II SA/Op 328/13 - Wyrok

Data orzeczenia	2013-10-10	
Data wpływu	2013-07-19	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu	
Sędziowie	Daria Sachanbińska /przewodniczący/
Elżbieta Naumowicz /sprawozdawca/
Teresa Cisyk	
Symbol z opisem	6019 Inne, o symbolu podstawowym 601	
Hasła tematyczne	Budowlane prawo
Kara administracyjna	
Sygn. powiązane	II OSK 84/14	
Skarżony organ	Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego	
Treść wyniku	Uchylono postanowienie I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623; art. 29 ust. 1 pkt 24, art. 59a ust. 2 pkt 5, art. 59f ust. 1; Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 24 czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary za nieprawidłowości stwierdzone w wyniku kontroli budowy 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim z dnia 8 maja 2013 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz L. S. kwotę 217 (dwieście siedemnaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia 6 grudnia 2005 r., opartą o przepisy art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Starosta Prudnicki zatwierdził projekt budowlany i udzielił Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "[...]" pozwolenia na budowę, obejmującego wykonanie budowy w dwóch etapach, tj. I etap - dobudowa hali produkcyjnej do istniejącej hali drukarni i II etap - budowa części administracyjno-socjalnej na działce nr A i B km. [...] przy ul. [...] w [...]. Decyzją tą został ponadto nałożony na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu zgodnie z art. 55-57 ustawy.

Wnioskiem z dnia 15 stycznia 2013 r. inwestor L. S. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku, zgłaszając zakończenie robót przy budowie części administracyjno-socjalnej, tj. II etapu budowy objętej ww. pozwoleniem.

W dniu 5 lutego 2013 r. przeprowadzono obowiązkową kontrolę obiektu z udziałem pełnomocnika inwestora – S. P. Ustalenia kontroli zawarte zostały w protokole, w którym wskazano, że "obiekt jest zgodny z projektem zagospodarowania terenu lecz zagospodarowanie terenu po zakończonej budowie nie zgodnie z projektem zagospodarowania terenu w zatwierdzonym projekcie budowlanym" (pkt 8.1 protokołu). Poza tym stwierdzono, że nie został wykonany obowiązek rozbiórki tymczasowych obiektów budowlanych - trzech wiat o konstrukcji stalowej - wybudowanych bez pozwolenia na budowę, jako obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji zakończonej obecnie rozbudowy budynku produkcyjnego (pkt 8.4 ). Odnotowano także nieistotne, odpowiednio udokumentowane, odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na wykonaniu dwóch ścianek działowych na parterze, niewykonaniu ścianki działowej na piętrze oraz przesunięciu drzwi wejściowych w pomieszczeniu gospodarczym, a także polegające na zamianie lokalizacji punktów nawiewno-wywiewnych, zmianie wymiaru otworów okiennych w ścianie frontowej części parterowej i wykonaniu konstrukcji zadaszenia nad wejściem. Protokół został podpisany bez uwag przez pełnomocnika inwestora (pkt. 8.7). W załączniku do protokołu zawarto dokumentację fotograficzną dotyczącą kontroli.

Postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r., nr [...], opartym o przepisy art. 59f ust. 1 i 5 oraz art. 59g ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), zwanej dalej również ustawą, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim wymierzył inwestorowi L. S. - właścicielowi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "[...]" - karę w wysokości 5000 zł, z tytułu stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane i wskazał sposób wyliczenia kary oraz zobowiązał do wniesienia wymierzonej kary w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 5 sierpnia 2008 r., po zakończeniu w 2008 r. I etapu rozbudowy istniejącej hali produkcyjnej, zostało udzielone pozwolenie na użytkowanie tej części obiektu budowlanego, natomiast inwestor nadal kontynuował roboty budowlane II etapu, wciąż zachowując na jej terenie trzy stalowe, częściowo obudowane wiaty, w tym jedna o powierzchni zabudowy 110 m2 i dwie - ponad 80 m2, których istnienie stwierdzono w wyniku kontroli. Przypomniał też organ, że wiaty te wzniesione zostały bez pozwolenia jako tymczasowe obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych na terenie legalnie prowadzonej budowy i takie ich przeznaczenie wskazywał inwestor w odrębnych postępowaniach przed organami nadzoru budowlanego każdego szczebla. Organ stwierdził, że wobec niewykonania przez inwestora wraz z zakończeniem budowy, zrealizowanej na podstawie udzielonego zezwolenia, wymaganej rozbiórki obiektów budowlanych wzniesionych bez pozwolenia na budowę w oparciu o zwolnienie wynikające z art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy, wystąpiła przesłanka nieuporządkowania terenu budowy oraz terenów przyległych, co uzasadniało nałożenie kary.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem L. S. wniósł zażalenie, zarzucając nienależyte umotywowanie przez organ przesłanki "nieuporządkowania terenu". Stwierdził, że zarówno teren budowy, jak i teren przylegający jest uporządkowany. Przyznał, że sporne wiaty służyły celom budowy i taki był cel podjęcia decyzji o ich wybudowaniu, jednak - korzystając z prawa wolności podejmowania decyzji - postanowił zmienić ich status, w związku z czym dwukrotnie, tj. w czerwcu i w grudniu 2011 r., dokonał zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania wiat i w obu przypadkach Starosta Prudnicki nie wniósł skutecznie sprzeciwu. Na tej podstawie L. S. wywiódł, że wadliwe jest stwierdzenie, iż przesłankę nieuporządkowania terenu może stanowić nierozebranie obiektów, które w trakcie budowy zmieniły swój status z tymczasowych na stałe.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r., nr [...], opartym o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał na ustalenia obowiązkowej kontroli, w wyniku której stwierdzono istnienie na terenie budowy trzech obiektów tymczasowych, tj. wiat o konstrukcji stalowej, częściowo obudowanych, które zostały zbudowane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy i na tej podstawie uznał, że taki status obiektów obligował inwestora do dokonania ich rozbiórki z chwilą zakończenia głównej inwestycji. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że nieusunięcie obiektów tymczasowych stanowi naruszenie art. 59a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane i jest przesłanką do nałożenia na inwestora kary na podstawie art. 59f tej ustawy. W dalszej kolejności organ ocenił prawidłowość wymiaru nałożonej kary i uznał, że jej wysokość została w postanowieniu wydanym w pierwszej instancji ustalona właściwie. Organ nie zgodził się z poglądem co do braku obowiązku uporządkowania terenu budowy poprzez usunięcie wiat. W tym zakresie wskazał, że wprawdzie w świetle art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy budowa obiektów budowlanych przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych położonych na terenie budowy nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia, to jednak obiekt, który przestał pełnić funkcje dla jakich został zrealizowany, podlega rozbiórce na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy, gdyż nie można zasadnie twierdzić, że po zakończeniu procesu budowlanego funkcjonuje on legalnie. Zdaniem organu odwoławczego, sporne wiaty powstały jako obiekty tymczasowe, stanowiąc zaplecze budowy realizowanej na podstawie pozwolenia z dnia 6 grudnia 2005 r., jednak nie jest możliwa "legalizacja" tego rodzaju obiektów w drodze zgłoszenia zmiany sposobu ich użytkowania, gdyż prowadziłoby to do obejścia przepisow prawa. W tym zakresie organ powołał się na orzecznictwo sądowe, w tym wyrok tut. Sądu z dnia 18 września 2012 r., sygn. II SA/Op 302/12. Ponadto organ stwierdził, że budowa obiektu "stałego", jakim jest wiata o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2, wymaga uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której to inwestor nie posiada. Natomiast dokonane zgłoszenie było prawnie nieskuteczne, gdyż brak sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej wywołuje skutki tylko w stosunku do obiektów, których budowa wymaga zgłoszenia.

Na powyższe postanowienie L. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 8 oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Wniósł o uchylenie "zaskarżonej decyzji" oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący powtórzył i rozwinął argumentację podawaną wcześniej w odwołaniu, akcentując, że doszło do zmiany statusu spornych wiat na stałe obiekty magazynowe i skoro wiaty nie funkcjonują już jako tymczasowe obiekty budowlane, to nie można mówić o niewykonaniu obowiązku rozbiórki tego rodzaju obiektów Podniósł, że nie został wniesiony sprzeciw od pierwszego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania istniejących wiat, dokonanego na długo przed zakończeniem budowy, natomiast w drugim przypadku sprzeciw był spóźniony i został uchylony przez WSA w Opolu. Wobec braku wniesienia przez organ sprzeciwu obiekty istnieją legalnie, a przy tym są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami techniczno-budowlanymi, a zatem wymierzenia kary dokonano niezgodnie z prawem.

W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że organy obu instancji dokonały szczegółowej analizy zgłoszeń z lipca 2011 r. i zgodnie uznały, że nie wywołały one zamierzonych przez skarżącego skutków prawnych i że skarżący nie mógł skutecznie zgłosić zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektów, których przeznaczenie od początku miało charakter tymczasowy, gdyż służyły wyłącznie do obsługi placu budowy.

Postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 r., nr [...], Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Z tego względu, stosownie do treści art. 145 § 1 P.p.s.a., wyeliminowanie przez sąd z porządku prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić w razie stwierdzenia naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (pkt 1 lit. a-c), a także wówczas, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (pkt 2).

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych na wstępie kryteriów, kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, jak i postanowienia organu pierwszej instancji - objętego oceną Sądu z mocy art. 135 P.p.s.a. - wykazała bowiem, że akty te są wadliwe, jednak z przyczyn innych niż wskazywane w skardze, a które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Ponadto, zakres orzekania został zdeterminowany granicami sprawy stanowiącej przedmiot rozpoznania.

Na wstępie przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623, z późn. zm.), zwanej też nadal ustawą. Zgodnie z art. 59a ust. 1 ustawy, powoływanym w decyzjach organów obu instancji, właściwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, która - stosownie do ust. 2 tego przepisu - poza sprawdzeniem zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu (pkt 1) i z projektem architektoniczno-budowlanym (w zakresie określonym w pkt 2 lit. a - f), obejmuje także sprawdzenie: wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego (pkt 3), wykonania obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - w przypadku nałożenia w takiego obowiązku pozwoleniu na budowę obowiązku - jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu (pkt 4) oraz uporządkowania terenu budowy (pkt 5). Z kolei przepis art. 59f ust. 1 ustawy stanowi, że w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego.

Z przytoczonych wyżej regulacji ustawowych wynika obowiązek przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego kontroli obiektów budowlanych, które mają na celu ograniczyć liczbę dokonywanych naruszeń projektu budowlanego oraz warunków pozwolenia na budowę na etapie poprzedzającym oddanie obiektu budowlanego do użytkowania. Zastosowanie sankcji w postaci kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, następuje w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie określonym w przepisie art. 59a ust. 2 ustawy, w którym ustawodawca enumeratywnie wskazał kwestie podlegające sprawdzeniu. Wyliczenie to stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że jego zakresem jest związany organ nadzoru budowlanego przeprowadzający kontrolę. Z tego względu stwierdzenie innych nieprawidłowości, wykraczających poza ten zakres, wyklucza możliwość nałożenia kary. Dodać trzeba, że karę wymierza się inwestorowi, który jest zobligowany do wykonania obiektu budowlanego zgodnie z projektem oraz wykonania obowiązków, których dotyczą przepisy art. 59a ust. 2 pkt 3-5 ustawy, a wymierzenie kary jest sankcją za ich niewykonanie.

W rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego przyjęły, że nieusunięcie z terenu budowy trzech wiat o konstrukcji stalowej, częściowo obudowanych, wzniesionych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego, można zakwalifikować jako nieuporządkowanie terenu, tj. nieprawidłowość określoną w art. 59a ust. 2 pkt 5 tej ustawy, która uzasadnia wymierzenie skarżącemu - jako inwestorowi - kary przewidzianej w art. 59f ust. 1 ustawy.

Oceniając prawidłowość dokonanej przez organy kwalifikacji prawnej należy mieć na uwadze wywiedziony już na wstępie obowiązek poddawania kontroli, przeprowadzanej w trybie art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego, ścisłym kryteriom określonym w art. 59a ust. 2 tej ustawy. Możliwość zastosowania przez organ nadzoru budowlanego sankcji na podstawie art. 59f ust. 1 ustawy uzależniona jest od stwierdzenia, że w wyniku tej kontroli doszło do jednoznacznego wykazania istnienia konkretnego naruszenia wymienionego w art. 59a ust. 2 ustawy.

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że wymierzenie na podstawie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego kary związanej z brakiem uporządkowania terenu budowy, o jakim mowa w 59a ust. 2 pkt 5 tej ustawy, ma służyć realizacji obowiązku utrzymania czystości i porządku na terenie, na którym została zrealizowana inwestycja. Jak zasadnie wskazuje się w literaturze przedmiotu (por. Z. Kostka [w:] Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s 563), nieprawidłowości w zakresie art. 59a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane powinny być oceniane w kategoriach art. 5 ustawy z 13 września 1996 r. o czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391, z późn. zm.). Z ust. 1 tego przepisu wynikają obowiązki w zakresie utrzymania czystości i porządku, które ciążą na właścicielu nieruchomości i sprowadzają się do gromadzenia, zbierania i usuwania odpadów komunalnych. Natomiast w myśl ust. 2 wykonywanie obowiązków, o których mowa w ust. 1, na terenie budowy należy do wykonawcy robót budowlanych i ten właśnie przepis może mieć zastosowanie przy ustalaniu naruszenia z art. 59a ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego.

Na gruncie powyższego zauważyć trzeba, że w protokole przeprowadzonej obowiązkowej kontroli obiektu nie wskazano, iż z terenu budowy nie zostały usunięte odpady i nieczystości zarówno związane z procesem budowlanym, jak i inne. Tego rodzaju argumenty nie były też podnoszone przez organy w uzasadnieniu wydawanych rozstrzygnięć. Tylko stwierdzenie faktu braku uporządkowania terenu w kontekście doprowadzenia go do ładu poprzez usunięcie nieczystości i odpadów z terenu budowy pozwala na zastosowanie przepisu art. 59a ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego i nałożenie kary, o której mowa w art. 59f ust. 1 tej ustawy. Tym samym powołane przepisy nie mogą stanowić podstawy do wymuszenia usunięcia z terenu budowy obiektów budowlanych, niezależnie od sposobu ich zakwalifikowania, gdyż nie mieści się to w zakresie przedmiotowym art. 59a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane.

W tym miejscu odnotowania wymaga, że odrębną nieprawidłowością, przewidzianą w art. 59 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo budowlane i uzasadniającą nałożenie kary w trybie art. 59f ust. 1 tej ustawy, jest stwierdzenie niewykonania obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - w przypadku nałożenia w takiego obowiązku pozwoleniu na budowę obowiązku - jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu. Przepis ten w rozpoznawanej sprawie nie mógł mieć jednak zastosowania. Nie jest bowiem kwestionowane w sprawie, że inwestycję, której dotyczyła obowiązkowa kontrola, realizowano na podstawie decyzji Starosty Prudnickiego z dnia 6 grudnia 2005 r. o pozwoleniu na budowę, obejmującego budowę części administracyjno-socjalnej na działce nr A i B km. [...] przy ul. [...] w [...], jako II etap budowy objętej pozwoleniem, w której nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W decyzji tej nie został natomiast określony okres użytkowania obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, a sporne wiaty inwestor wzniósł już po wydaniu tej decyzji, bez pozwolenia i zgłoszenia, korzystając z uprawnień wynikających z art. 30 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane.

Z tych względów należało uznać, że organy obu instancji dokonały błędnej subsumcji stanu faktycznego pod zastosowane przepisy prawa materialnego. Rozstrzygnięcia organów obu instancji podjęte zostały z naruszeniem art. 59f ust. 1 w związku z art. 59a ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, co uzasadniało ich uchylenie.

Odnośnie podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów procedury, polegających na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., należy stwierdzić, że zarzuty te w istocie nie dotyczą kwestii faktycznych, lecz prawnych, związanych z kwalifikacją prawną stwierdzonego stanu faktycznego i interpretacją przepisów prawa, polegających na błędnym - w ocenie skarżącego - zakwalifikowaniu spornych wiat jako obiektów do czasowego użytkowania, służących jako zaplecze techniczno-magazynowe legalnie prowadzonej budowy, o jakich mowa w art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego, pomimo skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu ich użytkowania. Sądowi wiadomym jest z urzędu, co potwierdzają również przedłożone akta administracyjne sprawy oraz treść skargi i zaskarżonego postanowienia, że skarżący inicjował przed organami nadzoru budowlanego szereg postępowań mających na celu zmianę statusu spornych trzech obiektów, a wydane w tych postępowaniach akty były następnie przedmiotem oceny tut. Sądu. I tak, postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o pozwolenie na budowę istniejących już wiat zostało zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania, a skarga na ten akt została oddalona prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II SA/Op 260/09, natomiast w postępowaniach wszczętych zgłoszeniami o zmianę sposobu użytkowania każdego ze spornych obiektów w trybie art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno-budowlanej wniósł wprawdzie sprzeciw, jednak rozstrzygnięcia te zostały uchylone prawomocnymi wyrokami tut. Sądu z dnia 3 sierpnia 2012 r., 18 września 2012 r. i 23 października 2012 r., sygn. akt II SA/Op 300-302/12, z uwagi na upływ terminu do wniesienia sprzeciwu.

W związku z powyższym zwrócić należy uwagę, że oceniając legalność kwestionowanego w skardze postanowienia o nałożeniu kary w związku z nieprawidłowościami wynikającymi z art. 59a ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego, Sąd był związany granicami sprawy stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia. Z tego względu problematyka skuteczności dokonanych zgłoszeń sposobu użytkowania spornych obiektów, w tym także ocena możliwości dokonania tego rodzaju zmiany w trybie art. 71 ust. 1 tej ustawy, wykracza poza zakres objęty zaskarżonym postanowieniem, a nawet poza granice sprawy wszczętej wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie innego obiektu budowlanego, w ramach którego postanowienie to zostało wydane zostało. Kwestia legalności spornych wiat powinna zostać rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu.

Sygnalizacyjnie tylko wskazać przyjdzie, że błędne było również stanowisko organów odnośnie ustalenia daty, w której ma nastąpić rozbiórka obiektu, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego. Specyficzna cecha tych obiektów polega na tym, że ich wznoszenie jest ściśle związane z celami, którym służą. To z kolei określa czas, w jakim mogą one legalnie istnieć na gruncie. Co do zasady, obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania powinny zostać zatem usunięte z dniem, kiedy został zrealizowany cel, w związku z którym zostały wzniesione. Precyzując ten termin trzeba mieć na względzie, że jeśli okres użytkowania tymczasowego obiektu budowlanego nie został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę w myśl art. 36 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, to zdaniem Sądu, w przypadkach określonych w art. 55 ustawy, kiedy wymagane jest pozwolenie na użytkowanie, o zakończeniu budowy można mówić dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (por. Z. Kostka, op. cit., s. 220). Dodać trzeba, że na zasadzie art. 16 § 1 K.p.a. ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mogą to być decyzje wydane w pierwszej instancji, od których nie wniesiono odwołania albo wniesiono je z uchybieniem terminu i nie został on przywrócony (art. 134 K.p.a.), a także - z uwagi na możliwość wniesienia odwołania tylko do jednej instancji - decyzje wydane w drugiej instancji (art. 127 § 1 K.p.a.).

Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, w dacie wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji, tj. w dniu 8 maja 2013 r., postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o pozwolenie na użytkowanie nie było zakończone prawomocną decyzją. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie organ pierwszej instancji wydał dopiero w dniu 10 maja 2013 r., przy czym była to decyzja o odmowie udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie. Wbrew stanowisku organów, nie nastąpiło zatem zakończenie budowy. Z przyczyn wywiedzionych już wyżej, kwestie te jednak nie mają istotnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie.

Reasumując, błędnie organy uznały, że stwierdzony w wyniku obowiązkowej kontroli fakt istnienia spornych obiektów na terenie budowy jest elementem nieuporządkowania terenu w rozumieniu 59a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. Rozstrzygnięcia organów obu instancji podjęte zostały z naruszeniem art. 59f ust. 1 w związku z art. 59a ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż wskazywane przez organy naruszenie nie mogło skutkować nałożeniem kary, o której mowa w art. 59f ust. 1 ustawy.

W tych okolicznościach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku.

Orzeczenie zawarte w punkcie drugim wyroku oparto na przepisie art. 152 P.p.s.a.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, rozstrzygnięto na wniosek skarżącego, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 209 P.p.s.a.

Zalecenia co do dalszego postępowania wynikają wprost z rozważań przedstawionych w treści uzasadnienia niniejszego wyroku.