II SA/Sz 957/20 - Wyrok

Data orzeczenia	2021-04-29	
Data wpływu	2020-11-09	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie	
Sędziowie	Katarzyna Sokołowska
Marzena Iwankiewicz
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6129 Inne o symbolu podstawowym 612	
Hasła tematyczne	Geodezja i kartografia	
Skarżony organ	Prezydent Miasta	
Treść wyniku	Stwierdzono bezskuteczność czynności	
Powołane przepisy	Dz.U. 2020 nr 0 poz 2052; art. 47b ust. 5,; Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2012 nr 0 poz 125; par. 5 ust. 2, par. 5 ust. 8, par. 9 ust. 1,; Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów
Dz.U. 2019 nr 0 poz 2325; art. 146 par. 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi B. M. na czynność Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie nadania numeru porządkowego budynkowi I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz strony skarżącej B. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. B. M. (dalej: "strona", "skarżąca") wezwała Prezydenta Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa, w związku z dokonaniem zmiany numeru porządkowego jej nieruchomości, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, położonej w K. na działce nr [...], obręb [...] przy ulicy [...]. Wyjaśniła, że w dniu [...] października 2005 roku otrzymała zawiadomienie o nadaniu numeru porządkowego jej nieruchomości, czyli numeru [...]. Natomiast niedawno dowiedziała się, że na tej samej ulicy [...] sąsiedniemu budynkowi również nadano numer [...]. W związku z powyższym wniosła o podanie na jakiej podstawie i w jakim trybie dokonano zmiany numeru porządkowego jej nieruchomości.

W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia [...] września 2020 r. zastępca Prezydenta Miasta K. wyjaśnił, że numer porządkowy dla budynku skarżącej, położonego na terenie działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., został ustalony na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 roku w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz.U. z 2004 r. nr 243 poz. 2432). Stosownie do § 7 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. rozporządzenia numery porządkowe nieruchomości wzdłuż ulic bocznych powinny wzrastać, poczynając od głównej ulicy w kierunku granic miasta oraz nieruchomości po lewej stronie ulicy w kierunku zwiększających się numerów oznacza się numerami nieparzystymi, a po prawej stronie parzystymi. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że ustalony pismem z dnia [...] października 2005 roku ([...]) numer porządkowy dla nieruchomości strony został ustalony w sposób nieprawidłowy, niezgodny z ww. przepisem. Taka sama sytuacja dotyczyła nieruchomości położonej na działce nr [...] obr. [...] Wskazane błędy stwierdzono w 2010 roku, po przeprowadzonej weryfikacji numeracji porządkowej nieruchomości, związanej z koniecznością ustalenia kolejnego numeru porządkowego dla nowo wybudowanego budynku przy ul. [...]. Jednocześnie poinformowano B. M., że nie została ona zawiadomiona o zmianie numeru porządkowego z ul. [...] [...] na ul. [...] [...], w sposób niezamierzony.

Nadto organ wyjaśnił, że zarówno obowiązujące wówczas przepisy prawa, jak też obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 roku w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2012 r. poz. 125) w sposób ścisły regulują zasady i odstępstwa od nich w przypadku zakładania i prowadzenia bazy numeracji porządkowej nieruchomości. Całe nowe osiedle, "S. " ma ustaloną numerację porządkową zgodnie z przytoczonymi wyżej zasadami, jedynym odstępstwem była numeracja przy ul. [...].

W załączeniu do wskazanego pisma organ przesłał skarżącej zawiadomienie Prezydenta Miasta, z dnia [...] września 2020 r. nr [...], wydane na postawie art. 47a ust. 1 pkt 1 i art. 47b ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 276 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia z dnia 9 stycznia 2012 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2012 r., poz. 125), ustalające z urzędu nowy numer porządkowy – [...] dla budynku istniejącego, będącego własnością skarżącej, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb [...] w K., wpisanej do księgi wieczystej pod numerem [...] - w miejsce dotychczasowego numeru porządkowego tj. ul. [...] [...].

W uzasadnieniu zawiadomienia organ wyjaśnił, że przy ustalaniu numeru porządkowego pismem z dnia [...] października 2005 r. błędnie zastosowano przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej, przez co została odwrócona numeracja porządkowa nieruchomości na ul. [...], tzn. w przypadku skarżącej powinien być numer [...] (nieparzysty ze względu na położenie nieruchomości w stosunku do drogi głównej), a nie jak zostało ustalone wcześniej numer [...].

Na czynność Prezydenta Miasta objętą zawiadomieniem z dnia [...] września 2020 r. B. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc przy tym o stwierdzenie jej bezskuteczności oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 47a ust. 1 pkt 1 oraz art. 47a ust. 5, ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 roku poz. 276 ze zm.), poprzez ich błędną wykładnię i odniesienie, że zmiana numeru porządkowego może być dokonywana zupełnie arbitralnie w każdym czasie i odnosić się do nieruchomości, które zostały już wybudowane i są użytkowane od ponad 15 lat pod nadanym uprzednio numerem porządkowym,

- § 9 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 roku w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. 2012 r., poz. 125) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, która odnosi się do aktualizacji i zmiany numeru porządkowego nieruchomości, która jest użytkowana pod danym numerem przez 15 lat, ponadto nawet gdyby był zastosowany to w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do takiej aktualizacji, gdyż sytuacja kiedy organ arbitralnie zmienia numer porządkowy nieruchomości wybudowanej ponad 15 lat temu i użytkowej pod numerem porządkowym nadanym 15 lat temu nie ma żadnej podstawy prawnej,

- § 5 ust. 1, 8, 9 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 roku w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów do nieruchomości, która jest zabudowana budynkiem mieszkalnym od ponad 15 lat, aktualizacja numeru możliwa jest w przypadku podjęcia decyzji o zmianie wszystkich istniejących numerów porządkowych, a ponadto numery porządkowe, które nie spełniają wymogów ust. 4-6 ww. rozporządzenia, mogą nadal obowiązywać jeżeli zapewniają jednocześnie unikalność związanych z nimi adresów,

- art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania dowodów, na jakich organ oparł się, wydając kwestionowane rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu [...] października 2005 r. nadano numer [...] dla należącego do niej budynku. Pod tym adresem w 2005 roku zameldowały się na stałe [...] osoby w tym skarżąca i do dnia dzisiejszego adres zameldowania pozostaje taki sam tj. ul. [...] [...]. Osoby zameldowane i zamieszkujące pod tym adresem od ponad 15 lat używają tego adresu, co oznacza, że jest on podany we wszelkiej korespondencji z wszystkimi organami, pracodawcami, również w Urzędzie Miasta K.. Po 15 latach postanowiono o zmianie numeru na [...].

Wedle skarżącej zmiana numeru porządkowego jest w tej sytuacji zupełnie arbitralna. Nie ma nic wspólnego z zastanym porządkiem i przyzwyczajeniami mieszkańców, którzy zamieszkują pod tym adresem ponad 15 lat. Podniosła, że dokonana przez organ zmiana wiąże się dla skarżącej z dużymi problemami, związanymi m.in. z doręczaniem korespondencji, czy też pewności prawnej. W rezultacie zmuszona będzie do podjęcia szeregu czynności polegających na zmianie adresu w wielu instytucjach, organach oraz dokumentach, co spowoduje nie tylko trudności natury technicznej, ale również koszty chociażby przerejestrowania samochodów i wydania innych dokumentów. Spowoduje to ogromne zamieszanie i pomyłki, zaś skutki tej czynności będzie ponosić latami. Zdaniem skarżącej, w tej sytuacji interes mieszkańców powinien jednak wziąć górę nad prawidłowością numeracji, szczególnie że takie rozwiązanie jest przewidziane w rozporządzeniu, w którym wskazano, że jeżeli numer jest unikalny powinien pozostać, nawet gdy nie jest nadany w sposób prawidłowy.

Skarżąca zwróciła uwagę, że chociaż organ stwierdził dokonanie zmiany numeru już w 2010 roku to jednak do tej pory wszelką korespondencję dla skarżącej przesyłał pod dotychczasowy adres, czyli ul. [...] [...], zaś zmiana została dokonana jedynie w systemie komputerowym.

Zdaniem skarżącej samo stwierdzenie wadliwości numeracji porządkowej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wprowadzenia numeracji porządkowej. Powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie skarżąca podniosła, że okolicznością, która może przemawiać przeciwko wprowadzeniu zmiany numeracji porządkowej nieruchomości, nawet jeżeli numeracja jest wadliwa z powodu braku ciągłości i przestrzennej regularności, jest potrzeba zachowania dotychczasowej, ukształtowanej nieraz w długim okresie historycznym, numeracji porządkowej nieruchomości.

W podsumowaniu skargi stwierdzono, że użytkowanie numeru od 15 lat jest przesłanką do tego, aby nie zmieniać tego numeru porządkowego, pomimo iż nie jest on zgodny z rozporządzeniem. W tej sytuacji należałby rozważyć zmianę numeru porządkowego nowo wybudowanej nieruchomości, bądź przez dodanie do numeru litery alfabetu lub też przez zmianę numeru w ogóle.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wyjaśnił, że ulica [...] jest położona w obrębie stosunkowo nowego osiedla domków jednorodzinnych, osiedla [...]. Pierwsze numery porządkowe na tym osiedlu zostały ustalone w latach 2004-2005. Numeracja porządkowa była ustalana zgodnie ze standardami wynikającymi najpierw z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz.U. z 2004r. nr. 243 poz. 2432), a następnie na podstawie Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2012 r. poz. 125). Przy czym, poprzez omyłkę, na ulicy [...] ustalono numery porządkowe dla dwóch nieruchomości w sposób niezgodny z ww. rozporządzeniami. Prawidłowo ustalono, że numery będą wzrastać poczynając od ulicy głównej, w kierunku granic miasta, natomiast nieprawidłowo ustalono strony - zamieniono strony numeracji - po prawej stronie umieszczono numery nieparzyste, a po lewej parzyste. Przy ustalaniu nowej numeracji porządkowej w 2010 r. zauważono ten błąd i sprostowano w stosunku do jednej z nieruchomości. Z powodów nieustalonych w 2010 roku nie sprostowano numeru w stosunku do nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. Kolejna numeracja porządkowa na ulicy [...] była już ustalana zgodnie z rozporządzeniem, co potwierdza dołączona do odpowiedzi na skargę mapa poglądowa.

Wedle organu nie można uznać, że takie ustalenie numeru porządkowego jest "zastanym porządkiem". Zachowanie takiej formy ustalenia numerów porządkowych nieruchomości budzi niepewność i dezorientację, zarówno mieszkańców, jak i służb porządkowych, które wjeżdżając na ulicę widzą schemat numeracji, wynikający z rozporządzenia, i nie będą się spodziewały numeru parzystego po lewej stronie, co w rezultacie uniemożliwia czytelną identyfikację przedmiotowego numeru porządkowego w terenie.

Nadto organ za niezasadne uznał zarzuty skarżącej odnoszące się do naruszenia przepisów ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, gdyż na skutek błędnego ustalenia numeru porządkowego i niezamierzonego braku sprostowania numeru porządkowego ustalonego dla budynku skarżącej, doszło do sytuacji, w której istniejąca numeracja porządkowa zawierała wady utrudniające jej wykorzystywanie. Zasadna jest zatem aktualizacja danych ewidencyjnych, poprzez zmianę numeru porządkowego dla nieruchomości, dla której został on wadliwie ustalony.

Zdaniem organu przedmiotowa zmiana nie była zmianą arbitralną, lecz była konieczna, gdyż dotychczasowy stan uniemożliwiał czytelną identyfikację w terenie w powiązaniu z adresami sąsiednimi i schematem numeracji porządkowej ustalonej na całym osiedlu "S. ". Wskutek zmiany doprowadzono do prawidłowego ustalenia numeracji porządkowej, zgodnie z obowiązującymi standardami wynikającymi z rozporządzenia.

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z dołączonej przez nią mapy sytuacyjnej bowiem jej zdaniem jest on niezbędny do ustalenia stanu faktycznego i rzeczywistego położenia nieruchomości, gdyż mapa sytuacyjna dołączona przez organ może wprowadzać w błąd poprzez zaznaczenie na niej innej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest czynność Prezydenta Miasta obejmująca zmianę numeracji porządkowej nieruchomości.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że czynność właściwego organu gminy, polegająca na nadaniu lub zmianie, albo odmowie nadania lub zmiany numeru porządkowego nieruchomości, nie następuje w drodze decyzji, czy postanowienia, ale jest inną czynnością z zakresu administracji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07, z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 30/11, wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 472/11, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1191/13 publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola sądowoadministracyjna takich czynności dokonywana jest zatem na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.

Zawiadomienie o "ustaleniu z urzędu nowego numeru porządkowego dla budynku istniejącego" zostało skarżącej doręczone w dniu 16 września 2020 r. Skargę na wspomnianą czynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie strona wniosła w dniu 23 września 2020 r., a zatem z zachowaniem wskazanego wyżej terminu.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) – na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Jak już zaznaczono, przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest czynność materialno-techniczna – nadanie nowego numeru porządkowego dla budynku istniejącego – tj. ul. [...] nr [...] w miejsce numeru nadanego poprzednio tj. ul. [...] nr [...].

W sprawie bezspornym jest przy tym, że wcześniejszą czynnością materialno-techniczną z dnia [...] października 2005 r. (nr [...]) ustalono dla nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków miasta K. jako obręb [...], działka nr [...] – numer porządkowy [...] (nazwa ulicy – [...]

Numeracja porządkowa ustalana była wówczas na podstawie (nieobowiązującego już obecnie) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz.U. z 2004 r., nr 243, poz. 2432).

Zgodnie z § 7 ust 1 i 2 tego rozporządzenia, nieruchomości przylegające do ulic lub placów oznacza się kolejnymi numerami porządkowymi, w sposób stosowany już w danej miejscowości (§ 7 ust. 1).

W innych przypadkach stosuje się następujący sposób oznaczania nieruchomości:

1) numery porządkowe nieruchomości wzdłuż ulic głównych powinny wzrastać w kierunku od centrum miasta ku jego granicom albo z południa na północ oraz ze wschodu na zachód;

2) numery porządkowe nieruchomości wzdłuż ulic bocznych powinny wzrastać, poczynając od głównej ulicy w kierunku granic miasta;

3) nieruchomości po lewej stronie ulicy w kierunku zwiększających się numerów oznacza się numerami nieparzystymi, a po prawej stronie parzystymi (§ 7 ust. 2).

Z uwagi na powyższe budynek skarżącej, znajdujący się po lewej stronie ulicy [...] powinien otrzymać numer nieparzysty. Jak wynika z odpowiedzi organu na skargę, przy ulicy [...] błędnie ustalono wówczas numery porządkowe dla dwóch nieruchomości, tj. nieruchomości skarżącej (działka nr [...]) oraz nieruchomości położonej na działce nr [...], a oznaczonej numerem [...]

W 2010 r. zmieniono numer Ketlinga [...] na Ketlinga [...] jednak "z powodów nieustalonych" nie sprostowano numeru w stosunku do nieruchomości stanowiącej własność skarżącej.

Zdaniem organu, istniejąca numeracja porządkowa zawierała wady utrudniające jej wykorzystywanie. Przedmiotowa zmiana nie była zmianą arbitralną lecz była konieczna bowiem dotychczasowy stan uniemożliwiał czytelną identyfikację w terenie w powiązaniu z adresami sąsiednimi i schematem numeracji porządkowej ustalonej na całym osiedlu "[...]

W ocenie Sądu, ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że nie uwzględnia ono w pełni – o czym będzie mowa poniżej – wydanego na podstawie art. 147b ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 2052) Prawo geodezyjne i kartograficzne – (obowiązującego obecnie) rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2012 r., poz. 125).

Zgodnie ze wspomnianym wyżej art. 47b ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizację i tryb tworzenia, aktualizacji i udostępniania tych baz, a także wzór wniosku, o którym mowa w art. 47a ust. 6, mając na uwadze zachowanie w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych, zasadę interoperacyjności, o której mowa w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej, potrzebę harmonizacji zbiorów danych tej ewidencji ze zbiorami innych rejestrów publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1a, a także usprawnienie obsługi obywateli.

Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w rozdziale 8a zasadniczo nie normują szczegółowych reguł, według których następuje nadawanie numerów porządkowych nieruchomościom lub ich zmiana. Jedynie z treści upoważnienia ustawowego przewidzianego w art. 47b ust. 5 cytowanej ustawy można odczytać istotną ogólną regułę, którą właściwy minister powinien był zastosować wydając rozporządzenie w celu wykonania ustawy. Z wytycznych dotyczących treści aktu wynika, że określenie szczegółowego zakresu informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizacja i tryb tworzenia, aktualizacja i udostępnianie tych baz powinno nastąpić z zachowaniem w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych.

Z kolei w myśl § 5 ust. 2 cytowanego powyżej rozporządzenia z dnia 9 stycznia 2012 r., dla każdej ulicy i każdego placu posiadającego nazwę tworzy się odrębne, ciągłe zbiory numerów porządkowych w sposób zapewniający przestrzenną regularność każdego z tych zbiorów oraz unikalność jego elementów, zachowując w miarę możliwości istniejące numery porządkowe, ujawnione w ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości, oraz dotychczasowe zasady tej numeracji.

W przypadku ustalania numerów porządkowych związanych z nowymi, niezabudowanymi dotychczas ulicami lub osiedlami, a także w przypadku podjęcia decyzji o zmianie wszystkich istniejących numerów porządkowych związanych z określoną ulicą lub osiedlem stosuje się następujące zasady:

1) numery porządkowe wzdłuż ulic głównych wzrastają w kierunku od centrum miejscowości ku jej granicom albo z południa na północ oraz ze wschodu na zachód;

2) numery porządkowe wzdłuż ulic bocznych wzrastają, poczynając od głównej ulicy, w kierunku granic miejscowości;

3) numery porządkowe po lewej stronie ulicy, w kierunku zwiększających się numerów, oznacza się liczbami nieparzystymi, a po prawej stronie parzystymi;

4) numery porządkowe budynków przylegających do placu wzrastają, poczynając od naroża placu przy głównej ulicy, zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara;

5) jeżeli plac powstaje z rozszerzenia lub skrzyżowania ulic, dla budynków przylegających do placu ustala się kolejne numery porządkowe jednej z ulic przechodzących przez plac (§ 5 ust. 8 rozporządzenia).

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się z różnych przyczyn wymienionych w tym przepisie, w tym między innymi, jeżeli istniejąca numeracja porządkowa budynków zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie (§ 9 ust. 1 pkt 6).

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że ustalanie numerów porządkowych powinno odbywać się z zachowaniem zasady, że zbiór tych numerów zawiera unikalne elementy, jest ciągły i uporządkowany w sposób zapewniający jego przestrzenną regularność.

Brak opisanych cech numeracji porządkowej, a więc jeżeli numery porządkowe powtarzają się (nie są unikalne) lub jeżeli zbiór numerów porządkowych nie jest ciągły i nie zapewnia przestrzennej regularności numeracji porządkowej, może być podstawą do rozważenia zmiany numeracji porządkowej nieruchomości. Jednakże samo stwierdzenie swoistej, opisanej wyżej, wadliwości numeracji porządkowej, nie jest wystarczającą przesłanką do wprowadzenia zmiany numeracji porządkowej, ponieważ ta wadliwość powinna mieć skutek w postaci utrudnienia wykorzystywania numeracji. W taki sposób podstawa zmiany numeracji porządkowej nieruchomości została sformułowana w § 9 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Jak już wskazano powyżej, zgodnie tym przepisem, aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się, jeżeli istniejąca numeracja porządkowa budynków zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie.

Jak wynika z powyższego, reguła ustalania numerów porządkowych zawarta w § 5 ust. 8 rozporządzenia z 9 stycznia 2012 r. dotyczy numerów porządkowych związanych z nowymi, niezabudowanymi dotychczas ulicami lub osiedlami, a także wypadków podjęcia decyzji o zmianie wszystkich istniejących numerów porządkowych związanych z określoną ulicą lub osiedlem.

Należy podkreślić, że w wypadku nieruchomości skarżącej nie mamy do czynienia z żadną z tych sytuacji.

Jednocześnie jak słusznie wskazuje skarżąca, okolicznością, która może przemawiać przeciwko wprowadzeniu zmiany numeracji porządkowej nieruchomości, nawet jeżeli numeracja jest wadliwa z powodu braku ciągłości i przestrzennej regularności, jest potrzeba zachowania dotychczasowej, ukształtowanej nieraz w długim okresie historycznym, numeracji porządkowej nieruchomości. Zmiana tak ukształtowanej numeracji nieruchomości, nawet jeżeli wprowadzona zostanie ciągłość i przestrzenna regularność numeracji, może bowiem prowadzić także do utrudnienia wykorzystywania nowej numeracji, na przykład ze względu na ukształtowane przyzwyczajenia mieszkańców. Omawiana okoliczność została uwzględniona przez ustawodawcę w taki sposób, że wprowadzona została zasada zachowania w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych. Wynika to wprost z przytoczonego wcześniej przepisu art. 47b ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne formułującego upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia wykonawczego oraz wytyczne dotyczące treści tego aktu. Według treści wytycznych określenie szczegółowego zakresu informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizacja i tryb tworzenia, aktualizacja i udostępnianie tych baz powinno nastąpić z zachowaniem w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych. Wprawdzie przepis art. 47b ust. 5 cytowanej ustawy bezpośrednio skierowany jest do ministra, który wydał rozporządzenie wykonawcze, jednakże sformułowana w art. 47b ust. 5 ustawy zasada powinna być uwzględniania także przez organy stosujące prawo jako reguła interpretacyjna dotycząca przepisów rozporządzenia wykonawczego.

Omawiana zasada została wyraźnie uwzględniona w treści cytowanego już powyżej § 5 ust. 2 rozporządzenia, (wskazującego na potrzebę zachowania w miarę możliwości istniejących numerów porządkowych, ujawnionych w ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości, oraz dotychczasowych zasad tej numeracji).

W ocenie Sądu, organ zmieniając – funkcjonujący od 15 lat - numer porządkowy posesji skarżącej zasady tej nie wziął pod uwagę, naruszając tym samym wspomniany przepis, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie nie wskazał na takie okoliczności, które dowodziłyby, że w tym wypadku mamy do czynienia z wadą numeracji utrudniającą jej wykorzystywanie, zwłaszcza, że numeracja wprowadzona przez organ sytuacji nie poprawi. Należy bowiem mieć na uwadze, że numer [...] (poprzednio nadany nieruchomości skarżącej) przypisano nieruchomości położonej po przeciwnej stronie ulicy – u zbiegu ulic [...] i [...]. Podkreślenia wymaga, że nieruchomość ta sąsiaduje z budynkiem o takim samym numerze – tj. [...] (z tym, że przy ul. [...]). Nie ulega wątpliwości, że usytuowanie obok siebie dwóch budynków o tym samym numerze [...] może wprowadzać w błąd zarówno mieszkańców jak i służby porządkowe. Co prawda na umieszczonej na froncie budynku tabliczce z numerem winna być także nazwa ulicy, jednak z uwagi na wielkość stosowanych powszechnie tego typu tabliczek, nazwy te nie są z daleka czytelne, czcionki używane dla nazw ulic są znacznie mniejsze od numerów budynków.

W wypadku zachowania dotychczasowej numeracji, budynkowi położonemu na działce nr [...] może zostać nadany - przykładowo – kolejny numer tj. nr [...], co spowoduje, że żaden z numerów nie powtórzy się i będą one wzrastały we właściwym kierunku – od centrum miejscowości ku jej granicom (zgodnie z § 5 ust. 8 pkt 2 rozporządzenia).

Jak już wspomniano, organ nie wskazał na konkretne utrudnienia w wykorzystywaniu dotychczasowej numeracji, a jedynie wyraził niczym niepoparte przypuszczenie, że będzie ona wprowadzać w błąd mieszkańców oraz służby porządkowe (mimo, że przez 15 lat funkcjonowania takich trudności nie odnotował, nie wskazuje żadnego konkretnego przypadku).

Na marginesie jedynie należy zauważyć, że organ nie tylko nie wziął pod uwagę konieczności zachowania w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych oraz numerów porządkowych, ale także kosztów wprowadzenia zmian i utrudnień związanych z dostarczaniem poczty kierowanej na dotychczasowy adres skarżącej właścicielom budynku położonego naprzeciwko jej nieruchomości (tj. na działce nr [...]), a oznaczonego obecnie numerem [...].

Odnosząc się do wniosku dowodowego zawartego w piśmie skarżącej z dnia [...] listopada 2020 r., należy wskazać, że dowód ten nie jest niezbędny dla wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości bowiem w aktach administracyjnych znajduje się mapa sytuacyjna, na której oznaczono budynek należący do skarżącej w prawidłowy sposób.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W tej sytuacji rzeczą organu będzie uprządkowanie numeracji budynków położonych przy ul. [...] w K. z uwzględnieniem przedstawionych powyżej rozważań i wskazań.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.