drukuj    zapisz    Powrót do listy

6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.), Podatkowe postępowanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji, I SA/Łd 281/20 - Wyrok WSA w Łodzi z 2020-11-09, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I SA/Łd 281/20 - Wyrok WSA w Łodzi

Data orzeczenia
2020-11-09 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /sprawozdawca/
Paweł Janicki
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800 art. 234, art. 247 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przyznania ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu odwołania M. K. od decyzji Burmistrza K. z dnia [...] r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze. zm.) dalej jako: O.p., uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przyznało M. K. ulgę inwestycyjną w podatku rolnym w kwocie 9 547,19 zł z tytułu nakładów poniesionych na modernizację budynku inwentarskiego, zakupu i instalacji urządzeń wodnych oraz zakup i instalację urządzeń do wykorzystywania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] r. organ I instancji ustalił M. K. łączne zobowiązanie pieniężne na 2018 rok, w skład którego wchodzi zobowiązanie w podatku rolnym. W dniu 1 marca 2018 r. strona złożyła wniosek o przyznanie ulgi inwestycyjnej na modernizację budynków inwentarskich służących do chowu, hodowli i utrzymania zwierząt gospodarskich, zakup i zainstalowanie urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa w wodę oraz urządzeń do wykorzystania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii-słońca, dołączając zestawienie poniesionych wydatków inwestycyjnych wraz z rachunkami.

Decyzją z dnia [...] roku Burmistrz K. przyznał M. K. ulgę inwestycyjną w podatku rolnym w kwocie 10 603,98 zł z tytułu nakładów poniesionych na modernizację budynku inwentarskiego oraz zakupu i zainstalowania elektrowni. Powołując się na ustalony w sprawie stan faktyczny organ nie uznał zasadności żądania podatnika udzielenia ulgi inwestycyjnej z tytułu kosztów związanych z zainstalowaniem nowych rur wodociągu, ponieważ w gospodarstwie był już wodociąg i rozprowadzona woda do budynków. W pozostałym zakresie uwzględnił wniosek. Ulga inwestycyjna została udzielona w wysokości 25 % poniesionych wydatków, w wysokości 10 603,98 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu podatkowego w kwestii wysokości przyznanej ulgi. Wskazała, że do wniosku dołączyła faktury na kwotę 44 278,06 zł, natomiast Urząd Gminy w K. przyznając ulgę uwzględnił jedynie rachunki na kwotę 42 415,93 zł. Nie uwzględniono podatku od towarów i usług z faktur dokumentujących zakup rur do wygrodzeń na stanowiska dla bydła i zakup stali (z kwoty netto, a nie brutto). Łączna kwota VAT niezaliczona do ulgi wynosi 373,29 zł. Strona zakwestionowała również odmowę przyznania ulgi z tytułu wydatków poniesionych na zainstalowanie nowego rurociągu o większym przekroju doprowadzającym wodę do budynku inwentarskiego (1 862,13 zł), dzięki czemu zwierzęta szybciej mogą zaspokoić swoje pragnienie, a przez to zwiększa się wydajność produkcji - zdaniem strony była to modernizacja.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., uznając, iż zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający do rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 233 § 2 w zw. z art. 234 O.p., uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 571/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił kasatoryjną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Sąd ocenił, iż sprawa nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego, zwrócił nadto uwagę na wynikający z art. 234 O.p. zakaz reformationis in peius.

Ponownie rozpoznając odwołanie M. K. od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując na zapisy ustawy z dnia z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 1256 ze zm.) - dalej zwaną u.p.r., m.in. art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13f ust. 1 u.p.r., wskazało, iż ulga inwestycyjna przysługuje w wysokości 25% udokumentowanych rachunkami nakładów inwestycyjnych. Organ podkreślił, iż co do zasady oznacza to, że są to kwoty brutto (z podatkiem VAT), gdyż przedsiębiorca dokonujący sprzedaży towarów wlicza ten podatek w cenę towaru. Jednakże udzielając ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym i biorąc pod uwagę przepisy dotyczące pomocy publicznej należy mieć na uwadze rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającym niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 193 z 01.07.2014, str. 1). Do tych przepisów prawnych ustawodawca odwołuje się w art. 13f pkt 1 u.p.r. Stosownie do art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE), do celów obliczania intensywności pomocy i kosztów kwalifikowalnych stosuje się kwoty przed potrąceniem podatku lub innych opłat. Koszty kwalifikowalne uzasadnia jasna, szczegółowa i aktualna dokumentacja. Kwoty kosztów kwalifikowalnych można obliczyć zgodnie z formami kosztów uproszczonych określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 33, pod warunkiem że operacja jest co najmniej częściowo finansowana z EFRROW oraz że dany rodzaj kosztów jest kwalifikowalny na podstawie odpowiedniego przepisu dotyczącego wyłączenia.

Dalej wyjaśnił, iż rolnicy, którzy są czynnymi podatnikami VAT mogą "odzyskać" VAT poprzez obniżenie podatku należnego o podatek naliczony. W prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym M. K. wskazała, że jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Przechodząc do istoty sprawy Kolegium przypomniało, iż organ pierwszej instancji uwzględnił wydatki na modernizację budynku w kwocie brutto, poza wydatkiem z faktury nr [...] z dnia 25.11.2014 r. wystawionej przez A A. L. i faktury nr [...] z dnia 24.11.2014 r. wystawionej przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B" J. S., które uwzględnił w kwocie netto. Kolegium wskazało, iż skoro strona jest czynnym podatnikiem podatku VAT wydatki na modernizację budynku powinny zostać uwzględnione w kwocie netto. Zasada ta nie dotyczy kwestionowanego przez stronę rozliczenia dotyczącego faktur z odwrotnym obciążeniem. Z tytułu zawartych ww. dwóch umów sprzedaży nastąpiło bowiem przerzucenie obowiązku rozliczania podatku od towarów i usług ze sprzedawcy na nabywcę (stronę), legitymującego się statusem czynnego podatnika VAT. W dniu 12 grudnia 2014 r. podatek od towarów i usług z tego tytułu w łącznej kwocie 373,29 zł został ujęty w deklaracji do podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2014 roku, co potwierdziła strona w wyjaśnieniu skierowanym do Kolegium. W tym przypadku podstawą do obliczenia ulgi inwestycyjnej będzie wartość brutto (z VAT). Podatek od towarów i usług od sprzedaży rur i złomu stalowego w dniu 24 i 25 listopada 2014 r. należy uznać za wydatek związany z modernizacją budynku inwentarskiego. Przyjęta do obliczenia wysokości ulgi inwestycyjnej kwota wydatków na modernizację budynku inwentarskiego wynosi więc 10 662,66 zł. Kolegium zaznaczyło, iż uwzględniając wydatki na zakup i montaż na dachu budynku inwentarskiego urządzenia do wykorzystywania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii (słońca) - instalacji fotowoltaicznej organ pierwszej instancji uwzględnił kwotę 31 995,01 zł (brutto). Nakłady te, z uwagi na posiadanie przez stronę statusu czynnego podatnika VAT, powinny być uwzględnione w kwocie netto 26 012,20 zł.

Dalej Kolegium przypomniało, iż strona wystąpiła również o przyznanie ulgi inwestycyjnej z tytułu zakupu i zainstalowania urządzeń do zaopatrzenia gospodarstwa w wodę. Organ wyjaśnił, iż pod pojęciem "urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa w wodę" należy rozumieć mechanizmy lub zespoły elementów, przyrządów, których celem jest dostarczenie wody do gospodarstwa. W oparciu o leksykalne znaczenie analizowanego terminu nie można sprecyzować zamkniętej "listy" urządzeń, których zakup i zainstalowanie uprawniałoby podatnika podatku rolnego do skorzystania z ulgi inwestycyjnej. Zaznaczył, że wydatków poniesionych na konserwację posiadanych urządzeń zaopatrzenia gospodarstwa wodę nie można utożsamiać z dokonaniem nakładów inwestycyjnych, z którymi związana jest ulga inwestycyjna. W rozpatrywanej sprawie podatnik zakupił i zainstalował nowy rurociąg o większym przekroju rur z PCV do zaopatrywania budynku inwentarskiego w wodę. Woda w gospodarstwie rolnym była już rozprowadzona. Wymiana urządzenia zaopatrzenia gospodarstwa w wodę stała się konieczna. Dotyczyła całego rurociągu, ponieważ poprzedni był już niesprawny (niedrożne rury). Niesprawność poprzedniego urządzenia była przyczyną braku wody w budynku inwentarskim. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że nie była to konserwacja ani remont istniejącego rurociągu. Podatnik zakupił i zainstalował w 2016 roku urządzenie zaopatrzenia gospodarstwa w wodę ponosząc z tego tytułu wydatki w wysokości 1 862,13 zł brutto. Dokonane przez podatnika nakłady inwestycje zostały prawidłowo udokumentowane.

Reasumując, w ocenie Kolegium materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na przyznanie stronie ulgi inwestycyjnej z tytułu:

1) modernizacji budynku inwentarskiego w wysokości 2 665,66 zł;

2) zakupu i instalacji urządzeń wodnych w wysokości 378,48 zł;

3) zakupu i instalacji urządzeń do wykorzystywania na cele produkcyjne naturalnych źródeł energii (w tym przypadku słońca) w wysokości 6 503,05 zł.

Łączna wysokość ulg wynosi 9 547,19 zł, tj. w wysokości 25% udokumentowanych rachunkami nakładów inwestycyjnych bez uwzględnienia podatku od wartości dodanej (VAT), który podlegał odzyskaniu na podstawie krajowych przepisów o podatku VAT - ustawy o VAT (art. 7 rozporządzenia Komisji (UE)). Kolegium przypomniało, iż Burmistrz Krośniewic przyznał stronie ulgę inwestycyjną w wysokości 10 603,98 zł, a zatem w kwocie wyższej.

Mając na uwadze powyższe SKO uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekło merytorycznie przyznając stronie ulgę inwestycyjną w podatku rolnym w kwocie 9 547,19 zł.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. K. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego w całości, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Komisji (UE) i naruszenie art. 234 O.p. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zmianę decyzji poprzez uwzględnienie w uldze inwestycyjnej w podatku rolnym 25% wszystkich poniesionych wydatków na inwestycje wraz z podatkiem VAT od złożonych faktur, nadto zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniosła również, że zgodnie z wyrokiem WSA w Łodzi według art. 234 O.p. nie powinno się wydać decyzji na niekorzyść podatnika, a ponownie to zrobiono.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., podtrzymując stanowisko wywiedzione jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta będącego siedzibą tutejszego Sądu.

Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Łódź, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie ma również zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym (§ 1 w zw. § 3 tego rozporządzenia).

Reasumując powyższe, z dniem 17 października 2020 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odwołuje się rozprawy, kontynuując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, zaś sprawy wyznaczone do rozpatrzenia na rozprawie kieruje się do załatwienia na posiedzeniu niejawnym, co też uczyniono w niniejszej sprawie.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 – dalej: P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd przyznał rację stronie skarżącej, bowiem nie budzi wątpliwości, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. dopuściło się rażącego naruszenia przepisu art. 234 O.p.

W myśl wspomnianego przepisu art. 234 O.p. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny.

Instytucja zakazu reformationis in peius należy do podstawowych gwarancji procesowych prawa obrony strony. Tworzy swobodę w realizowaniu przyznanego prawa do odwołania się od decyzji organu pierwszej instancji w myśl przyjętej w postępowaniu podatkowym zasady dwuinstancyjności. Istota bowiem tego zakazu polega na tym, że organ odwoławczy nie może zmienić rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji na niekorzyść odwołującej się strony. Naruszenie zakazu reformationis in peius stanowi rażące naruszenie prawa (zob. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki – "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2007", UNIMEX, Wrocław 2007, s. 913 i n.).

W orzecznictwie sądów administracyjny utrwalił się pogląd, zgodnie z którym wydanie decyzji "na niekorzyść strony" winno być ujmowane w znaczeniu materialnym, a uprawnienie podatnika wynikające z decyzji podatkowej nie powinno być węższe, zaś obowiązek szerszy, niż te wynikające z decyzji organu I instancji (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 37/11; wyrok NSA z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 558/12 - dostępne, jak i pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl).

Wyjątki od zasady reformationis in peius oparto na dwóch rozłącznych kryteriach: kryterium rażącego naruszenia prawa w decyzji organu pierwszej instancji oraz kryterium rażącego naruszenia interesu publicznego. Zatem organ odwoławczy odstępując od zasady reformationis in peius obowiązany jest w uzasadnieniu szczegółowo wykazać wystąpienie w decyzji organu pierwszej instancji rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu publicznego (zob. B. Adamiak – "Ordynacja ..." j.w. s. 914).

Jeżeli organ podatkowy narusza zakaz reformationis in peius z zastosowaniem przewidzianych przez prawo kryteriów, to rozstrzygając sprawę na niekorzyść strony odwołującej się, jest obowiązany wskazać w uzasadnieniu swojej decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 234 O.p. (vide wyrok NSA z dnia 6 lutego 1989r., sygn. akt IV SA 1101/88, publ. ONSA 1989/2/71).

Organ wyższego stopnia kierując się zasadą zakazu reformationis in peius określoną w art. 243 O.p., zgodnie z którą organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza praw lub interes publiczny w ramach swoich uprawnień procesowych może utrzymać decyzję organu pierwszej instancji mimo diametralnie innej oceny stanu faktycznego. Do uprawnień organu odwoławczego należy również to, czy kierując się przesłanką interesu publicznego, o której mowa w art. 234 in fine O.p. zdecyduje o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji wydając decyzję kasatoryjną lub refomatoryjną, czy też kierując się interesem publicznym wobec możliwości zaistnienia skutku przedawnienia zobowiązania podatkowego odstąpi od uchylenia decyzji organu pierwszej instancji (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2222/17).

Podsumowując powyższe, zakaz reformationis in peius dotyczy wyłącznie organu odwoławczego i zarówno w piśmiennictwie, jak i judykaturze pojmowany jest jako zakaz ograniczania uprawnień podatnika, bądź rozszerzania obowiązków podatnika w stosunku do tych, jakie wynikają z decyzji organu I instancji (vide wyrok NSA z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 558/12). Omawianym zakazem nie jest związany organ I instancji po wydaniu przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, organ I instancji określa wówczas uprawnienia, czy obowiązki strony bez żadnych ograniczeń, nie istnieje już bowiem w obrocie prawnym decyzja określająca te obowiązki lub uprawnienia. Organ odwoławczy może rozstrzygnąć na niekorzyść podatnika wyłącznie w dwóch przypadkach opisanych w art. 234 O.p., zatem gdy decyzja organu pierwszej instancji rażąco narusza prawo, a drugi - gdy rażąco narusza interes społeczny.

W literaturze istnieje zgodność stanowisk, że naruszenie zakazu reformationis in peius stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p. (szerzej A.Skóra, Skutki naruszenia zakazu reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym, publ.PIP 2002/6/67).

W świetle powyższych uwag Sąd nie ma wątpliwości, iż w niniejszej sprawie organ odwoławczy rażąco naruszył przepis art. 234 O.p., co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał stronie skarżącej ulgę inwestycyjną w podatku rolnym w kwocie 10 603,98 zł. W wyniku uwzględnienia odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wydało w dniu [...] r. decyzję kasacyjną, w której przedstawił własne wyliczenie ulgi inwestycyjnej opiewające na kwotę 9 547,19 zł. Jednakże w toku kontroli sądowoadministracyjnej, wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019 , wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 571/18, tutejszy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Zwrócić przy tym trzeba uwagę, iż w uzasadnieniu wspomnianego wyroku Sąd wskazywał na obowiązujący organ odwoławczy zakaz reformationis in peius. Co więcej Sąd ocenił, iż ponieważ organ odwoławczy nie stwierdził, że decyzja Burmistrza K. rażąco narusza prawo lub interes społeczny, zdecydował się na wydanie decyzji kasacyjnej, przy czym sprawa nie wymaga już uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Niemniej jednak co istotne, ponownie rozpatrując odwołanie strony i analizując decyzję organu I instancji, w świetle obowiązujących przepisów prawa i uwzględniając orzeczenie Sądu, organ odwoławczy rozstrzygnął z naruszeniem zakazu reformationis in peius. Uchylając decyzję organu I instancji w całości i rozstrzygając co do istoty poprzez przyznanie stronie ulgi inwestycyjnej w kwocie 9 547,19 zł niewątpliwie organ odwoławczy pogorszył sytuację skarżącej w stosunku do tej wykreowanej decyzją organu I instancji, warto przypomnieć, iż Burmistrz K. przyznał stronie ulgę inwestycyjną w wysokości 10 603,98 zł. I co istotne, organ odwoławczy w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w żadnym jego fragmencie nie stwierdził, iż decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo lub interes publiczny, co uzasadniałoby złamanie przez organ II instancji zakazu niepogarszania sytuacji strony. Uprawnione jest bowiem oczekiwanie strony odwołującej się, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, to co najwyżej pozostawi ją w dotychczasowej sytuacji prawnej (vide wyrok NSA z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 940/17).

Końcowo, zasadne jest wskazanie, że stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji przedwczesną czyni ocenę zarzutów skargi co do naruszenia prawa materialnego i procesowego. Stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji zwalnia sąd administracyjny z konieczności odniesienia się do zarzutów skargi (vide wyroki NSA z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1416/14 oraz z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II GSK 777/10).

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 234 O.p., a to z kolei powoduje, że dotknięta jest ona wadą kwalifikowaną wymienioną w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. W związku z tym, zaszła konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 2).

mko



Powered by SoftProdukt