Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Robert Sawuła, Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz, Sędzia NSA (del.) Jerzy Stankowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. L. i W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 131/20 w sprawie ze skargi K. L. i W. L. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 grudnia 2019 r. nr 1588/2019 w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 131/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę K.L. i W.L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.(zwanego dalej: WINB) z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]. Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją WINB utrzymał w mocy wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186; zwanej dalej: p.b.) decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (zwanego dalej: PINB) nakazującą K.L., B.P. i A.P. - współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. P. [...]w W. - usunięcie zagrożenia i występujących nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu.

W skardze kasacyjnej K.L. i W.L. zaskarżyli ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

1) art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.; zwanej dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a.,. polegające na bezpodstawnym oddaleniu skargi na skutek przyjęcia przez Sąd, iż organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły zaistniały w sprawie stan faktyczny, tj., że w stanie technicznym budynku występują zagrożenia i nieprawidłowości wymagające usunięcia przez współwłaścicieli;

2) art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 w zw. z art. 83 ust. 1 p.b. polegające na błędnym przyjęciu, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowisku a nadto ,że jest w nieodpowiednim stanie technicznym.

Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie stwierdzili, że Wojewódzki Sąd Administracyjny stracił z pola widzenia fakt, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z ewidentnym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Czynności, jakie wykonuje uprawniony do sporządzenia ekspertyzy technicznej wymagają wiedzy specjalistycznej na poziomie przekraczającym organ administracyjny - nawet nadzoru budowlanego. Zdaniem skarżących, z tego powodu organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność takich opracowań. Powinien jedynie dokonać oceny tych dokumentów pod względem formalnym, tj. zbadać np. czy został sporządzony przez osobę uprawnioną, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy, czy nie zawiera niejasności, pomyłek bądź innych braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. Ocena dokonywana przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. Skarżący kasacyjnie stwierdzili, iż we wnioskach końcowych ekspertyzy technicznej jest co prawda mowa odnośnie o konieczności wymiany kilku luźnych dachówek i częściowo obróbek blacharskich, to jednak w trakcie wykonywania ekspertyzy luźne sztuki koło okien zostały wymienione i jest to wyraźnie stwierdzone w samej ekspertyzie i decyzja nie precyzuje w tym zakresie, o jakie niestabilne dachówki chodzi. Należy zaznaczyć iż budynek nie posiada niestabilnych elementów poszycia, ponieważ od kilku lat , pomimo mocnych wichur i opadów deszczu i śniegu dachówki nie spadały, a jeżeli jakaś incydentalna sytuacja miała miejsce została takowa dachówka naprawiona. Odnośnie schodów wewnętrznych, zamontowanie poręczy spowoduje, że korytarz będzie za wąski dla swobodnego przemieszczania się. Wbrew ustaleniom decyzji, oprawy oświetleniowe są zamontowane. Odnośnie pokrycia dachowego PINB nie wskazał, co oznacza pojęcie "wyeksploatowane pokrycie dachowe". Skarżący podkreślają, że dach jest stary, jednakże jego poszycie jest odpowiednie, łaty zamontowane są w dobrym stanie, grubsze od obecnie wytwarzanych, a zatem nie ma podstaw aby je wymieniać, co zresztą wiązałoby się z koniecznością rozbiórki dachu. Skarżący podnoszą również, że ławy kominiarskie nie są zużyte, były wymieniane 10 lat temu. Zawilgocenie piwnic nie zagraża w żaden sposób zdrowiu i życiu; ponadto spękania pojawiły się po niewłaściwym wykonaniu adaptacji piwnic i posadzek w części budynku użytkowanej wyłącznie przez współwłaścicieli skarżących, a polegały one na obniżeniu poziomu posadzek, niewłaściwym wykonaniu izolacji poziomej - co spowodowało wyprowadzenie wilgoci na ściany zewnętrzne i ich zawilgocenie, przed dokonaniem tychże prac budynek był użytkowany przez kilkadziesiąt lat i nie było żadnych spękań tynku, a obecne pojawiły się po pięciu latach od złego wykonania adaptacji. Okoliczność ta jest doskonale znana organom nadzoru budowlanego. Odnośnie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2013 r., upoważniony pracownik nie odnotował osunięcia się dużej połaci starej dachówki. Duża połać dachu były to dwa rzędy dachówek o długości ok 1,2m, ich obluzowanie na łatach nastąpiło nie w wyniku samoistnego spadania, lecz na skutek wykonywania prac remontowych na klatce schodowej polegających na wkuwaniu rur w mury. na skutek wystąpienia dużych drgań nastąpiło zrzucenie kilku dachówek które zatrzymały się w rynnie. Co do zaobserwowanych prześwitów zaznaczono, że takowe nie istnieją bo gdyby istniały, powodowały by zalanie strychu, a w konsekwencji lokalu nr 2 który przylega do niego, a takie zdarzenia nie maja miejsca. Nawet zaś dowolne ustalenia organu kontrolnego o występowaniu prześwitów, ubytków, spękań i obluzowanych dachówek, nie wyczerpują przesłanek stosowanego uporczywie art. 66 p.b. stanowiącego o zagrożeniu zdrowia i życia ludzi. Wnioski płynące z materiału dowodowego są całkowicie odmienne od przyjętych przez organy obu instancji. Otóż stan techniczny fundamentów nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa konstrukcji i kwalifikuje je do dalszej eksploatacji i nie ma podstaw do robót remontowych lub konserwacyjnych tego elementu budynku. Ponadto, obecny stan techniczny piwnic nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi, chociaż wpływa nieznacznie niekorzystnie na stopień tego bezpieczeństwa w następstwie zalewania i wilgoci murów. Dach wykazuje dobry stan zachowania, co wyklucza ryzyko wystąpienia zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji, a tym samym istnieje pewność w dalszym bezpiecznym użytkowaniu bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek prac konserwacyjnych ze strony skarżących. Pokrycie dachowe nie wykazuje nieszczelności wymagających interwencji. Przedmiotowy budynek znajduje się w stanie technicznym zadowalającym i dobrej przydatności do dalszego użytkowania, ze stanem zużycia nie wymagającym poważniejszych prac, a do takich zobowiązani zostali współwłaściciele. Użytkowanie obiektu jest zgodne z przeznaczeniem i wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa jego dalszego użytkowania, ochrony środowiska oraz utrzymania w należytym stanie technicznym i estetycznym.

Sąd I instancji w istocie powtórzył stanowisko organów administracji, które w sposób dowolny uznały, że w rozważanej sprawie zachodzą przesłanki do wydania kwestionowanego nakazu. Skarżący podkreślili, że nie zostały spełnione przesłanki z powołanego jako podstawa decyzji art. 66 p.b.. Podkreślili też, że podmiot uprawniony do sporządzania żądanych przez PINB dokumentów, dysponujący uprawnieniami biegłego sądowego, stwierdził, iż budynek nie zagraża zdrowiu i życiu ludzi. Nie są potrzebne wymiany poszycia przed upływem 5 lat. PINB nie wykazał w żaden sposób aby dokonywane remonty dachu oraz ścian piwnic miały naruszać bezpieczeństwo mienia. Pomija przy tym zupełnie panujące stosunki własnościowe na ww. nieruchomości, w których jedni ze współwłaścicieli chcą przeprowadzić generalny bardzo kosztowny remont budynku, a drudzy ze względu na fakt iż są emerytami, nie mają takiej możliwości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.

Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., w ramach którego skarżący kasacyjnie starają się wykazać, iż Sąd I instancji błędnie ocenił prawidłowość ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji uznał, że organy nadzoru budowlanego na podstawie ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolnych obiektu oraz przedłożonych opracowań były uprawnione do przyjęcia, iż przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się w złym stanie technicznym. Ustalenia w tym zakresie został poczynione w toku czynności kontrolnych w dniu [...] września 2013 r. oraz na podstawie przedłożonej ekspertyzy technicznej. W ekspertyzie w sposób szczegółowy został opisany stan techniczny budynku m.in. nieprawidłowości występujące w strefie fundamentów, ścian zewnętrznych, konstrukcji dachu, w tym jego więźby i pokrycia z dachówki ceramicznej, elewacji budynku, konstrukcji i elementów w obrębie nadproża i okien filarka okiennego na poddaszu biegów schodowych wewnętrznych, konstrukcji schodów zewnętrznych od strony ogrodu, belek stropowych nad piwnicą i nad poddaszem. W ekspertyzie technicznej zamieszczono też zalecenia dotyczące miejsc przebiegu przewodów instalacji elektrycznej (bruzd w ścianach) oraz wszystkich stwierdzonych nieprawidłowości. Ustalenia przyjęte za podstawę nałożenia obowiązków znajdują zatem potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Nie mają racji skarżący kasacyjnie kwestionując uprawnienia organów nadzoru budowlanego w zakresie oceny ekspertyzy technicznej. Podkreślić trzeba, że organy nadzoru budowlanego zatrudniają pracowników posiadających ponadprzeciętną wiedzę z zakresu budownictwa, którzy mogą samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego. Jeśli w wyniku tych ustaleń stwierdzone zostanie, że obiekt budowlany jest w nienależytym stanie technicznym, pracownicy ci mogą również samodzielnie określać, jakie czynności należy przedsięwziąć w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu umożliwiającego jego bezpieczne użytkowanie.

Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 w zw. z art. 83 ust. 1 p.b. Art. 66 ust. 1 p.b. przewiduje, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Norma ta jest konsekwencją przepisów nakładających na właściciela obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ustalono, w sposób dostateczny, że stan techniczny przedmiotowego obiektu uzasadniał wydanie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a rodzaj działań nakazanych skarżącym kasacyjnie został dokładnie opisany i uzasadniony w decyzji. Konstrukcja normy zawartej w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b. oznacza, że jeżeli wystąpiła przesłanka zagrożenia życia lub zdrowia ludzi albo nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz ponadto zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie, co w tej sprawie uczyniono.

Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.