Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie: NSA Anna Apollo, WSA Małgorzata Jużków, Protokolant: apl.radc. Dorota Klich, po rozpoznaniu w dniu 01 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę

Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. stwierdził, że u F. M. brak jest podstaw do stwierdzenia występowania choroby zawodowej pylicy płuc, wymienionej w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych , stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132 poz. 1115).

W uzasadnieniu podniesiono , iż dochodzenie epidemiologiczne wykazało , że w czasie pracy był on narażony na czynnik szkodliwy - pył węglowo kamienny. Wskazano jednakże, iż wyniki badań przeprowadzonych przez dwie specjalistyczne placówki diagnostyczne , nie pozwalają na rozpoznanie u F. M. choroby - pylicy płuc.

Odwołanie od decyzji złożył F. M. nie zgadzając się z decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Wskazywał, że przez cały okres pracy pracował w narażeniu na oddziaływanie pyłów. Kwestionował wyniki badań obu placówek diagnostycznych. Wskazał, że nie wzięto pod uwagę wykonanych wcześniej badań histopatologicznych, mimo, że przedłożył wyniki tych badań w trakcie badań w placówce diagnostycznej II szczebla. Podniósł, iż w 2002 r. wykryto u niego guza w lewym płucu i usunięto mu lewe płuco, które następnie zostało poddane badaniu histopatologicznemu w I Katedrze I Kliniki Chirurgii Klatki Piersiowej w Z., a wynik badania wykazał cechy pylicy w usuniętym płucu. Wskazał, że następnie w [...] 2003 r. z własnej inicjatywy poddał się badaniu histopatologicznemu płuca prawego i węzłów chłonnych, a badanie to wykazało cechy pylicy. Do odwołania dołączył oba wspomniane wyniki badań.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: -orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby -zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów dnia 30 lipca 2002 r.,

-wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem.

Podniósł, że w sprawie F. M. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/w pracował w latach 1949-1952 w KWK "A" w ., 1954-1961 w KWK "B" w K. i w latach 1963-1984 w KWK "C" w M. jako ładowacz, pomocnik maszynisty, ślusarz i cieśla górniczy pod ziemią, gdzie był eksponowany na działanie pyłów zwłókniających ( pył węglowo -kamienny) zawierających wolną krystaliczną krzemionkę. Pracował więc w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej -pylicy płuc. Podkreślił, że F. M. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.( orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr rej. [...] ) i w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr rej. [...]), a lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń nie rozpoznali u F. M. choroby zawodowej - pylicy płuc.

Zaakcentował, iż orzeczenia zostały wydane na podstawie obrazu radiograficznego płuc, który nie dawał podstaw do rozpoznania pylicy.

Zauważył, że badanie radiograficzne płuc jest badaniem z wyboru w diagnostyce pylicy. Dodatkowo wyjaśnił, iż proces pyliczy przebiega powoli i nie wymaga

weryfikacji radiologicznej w krótkim okresie czasu i dlatego też w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego i choroba ta może być rozpoznana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego np. podczas kolejnych badań kontrolnych.

Nadmienił, że w rozpoznawaniu chorób zawodowych niezmiernie istotne jest narażenie zawodowe -to jednak brak istnienia określonych skutków zdrowotnych tego narażenia uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej. Reasumując organ odwoławczy wskazał, że wobec braku rozpoznania pylicy płuc u F. M. przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych ( WOMP i IMPiZŚ ) nie miał podstaw do wydania decyzji ją stwierdzającej, tym samym utrzymał w całości w mocy decyzję pierwszej instancji.

Odpowiadając na zarzuty odwołania wyjaśniono, że zmiany pylicze typu inkrustacji węglowo -krzemowej w tkance płucnej wykazane badaniem histopatologicznym w dniu [...] 2003r. przy porównaniu z obrazem radiologicznym płuc nie stanowią podstawy do rozpoznania klinicznego pylicy płuc. Przy braku bowiem zmian radiograficznych w płucach nasilenie zmian pyliczych jest tak znikome, że nie można ich zobrazować radiograficznie, a to uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej -pylicy płuc.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego F. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. i rozpoznanie u skarżącego choroby pylicy płuc, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponownie przytoczył argumentację zaprezentowaną już w treści odwołania. Zarzucił, że nie wyjaśniono w toku postępowania czy badania histopatologiczne mogą stanowić podstawę do rozpoznania pylicy płuc i czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy amputacją płuca , a wykrytymi zmianami pylicznymi w tkance płuca i węzłach chłonnych. Domagał się wydania kompetentnej opinii przez biegłych specjalistów.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie należy stwierdzić, iż z dniem 01 stycznia 2004 r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, tj. ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U,, nr 153, poz. 1269 ), ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) i ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ). W myśl art. 97 § 1 ostatniej z powołanych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji w tych granicach nie sposób dostrzec naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając opisane wyżej decyzje organy działały zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do jej zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego.

Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132 poz. 1115). W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy przyjął w swojej decyzji, że F. M. w czasie zatrudnienia w latach 1949-52, 1954-61 i 1963-84 pracował w warunkach przekroczeń normatywów higienicznych dla pyłów zwłókniających, a więc pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych wymienione są w § 5 wymienionego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2002 r. W myśl ust. 2 wspomnianego przepisu jednostkami orzeczniczymi I stopnia są:

1) poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy;

1) katedry, poradnie i kliniki chorób zawodowych akademii medycznych;

2) przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i inwazyjnych;

3) jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby;

zaś w myśl ust. 3 tego przepisu prawa jednostkami orzeczniczymi II stopnia:

1) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, są przychodnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy;

2) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 3, są katedry, poradnie i kliniki chorób zakaźnych i inwazyjnych akademii medycznych, a w odniesieniu do gruźlicy także jednostki badawczo-rozwojowe prowadzące rozpoznawanie i leczenie gruźlicy.

Zatem nie wszystkie jednostki służby zdrowia , a tylko te wymienione w wyżej cyt. przepisie prawa są uprawnione do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych.

Takimi jednostkami są również Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., na których opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Nie jest zaś taką jednostką Zakład Patomorfologu [...] Akademii Medycznej w Z., a zatem jakakolwiek opinia wydana przez tą jednostkę w myśl cyt. przepisu § 5 ust. 2 i 3 w/wym. rozporządzenia nie może być opinią wiążącą organ inspekcji sanitarnej w sprawie o chorobę zawodową.

W orzeczeniach wyżej wymienionych i uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek służby zdrowia stwierdzono , że brak jest podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Palcówka diagnostyczna I stopnia wskazała, że w obrazie rtg płuc i wyniku badania tomografii komputerowej nie stwierdza się zmian upoważniających do rozpoznania pylicy płuc, a placówka diagnostyczna II stopnia wskazała, że w badaniu rtg płuc nie stwierdzono zmian odpowiadającym oddziaływania pyłów zwłókniających charakterystycznych dla pylicy płuc.

Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, iż jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie bezwzględnie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową.

Zatem zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowymi z uwagi na dokonane przez uprawnione jednostki diagnostyczne rozpoznanie - nie występowanie u skarżącego choroby pylicy płuc. Brak przesłanki w postaci rozpoznania pylicy płuc przez upoważnione placówki diagnostyczne uniemożliwia stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że wiele lat pracował w warunkach narażenia na działanie pyłu, ani odczucie pokrzywdzenia zapadłymi rozstrzygnięciami.

Niezasadny jest tez wniosek skarżącego o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, albowiem § 7 wspomnianego rozporządzenia przewiduje dwuszczeblowy tryb badań (wyczerpany w niniejszej sprawie), a ponadto wnioski zaprezentowane w obu opiniach lekarskich korelują z sobą wzajemnie. Co do podnoszonej przez skarżącego kwestii badań histopatologicznych, należy wskazać, iż już z treści odwołania wynika, że przyczyną amputacji płuca był guz, a nadto to , że skarżący zapoznał z tymi wynikami (badań histopatologicznych) lekarzy orzeczników placówki diagnostycznej II stopnia. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił w tej mierze, że zmiany pylicze typu inkrustacji węglowo -krzemowej w tkance płucnej wykazane badaniem histopatologicznym w dniu [...] 2003r. przy porównaniu z obrazem radiologicznym płuc nie stanowią podstawy do rozpoznania klinicznego pylicy płuc i przy braku zmian radiograficznych w płucach nasilenie zmian pyliczych jest tak znikome, że nie można ich zobrazować radiograficznie, a to uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej -pylicy płuc.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).