Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Bartosz Barczyk po rozpoznaniu w dniu 4 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp.j. A. B. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 288/16 w sprawie ze skargi A. Sp.j. A. B. w M. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp.j. A. B. w M.u na rzecz Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 6 października 2016r. sygn. akt I SA/Ol 288/16 oddalił skargę A. Sp.j. A. B. w M.

w Morągu (dalej również jako: "strona", "skarżąca, "beneficjent", "spółka") na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko - Mazurskiego z [...]r. nr [...]

w przedmiocie zwrotu części środków na realizację projektu pn. "E-VAN Bank - uruchomienie internetowego serwisu obsługi klienta oraz systemu zarządzania dokumentacją finansową" (dalej: "umowa o dofinansowanie").

Sąd I instancji podał, że na podstawie umowy o dofinansowanie z 29 listopada 2010 r., aneksowanej następnie w dniach 22 marca 2012 r. i 26 marca 2013 r., przyznano spółce na realizację ww. projektu dofinansowanie w kwocie 473.835,80 zł. W wyniku przeprowadzonej w dniu 2 lutego 2015 r. kontroli na miejscu realizacji projektu stwierdzono, że część wydatków była niekwalifikowalna. Ustalono bowiem, że strona nabyła urządzenie antywłamaniowe [...], podczas gdy we wniosku o dofinansowanie, fakturze oraz protokole zdawczo-odbiorczym wskazała urządzenie [...] a ponadto dokonała zakupu wyposażenia meblowego

i biurowego od podmiotu B s.c., z którym łączą ją powiązania osobiste.

W odpowiedzi na informację pokontrolną z 16 czerwca 2015 r. spółka wyjaśniła,

że rozbieżności pomiędzy faktycznie nabytym urządzeniem antywłamaniowym,

a urządzeniem wskazanym w dokumentacji wynikały z oczywistej omyłki pisarskiej. Zakwestionowała ponadto istnienie powiązań ze spółką B.

W efekcie, zaskarżoną do WSA w Olsztynie decyzją z [...] r. Zarząd Województwa Warmińsko – Mazurskiego, działając jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Warmia i Mazury na lata 2007 – 2013 (dalej również jako: "IZ"), utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r.

w przedmiocie zwrotu przez beneficjenta części środków przeznaczonych

na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich w wysokości 28.840 zł wraz z należnymi odsetkami.

Organ nie uwzględnił stanowiska strony, że oba urządzenia są funkcjonalnie tożsame. Podniósł, że nie kwestionował użyteczności i funkcjonalności zakupionego urządzenia, a jedynie stwierdził niezgodność urządzenia wynikającą

z przedstawianych do refundacji dokumentów z modelem okazanym kontrolującym. Jak wskazał, faktura oraz protokół zdawczo – odbiorczy wymaga od obu stron sprawdzenia towaru, a w przypadku stwierdzenia, że nie jest on zgodny

z zamówieniem/ofertą, nabywca powinien odmówić jego przyjęcia i zażądać dostarczenia umówionego towaru. Tym samym odmówił uwzględnienia wyjaśnień beneficjenta, że powyższa niezgodność była wynikiem omyłki pisarskiej na skutek przekopiowania treści zapytania ofertowego do protokołu zdawczo-odbiorczego. Wskazał, że przedłożone w dniu 7 lipca 2015 r. dokumenty (nota korygująca i korekta protokołu zdawczo-odbiorczego z 30 czerwca 2015 r.) w żaden sposób nie usunęły stwierdzonych niezgodności. Według organu, powyższe czynności podjęte

na gruncie prawa podatkowego nie sanowały naruszenia § 2 ust. 2 umowy

o dofinansowanie, który wyraźnie zobowiązuje do realizacji projektu zgodnie

z wnioskiem o dofinansowanie. Beneficjent nie występował natomiast o wyrażenie zgody na zmianę projektu poprzez zastąpienie urządzenia. W sytuacji zaś,

gdy umowa na dostawę sprzętu informatycznego z [...] r. oraz faktura nr [...] z [...] r. zostały wystawione i podpisane w odstępie ponad miesiąca miał czas zapoznać się z nimi i wnieść ewentualne uwagi

co do stwierdzonej niezgodności. Organ nie uznał za wiarygodne twierdzeń beneficjenta, że ani on, ani sprzedawca, przez okres 4 lat nie zauważyli rozbieżności pomiędzy urządzeniem faktycznie dostarczonym, a urządzeniem wskazanym

w dokumentacji. Umowa dofinansowanie, odwołując się do punktu C-4.3 wniosku

o dofinansowanie oraz do studium wykonalności (str. 7, 15-17), zobowiązuje beneficjenta do osiągnięcia określonych wskaźników rezultatu i produktu, a tym samym celu projektu rozumianego jako nabycie konkretnego sprzętu. Zapisy umowy o dofinansowanie w zakresie celu i sposobu realizacji umowy są precyzyjne i jasne. W związku z tym, nie ma potrzeby odwoływania się do dyrektyw wykładni oświadczeń woli sformułowanych przez ustawodawcę w art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego. Tym samym beneficjent naruszył § 2 ust. 2, § 4 ust. 3 umowy

o dofinansowanie oraz pkt 5.6 Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków

w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013 do konkursu 01/1017.2.2 (dalej: "Wytyczne") poprzez nienależyte udokumentowanie poniesionego wydatku. Wypełniało to dyspozycję art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., zgodnie z którym w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami (...).

W ocenie IZ, strona naruszyła ponadto § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie w postępowaniu ofertowym w przedmiocie zakupu wyposażenia meblowego i biurowego. Wspólnikiem spółki cywilnej B, której ofertę wybrano jako najkorzystniejszą, jest bowiem R.B., mąż A.B. (wspólnika beneficjenta). Zgodnie zaś z § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie beneficjentowi nie wolno nabywać jakichkolwiek towarów, usług, dóbr niematerialnych oraz rzeczy ruchomych i nieruchomości od podmiotów, z którymi posiada powiązanie osobiste, tj. małżonka, rodziców, teściów, zstępnych lub organizacyjne (...). Zdaniem organu, na powyższe nie miała wpływu kwestia ustanowienia rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami na podstawie aktu notarialnego z 17 sierpnia 2006 r.

Oddalając skargę spółki Sąd stwierdził, że przyjęty przez IZ za podstawę zaskarżonej decyzji i przedstawiony powyżej stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Uznał, że stan faktyczny, mimo powołania przez stronę w skardze przepisów postępowania wskazujących na braki w zakresie jego ustalenia, nie był w istocie przez nią kwestionowany, gdyż skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia w tym zakresie. Beneficjent swych zarzutów nie kierował bowiem przeciwko ustaleniom faktycznym stanowiącym podstawę decyzji, lecz przeciwko sformułowanym przez IZ w sposób wiążący konsekwencjom prawnym tych ustaleń.

Nie kwestionując argumentacji strony o użyteczności i funkcjonalności okazanego w toku kontroli urządzenia [...], WSA wskazał, że strona nie przedstawiła dowodów zakupu tego urządzenia; nie zostało ono bowiem wymienione w dokumentacji przedstawionej do refundacji. Z uwagi na ewidentną rozbieżność w zakresie stanu faktycznego i stanu wynikającego z tej dokumentacji nie było przy tym podstaw do uwzględnienia wyjaśnień beneficjenta, że powyższa niezgodność była wynikiem wyłącznie omyłki pisarskiej na skutek przekopiowania treści zapytania ofertowego do protokołu zdawczo-odbiorczego, która nie została zauważona przez okres 4 lat, tj. od dnia zawarcia umowy na dostawę sprzętu informatycznego (4 stycznia 2011 r.). Umowa o dofinansowanie w § 2 ust. 2 wyraźnie zobowiązywała skarżącą spółkę do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie celem osiągnięcia określonych wskaźników rezultatu i produktu, przy czym jako cel projektu należało rozumieć w tym przypadku nabycie konkretnego sprzętu. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia argumentacji skargi kwestionującej stanowisko IZ o niekwalifikowalności wydatku na zakup wyposażenia meblowego i biurowego od spółki cywilnej B. Istnienie powiązań z tym podmiotem zostało wywiedzione z bezspornych ustaleń, że wspólnikiem spółki B był R.B., mąż A.B., która jest wspólnikiem skarżącej spółki.

Nie podzielając stanowiska skarżącej, że w okresie trwałości projektu podstawą do dochodzenia zwrotu środków nie może być niekwalifikowalność wydatków, lecz jedynie stwierdzenie znaczącej modyfikacji projektu, o której mowa w art. 57 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 WSA wskazał, że przychyla się do poglądu IZ, że kwalifikowalność wydatków może być oceniana na każdym etapie realizacji projektu, tj. zarówno, na etapie oceny i wyboru wniosku o dofinansowanie projektu, po podpisaniu umowy o dofinansowanie, na etapie weryfikacji wniosku beneficjenta o płatność (pośrednią oraz końcową), jak również na etapie kontroli rzeczowo – finansowej realizacji projektu, a także w okresie trwałości projektu wynoszącym 5 lat (3 lat w przypadku przedsiębiorcy typu MŚP) od dnia finansowego zakończenia realizacji projektu.

W skardze kasacyjnej od tego wyroku spółka zarzuciła

1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:

a) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw.

z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku - o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2013r., poz. 855 z późn. zm.) (zwanej dalej: u.f.p.) oraz art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. poprzez dokonanie błędnej wykładni ww. przepisów, a polegającej na pominięciu w toku interpretacji tych przepisów postanowień § 1 ust. 43 umowy o dofinansowanie, a także art. 88 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 roku ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej z dnia 31 lipca 2006 nr L210/25 z późniejszymi zmianami) (zwanego dalej Rozporządzeniem 1083/2006) oraz punktu nr 1.2 na str. 6 wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007 - 2013 wydanych przez Zarząd Województwa Warmińsko - Mazurskiego,

a także dyrektywy interpretacyjnej zawartej w art. 65 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 380

z późn. zm.) (zwanego dalej: k.c.) poprzez uznanie, że postanowienia umowy o dofinansowanie projektu są jasne i precyzyjne w odniesieniu

do rodzaju środków trwałych, które Skarżąca miała zakupić w toku realizacji projektu, a w konsekwencji powyższego wskazany przepis prawa materialnego został błędnie zastosowany;

b) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 u.f.p. oraz art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. poprzez dokonanie błędnej wykładni ww. przepisów, a polegającej na pominięciu w toku ich interpretacji postanowień § 1 ust 43 umowy o dofinansowanie projektu,

a także art. 88 Rozporządzenia Rady WE nr 1083/2006 oraz punktu pkt. 5.2 na str. 10 krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i funduszu spójności

w okresie programowania 2007 - 2013, wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego, a także dyrektywy interpretacyjnej zawartej

w art. 65 § 2 k.c. poprzez uznanie, że postanowienia umowy

o dofinansowanie są jasne i precyzyjne w odniesieniu do rodzaju środków trwałych które Skarżąca miała zakupić w toku realizacji projektu, a w konsekwencji powyższego wskazany przepis prawa materialnego został błędnie zastosowany;

c) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 207 ust. 1 pkt 2

oraz art. 184 u.f.p. oraz art. 207 ust. 1 pkt 3 poprzez dokonanie błędnej wykładni ww. przepisów, a polegającej na nieuwzględnieniu wymogów wynikających z zasady proporcjonalności Europejskiego Prawa Wspólnotowego, w tym celowościowego podejścia do projektów dofinansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, które można wywnioskować z art. 2 ust. 3 Rozporządzenia nr 1083/2006, zgodnie z którym operacja (projekt) ma przede wszystkim przyczyniać się do osiągnięcia celów danej osi priorytetowej. Badanie osiągnięcia celów projektu następuje poprzez sprawdzenie, czy projekt zrealizował wskaźniki produktu jak i rezultatu. Skoro zatem ani Organ ani WSA nie kwestionował osiągnięcia czy też utrzymania przez Beneficjenta (Skarżącą) któregokolwiek ze wskaźników produktu czy też rezultatu

to należy przyjąć, że projekt Skarżącej osiągnął wszystkie zakładane

w nim cele. Natomiast to, czy Beneficjent dokonał powyższej realizacji zakładanego celu za pomocą zakupu środków trwałych, których nazwy zostały literalnie wymienione we wniosku o dofinansowanie, czy też za pomocą równoważnych pod względem technicznym urządzeń nie powinno mieć znaczenia z punktu widzenia naruszenia zasad obowiązujących w toku realizacji projektu, gdyż i tak cel projektu został osiągnięty. Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że waga popełnionego naruszenia (zakupienie urządzenia antywłamaniowego [...] zamiast wskazanego we wniosku o dotację urządzenia [...]) w stosunku do konsekwencji w zakresie uznania wydatków za niekwalifikowane, jest nadmiernie rygorystyczna i narusza zasadę proporcjonalności działań organów administracji w stosunku do celów danego działania, w tym przypadku do celów projektu objętego przywołaną powyżej umową o dofinansowanie projektu.

d) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 207 ust. 1 pkt 2

oraz art. 184 u.f.p oraz art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. poprzez dokonanie błędnej, wykładni ww. przepisów a polegającej na nadmiernie rozszerzającej interpretacji w zakresie naruszenia § 10 ust 9 umowy

o dofinansowanie, który stanowi wyjątek w zakresie swobody nabywania towarów bądź usług przez Beneficjenta i jako taki wyjątkowy przepis nie powinien być interpretowany rozszerzające czy też funkcjonalnie. Prawidłowa, literalna wykładnia § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie nasuwa wniosek, iż pomiędzy Stroną (Skarżącą) a kontrahentem brak było powiązań o charakterze rodzinnym czy też organizacyjnym,

a w konsekwencji wadliwie przyjęto iż Skarżąca naruszyła § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie.

2. stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:

a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

a polegające na nieuwzględnieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku rozstrzygania sprawy art. 65 § 2 k.c. oraz art. 2 ust. 3 oraz art. 78 i art. 88 Rozporządzenia nr 1083/2006

oraz postanowień dotyczących certyfikacji wydatków zawartych w pkt 5 części trzeciej Instrukcji wykonawczej Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Warmia i Mazury na lato 2007 - 2013r. no str. 132 i nast. stanowiącej załącznik do uchwały Zarządu Województwo Warmińsko Mazurskiego nr [...] z dnia [...]r., o także § 14 ust. 5 umowy o dofinansowanie nr [...] poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie prawnie dopuszczalnym było wszczęcie kontroli trwałości projektu mającej na celu dokonanie ponownej oceny kwalifikowalności wydatków w sytuacji, gdy projekt Skarżącej znajdował się w tzw. fazie trwałości. Mając na uwadze treść art. 57 Rozporządzenia 1083/2006 należało postawić wniosek, iż w okresie trwałości projektu nie jest dopuszczalnym powtórne badanie kwalifikowalności wydatków. Kontrole wszczęte w toku trwałości projektu mogą mieć jedynie za przedmiot weryfikację,

czy Beneficjent dopuścił się tzw. znaczącej modyfikacji projektu określonej w art. 57 Rozporządzenia 1083/2006.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie wniesionego środka zaskarżenia oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie dostrzegając przesłanek nieważności postępowania sądowego, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są trafne a wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do stanowiska skarżącej kasacyjnie, że w okresie trwałości projekt może być poddany kontroli wyłącznie w zakresie badania modyfikacji projektu, o której mowa w art. 57 rozporządzenia 1083/2013. Błędnie skarżąca wywodzi, że po zakończeniu realizacji projektu powstaje dla beneficjenta "stan pewności prawa", który strona przyrównuje nawet do praw słusznie nabytych co, zdaniem strony, wyklucza możliwość kontroli w zakresie prawidłowości projektu. Jest to stanowisko nieprawidłowe. Kontrola towarzyszy realizacji każdego projektu, któremu udzielone zostało wsparcie z funduszy unijnych. Jest obowiązkowym elementem w trakcie jego realizacji lub na zakończenie realizacji, poprzedzając ostateczne rozliczenie. Kontrola może mieć również miejsce po zakończeniu i rozliczeniu projektu, w okresie jego trwałości. Zakończenie realizacji projektu nie oznacza bowiem jeszcze wypełnienia wszystkich obowiązków, jakie wynikają z unijnego wsparcia. Skrótowo rzecz ujmując, okres trwałości to czas, w którym należy zachować w niezmienionej formie i wymiarze efekty projektu, których osiągnięcie zostało zadeklarowane we wniosku o dofinansowanie. Należy zauważyć, że omawiana kwestia była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyroku z 27 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 171/13, który został przytoczony w zaskarżonym wyroku WSA w Olsztynie. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie obecnym, podziela w pełni stanowisko wyrażone w przywołanym orzeczeniu z 27 marca 2014 r.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy trzeba zatem ponownie podkreślić, że dopuszczalność kontroli projektu prawidłowości projektu na etapie trwałości projektu została przewidziana wprost w § 14 ust.2 zdanie 2 umowy o dofinansowanie i stanowi odzwierciedlenie art. 35 u.z.p.p.r., na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Nie ulega wątpliwości, że w zakresie odnoszącym się do kontroli realizacji projektu ze środków publicznych instytucja zarządzająca ma obowiązek dochodzić i żądać zwrotu środków w sytuacji, gdy ich pobraniu lub wykorzystaniu towarzyszyły nieprawidłowości. W ocenie Sądu I instancji, organ słusznie wywodzi, że powodem zwrotu części dofinansowania na gruncie tej sprawy było ustalenie, iż doszło do naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie, a tym samym procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. oraz pobrania środków w sposób nienależny, co swoim zakresem wypełniło przesłanki art. 207 ust.1 pkt 2 i 3 u.f.p. Skarżąca naruszyła § 2 ust.2 , § 4 ust.3 umowy o dofinansowanie oraz pkt 5.6 Wytycznych poprzez nienależyte udokumentowanie poniesionego wydatku w ramach kategorii wydatku "zakup dodatkowego wyposażenia komputerowego" oraz § 10 ust.9 umowy o dofinansowanie poprzez zakup wyposażenia meblowego i biurowego od podmiotu, z którym posiada powiązania osobowe. To stanowisko Sądu I instancji należy uznać za prawidłowe. Natomiast zarzuty skargi kasacyjnej zmierzające do podważenia powyższego stanowiska, nie mogą być uznane za trafne.

Poglądy skarżącej kasacyjnie, odwołujące się – w zakresie sprzętu komputerowego do art. 65§ 2 k.c. oraz zasad proporcjonalności odnośnie nabycia urządzenia antywłamaniowego równoważnego, zdaniem strony, do sprzętu zadeklarowanego we wniosku (i umowie) świadczą o tym, że skarżąca spółka nie odnotowuje, iż zobowiązana była do należytego wykonania umowy o dofinansowanie, zgodnie z jej warunkami.

W ocenie NSA, Sąd I instancji słusznie przyjął,w ślad za organem, że w przedmiotowej sprawie doszło do nabycia innego sprzętu , niż przewidziany w umowie o dofinansowanie a Beneficjent nie wystąpił o zmianę w zakresie zakupu urządzenia antywłamaniowego z [...] na [...]. Wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie zapisy umowy o dofinansowanie w zakresie celu i sposobu realizacji umowy są jasne i precyzyjne. Co więcej, należy zauważyć, czego skarżąca nie podważa, a znajduje to potwierdzenie w dokumentacji Beneficjent zaplanował zakup urządzenia [...] od spółki [...](v. wniosek) i do wniosku o płatność dołączył fakturę dotyczącą tego urządzenia. Dopiero w momencie kontroli okazał inne urządzenie ([...]), które faktycznie odebrał od wykonawcy umowy. Wyjaśnienia strony , że doszło do omyłki pisarskiej w dokumentacji zakupu zasadnie zostały uznane za niewiarygodne, co szeroko opisano w zaskarżonym do WSA rozstrzygnięciu .

Jak już powiedziano, umowa dotyczyła ściśle określonego sprzętu a zatem naruszenie tego warunku musiało skutkować uznaniem wydatku za niekwalifikowalny a w efekcie koniecznością zwrotu środków. Zawarta umowa ma specyficzny charakter z uwagi na fakt, że dysponowanie przyznanymi środkami poddane jest reżimowi finansów publicznych(§2 ust.1 i 2, §4 ust.3 ww. umowy w związku z art.4 ust.1 pkt 2 u.f.p.). Umknęło stronie skarżącej, iż wyłanianie beneficjentów w ramach procedury konkursowej (art.30a u.z.p.p.r.) ma zapewnić realizację ściśle zindywidualizowanych projektów wpisujących się we wzmiankowany program pomocowy i w możliwie największym stopniu zapewniają realizację rozwoju regionalnego. Zaakceptowanie natomiast poglądu strony skarżącej w efekcie doprowadziłoby do sytuacji, w której beneficjentowi przysługiwałoby prawo do nie respektowania warunków umowy i jej dowolnej realizacji. Tym samym, wobec jednoznacznych i nie budzących wątpliwości postanowień umowy o dofinansowanie oraz wadliwie zinterpretowanej przez stronę zasadzie proporcjonalności omówione zarzuty należy uznać za niezasadne.

Podobnie należy ocenić kwestię związaną z uznaniem wydatków na zakup wyposażenia meblowego i biurowego. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia art. 207 ust.1 pkt 2 w związku z art. 184 u.f.p. poprzez rozszerzającą wykładnię § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie należy w pierwszej kolejności odwołać się do bogatego orzecznictwa ETS ( obecnie TSUE), praktyki stosowania prawa przez komisję europejską oraz ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w których podkreśla się wymóg szerokiego rozumienia problematyki konfliktu interesów. Na gruncie sprawy rozpatrywanej przez WSA, Instytucja Zarządzająca stwierdziła powiązania pomiędzy spółkami osobowymi, których wspólnikami są małżonkowie. Sąd I instancji dokonując wykładni § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie wskazał, że zakaz nabywania rzeczy od podmiotów powiązanych z beneficjentem (zarówno osób fizycznych a także innych podmiotów aniżeli osoby fizyczne) służy zapewnieniu bezstronności wyboru wykonawcy i uniknięciu konfliktu interesów, co wiąże się bezpośrednio z obowiązującymi beneficjenta zasadami dysponowania środkami publicznymi ( art. 44 ust.3 w związku z art. 47 u.f.p.). To stanowisko należy uznać za prawidłowe. Zważywszy, że środki pochodzące z funduszy wspólnotowych, aby mogły zostać uznane za kwalifikowalne, muszą być ponoszone z zachowaniem zasady uczciwej konkurencji, efektywności, jawności, przejrzystości oraz równego traktowania wykonawców, wnioskodawca i beneficjent nie może dokonać zakupu towarów lub usług od podmiotów powiązanych z nim osobowo lub kapitałowo, ponieważ stanowi to wystąpienie konfliktu interesów. W związku z powyższym, jeżeli przy udzielaniu zamówienia stwierdzone zostaną tego rodzaju powiązania, które budzą wątpliwości, co do zachowania wymienionych zasad oraz nie zostaną przedstawione wyjaśnienia jednoznacznie potwierdzających przestrzeganie powyższych zasad, wydatek zostanie uznany za niekwalifikowalny.

Przykładowo w wyroku z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1100/13, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał między innymi, że kierowanie przez beneficjenta projektu finansowanego ze środków publicznych, jako zamawiającego, pisemnej oferty na wykonanie konkretnego zadania w ramach tego projektu do podmiotu, z którym jest on powiązany osobowo i kapitałowo, nie może być ocenione inaczej, jak tylko naruszenie zasady konkurencyjności.

Z przedstawionych wyżej przyczyn, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, będącego radcą prawnym, orzeczono w oparciu o art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust.1 pkt 2 lit.c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015, poz.1804 ze zm.).