Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. G. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2026 r. sygn. akt I SA/Po 354/26 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. G. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 12 listopada 2025 r. nr SKO.F.406.576.2025 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 10 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 354/26, po rozpoznaniu wniosku M. G. Sp. z o.o. w P. (zwanego dalej: stroną skarżącą albo wnioskodawcą), odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 12 listopada 2025 r. nr SKO.F.406.576.2025 w przedmiocie określenia do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Sąd I instancji na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji SKO.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w treści wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca podniosła swoje przekonania, że wykonanie decyzji SKO spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu I instancji nie da się jednoznacznie stwierdzić tego, czy tak rzeczywiście będzie, ponieważ skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała swojej sytuacji finansowej. Nie wiadomo zatem, czy nastąpią okoliczności, których tak obawia się skarżąca. To samo dotyczy obawy przed egzekucją administracyjną. Brak udokumentowania sytuacji majątkowej skarżącej sprawia, że rozpatrywany wniosek nie poddaje się jakiejkolwiek ocenie. Być może rzeczywiście jest tak jak twierdzi skarżąca, jednakże musi ona poprzeć to stosownymi dokumentami źródłowymi.

Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie przedstawiła środków finansowych, jakimi dysponuje. Nie wiadomo, jakie środki zgromadziła skarżąca, a w związku z tym nie da się ocenić, czy poniesienie zobowiązania w postaci zwrotu dotacji wraz z odsetkami, może sprawić, że skarżąca rzeczywiście nie będzie w stanie ponieść takiego ciężaru finansowego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Spółka, zaskarżając je w całości. Wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wskazanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. albowiem Sąd ograniczył ocenę przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wyłącznie do kwestii dokumentowania kondycji finansowej skarżącej, pomijając całkowicie tę okoliczność, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - w realiach niniejszej sprawy - wynika z samej natury i wysokości obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją, a zatem ma charakter obiektywny, niezależny od aktualnej sytuacji majątkowej zobowiązanego.

Strona skarżąca wyjaśniła dalej, że prowadzi szkołę [...], finansowaną w przeważającej mierze ze środków dotacji oświatowej. Charakter tej działalności - ściśle związany z realizacją zadań w zakresie oświaty - determinuje strukturę finansową podmiotu prowadzącego, w której bieżące przychody są przeznaczane na pokrycie kosztów funkcjonowania placówki, w szczególności wynagrodzeń kadry dydaktycznej, kosztów utrzymania bazy lokalowej i materiałów dydaktycznych. Specyfika finansowania szkół powoduje, że jednorazowe wycofanie z obrotu kwoty rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych - w drodze egzekucji administracyjnej - w sposób bezpośredni godzi w zdolność placówki do realizowania jej podstawowych zadań względem uczniów i pracowników. Późniejsze uwzględnienie skargi i zwrot wyegzekwowanych kwot nie byłby w stanie odwrócić następstw przerwania ciągłości finansowania szkoły, utraty zaufania kontrahentów, pracowników i słuchaczy, a w skrajnym przypadku - zakończenia działalności placówki przed merytorycznym rozstrzygnięciem sporu sądowoadministracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesuwa się na stronę wnioskującą, ponieważ tylko ona posiada stosowną wiedzę w tym zakresie. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć nie tylko stosownymi twierdzeniami, ale także dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń przewidzianych na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji oceniając wniosek skarżącego w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i dowodów przedłożonych na jej poparcie, nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej. Zbyt ogólnikowe argumenty przytoczone przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowodowały, że Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony.

W tym miejscu wypada podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, powodując określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Okoliczności takie jak kwota dotacji przypadająca do zwrotu nie mogą być postrzegane jako wywołujące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca powinna bowiem w taki sposób przedstawić swoją sytuację (w treści wniosku lub przy pomocy dokumentów źródłowych), aby Sąd mógł na tej podstawie w pełni ocenić ją pod kątem tego, czy rzeczywiście wykonanie decyzji zagraża interesom ekonomicznym wnioskodawcy w sposób prawnie relewantny.

Powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (tak NSA m.in. w postanowieniach z: 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09 oraz 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1350/13).

Słusznie zauważył Sąd I instancji, że pomimo twierdzeń skarżącej o ryzyku wynikającym z wykonania zaskarżonej decyzji, nie zostały one poparte dokumentami finansowymi obrazującymi pełną sytuację finansową strony skarżącej. W ocenianym przez WSA wniosku strona skarżąca ograniczyła się do ogólnego stwierdzenia, że w razie skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej, nie będzie ona w stanie realizować podstawowych zadań prowadzonej placówki względem uczniów i pracowników, a w skrajnym przypadku może doprowadzić do zakończenia działalności placówki. Podkreślić należy, że aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja kwoty należności może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty należności do sytuacji finansowej skarżącej. Wskazać należy, że do wniosku zawartego w skardze nie załączono zaś żadnych dokumentów dających obraz zdolności płatniczej skarżącej. We wniosku skarżącej powinny znaleźć się konkretne dane, poparte, na ile to możliwe, stosownymi dokumentami, których analiza pozwalałaby uznać, że skarżąca w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro skarżąca takich dokumentów nie przedstawiła, to nie była możliwa ocena wskazanych przez nią okoliczności w kontekście spełnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Reasumując, okoliczności powołane w zażaleniu nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.