II SA/Bk 546/09 - Wyrok

Data orzeczenia	2009-10-20	
Data wpływu	2009-08-19	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku	
Sędziowie	Anna Sobolewska-Nazarczyk /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6329 Inne o symbolu podstawowym 632	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2006 nr 139 poz 992; art. 17 ust.1 i ust.5 pkt pkt 2 lit.a; Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Katarzyna Luto-Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 października 2009 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dyrektora Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. B. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego B. S. kwotę 257,00 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Zaskarżona decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza C.B., Dyrektora Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. B., w przedmiocie odmowy przyznania B. S. świadczenia pielęgnacyjnego w związku

z opieką nad żoną G. S., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

W dniu 12 lutego 2009 r. B. S. zwrócił się do Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. B. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną G. I. S.

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr[...], działający z upoważnienia Burmistrza C. B., Dyrektor Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. B. odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad żoną G. S., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podał, iż wnioskodawca nie podejmuje, co prawda zatrudnienia z uwagi na opiekę sprawowaną nad niepełnosprawną żoną, jednakże przepis art. 17 ust.5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych uniemożliwia mu przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem pozostaje on z niepełnosprawną żoną w związku małżeńskim.

Z powyższą decyzją nie zgodził się B. S. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Wskazał, iż w gąszczu podanych przez organ I instancji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zauważono nowelizacji w/w ustawy obowiązującej od stycznia 2009 roku, która poszerza krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia. Podkreślił, że to na nim ciąży obowiązek alimentacyjny wobec żony, bowiem oprócz jego i dwójki dorosłych dzieci, żona na posiada żadnych krewnych. Dalej wskazał, że odmowa przyznania świadczenia tylko z tego powodu, iż strony pozostają w związku małżeńskim jest dyskryminacją i paradoksem. Tym bardziej, że Trybunał Konstytucyjny w bardzo podobnej sprawie przyznał rację pokrzywdzonemu. Końcowo stwierdził, iż MGOPS działa opieszale i nie informuje stron o uprawnieniach socjalnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia

[...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu

I instancji. Uzasadniając powyższe orzeczenie wyjaśniono, że pomimo wadliwego

w części uzasadnienia decyzja organu I instancji nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej zmianę, brak jest też podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W dalszej części uzasadnienia SKO, cytując treść art. 17 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r.

o świadczeniach rodzinnych, podkreśliło, że obowiązek alimentacyjny sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania i obciąża krewnych w linii prostej (zstępnych i wstępnych) oraz rodzeństwo, o czym stanowi art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Kodeks ustala również "kolejność" zobowiązanych stanowiąc, że obowiązek ów obciąża zstępnych przed wstępnymi, wstępnych przed rodzeństwem , a w razie gdyby było kilku zstępnych lub wstępnych obciąża krewnych bliższych stopniem przed dalszymi. Dalej organ wyjaśnił, że wprawdzie art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zobowiązuje małżonków do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli, to jednak ów obowiązek nie jest obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu ustawy.

W ocenie składu orzekającego Kolegium aktualne brzmienie art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uwzględniające wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wyraźnie wskazuje krąg osób uprawnionych do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne i wnioskodawca, będąc mężem osoby niepełnosprawnej, niewątpliwie nie należy do tego kręgu. Zgodnie, bowiem z treścią art. 128 k.r.o. nie należy on do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, a ewentualne obowiązek alimentacji pomiędzy małżonkami mógłby zostać ustalony dopiero po rozwiązaniu związku małżeńskiego albo orzeczeniu separacji. Na tej postawie organ stwierdził, że pomimo spełnienia znacznej części dyspozycji przepisu art. 17 ust.1 cytowanej ustawy brak jest możliwości prawnych udzielenia wnioskowanego świadczenia ze względu na niespełnienie kryteriów podmiotowych, legitymujących do jego uzyskania.

Z powyższą decyzją nie zgodził się B. S. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zdaniem skarżącego błędne jest stanowisko Kolegium, iż pozostawanie w związku małżeńskim z osobą potrzebującą pomocy jest przeszkodą w przyznaniu wnioskowanego świadczenia. Organ rozpatrzył, bowiem tylko kwestię obowiązku alimentacyjnego, nie wziął natomiast pod uwagę zapisu ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności z określonymi wskazaniami albo nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tej części przepisu nie jest zapisane, że nie może być to żona, tym bardziej, że skarżący spełnia warunki jej opiekuna faktycznego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż zarzut nieuwzględniania drugiej części art. 17 ust. 1 ustawy nie jest trafny, albowiem odnosi się do opiekuna faktycznego dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania nad nim opieki

z powodów podanych w tym przepisie oraz osób niepełnosprawnych z tym jednak, że z tytułu opieki nad tymi osobami przysługuje świadczenia pielęgnacyjne, gdy na opiekunie ciąży obowiązek alimentacyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa

w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Podkreślić należy, iż sąd nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, a następnie zaskarżonego - rozstrzygnięcia. Bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. Stosując powyższe zasady, aby wyeliminować

z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a.).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o cytowane wyżej przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosowanie do art. 134 p.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Dyrektora Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. B. z dnia [...] marca 2009r., naruszają przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust.1 ustawy

z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.), co miało wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie rozważań merytorycznych podkreślić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odstąpił w niniejszej sprawie od dotychczasowego stanowiska w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego z przyczyn podanych poniżej.

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że wydane w sprawie decyzje dotyczyły odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad żoną legitymująca się orzeczeniem

o niepełnosprawności. Stan faktyczny rozpatrywanej sprawy nie budził wątpliwości,

a spór dotyczy jedynie dokonanej przez organy administracji wykładni przepisu

art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zasadniczy zaś problem sprowadza się do oceny, czy małżonek jest osobą uprawnioną do ubiegania się

o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z rezygnacją zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania stałej opieki nad małżonkiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego brzmienie art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną – G. S., albowiem będąc mężem osoby niepełnosprawnej, nie należy do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji. Prawo do świadczenia przysługuje, bowiem osobie, która rezygnuje z zatrudnienia w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną, a na osobie występującej o świadczenie ciąży obowiązek alimentacyjny.

W ocenie Sądu, zaprezentowana powyżej wykładnia przepisu art. 17 ust.1 ustawy stanowiącego podstawę - w przedmiotowej sprawie - odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest wadliwa.

Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych,

w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonych decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl natomiast art. 17 ust. 5 pkt 2 lit "a" świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.

W przekonaniu tutejszego składu orzekającego, a wbrew stanowisku przedstawionemu w zaskarżonej decyzji, przepisy art. 17 ust.1 oraz ust.5 pkt 2 lit. "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wyłącza z kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, małżonka osoby niepełnosprawnej. Wprawdzie cytowany przepis zawęża krąg uprawnionych do osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, to jednak ograniczenie się w niniejszej sprawie wyłącznie do literalnej wykładni przepisu i przyjęcie, że małżonek nie jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem pozostając w związku małżeńskim nie należy, do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, przeczy intencji samej ustawy oraz narusza podstawowe zasady i wartości konstytucyjne.

Jak orzekł, bowiem Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2008r. (sygn. akt P 27/07) art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie,

w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Co prawda wyrok ten odnosi się do treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych sprzed nowelizacji tego przepisu dokonanej ustawą z dnia 17 października 2008r., jednakże wywody tam zawarte pozostają nadal aktualne dla właściwej interpretacji zapisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w przedmiocie nabywania uprawnień do świadczeń pielęgnacyjnych, w tym do właściwego odczytywania ograniczeń wynikających z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit "a" tej ustawy.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał podniósł, iż "wybranie z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji (a więc tych, na które państwo nakłada obowiązek opieki nad potrzebującą pomocy osobą najbliższą) jedynie rodziców (naturalnych, przysposabiających, zastępczych) i przyznanie wyłącznie im prawa do zasiłku stałego narusza konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej (pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane

(art. 2 Konstytucji), godzi też w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 Konstytucji)". Wskazując na znaczenie usankcjonowanego prawnie obowiązku alimentacyjnego Trybunał stanął na stanowisku, że skoro członek rodziny wywiązuje się ze swoich obowiązków, zarówno prawnych, jak i moralnych, wobec chorego krewnego, co wymaga rezygnacji z zarobkowania, to osoba ta powinna otrzymać od Państwa odpowiednie wsparcie. Nadto nawiązując do wcześniejszego wyroku z dnia 15 listopada 2006r. (sygn. akt P 23/05) Trybunał stwierdził, że świadczenie pielęgnacyjne nie tylko stanowi formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji (materialnej

i faktycznej), ale także zdejmuje z Państwa i jego organów obowiązek zapewnienia opieki osobom jej potrzebującym w formach zorganizowanych

i zinstytucjonalizowanych. Końcowo podniósł również, iż stwierdzona została niekonstytucyjność jedynie art. 17 ust. 1 ustawy, gdyż tylko takie ramy kognicji Trybunału zostały zakreślone w rozpoznawanych sprawach, natomiast to do organów stosujących przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym należeć będzie ocena skutków tego orzeczenia w konfrontacji z innymi przesłankami określającymi prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym w szczególności wynikającymi z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit "a" tej ustawy.

Wprawdzie powołany wyrok zapadł na tle konkretnego pytania prawnego, lecz dotyczy także zagadnienia prawnego istotnego dla oceny prawidłowości decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego będącego przedmiotem kontroli

w rozpoznawanej sprawie. Bowiem obowiązek opieki nad członkiem rodziny może być wywodzony zarówno z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy jak i z treści art. 23 i art. 27 tego Kodeksu,

w świetle których małżonkowie są zobowiązani do współdziałania dla dobra rodziny oraz zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli oraz do wzajemnej pomocy, pod pojęciem której należy rozumieć również pomoc

w sytuacjach wyjątkowych, takich jak choroba czy niepełnosprawność. Obowiązek wzajemnej pomocy ma szczególne znaczenie w niepomyślnych okolicznościach życiowych, w szczególności takich jak choroba, czy niepełnosprawność uniemożliwiająca normalną egzystencję. Porzucenie małżonka w takiej sytuacji,

a więc wówczas, gdy potrzebuje on specjalnie troskliwej opieki i serdecznego współczucia z reguły spotyka się ze sprzeciwem moralnym ze strony społeczeństwa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 1997 r. I ACr 162/1997, OSA 1998/9/42, OSAB 1997/3).

Pogląd, iż również małżonek należy do kręgu osób obciążonych powinnością o cechach obowiązku alimentacyjnego, co łączy się z prawem ubiegania się

o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, znalazł już odzwierciedlenie

w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009r. sygn. akt I OSK 533/08, wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 listopada 2008r. sygn. akt II SA/Łd 814/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2009r. sygn. akt I SA/Wa 7/09).

Stanowisko to w pełni podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Dlatego też przy ocenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wobec osoby rezygnującej

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, organy administracji powinny kierować się treścią i zakresem obowiązku alimentacyjnego, o jakim mowa w art. 128 i 129 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ale w stosunku do małżonków - treścią

art. 23 i 27 kodeksu.

Końcowo rozważyć należało brak spójności pomiędzy rozszerzonym, ustawą

z dnia 17 października 2008r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, kręgiem podmiotów uprawnionych do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a nadal pozostającym w niezmienionym brzmieniu zapisem art. 17 ust. 5 pkt 2 lit "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych. Literalne brzmienie tego przepisu, które w rozpoznawanej sprawie zastosował organ I instancji, może być podstawą do twierdzenia, że w przypadku osób wymagających stałej opieki, które pozostają w związku małżeńskim, wyłączone zostało prawo ubiegania się

o świadczenie przez osobę, która sprawuje nad nimi faktyczną opiekę, rezygnując

z zatrudnienia. Podzielić w tym względzie należy stanowisko zaprezentowane

w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (II SA/Ol 747/09), że takie rozumienie powołanego przepisu niweczyłoby możliwość przyznania świadczenia osobie, która sprawuje opiekę nad osobą pozostającą w związku małżeńskim, jak również przyznanie tego świadczenia drugiemu z małżonków. Wskazana interpretacja tego przepisu, zwłaszcza w kontekście uzasadnienia wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2008r. nie zasługuje na akceptację, bowiem literalne odczytywanie jego treści niweczyłoby skutki wyroku Trybunału w stosunku do osób pozostających w związku małżeńskim. W tym przypadku art. 17 ust. 5 pkt 2 lit "a" należy interpretować w taki sposób, iż osoba sprawująca opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 128 ustawy Kodeks rodzinny

i opiekuńczy, traci prawo do świadczenia z uwagi na zawarcie przez osobę wymagającą opieki związku małżeńskiego, jako że obowiązek sprawowania opieki obciążać będzie wówczas przede wszystkim małżonka, który w takiej sytuacji uzyska prawo do ubiegania się o świadczenie w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Konkludując powyższe rozważania oraz stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2009r. (sygn. akt I SA/Wa 7/09), które Sąd w obecnym składzie również w pełni podziela, rzeczywiste znaczenie normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit "a" ustawy

o świadczeniach rodzinnych, przed orzeczeniem Trybunału odczytywać należało

w kontekście treści art. 17 ust. 1, bo tylko wówczas przepis ten stanowił logiczną

i prawną całość. Wówczas, bowiem świadczenie rodzinne przysługiwało matce, ojcu albo opiekunowi faktycznemu, którzy rezygnowali z zatrudnienia w związku

z koniecznością opieki nad dzieckiem. W przypadku zaś zawarcia przez to dziecko związku małżeńskiego, umieszczenia go w rodzinie zastępczej, czy też placówce zapewniającej całodobową opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, uprawnienie rodziców albo opiekunów faktycznych z woli ustawodawcy wygasało. Jednakże po wydaniu wyroku przez Trybunał tak rozumiana istota i znaczenie omawianego unormowania musi ulec zmianie. Poszerzony został, bowiem krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, w stosunku do których omawiany przepis także będzie miał zastosowanie, w razie zaistnienia przesłanek

w nim określonych. Dlatego też w aktualnym stanie prawnym, zmienionym na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r., okoliczność, iż skarżący wystąpił o świadczenie z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną żoną, nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nawet w przypadku pozostawania w związku małżeńskim.

Mając, zatem na uwadze, iż interpretacja przepisów prawa nie może być dokonywana wbrew konstytucyjnie zagwarantowanym prawom obywateli, Sąd zobligowany był w niniejszej sprawie odejść od literalnego brzmienia norm art. 17 ust.1 w zw. z art. 17 ust.5 pkt 2 a) ustawy o świadczeniach rodzinnych i uwzględnić rezultaty wykładni celowościowej. Wykładnia sądowa musi, bowiem zmierzać do rezultatu wynikającego z takiego rozmienia prawa, które zapewnia jego spójność oraz konstytucyjność. Dlatego też Sąd zobowiązany jest wybrać taką interpretację normy ustawowej, która umożliwia najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad

i wartości konstytucyjnych (vide: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2009r. sygn. akt I OSK 533/08).

Uwzględniając powyższe rozważania należało stwierdzić, iż przepis art. 17 ust.1 w zw. z art. 17 ust.5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wyłącza z kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego małżonka, który rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. Taka wykładnia, zdaniem składu orzekającego, jest zgodna z celem świadczenia pielęgnacyjnego, jakim jest materialne wsparcie osób, którzy rezygnują

z zarobkowania w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organy administracji interpretując powołane przepisy winny, zatem rozważyć zaprezentowaną przez Sąd wykładnię, orzekając w taki sposób, aby zastosowana wykładnia nie doprowadziła do niemożności zrealizowania celu społecznego ustawy.

Mając na względzie powyższe rozważania Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Konsekwencją uchylenia decyzji było stwierdzenie z urzędu o niemożności wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 p.p.s.a).

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205

§ 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1348).