Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W.-K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2023 r.; sygn. akt III SA/Wr 272/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Starosty Lubińskiego z [...] grudnia 2022 r. nr [...] w sprawie ze skargi A. W.-K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] czerwca 2023 r.; nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

A. W.-K. (dalej: skarżąca) pismem z [...] lipca 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z

[...] czerwca 2023 r. (nr [...]) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W treści skargi zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 272/23, po rozpoznaniu wniosku skarżącej, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty Lubińskiego z [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności głównej wraz z naliczonymi odsetkami.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek strony skarżącej dotyczy wstrzymania decyzji wydanej przez organ I instancji, tj. decyzji Starosty Lubińskiego z [...] grudnia 2022 r. odmawiającej stronie umorzenia zobowiązania do zwrotu dotacji wraz z naliczonymi odsetkami oraz odmawiającej odroczenia terminu spłaty tych należności. Skarga natomiast dotyczy postanowienia organu odwoławczego - Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia tego wniosku.

Sąd odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2023 r. sygn. akt II GPS 2/22 zacytował, że "w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: a) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, b) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) stwierdzające niedopuszczalność odwołania - nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji".

Sąd I instancji w pełni podzielił stanowisko wyrażone w powyższej uchwale. Poza granicami tej sprawy – dotyczącej postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania – pozostaje więc stwierdzenie prawidłowości decyzji Starosty Lubińskiego z [...] grudnia 2022 r. W związku z czym wniosek o wstrzymanie jej wykonania jest niezasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o uwzględnienie zażalenia i uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozparzenia organowi I instancji lub orzeczenie co do istoty sprawy i wstrzymanie wykonalności decyzji Starosty Lubińskiego z [...] grudnia 2022 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Podkreślenia na wstępie wymaga, że wniosek skarżącej dotyczy wstrzymania wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, tj. decyzji Starosty Lubińskiego z [...] grudnia 2022 r. odmawiającej stronie umorzenia zobowiązania do zwrotu dotacji wraz z naliczonymi odsetkami, natomiast skargę złożono na postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.

Wobec powyższego należy wskazać, za Sądem pierwszej instancji, że zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą na postanowienie: a) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania; b) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; c) stwierdzające niedopuszczalność odwołania - nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.

Z treści przepisu art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał abstrakcyjnych (art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jak i uchwał konkretnych (art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Istota mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska poprzez podjęcie kolejnej uchwały przez NSA, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (zob. Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2013, str. 833).

Wobec powyższego NSA orzekając w niniejszej sprawie, będąc związany wskazaną powyżej uchwałą NSA, zaakceptował pogląd Sądu pierwszej instancji, że niedopuszczalne jest zastosowanie ochrony tymczasowej w odniesieniu do decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy skarga wniesiona została na postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Tym samym bezprzedmiotowa stała się merytoryczna ocena przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a mianowicie dotycząca tego, czy wykonanie decyzji objętej wnioskiem wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.