III SA/Gl 1158/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-24	
Data wpływu	2025-12-11	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6559	
Hasła tematyczne	Środki unijne	
Sygn. powiązane	I GSK 806/26	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2025 nr 0 poz 1733; art. 73 ust. 8 pkt 2; Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (t.  j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Starszy referent Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. B. na rozstrzygnięcie Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia 27 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.	
Uzasadnienie
Pismem z 10 grudnia 2025 r. J. B. - prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] w K. (dalej: Strona, Protestujący, Skarżący), wniósł skargę na negatywne rozstrzygnięcie protestu wydane 27 listopada 2025 r. przez Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w C.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotem niniejszego postępowania jest rozstrzygnięcie podjęte w stosunku do wniosku Strony o dofinansowanie projektu o numerze [...] pn. "[...]". Projekt przewidywał m.in. zakup pojazdu specjalnego - pomocy drogowej o mocy 140-180 KM i ładowności 1100-2000 kg, spełniającego normę Euro VI.

Pismem z dnia 29 września 2025 r. o sygn. [...] Instytucja Organizująca Nabór - Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w C. (dalej: ŚCP, ION) poinformowała Skarżącego o negatywnej ocenie formalnej wniosku z powodu niespełnienia kryterium "Kwalifikowalność wydatków zaplanowanych w projekcie". W piśmie dotyczącym negatywnej oceny formalnej Instytucja wyjaśniła, że w ramach drugich uzupełnień kierowano do Wnioskodawcy uwagę o następującej treści w odniesieniu do Wydatku 1.1 - Zakup pojazdu specjalnego: "ze względu na to, że pojazdy specjalistyczne (spalinowe) są wydatkiem niekwalifikowalnym w trwającym naborze, a z ogólnodostępnych informacji wynika, że istnieje alternatywa (elektryczna) proszę o usunięcie wydatku z projektu lub przeniesienie do kosztów niekwalifikowalnych (przeniesienie do kosztów niekwalifikowanych wiąże się z kosztami po stronie Wnioskodawcy)".

Jednak Wnioskodawca nie zastosował się do powyższej uwagi pozostawiając wydatek w zakresie rzeczowym projektu. W ramach procedury uzupełnień (drugi request) Skarżący złożył odpowiedź na pismo z dnia 29 września 2025 r., w której wyjaśnił, że: przeprowadził rozeznanie rynku dotyczące dostępnych samochodów elektrycznych, stwierdził brak na rynku elektrycznych pojazdów specjalnych o wymaganych parametrach (zwłaszcza ładowności powyżej 1 tony), zweryfikował oferty dostępne online, jednak po kontakcie telefonicznym potwierdzono, że nie spełniają one oczekiwanych parametrów technicznych.

Mimo złożonych wyjaśnień ION utrzymała stanowisko o negatywnej ocenie formalnej; wyjaśniła, że pojazdy spalinowe są wydatkami niekwalifikowalnymi w ramach naboru, lecz na rynku istnieje alternatywa elektryczna.

Skarżący, na podstawie art. 63 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (t.j. Dz.U. z 2025r., poz. 1733; dalej: ustawa wdrożeniowa), wniósł protest i podniósł zarzuty: błędnego uznania, że projekt nie spełnia kryterium merytorycznego; niewłaściwego zastosowania kryteriów wyboru projektów; naruszenia zasad przejrzystości w prowadzeniu postępowania. Uzasadnił kolejne zarzuty wskazując, że Organ błędnie uznał, iż na rynku istnieje alternatywa (elektryczna) o masie całkowitej powyżej 1 tony, przy czym z istoty wniosku wynika, że nie chodzi tutaj o samochód - pojazd specjalny, którego masa całkowita jest powyżej tony, a chodzi o ładowność tego pojazdu przekraczającą 1 tonę (do 3,5 tony); Organ uznał, że na rynku istnieje alternatywa elektryczna, jednakże nie przedstawił na to żadnego dokumentu i nie wskazał skąd takie informacje posiada; decyzja o niezakwalifikowaniu wniosku o dofinansowanie projektu do oceny spełnienia kryteriów merytorycznych jest błędna i narusza przepisy ustawy, zasady programu oraz prawa wnioskodawcy; Organ dopuścił się naruszenia art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy nakładający na organ obowiązek rzetelnej oceny projektu i zasad wynikających z wytycznych programowych. Wnioskodawca wyjaśnia, że jego wniosek dotyczy zakupu pojazdu specjalistycznej pomocy drogowej o mocy od 140 do 180 KM, ładowności od 1100 do 2000 kg, spełniającego normę Euro VI, który znacznie zmniejsza emisję tlenków azotu i cząstek stałych w porównaniu do starszych pojazdów oraz o mniejszym zużyciu paliwa i mniejszej emisji C02, dzięki czemu jego eksploatacja będzie znacznie bardziej ekologiczna niż starszych pojazdów przeznaczonych do świadczenia tego typu usługi. Przedstawił także szczegółowe informacja dotyczące funkcjonalności i wyposażenia planowanego do zakupu pojazdu specjalnego. Protestujący wyjaśnił, że przy wyborze pojazdu specjalnego - pomocy drogowej brał pod uwagę następujące parametry:

1. ładowność pojazdu do 3,5 tony - ze względu na możliwość prowadzenia pojazdu z prawem jazdy kategorii B, brak obowiązku stosowania tachografu oraz brak obowiązku uzyskania licencji;

2. moc silnika min. 150 KM do 177 KM - taka moc silnika zapewni sprawne poruszanie się z obciążeniem;

3. spalanie paliw w przedziale do 10,2 litra (bez obciążenia) i do 20 litrów (z ładunkiem).

Podkreślił, że mimo poszukiwań w Internecie, rozmów telefonicznych z przedstawicielami firm samochodowych, którzy sprzedają pojazdy specjalne na rynku, ustalił, że obecnie nie istnieje pojazd zeroemisyjny do holowania i przewozu samochodów z wypadków/kolizji czy innych zdarzeń drogowych o ładowności przekraczającej 1100 kg - czyli z możliwością transportowania najliczniejszych na rynku, tradycyjnych pojazdów samochodowych. Protestujący podkreślił, że chce kupić najbardziej ekologiczny pojazd z obecnie możliwych i dostępnych na rynku; obecnie na rynku nie występuje w pełnej wersji elektrycznej pojazd specjalny, który by spełniał wskazane powyżej kryteria, a w szczególności ładowność do 3,5 tony. Wyjaśnił, że fakt ten został potwierdzony rozmowami ze Związkiem [...] z siedzibą w W., a ponadto potwierdził to Urząd Transportu Dozoru Technicznego z siedzibą w W., który poinformował Wnioskodawcę, że na obecną chwilę nie zostało wystawione żadne świadectwo homologacji dla pojazdu specjalnego elektrycznego, tj. lawety, której ładowność wynosi do 3,5 tony. Tym samym na rynku nie ma takiego pojazdu, który legalnie może poruszać się po drogach i świadczyć tego typu usługi.

Rozstrzygnięcie wydane 27 listopada 2025 r. przez ION (sygn. [...]) nie uwzględniło protestu. Organ stwierdził, że weryfikacja wniosku przeprowadzona jest w zakresie kryteriów wyboru projektów, z których oceną Wnioskodawca się nie zgadza oraz w zakresie zarzutów jakie Wnioskodawca przedstawił w proteście. Mając zatem na uwadze powyższe lON wskazał, że podstawowym dokumentem określającym zasady aplikowania oraz reguły wyboru projektów do dofinansowania, a także pozostałe niezbędne informacje dotyczące przygotowania dokumentacji projektowej, jest Regulamin wyboru projektów, zamieszczony na stronie internetowej ŚCP pod ogłoszeniem o naborze. Wnioskodawca składając wniosek o dofinansowanie, w części I. Oświadczenia wnioskodawcy, pkt 3 oświadczył, że zapoznał się z treścią Regulaminu wyboru projektów i akceptuje jego zapisy. Zgodnie z Regulaminem naboru (rozdział 4.1) projekt jest oceniany na podstawie kryteriów wyboru przyjętych przez Komitet Monitorujący, a kryteria te znajdują się w załączniku nr 1 do Regulaminu wyboru projektów.

Zgodnie z definicją w ramach kryterium pn. Kwalifikowalność wydatków zaplanowanych w projekcie weryfikacji podlega: czy wydatki planowane do współfinansowania wskazane w ramach kwot ryczałtowych są wydatkami kwalifikowalnymi zgodnie z zapisami Wytycznych dotyczących kwalifikowalnośći wydatków na lata 2021-2027, zapisami [...] oraz Regulaminem wyboru projektów. Wnioskodawca przewidział w projekcie m.in. zakup pojazdu specjalnego tj. pomocy drogowej - jednak wydatek ten związany jest z paliwami kopalnymi. Zgodnie zaś z załącznikiem nr 7 Kwalifikowalność dla naboru VI WYDATKI NIEKWALIFIKOWALNE "1. Za koszty niekwalifikowalne uznaje się w szczególności: (...) wydatki związane z paliwami kopalnymi, chyba że nie istnieje realna alternatywa dla ich zastosowania (szczegółowe informacje naieży przedstawić w załączniku dodatkowym, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 7 do wniosku o dofinansowanie)".

Zatem ION podkreślił, że w pierwszym piśmie dotyczącym uzupełnienia i poprawy wniosku z dnia 16 maja 2025 r. Wnioskodawca został poinformowany o warunkach kwalifikowalności dla środków transportu w ramach tego naboru oraz o możliwych sposobach poprawy wniosku w zakresie zakwestionowanego wydatku:

"1. Wydatek 1.1 Zakup pojazdu specjalnego - informuję, że w obecnym naborze kwaiifikowalne do wsparcia będą jedynie koszty dotyczące bezemisyjnych środków transportu (w sytuacji, gdy planowany wydatek posiada zamiennik, który jest realną i nieopartą o spalanie paliw kopalnych alternatywną technologią o niezbędnej funkcjonalności, parametrach i mocy). W związku z powyższym Wnioskodawca zobowiązany jest do:

- usunięcia wydatku z wniosku lub przeniesienia wydatku do kosztów niekwalifikowalnych w pkt E.2.3 (co będzie się wiązało z obowiązkiem Wnioskodawcy do jego realizacji ze środków własnych) lub, zamiany wydatku na alternatywne rozwiązanie nie związane z paliwami kopalnymi. Warunkiem jest zachowanie wartości kwalifikowalnej wydatku oraz dofinansowania na poziomie nie wyższym niż określono we wniosku. (...)".

Jednocześnie w tym piśmie poinformowano Wnioskodawcę, że w przypadku pozostawienia wydatków zasilanych paliwami kopalnymi zobowiązany jest do dostarczenia załącznika nr 7 do wniosku Analiza braku alternatywy technologicznej do wydatków związanych z paliwami kopalnymi.

Zatem Wnioskodawcy pozostawiono wybór jednej z dopuszczalnych opcji, przy czym w przypadku wyboru opcji związanej z pozostawieniem wydatków zasilanych paliwami kopalnymi ciężar wykazania braku realnej alternatywy technologicznej spoczywał na Wnioskodawcy. Natomiast w odpowiedzi tj. w piśmie przewodnim z dnia 22 maja 2025 r. w odniesieniu do wydatku 1.1 pn. Zakup pojazdu specjalnego Wnioskodawca wyjaśnił: "wskazany wydatek nie posiada zamiennika, który Jest realną i nieopartą o spalanie paliw kopalnych alternatywną technologią o niezbędnej funkcjonalności, parametrach i mocy, stąd załączono załącznik w systemie [...] w postaci analizy braku alternatywy technologicznej do wydatków związanych z paliwami kopalnymi, który opisuje szczegółowo tą sytuację". W załączniku nr 7 do wniosku wyjaśnił, że "Mimo poszukiwań w Internecie, rozmów telefonicznych z przedstawicielami firm samochodowych, którzy sprzedają pojazdy specjalne na rynku, obecnie nie istnieje pojazd specjalny zeroemisyjny do holowania i przewozu samochodów z wypadków/kolizji czy innych zdarzeń drogowych o ładowności przekraczającej 1100 kg - czyli z możliwością transportowania najliczniejszych na rynku, tradycyjnych pojazdów samochodowych. Stąd Wnioskodawca chce zakupić najbardziej ekologiczny pojazd z obecnie możliwych i dostępnych do roku czasu na rynku. (...)". W dalszej części załącznika Wnioskodawca opisał parametry i funkcjonalności planowanego do zakupu pojazdu i wyjaśnił, że poczynił wszelkie starania, które były w jego zasięgu by sprostać wyzwaniu bycia konkurencyjnym w obszarze tej usługi na rynku napraw samochodowych i wyszukać pojazd specjalny, który w jak najmniejszym stopniu szkodzi człowiekowi i środowisku naturalnemu.

lON zaakcentowała dalej, że na etapie oceny formalnej wniosku dokonała analizy informacji przedstawionych przez Wnioskodawcę oraz dokonała analizy w zakresie dostępnych, alternatywnych rozwiązań. W drugim piśmie dotyczącym uzupełnienia i poprawy wniosku z 18 września 2025 r. w zakresie wydatku 1.1 - Zakup pojazdu specjalnego - wyjaśniła, że "ze względu na to, że pojazdy specjalistyczne (spalinowe) są wydatkiem niekwalifikowalnym w trwającym naborze, a z ogólnodostępnych informacji wynika, że istnieje alternatywa (elektryczna) proszę o usunięcie wydatku z projektu lub przeniesienie do kosztów niekwalifikowalnych (przeniesienie do kosztów niekwalifikowanych wiąże się z kosztami po stronie Wnioskodawcy)". Wnioskodawca mimo tego nie dokonał zmiany, o którą został poproszony. W piśmie przewodnim do uzupełnionego wniosku wskazał: "(...) Wnioskodawca pragnie poinformować, że niestety po weryfikacji ogólnodostępnych informacji dot. pojazdu specjalnego o których Państwo piszecie w piśmie przewodnim, stwierdza jednak brak na rynku samochodów elektrycznych o wymaganych i niezbędnych parametrach, które są potrzebne Wnioskodawcy do wykonywania działalności rzemieślniczej. Wnioskodawca pragnie zauważyć, że z posiadanych informacji, które uzyskał w toku rozeznania rynku, istnieją dostępne samochody - pojazdy specjalne elektryczne, ale tylko takie, których ładowność nie spełnia oczekiwań Wnioskodawcy z uwagi na fakt, że w zdecydowanej mierze kolizji czy innym wydarzeniom drogowym ulegają samochody, których masa całkowita wynosi ponad 1 tonę, co oznacza, że te samochody specjalne muszą spełniać taki wymóg prawny. Wnioskodawca ma świadomość, że w Internecie pojawiają się informacje o takich pojazdach, lecz po kontakcie telefonicznym okazuje się, że oferty te nie spełniają oczekiwań Wnioskodawcy by w pełni realizować założone cele przez Wnioskodawcę".

Wobec powyższych okoliczności lON wyjaśniła, że na etapie procedury odwoławczej w celu weryfikacji prawidłowości oceny formalnej dokonała analizy całej dokumentacji zgormadzonej w sprawie, w tym informacji przedstawionej przed Wnioskodawcę na etapie pierwszych i drugich uzupełnień i dalszego postępowania Instytucji. Zaakcentowano, że treść/instrukcja załącznika nr 7 do wniosku wskazuje na konieczność uzasadnienia braku istnienia na rynku zamiennika zaplanowanego do nabycia wydatku kwalifikowalnego poprzez wskazanie działań, których podjął się Wnioskodawca w celu znalezienia realnej alternatywnej technologii oraz efektów tych działań (w uzasadnieniu należało wskazać dokładnie w jaki sposób i z jakim skutkiem dokonano analizy istnienia alternatywności rozwiązań, powołania się na konkretne dane). Wnioskodawca natomiast w załączniku nr 7 do wniosku przedstawił bardzo pobieżne informacje w przedmiotowym zakresie (wskazując na poszukiwania w Internecie - bez podania konkretnych stron, wskazując na rozmowy telefoniczne z przedstawicielami firm samochodowych - bez podania żadnych konkretnych informacji z przedstawicielami jakich firm rozmawiał, nie uwiarygodnił w żaden sposób, że taki kontakt w ogóle miał miejsce). Przedstawił również bardzo ogólną informację, że obecnie nie istnieje pojazd specjalny zeroemisyjny do holowania i przewozu samochodów z wypadków/kolizji czy innych zdarzeń drogowych o ładowności przekraczającej 1100 kg - czyli z możliwością transportowania najliczniejszych na rynku, tradycyjnych pojazdów samochodowych.

A zatem fakt, iż Instytucja na tym etapie nie uznała informacji przedstawionych w załączniku nr 7 do wniosku za właściwe i wystarczające nie stanowi błędu w ocenie. Wnioskodawca nie przedstawił kompleksowej analizy rynku w zakresie pojazdów specjalnych (pomocy drogowej), nie przedstawił szczegółowych informacji w jaki sposób badał rynek pojazdów specjalnych. Zaznaczono, że więcej informacji w tym zakresie przedstawił w proteście. Jednak zgodnie z Regulaminem wyboru projektów w proteście nie można przedstawiać informacji, które nie zostały wykazane w trakcie oceny projektów ponieważ oceniający nie mieli możliwości zapoznania się z nimi, a poza tym Wniokodawcanie wykazał w sposób kompleksowy, że zakup pojazdu specjalnego o innych niż przedstawione parametrach uniemożliwia realizację planowanego przedsięwzięcia. Tym samym ION po weryfikacji informacji przedstawionych w ramach pierwszych uzupełnień wyraźnie wskazała, że z ogólnodostępnych informacji wynika, że wydatek posiada zamiennik, który jest nieopartą o spalanie paliw kopalnych alternatywną technologią. Natomiast Wnioskodawca nie przedstawił argumentacji, która potwierdziłyby, że jedynie pojazd o ściśle wskazanych we wniosku parametrach zapewni możliwość realizacji przedsięwzięcia opisanego we wniosku. Miał możliwość analizy i ewentualnej zmiany parametrów oraz dokonania wyboru takiego środka trwałego, który pozwoli na realizację założeń projektu, a jednocześnie nie budzi wątpliwości i który posiada alternatywę ekologiczną. Wprawdzie takie rozwiązanie wiąże się z pewnymi dodatkowymi wymaganiami (do ich prowadzenia nie wystarczy prawo jazdy kategorii B, konieczność zainstalowania tachografu), ale skoro Wnioskodawca zdecydował się aplikować o dofinansowanie w naborze, którego dokumentacja wprost wskazuje, że wydatki związane z paliwami kopalnymi są niekwalifikowalne to był świadomy, że jeśli istnieje jakakolwiek realna alternatywa dla przewidzianych wydatków związanych z paliwami kopalnymi (nawet jeśli nie stanowi rozwiązania spełniającego wszystkie oczekiwania Wnioskodawcy np. w zakresie [...]), która pozwala na osiągnięcie założeń projektu - wydatek taki nie będzie mógł zostać uznany za kwalifikowalny. Zatem nawet jeśli Wnioskodawca udowodniłby brak na rynku pojazdu o napędzie elektrycznym mającego stricte opisane we wniosku parametry - nie byłoby to równoznaczne z wykazaniem braku jakiejkolwiek realnej alternatywy technologicznej dla procesu realizacji projektu.

Jednocześnie w nawiązaniu do treści protestu oraz zapisów przedstawionych w dokumentacji dotyczącej wniosku Protestującego ION wyjaśniła, że fakt, iż Wnioskodawca planuje zakup pojazdu spalinowego, którego eksploatacja będzie znacznie bardziej ekologiczna niż starszych samochodów przeznaczonych do świadczenia tego typu usługi, nie stanowi argumentacji, która mogłaby wpłynąć na ostateczny wynik oceny w zakresie kryterium Kwalifikowalność wydatków zaplanowanych w projekcie. Powyższe wynika z zapisów dokumentacji obowiązującej w ramach naboru, która to w sposób jednoznaczny wskazuje, że za koszty niekwalifikowalne uznaje się w szczególności wydatki związane z paliwami kopalnymi - dopiero wykazanie braku jakiejkolwiek zeroemisyjnej alternatywy w zakresie danego wydatku na rynku europejskim stanowiłby przesłankę pozwalającą uznać wydatek za kwalifikowalny w ramach przedmiotowego naboru.

Biorąc pod uwagę powyższe ION odrzuciła wniosek Protestującego o:

1. ponowną ocenę wniosku o dofinansowanie pn. "[...]" (nie wykazano błędów czy też nieprawidłowości w dokonanej ocenie, a zatem brak przesłanek do przeprowadzenia ponownej oceny wniosku);

2. zmianę wyniku oceny i zakwalifikowanie projektu do dofinansowania (ze względu na brak spełnienia kryterium formalnego pn. Kwalifikowalność wydatków zaplanowanych w projekcie, projekt uzyskał negatywną ocenę formalną - nie stwierdzono uchybień w przedmiotowym zakresie. Zgodnie z kryteriami wyboru projektów niespełnienie przynajmniej jednego z kryteriów formalnych skutkuje negatywną oceną formalną dla projektu i brakiem przekazania do oceny merytorycznej);

3. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję - ION wyjaśnia, że jest właściwą instytucją do rozpatrzenia przedmiotowego projektu.

Na powyższe rozstrzygnięcie Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zaskarżając je w całości. Zarzuciła:

1. naruszenie art. 69 ust. 1 ustawy poprzez nierzetelne i powierzchowne rozpatrzenie protestu;

2. naruszenie art. 64-69 ustawy w szczególności obowiązku pełnego, obiektywnego i wyczerpującego rozpoznania zarzutów;

3. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie materiału dowodowego przedstawionego przez Skarżącego;

4. dowolną ocenę przedstawionych przez Skarżącego informacji dotyczących analizy rynku, sprzeczną z celem i zakresem kryteriów formalnych;

5. błędną interpretację kryterium formalnego dotyczącego niezbędności i dostępności technologii, polegającą na żądaniu od Skarżącego analizy rynku niewymaganej przepisami i kryteriami naboru.

Wskazując na powyższe zarzuty Strona wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia protestu; zobowiązanie organu do ponownego jego rozpatrzenia; zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podtrzymała argumentację zawartą w proteście akcentując brak alternatywy elektrycznej na rynku samochodowym.

W odpowiedzi na skargę ŚCP wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.

W terminie publikacji wyroku Skarżący przesłał pismo ustosunkowując się do w/w odpowiedzi ION i podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2. Według § 3, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej skargi na rozstrzygnięcia organów w sprawie wyboru projektów do dofinansowania tj. nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia - podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Postępowanie sądowe toczy się na podstawie art. 73-76 ustawy wdrożeniowej oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie określonym art. 59 ustawy wdrożeniowej.

Zgodnie z art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd, stwierdzając naruszenie prawa, może uwzględnić skargę i przekazać sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia lub dokonania ponownej oceny, skargę oddalić albo umorzyć postępowanie jeśli jest bezprzedmiotowe.

Kontrola sądowa w sprawach o wybór projektów do dofinansowania ma na celu weryfikację legalności rozstrzygnięcia, zwłaszcza w aspekcie:

- naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenia zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności postępowania (art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej);

- błędnego zastosowania kryteriów wyboru;

- naruszenia obowiązku motywowania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający kontrolę jego legalności.

Art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Przejrzystość oznacza obowiązek jasnego sformułowania kryteriów, umożliwienia stronom wglądu w materiały postępowania oraz dostarczenia uzasadnienia pozwalającego na weryfikację prawidłowości oceny; rzetelność oznacza obowiązek dokładnego zapoznania się z całością materiału dowodowego, precyzyjnego stosowania kryteriów oraz wyczerpującego uzasadnienia decyzji – na bazie treści wniosku i załączników; bezstronność oznacza brak uprzedzenia i równe traktowanie wnioskodawców, jak również przeprowadzenie oceny w oparciu wyłącznie o ustalone kryteria.

Natomiast na podstawie art. 107 k.p.a., stosowanego odpowiednio do postępowania w sprawach o wybór projektów (art. 59 ustawy wdrożeniowej), decyzja administracyjna powinna zawierać uzasadnienie wskazujące przyczyny faktyczne i prawne jej wydania. Uzasadnienie musi umożliwić kontrolę prawidłowości oceny. Zatem w kontekście procedury odwoławczej (protestu), art. 72 ustawy wdrożeniowej wymaga, by instytucja rozpatrująca protest dokonała weryfikacji prawidłowości oceny. Weryfikacja ta powinna być merytoryczna i obejmować całość zarzutów oraz materiału dowodowego wskazanego przez protestującego. Natomiast sądowa kontrola legalności obejmuje sprawdzenie, czy: eksperci zapoznali się ze wszystkimi załącznikami wniosku; przeanalizowali treść materiału dowodowego pod kątem kryteriów oceny; czy uzasadnienie wskazuje konkretne przesłanki każdego aspektu oceny; czy wnioski wyciągnięte przez ekspertów wynikają z treści wniosku i dokumentacji projektowej.

Analizując niniejszą sprawę w tak zakreślonych granicach należało stwierdzić prawidłowość rozpoznanie sprawy co do istoty.

Przede wszystkim zauważyć należy, że kwestię kwalifikowalności wydatków w ramach naboru regulują: Ustawa wdrożeniowa - art. 57 ust. 1 pkt 1 stanowi, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu obejmuje weryfikację, czy projekt spełnia kryteria wyboru projektów określone dla danego naboru; Regulamin wyboru projektów - w rozdziale 4.1 wskazuje, że projekt jest oceniany na podstawie kryteriów wyboru przyjętych przez Komitet Monitorujący, które znajdują się w załączniku nr 1 do Regulaminu, a jednym z kryteriów formalnych jest "Kwalifikowalność wydatków zaplanowanych w projekcie", które weryfikuje, czy wydatki planowane do współfinansowania są wydatkami kwalifikowalnymi zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027, zapisami [...] 2021-2027 oraz Regulaminem wyboru projektów; Załącznik nr 7 do Regulaminu - Kwalifikowalność wydatków - w części "WYDATKI NIEKWALIFIKOWALNE" Załącznik nr 7 stanowi: "1. Za koszty niekwalifikowalne uznaje się w szczególności: (...) wydatki związane z paliwami kopalnymi, chyba że nie istnieje realna alternatywa dla ich zastosowania (szczegółowe informacje należy przedstawić w załączniku dodatkowym, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 7 do wniosku o dofinansowanie)." Zatem przepis ten wprowadza zasadę ogólną (zakaz finansowania wydatków związanych z paliwami kopalnymi) oraz wyjątek od tej zasady (możliwość finansowania, jeśli nie istnieje realna alternatywa; podkreślenie tut. Sądu).

Natomiast w tym postępowaniu administracyjnym kwestia ciężaru dowodu jest zagadnieniem fundamentalnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Art. 6 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej działają w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

Art. 77 § 1 k.p.a. określa zasadę oficijalności postępowania dowodowego: "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy."

Jednakże istnieje różnica między obowiązkiem organu do zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), a obowiązkiem strony do przedstawienia dowodów na poparcie swoich twierdzeń (ciężar dowodu). W postępowaniach o charakterze świadczeniowym, do których należą postępowania o przyznanie dofinansowania ze środków publicznych, ugruntowany jest pogląd, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania świadczenia spoczywa na podmiocie ubiegającym się o to świadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 7 marca 2017 r., sygn. IV SA/Gl 776/16, stwierdził wprost, że ciężar dowodu spełnienia warunków przyznania pomocy spoczywał na wnioskodawcy. Pomoc może być przyznana jeżeli spełnione są wszystkie przesłanki określone w przepisach. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych dotyczących pomocy publicznej, gdzie konsekwentnie wskazuje się, że to wnioskodawca musi wykazać spełnienie wszystkich kryteriów określonych w regulaminie naboru.

W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje szczególna sytuacja prawna – tj. wyjątek od zasady ogólnej. Załącznik nr 7 do Regulaminu naboru wprowadza bowiem zasadę ogólną: wydatki związane z paliwami kopalnymi są niekwalifikowalne oraz wyjątek: mogą być kwalifikowalne, jeśli nie istnieje realna alternatywa.

W doktrynie i orzecznictwie prawa administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek wyjątku spoczywa na podmiocie, który się na ten wyjątek powołuje. Jest to konsekwencja podstawowej zasady logicznej i prawnej: exceptio est strictissimae interpretationis (wyjątki podlegają ścisłej interpretacji) oraz zasady, że to strona ponosząca korzyść z zastosowania wyjątku powinna wykazać spełnienie jego przesłanek.

W niniejszej sprawie Skarżący pragnie skorzystać z wyjątku od zakazu finansowania wydatków związanych z paliwami kopalnymi. W konsekwencji zatem to na Skarżącym spoczywał obowiązek wykazania, że "nie istnieje realna alternatywa dla ich zastosowania".

Tym samym aby skutecznie wykazać brak realnej alternatywy, wnioskodawca powinien był przedstawić np. m.in.:

a) Precyzyjne określenie parametrów technicznych – tj. szczegółowo określić, jakie parametry są niezbędne dla prowadzonej działalności, wraz z uzasadnieniem ich konieczności. Nie wystarczy ogólne wskazanie "ładowność powyżej 1 tony" - konieczne jest wyjaśnienie dlaczego taki parametr jest niezbędny, jak często będzie wykorzystywany, czy niemożliwe jest świadczenie usług przy użyciu pojazdu o niższej ładowności, jaki procent zleceń wymaga takiego parametru;

b) Przeprowadzenie i udokumentowanie analizy rynku – tj. powinien przeprowadzić rzeczywistą analizę rynku, obejmującą identyfikację producentów i dystrybutorów pojazdów elektrycznych w kategorii "pomoc drogowa", uzyskanie ofert cenowych lub specyfikacji technicznych dostępnych modeli, porównanie parametrów dostępnych pojazdów elektrycznych z wymaganymi parametrami, wykazanie konkretnych różnic i ich wpływu na możliwość realizacji działalności;

c) Dokumentację źródłową – tj. analiza rynku musi być udokumentowana w sposób umożliwiający jej weryfikację przez organ, poprzez załączenie: ofert handlowych pojazdów elektrycznych, specyfikacji technicznych producentów, korespondencji z dostawcami (mailowej lub notatkę ze spotkań/rozmów telefonicznych), zestawienia porównawczego parametrów, opinii eksperckiej lub branżowej (opcjonalnie, ale wskazane w przypadkach technicznych);

d) Wykazanie braku możliwości dostosowania działalności – tj. jeśli alternatywne rozwiązanie technologiczne istnieje, ale ma inne parametry, wnioskodawca powinien wykazać, że: różnice w parametrach są istotne dla prowadzonej działalności, nie jest możliwe dostosowanie modelu działalności do dostępnej technologii, koszt takiego dostosowania byłby niewspółmiernie wysoki.

Podkreslić bowiem należy, że pojęcie "realna alternatywa" wymaga interpretacji. Realna oznacza: rzeczywiście dostępną na rynku (nie teoretyczną lub eksperymentalną), w cenie porównywalnej do rozwiązania konwencjonalnego (z uwzględnieniem normalnych różnic cenowych między technologiami), u weryfikowalnych dostawców (producentów, dystrybutorów), w rozsądnym terminie dostawy. Natomiast alternatywa oznacza: technologię nieopartą na paliwach kopalnych, zdolną do realizacji analogicznych funkcji, o parametrach technicznych umożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej w danym zakresie. Przy tym "alternatywa" nie oznacza technologii identycznej w każdym parametrze. Dopuszczalne są różnice w parametrach technicznych, jeśli nie przekreślają one możliwości realizacji działalności. Kluczowe jest jednak ustalenie, czy różnice w parametrach uniemożliwiają prowadzenie działalności, czy jedynie utrudniają lub zmieniają jej model. Samo utrudnienie czy konieczność dokonania zmian nie wyklucza istnienia realnej alternatywy.

Przechodząc zatem do merytorycznej oceny sprawy, Sąd dokonał szczegółowej analizy materiału dowodowego przedstawionego przez Skarżącego w toku postępowania przed organem. Skarżący w piśmie z dnia 19 września 2025 r. wskazał: "Wnioskodawca pragnie poinformować, że niestety po weryfikacji ogólnodostępnych informacji dot. pojazdu specjalnego (...) stwierdza jednak brak na rynku samochodów elektrycznych o wymaganych i niezbędnych parametrach, które są potrzebne Wnioskodawcy do wykonywania działalności rzemieślniczej."

"Wnioskodawca pragnie zauważyć, że z posiadanych informacji, które uzyskał w toku rozeznania rynku, istnieją dostępne samochody - pojazdy specjalne elektryczne, ale tylko takie, których ładowność nie spełnia oczekiwań Wnioskodawcy z uwagi na fakt, że w zdecydowanej mierze kolizji czy innym wydarzeniom drogowym ulegają samochody, których masa całkowita wynosi ponad 1 tonę."

"Wnioskodawca ma świadomość, że w Internecie pojawiają się informacje o takich pojazdach, lecz po kontakcie telefonicznym okazuje się, że oferty te nie spełniają oczekiwań Wnioskodawcy by w pełni realizować założone cele przez Wnioskodawcę."

Tym samym Sąd stwierdził, że przedstawiony przez Skarżącego materiał jest całkowicie niewystarczający do wykazania braku realnej alternatywy z następujących przyczyn:

a) Brak konkretyzacji zweryfikowanych modeli pojazdów bowiem Skarżący nie wskazał które konkretnie modele pojazdów elektrycznych zweryfikował, jakich producentów lub dystrybutorów uwzględnił w analizie, na jakich stronach internetowych prowadził poszukiwania, ile modeli pojazdów elektrycznych poddał analizie. Deklaracja o "weryfikacji ogólnodostępnych informacji" i "rozeznaniu rynku" ma charakter gołosłowny i nie pozwala na weryfikację zakresu przeprowadzonej analizy.

b) Brak dokumentacji źródłowej skoro Skarżący nie załączył do wyjaśnień ani jednej oferty pojazdu elektrycznego, ani jednej specyfikacji technicznej producenta, żadnej korespondencji mailowej z dostawcami, żadnych notatek ze spotkań lub rozmów telefonicznych, żadnego zestawienia porównawczego parametrów. Powołanie się na "kontakty telefoniczne" bez udokumentowania ich treści, daty, oraz podmiotów, z którymi kontakt był prowadzony, nie stanowi materiału dowodowego nadającego się do obiektywnej weryfikacji.

c) Brak wykazania niemożności realizacji działalności, gdyż Skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że dostępne pojazdy elektryczne "nie spełniają oczekiwań" oraz że "w zdecydowanej mierze kolizji czy innym wydarzeniom drogowym ulegają samochody, których masa całkowita wynosi ponad 1 tonę". Jednakże nie przedstawił żadnych danych statystycznych dotyczących masy pojazdów ulegających kolizjom, nie wykazał, jaki procent jego zleceń dotyczy pojazdów o masie powyżej 1 tony, nie uzasadnił, dlaczego świadczenie usług pomocy drogowej dla pojazdów lżejszych nie byłoby możliwe, nie rozważył możliwości stopniowego rozszerzania działalności.

d) Brak również jakiejkolwiek analizy możliwości dostosowania modelu działalności bowiem Skarżący nie wykazał, że cała jego działalność opiera się wyłącznie na holowaniu pojazdów o masie powyżej 1 tony, nie jest możliwe współdziałanie z innymi podmiotami w przypadku pojazdów cięższych, zakup pojazdu o mniejszej ładowności uniemożliwiłby prowadzenie działalności gospodarczej.

e) Same twierdzenia zawierają sprzeczności wewnętrzne, gdyż Skarżący wskazał, że "w Internecie pojawiają się informacje o takich pojazdach", co potwierdza istnienie na rynku pojazdów elektrycznych w kategorii pomocy drogowej, a następnie wskazywał, że "po kontakcie telefonicznym okazuje się, że oferty te nie spełniają oczekiwań" - co sugeruje, że pojazdy te istnieją, ale mają inne parametry niż oczekiwane. To zasadniczo zmienia charakter problemu bowiem w konsekwencji nie chodziło o brak alternatywy, ale o różnice w parametrach. A te różnice należałoby konkretnie wykazać i uzasadnić, dlaczego uniemożliwiają prowadzenie działalności.

Konkludując przedstawione wyżej rozważania należy stwierdzić, że ION prawidłowo zastosowała kryterium "Kwalifikowalność wydatków zaplanowanych w projekcie", zgodnie z Załącznikiem nr 7 do Regulaminu naboru. Organ wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku (pismo z 16 maja 2025 r.), szczegółowo wyjaśnił wymogi dotyczące kwalifikowalności wydatków związanych z paliwami kopalnymi, wskazał możliwe sposoby postępowania, dał Skarżącemu możliwość przedstawienia wyjaśnień. Po otrzymaniu wyjaśnień (19 września 2025 r.) organ zatem prawidłowo ocenił, że przedstawiony materiał jest niewystarczający do wykazania braku realnej alternatywy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że Wnioskodawca w uzupełnieniu przedstawił bardzo ogólne informacje w zakresie braku realnej alternatywy. Z ogólnodostępnych informacji wynika, że na rynku istnieje alternatywa (elektryczna) o masie całkowitej powyżej 1 tony. Ocena ta jest trafna i znajduje oparcie w materiale dowodowym (a raczej w jego braku wobec nieprzedstawienia żadnych konkretów przez Skarżącego).

Tym samym ION rozpatrzyła protest zgodnie z wymogami art. 69 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i nie dopuściła się naruszenia przepisów postępowania, co zarzuca Skarżący. Fakt, że podtrzymała stanowisko z etapu oceny formalnej, nie oznacza braku ponownego rozpatrzenia. Ponowna ocena nie musi prowadzić do zmiany stanowiska, jeśli zarzuty protestu są bezzasadne, a Skarżący nie przedstawił w proteście żadnych nowych dowodów, które mogłyby zmienić ocenę. Powtórzył jedynie argumenty z wcześniejszych pism.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów i twierdzeń Skarżącego należy zauważyć, że w skardze akcentuje, że organ "nie przedstawił na to żadnego dokumentu i nie wskazał skąd takie informacje posiada" (odnośnie do stwierdzenia o istnieniu alternatywy elektrycznej). Zarzut ten jest całkowicie chybiony. W postępowaniu o przyznanie dofinansowania organ nie ma obowiązku przeprowadzania własnej analizy rynku ani wskazywania konkretnych produktów za wnioskodawcę. Taki obowiązek spoczywał na Skarżącym – co wyżej obszernie wykazano. Organ miał prawo i obowiązek odrzucić nieudokumentowane twierdzenia Skarżącego o braku alternatywy. Wystarczające było wskazanie (co organ uczynił), że z ogólnodostępnych źródeł wynika istnienie takich pojazdów. Gdyby przyjąć stanowisko Skarżącego, prowadziłoby to do sytuacji absurdalnej: wnioskodawca mógłby składać gołosłowne deklaracje o braku alternatywy, a organ byłby zobowiązany do przeprowadzania szczegółowych analiz rynkowych w celu obalenia tych twierdzeń. Takie odwrócenie ciężaru dowodu jest niedopuszczalne w tej kategorii spraw .

Organ również nie naruszył zarzucanego mu obowiązku rzetelnej oceny poprzez powierzchowne odniesienie się do złożonych wyjaśnień, bez faktycznego zbadania, czy przeprowadzona przez Skarżącego analiza rynku spełnia wymogi kryterium formalnego. Art. 69 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że właściwa instytucja rozpatruje protest w oparciu o całość dokumentacji dostępnej w postępowaniu o dofinansowanie projektu. Organ ten obowiązek wypełnił. ION w rozstrzygnięciu protestu z dnia 27 listopada 2025 r. szczegółowo przeanalizowała zarzuty protestu (str. 5-11 uzasadnienia), odniosła się do treści wyjaśnień złożonych przez Skarżącego, wskazała podstawę prawną rozstrzygnięcia (Załącznik nr 7 do Regulaminu), wyjaśniła, dlaczego materiał przedstawiony przez Skarżącego jest niewystarczający. Rzetelność oceny nie oznacza obowiązku akceptacji stanowiska wnioskodawcy. Organ ma prawo - i obowiązek - krytycznie ocenić przedstawiony materiał dowodowy. Jeśli materiał ten jest niewystarczający, organ powinien to stwierdzić, co ION uczyniła. Natomiast Skarżący nie wykazał, w czym konkretnie ocena organu była błędna. Nie przedstawił argumentów podważających merytoryczną ocenę ION, że wyjaśnienia były "ogólne" i "niekompleksowe". Sam charakter wyjaśnień Skarżącego (cytowanych w punkcie IV.1 niniejszego uzasadnienia) potwierdza trafność oceny organu.

Chybiony jest także zarzut, że Organ nie rozpoznał faktycznie zarzutów Skarżącego, lecz powtórzył stanowisko z etapu oceny formalnej, co świadczy o braku ponownego rozpatrzenia. Przepisy art. 64-69 ustawy wdrożeniowej regulują procedurę odwoławczą w postępowaniach o dofinansowanie projektów. Art. 69 ust. 1 nakłada na instytucję obowiązek rozpatrzenia protestu "w oparciu o całość dokumentacji". Ponowne rozpatrzenie nie oznacza obowiązku zmiany stanowiska. Organ ma prawo podtrzymać wcześniejsze stanowisko, jeśli zarzuty protestu są bezzasadne i nie zostały przedstawione nowe okoliczności lub dowody. W niniejszej sprawie zaś Organ dokonał pełnej analizy zarzutów. Rozstrzygnięcie protestu zawiera szczegółowe odniesienie się do wszystkich argumentów Protestującego na kolejnych stronach uzasadnienia - str. 5-6 omówiono wymogi kryterium kwalifikowalności wydatków, str. 6-7 przeanalizowano zasady dotyczące wydatków związanych z paliwami kopalnymi, str. 7-9 odniesiono się do treści wyjaśnień Skarżącego, str. 9-11 uzasadniono podstawy nieuwzględnienia protestu. Zaś protest z 10 października 2025 r. nie zawierał żadnych nowych dowodów ani okoliczności, które nie byłyby znane organowi na etapie oceny formalnej. Skarżący powtórzył argumenty z wcześniejszych pism, bez przedstawienia konkretnych modeli pojazdów elektrycznych, specyfikacji technicznych, ofert handlowych, dokumentacji kontaktów z dostawcami. W takiej sytuacji podtrzymanie stanowiska przez organ było uzasadnione.

Poza tym Skarżący zdaje się przyjmować błędne założenie, że wniesienie protestu automatycznie powinno prowadzić do zmiany stanowiska organu. Tymczasem procedura odwoławcza nie ma charakteru kasatoryjnego - jej celem jest ponowna kontrola prawidłowości oceny, nie zaś wymuszenie pozytywnego rozstrzygnięcia. Jeśli pierwotna ocena była prawidłowa, a zarzuty protestu są bezzasadne, organ powinien podtrzymać stanowisko. Inne postępowanie byłoby niezgodne z zasadą praworządności. W konsekwencji więc zarzut jest nieuzasadniony. Organ prawidłowo rozpatrzył protest, dokonując pełnej analizy zarzutów i podtrzymując trafne stanowisko z etapu oceny formalnej.

Jak wyżej wykazano bezpodstawne są twierdzenia Skarżącego dot. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie materiału dowodowego tj. przedłożonego przez Skarżącego opisu parametrów, analizy rynku, potwierdzenia braku alternatyw. Należy rozróżnić dwie zasadniczo różne sytuacje - pominięcie materiału dowodowego - organ w ogóle nie uwzględnia w rozważaniach określonych dowodów lub okoliczności, negatywną ocenę materiału dowodowego - organ uwzględnia przedłożony materiał, ale ocenia go jako niewystarczający lub niewiarygodny. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z drugą sytuacją. Zaakcentować ponownie należy, że w tej kategorii spraw obowiązek przedstawienia dowodów spełnienia kryteriów spoczywa na wnioskodawcy. Zasada ta wynika z charakteru prawnego postępowania - dofinansowanie nie jest prawem podmiotowym strony, lecz świadczeniem uznaniowym przyznawanym w trybie konkurencyjnym. W takim postępowaniu to wnioskodawca musi udowodnić, że jego projekt zasługuje na wsparcie. Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów za wnioskodawcę, zwłaszcza w sytuacji, gdy Wnioskodawca złożył deklarację o przeprowadzeniu analizy rynku, ale nie udokumentował jej wyników; twierdził, że kontaktował się z dostawcami, ale nie przedstawił żadnej dokumentacji tych kontaktów; stwierdził brak alternatywy, ale nie wskazał, które konkretnie produkty zweryfikował. W takiej sytuacji organ prawidłowo odmówił uznania wykazania za wystarczające. Wbrew twierdzeniom skargi, organ nie pominął materiału dowodowego, lecz rozpatrzył go i ocenił jako niewystarczający.

Tym samym bezpodstawny jest także zarzut dot. dowolnej oceny informacji dotyczących analizy rynku bez wskazania konkretnych źródeł skoro ciężar dowodu spoczywał na Skarżącym oraz zarzut błędnej interpretacji kryterium formalnego poprzez arbitralne żądanie "kompleksowej analizy rynku" niewynikającej z przepisów.

Wymóg analizy rynku nie został arbitralnie wprowadzony przez organ, ale wynika on z logicznej interpretacji kryterium określonego w Załączniku nr 7. Organ nie żądał od Skarżącego przeprowadzenia profesjonalnego badania rynkowego ani analizy każdej dostępnej marki w Europie. Określenie "kompleksowa" użyte przez organ w uzasadnieniu oznacza po prostu analizę wystarczająco szczegółową, aby można było ją zweryfikować, czyli dochować minimalnych standardów rzetelności. A to nie jest nadmierny wymóg skoro Strona ubiegała się o dofinansowanie ze środków publicznych. Organ nie wprowadzał więc nowego wymogu - jedynie wymagał udokumentowania tego, co Skarżący sam deklarował, że uczynił. Wymóg przedstawienia dokumentacji analizy rynku był tym samym proporcjonalny do kwoty wnioskowanego dofinansowania (projekt zakładał wydatek rzędu kilkuset tysięcy złotych), charakteru wydatku (pojazd specjalistyczny stanowi kluczowy element projektu), celu programu (transformacja w kierunku rozwiązań bezemisyjnych). Przeprowadzenie i udokumentowanie analizy rynku (uzyskanie 2-3 ofert pojazdów elektrycznych, sporządzenie zestawienia porównawczego) nie stanowi nadmiernego obciążenia dla profesjonalnego przedsiębiorcy ubiegającego się o kilkusettysięczne dofinansowanie. Program Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 ma na celu m.in. transformację w kierunku gospodarki niskoemisyjnej. Wymóg szczegółowego wykazania braku alternatywy bezemisyjnej realizuje cele programu i zapobiega finansowaniu technologii opartych na paliwach kopalnych w sytuacji, gdy dostępne są alternatywy. Gdyby przyjąć stanowisko Skarżącego (brak wymogu rzetelnej analizy), prowadziłoby to do obchodzenia celów programu przez składanie gołosłownych deklaracji, finansowania pojazdów spalinowych pomimo dostępności alternatyw elektrycznych, nierealizowania celów transformacji energetycznej.

W konsekwencji zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie protestu było zgodne z prawem i znajduje oparcie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2, orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1