![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Minister Insfrastruktury i Budownictwa, Oddalono skargę kasacyjną, I OSK 3361/19 - Wyrok NSA z 2020-06-19, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
I OSK 3361/19 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2019-12-23 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Małgorzata Borowiec Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/ Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/ |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
II SAB/Wa 356/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-09-24 | |||
|
Minister Insfrastruktury i Budownictwa | |||
|
Oddalono skargę kasacyjną | |||
|
Dz.U. 2018 poz 1330 art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c i d Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn. |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 356/19 w sprawie ze skargi I. W. bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz I. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. |
||||
|
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 września 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 356/19, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. W. (dalej: "skarżący") na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: "[...] S.A.") w przedmiocie rozpoznania wniosku z 29 marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w pkt: 1. zobowiązał [...] S.A. do rozpoznania wniosku skarżącego z 29 marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdził, że bezczynność [...] S.A. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądził od [...] S.A. na rzecz skarżącego 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. Pismem z 29 marca 2019 r. skarżący zwrócił się do [...] S.A. o udzielenie informacji publicznej na temat wszelkich umów dzierżawy nieruchomości położonych na terenie gminy wiejskiej [...], w których [...] S.A. występuje w charakterze wydzierżawiającego, w tym w szczególności: 1) informacji o stronach ww. umów (kto występuje w charakterze dzierżawcy); 2) informacji o nieruchomościach, których umowy dotyczą (nr działek ewidencyjnych i ksiąg wieczystych); 3) informacji o warunkach umów, w tym okresu ich trwania oraz warunków wynagrodzenia (wysokości oraz terminów płatności). Wniósł o przesłanie powyższych informacji w formie kserokopii lub plików komputerowych, za pośrednictwem operatora pocztowego na adres zamieszkania wnioskodawcy lub poczty elektronicznej na podany adres e-mail. W odpowiedzi z 10 kwietnia 2019 r. [...] S.A. wskazała, że żądane informacje nie są związane z wykonywaniem przez nią bezpośrednio, czy nawet pośrednio władzy publicznej lub jakichkolwiek funkcji publicznych, zatem należą do sfery interesów gospodarczych i nie dotyczą spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, ze zm., dalej u.d.i.p.). Podkreśliła, że jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., tj. jako podmiot reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Zadania publiczne, o których mowa w tym przepisie, związane są wyłącznie z prowadzoną przez nią działalnością dworcową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił [...] S.A. bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na jego wniosek z 29 marca 2019 r. i wniósł o zobowiązanie [...] S.A. do rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak również stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę [...] S.A. wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wskazała, że żądane informacje nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym i podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej, oraz że w niniejszej sprawie nie można mówić o bezczynności. Wyjaśniła, że żądane dokumenty i informacje nie są informacjami stanowiącymi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.i.d.p. Są to bowiem dokumenty, które mają zarówno charakter prywatny, jak i wewnętrzny i nie pozostają w związku z wykonywaniem przez Spółkę władzy publicznej bądź gospodarowaniem majątkiem publicznym. Zaznaczyła, że nawet uznanie, że Spółka jest państwową osobą prawną w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, nie przesądza, iż wszystkie informacje wytworzone przez Spółkę dotyczą informacji publicznej. Jej zdaniem mienie Spółki nie jest mieniem państwowym. Spółka będąc podmiotem prawa handlowego prowadzi działalność gospodarczą, co potwierdza jej statut, KRS oraz wyniki finansowe. Wystawianie przez [...] S.A. faktur jest m.in. emanacją prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a nie wykonywania władzy publicznej. Skarb Państwa jest jedynie właścicielem wszystkich akcji Spółki, natomiast majątek będący w posiadaniu Spółki jest własnością [...] S.A. Majątek, którym dysponuje, nie jest własnością akcjonariusza lecz Spółki. Podkreśliła, że grunty przekazane [...] S.A., na podstawie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP, nie stały się własnością Spółki, ale przedmiotem użytkowania wieczystego PKP, za które to grunty ponosi opłaty roczne zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jak każdy inny użytkownik wieczysty. W ocenie [...] S.A. skoro żądana informacja nie jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej, o czym poinformowała wnioskodawcę w piśmie z 10 kwietnia 2019 r., to jedyną właściwą formą odpowiedzi było pismo zawiadamiające, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku stwierdził, że żądanie zawarte we wniosku z 29 marca 2019 r. dotyczy informacji publicznej, bowiem odnosi się do majątku [...] S.A. Sąd podał, że Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem tej Spółki, zatem środki publiczne w wysokości 100% jej kapitału mają charakter publiczny. Sposób i warunki na jakich udostępnia się majątek publiczny, ponadto związany z wykonywaniem zadań o charakterze użyteczności publicznej, nie mogą być wyłączone spod społecznej kontroli. Słuszność tej oceny potwierdza przykładowy katalog informacji publicznej przedstawiony przez ustawodawcę w art. 6 u.d.i.p. W ust. 5 pkt 1 lit. d) u.d.i.p. wskazano, że informacją publiczną są w szczególności informacje o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach. Informacje w tym zakresie powinny obejmować wszelkie procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowaniem. Zatem również treść umów cywilnoprawnych, dotyczących majątku publicznego, stanowi informację publiczną. Pojęcie majątku publicznego powinno być przy tym rozumiane w szerokim znaczeniu, co oznacza, że obejmuje ono nie tylko aktywa, lecz także pasywa podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Sąd nie podzielił twierdzenia [...] S.A. o potrzebie rozgraniczenia kwestii właścicielskich (Skarb Państwa jest właścicielem akcji spółki, zaś majątek będący w jej posiadaniu stanowi własność spółki), przy ocenie przesłanki przedmiotowej informacji publicznej. Sąd podał, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zaangażowanie środków publicznych w kapitał spółki jest równoznaczne z dysponowaniem przez spółkę majątkiem publicznym. Rację ma zatem skarżący twierdząc, że jego żądanie zawarte we wniosku z 29 marca 2019 r. stanowi informację publiczną. Wskazując na powyższe Sąd uznał, że [...] S.A. pozostaje w bezczynności i dlatego w punkcie 1 wyroku zobowiązał [...] S.A. do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Niezałatwienie wniosku skarżącego nie wynikało bowiem z ukierunkowanego na naruszenie przepisów, umyślnego działania Spółki, lecz z błędnej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. [...] S.A. w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie powyższego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie uchylenie ww. wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Jednocześnie wniosła o zasądzenie od skarżącego na rzecz jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Oświadczyła także, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w celu rozpoznania skargi kasacyjnej. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że majątek [...] S.A., jako jednoosobowej Spółki Skarbu Państwa, jest majątkiem publicznym, a w konsekwencji uznanie, że treść umów cywilnoprawnych, dotyczących majątku publicznego, stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, podczas, gdy prawidłowa wykładnia zaskarżonych przepisów powinna prowadzić do uznania, że [...] S.A., jako podmiot wymieniony w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest obowiązana do udostępnienia informacji o majątku Skarbu Państwa, którym dysponuje, nie o całości swojego majątku; 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz 151 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, pomimo, że [...] S.A. pismem z 10 kwietnia 2019 r. odpowiedziała na wniosek, wobec czego nie wystąpiła bezczynność organu w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej [...] S.A. przedstawiła argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżący podkreślił, że w istocie sprowadza się on do próby podważenia poczynionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaleń faktycznych, a nie wykazania błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Niezależnie od powyższego, zdaniem skarżącego, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 6 ust. 1 pkt. 5 lit. d) u.d.i.p. Podał, że katalog informacji wymienionych w art. 6 ust. 5 u.d.i.p. nie jest katalogiem zamkniętym i nie może być interpretowany w sposób zawężający ustawową przesłankę informacji publicznej o majątku publicznym. Ponadto podniósł, że skoro organ jest podmiotowo obowiązany do stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a umowy dzierżawy objęte wnioskiem o udzielenie informacji generują po stronie Spółki dochody, to [...] S.A. jest zobligowana do udostępnienia żądanych informacji także w związku z treścią art. 6 ust. 1 pkt. 5 lit. e) u.d.i.p. Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej skarżący podał, że pisemna odpowiedź udzielona przez organ nie może w żadnym wypadku zastąpić decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy na nowo, w takim zakresie, jak czyni to sąd pierwszej instancji. Kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc na zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Podkreślenia wymaga, że błędna wykładnia lub błędne zastosowanie bądź niezastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i uchybienie to może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. W ramach tego zarzutu skarżąca kasacyjnie dowodzi, że w sprawie nie doszło do bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skoro organ pismem z 10 kwietnia 2019 r. odpowiedział na ten wniosek. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez zobowiązany podmiot oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona. Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest to, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być mu udzielone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a organ nie zajmuje we właściwej formie stanowiska w tej kwestii. W przypadku skarg na bezczynność w sprawach z zakresu informacji publicznej, gdy podmiot zobowiązany udziela informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p., przedmiotem kontroli sądu jest prawidłowość udzielonej informacji, a więc czy po pierwsze, odpowiada ona treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz po drugie, czy podmiot zobowiązany prawidłowo ustalił, że żądane dane nie mieszczą się w zakresie "pojęcia informacja publiczna" lub że część z nich nie podlega ujawnieniu. W sytuacji, gdy sąd administracyjny przyjmie, że podmiot zobowiązany błędnie uznał, iż określone dane nie stanowią informacji publicznej lub nie podlegają udostępnieniu - wówczas sąd powinien orzec, że organ znajduje się w bezczynności i zobowiązać go do udostępnienia informacji publicznej, zapewniając tym samym stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej. Naruszeniem przepisu art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. byłaby zatem sytuacja, gdy, mimo że podmiot zobowiązany nie był w bezczynności, sąd przyjął, że są podstawy do zastosowania tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie wystąpiła, ponieważ WSA w Warszawie prawidłowo uznał, że wnioskowana informacja – stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – stanowi informację publiczną, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do zasadnego wniosku, że organ, nie udzielając wnioskowanej informacji, pozostaje w bezczynności. To z kolei prowadzi do konkluzji, że sądowa kontrola przewidziana w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przeprowadzona prawidłowo. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p., w myśl których każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) oraz udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: majątku publicznym, w tym majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d), podkreślić należy, iż pojęcie informacji publicznej musi być rozumiane szeroko, a zatem za informację publiczną należy uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. O zaliczeniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej decyduje jedynie spełnienie przesłanek z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., przy odczytaniu których pomocny jest katalog zawarty w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2019 r., I OSK 881/18). W orzecznictwie podkreśla się, że konstrukcja art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wskazuje, iż katalog informacji zawarty w podpunktach oznaczonych literami a-g jest katalogiem informacji publicznych o majątku publicznym, przy czym również nie jest to katalog wyczerpujący. Celem tego katalogu nie jest zatem zawężanie ustawowej przesłanki "informacji publicznej o majątku publicznym" lecz doprecyzowanie jej rozumienia, co w konsekwencji oznacza, że wykładnia każdego z elementów tego katalogu powinna być dokonywana "na rzecz" przesłanki "informacji publicznej o majątku publicznym", a nie w celu zawężenia jej zakresu (por. wyrok NSA z 23 lutego 2018 r., I OSK 824/16). Podczas prac nad ustawą o dostępie do informacji publicznej przyjęto, że majątek publiczny oznacza mienie państwowe, komunalne, mienie należące do sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w których Skarb Państwa posiada ponad 50 procent udziałów w kapitale zakładowym (por. biuletyn Komisji Nadzwyczajnej dla rozpatrzenia projektów ustaw, nr 8 z 27 marca 2001 r., druk sejmowy nr 79132 ). W identyczny sposób pojęcie majątku publicznego rozumiane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2019 r., I OSK 881/18). W literaturze przedmiotu przyjmuje się natomiast, że pojęcie majątku publicznego można rozpatrywać w dwóch znaczeniach. Majątek sensu stricto stanowi ogół aktywów majątkowych przysługujących określonemu podmiotowi, na które składają się w szczególności majątkowe prawa podmiotowe oraz prawnie chronione sytuacje faktyczne (por. A. Wolter, Prawo cywilne, s. 240 i n.). Majątkiem sensu largo są wskazane powyżej aktywa, jak również pasywa pozostające po stronie danego podmiotu. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej uznaje się, że ustawodawca w treści art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. posługuje się pojęciem majątku w znaczeniu szerokim. Majątkiem publicznym w rozumieniu powyższego przepisu będzie majątek, który - niezależnie od charakteru podmiotu będącego właścicielem - zostaje w sposób prawny przeznaczony do użytku publicznego, w zakresie pełnego lub ograniczonego korzystania, regulowanego na podstawie lub z wyłączeniem prawa administracyjnego (por. J. Boć (red.), Prawo administracyjne, s. 256). Innymi słowy, udostępnieniu podlegają informacje o wszelkiego rodzaju nieruchomościach (grunty, budynki oraz inne naniesienia), ruchomościach (środki transportu, urządzenia), innych składnikach majątku, tj. prawach autorskich, know-how itp., jak również dochodach własnych, środkach pochodzących ze wsparcia zewnętrznego, w tym dotacjach i subwencjach (por. M. Bednarczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn Informacji Publicznej, s. 186-187) – (M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2018; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016). Konfrontując powyższe uwagi z okolicznościami przedmiotowej sprawy zasadnym jest dodatkowo odwołanie się do stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z 12 kwietna 2019 r., sygn. akt I OSK 881/18, zgodnie z którym okoliczność, iż [...] S.A. posiada także swój majątek, pozostaje bez znaczenia gdy żądanie udzielenia informacji publicznej odnosi się do majątku publicznego. Uwzględniając poglądy prezentowane w orzecznictwie podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w sytuacji gdy Skarb Państwa zaangażował w Spółkę środki publiczne w wysokości 100 % kapitału Spółki, to majątek ten nie jest wyłączony spod kontroli publicznej. Nie stoi temu na przeszkodzie okoliczność, że majątek którym dysponuje Spółka nie jest własnością akcjonariuszy, lecz własnością Spółki. Majątek Spółki ze względu na sposób jego powstania i wielkość udziałów zachowuje charakter "majątku publicznego" w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i podlega takim samym zasadom transparentności i społecznego nadzoru jak majątek będący własnością podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA z: 3 października 2017 r., I OSK 3288/15; 29 listopada 2018 r., I OSK 249/17; 7 marca 2019 r., I OSK 413/17; 12 września 2019 r., I OSK 2850/17). W przedmiotowej sprawie nie zostało zakwestionowane, że wnioskowane w ramach dostępu do informacji publicznej umowy dzierżawy nieruchomości położonych na terenie gminy wiejskiej [...] pozostają w związku z realizacją przez Spółkę zadań o charakterze użyteczności publicznej związanych z prowadzoną działalnością dworcową, co dodatkowo wzmacnia tezę, iż nie mogą być one wyłączone spod kontroli społecznej. Jak przyjął NSA w wyroku z 3 czerwca 2015 r., I OSK 1603/14 umowy najmu zawarte przez spółkę wykonującą zadania publiczne lub gospodarującą mieniem publicznym, zwłaszcza której jedynym udziałowcem jest podmiot publiczny, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c i d u.d.i.p. Zawierają bowiem informację o gospodarowaniu (wykorzystaniu) majątkiem publicznym, zaś kwestia gospodarowania majątkiem publicznym stanowi sprawę publiczną. Zapatrywanie to – w ocenie NSA - pozwala przeciwdziałać unikaniu przestrzegania reżimu jawności wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej w drodze prywatyzacji w sferze publicznej. Przedstawione stanowisko znajduje pełne zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Wbrew bowiem poglądowi przedstawionemu w skardze kasacyjnej zawarcie i wykonanie przez Spółkę umów dzierżawy nieruchomości określonych we wniosku z 29 marca 2019 r. odnosi się do majątku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe prowadzi do wniosku o bezzasadności drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało oparte o przepis art. 204 pkt 2 p.p.s.a. |
||||