pieniężnej (sankcja podstawowa) stanowi podstawę zastosowania sankcji z nią sprzężonej wobec członków zarządu spółki publicznej (sankcja wtórna).

Odpowiedzialność członków zarządu spółki publicznej na gruncie ustawy o ofercie pozostaje więc w ścisłym funkcjonalnym związku ze stwierdzeniem rażącego naruszenia przez emitenta obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1 oraz z nałożoną na niego w związku z tym sankcją administracyjną. Ustawodawca przyjął, że podstawowym warunkiem wszczęcia oraz prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na członka zarządu jest decyzja KNF o nałożeniu na emitenta kary pieniężnej za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych. Drugą przesłanką jest stwierdzenie wymienioną decyzją zaistnienia rażącego naruszenia obowiązków emitenta w czasie, gdy osoba, o której mowa w ust. 6 art. 96 pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej. Kolejną przesłanką określoną w ust 7 art. 96 ustawy o ofercie – temporalną i o charakterze prekluzyjnym – jest termin, w którym wymieniona kara pieniężna może być nałożona.

Ustawodawca wyraźnie rozróżnia postępowanie prowadzone na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie i postępowanie prowadzone w oparciu o treść art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie. W obu tych postępowaniach występuje inny krąg podmiotów, którym przysługuje status strony. W obu wskazanych postępowaniach podstawę do ich uruchomienia stanowi inny przepis prawa. Oznacza to, że odpowiedzialność członków zarządu spółki publicznej pozostaje odrębna od odpowiedzialności emitenta. Samo wydanie decyzji nakładającej na emitenta karę pieniężną na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie publicznej automatycznie nie oznacza wszczęcia postępowania w stosunku do członków zarządu spółki publicznej, a jedynie stwarza możliwość ich ukarania na zasadzie sankcji sprzężonej. Zastosowanie sankcji w stosunku do członków zarządu spółki jest bowiem oparte na uznaniu administracyjnym.

Podkreślić trzeba, że w rozpoznawanej sprawie, wobec wydania decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2016 r. w stosunku do [...] S.A., podstawowy warunek, o którym mowa w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie został spełniony, co jest okolicznością bezsporną. Skoro ustawodawca nie wprowadził dalej idących ograniczeń co do postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członków zarządu spółki związanych z prawomocnością decyzji nakładającej na spółkę publiczną kary pieniężnej za rażące naruszenie obowiązków między innymi określonych w art. 56 ustawy o ofercie, to brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, że doszło do obrazy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Nadto należy nadmienić, że wyrokiem z 14 kwietnia 2021 r. wydanym w sprawie II GSK 912/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2017 r., którym oddalono skargę spółki od decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z [...] października 2016 r. Powyższa decyzja stała się zatem prawomocna.

W świetle powyższych okoliczności nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony przez skarżącą kasacyjnie zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez niezawieszenie z urzędu przez Komisję prowadzonego postępowania, w związku z toczącym się postępowaniem w przedmiocie nałożenia na Spółkę kary administracyjnej przewidzianej w art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi [...] S.A. na decyzję KNF z [...] października 2016 r.

Odnosząc się do kolejnego podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. naruszenia art. 153 p.p.s.a. (pkt II petitum skargi kasacyjnej) należy zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że przepis ten nie miał w sprawie zastosowania, a więc Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wadliwie powołał się na jego treść.

Przepis ten, mający charakter bezwzględnie obowiązujący określa, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., należy łączyć ze sposobem wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę. Został on wprowadzony, aby zapewnić efektywność kontroli sądowoadministracyjnej. Jego oddziaływaniem objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Treść art. 153 p.p.s.a. oznacza zatem, że warunkiem koniecznym postawienia sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej zawartej w uprzednio wydanym wyroku sądu jest istnienie w danej sprawie takiego uprzednio wydanego wyroku. Tymczasem taki wyrok nie został wydany w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżone orzeczenie WSA w Warszawie jest pierwszym, które zostało wydane w ramach kontroli zaskarżonej decyzji KNF z [...] maja 2017 r., a zatem art. 153 p.p.s.a. nie mógł mieć zastosowania przed Sądem pierwszej instancji i nie mógł wywrzeć skutku prawnego w postaci związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.

Nie oznacza to jednak, że uchybienie WSA polegające na powołaniu powyższego przepisu, wpłynęło na treść zaskarżonego wyroku. Z powodu omówionej powyżej wzajemnej relacji postępowań w sprawie przeciwko Spółce i następczego wobec niego postępowania wobec skarżącej jako członka zarządu istniały podstawy, aby zarówno KNF rozpoznająca niniejszą sprawę, jak również Sąd pierwszej instancji rozpoznający skargę na zaskarżoną decyzję, korzystały z materiału dowodowego, jak również z ustaleń dokonanych w sprawie VI SA/Wa 2577/16. Nie stanowiły one jednak wiążącej oceny prawnej w rozumieniu art. 153 p.p.s.a.

Wobec zatem niewykazania w skardze kasacyjnej jaki wpływ na treść zaskarżonego wyroku miała obraza art. 153 p.p.s.a., zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 31 marca 2016r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 96 ust. 1h i ust. 6 pkt 1 ustawy o ofercie (punkt I.1 petitum skargi kasacyjnej) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te są również nieusprawiedliwione.

Twierdzenie skarżącej, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji KNF w zakresie rozstrzygnięcia o tym, które przepisy – przy wymiarze skarżącej kary pieniężnej – są dla niej względniejsze, jest całkowicie chybione.

WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na str. 39-40 szeroko odniósł się do tego zagadnienia i przyjął jednoznacznie, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma przepis art. 96 ust. 6 i ust. 7 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 4 czerwca 2016 r. Regulacja ta w stosunku do tej po nowelizacji art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie dokonanej ustawą z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz innych ustaw jest względniejsza dla skarżącej ze względu na krótszy okres umożliwiający nałożenie kary na członka zarządu spółki. Według stanu prawnego sprzed nowelizacji z 4 czerwca 2016 r. kara pieniężna na członka zarządu spółki publicznej może być nałożona za rażące naruszenia przez spółkę publiczną obowiązków informacyjnych wynikających z art. 56 ustawy o ofercie w terminie 6 miesięcy od wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie, natomiast w myśl przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a więc w brzmieniu po nowelizacji z 4 czerwca 2016 r. – w terminie 12 miesięcy od wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie.

Sąd pierwszej instancji oceniając przepisy ustawy o ofercie po nowelizacji z 4 czerwca 2016 r. prawidłowo stwierdził, że ustawodawca nie wprowadził w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie zmian w zakresie warunku, że naruszenie obowiązków informacyjnych ma mieć charakter rażący, jak i w kwestii wysokości kary pieniężnej, która może być nałożona do wysokości 100 000 zł. Wprowadzono natomiast nowy przepis art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie, w którym zawarto przesłanki jakimi powinna kierować się KNF przy wymiarze kary pieniężnej. KNF na podstawie art. 58 ust 2 ustawy nowelizacyjnej prawidłowo zastosowała ten przepis jako względniejszy w stosunku do poprzedniego stanu prawnego, w którym brak było regulacji w tym zakresie.

Jeżeli KNF przy wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej uwzględniła korzystniejsze dla skarżącej przepisy, a Sąd pierwszej instancji to zaakceptował odnosząc się szczegółowo do spornych kwestii, to niezrozumiała i niezasadna jest argumentacja skarżącej, że Sąd w ogóle tej kwestii nie poddał kontroli.

WSA odniósł się również do stanowiska KNF, że charakter stwierdzonych naruszeń nie pozwala na ustalenie skali korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez Spółkę, jak również straty poniesionej przez osoby trzecie w związku z tymi naruszeniami. Sąd wskazał, że ustawodawca w art. 96 ust. 1h pkt 4 i 5 ustawy o ofercie przewidział taką możliwość, że w określonych sytuacjach nie można ustalić skali korzyści uzyskanych lub strat poniesionych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot w imieniu lub w interesie którego działał podmiot, który dopuścił się naruszenia, jak również osoby trzecie. Sąd pierwszej instancji – wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej – wskazał, że przyczyną odstąpienia od wzięcia pod uwagę przy wymierzaniu skarżącej kary pieniężnej przesłanek wymienionych w pkt 4 i 5 art. 96h jest charakter stwierdzonych naruszeń.

Formułując zarzut kasacyjny naruszenia art. 58 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej w związku z art. 96 ust. 1h i ust. 6 pkt 1 ustawy o ofercie skarżąca nie wskazała natomiast, jakie jej zdaniem czynności powinna podjąć Komisja w celu ustalenia danych, o których mowa w powyższych przepisach, ograniczyła się jedynie do kwestionowania stanowiska organu co do przyczyn, z jakich okoliczności tych nie można ustalić.

Poza tym nie może odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku zarzut nieuwzględnienia przy wymiarze kary pieniężnej sytuacji finansowej skarżącej. KNF pomimo dwukrotnego wezwania nie otrzymała od skarżącej informacji o jej sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji co do oceny prawnej skutków postępowania skarżącej, która swoim zachowaniem uniemożliwiła organowi uwzględnienie jej sytuacji finansowej przy wymiarze kary pieniężnej.

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, oddalił.