II GSK 595/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-06-28	
Data wpływu	2021-03-24	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Andrzej Skoczylas
Artur Adamiec /sprawozdawca/
Marcin Kamiński /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6037 Transport drogowy i przewozy	
Hasła tematyczne	Kara administracyjna
Transport	
Sygn. powiązane	VI SA/Wa 1423/20	
Skarżony organ	Inspektor Transportu Drogowego	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 141 § 4; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 nr 0 poz 2000; art. 7, art.  77 § 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 nr 0 poz 1539; art. 4 pkt 1, art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4a-4b, ust. 5; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88; art. 2 pkt 4; Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1423/20 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 maja 2020 r. nr BP.501.2565.2019.1284.WA7.4258 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.	
Uzasadnienie
I.

Wyrokiem z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1423/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. P. (skarżący, strona skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD, organ II instancji, organ) z dnia 27 maja 2020 r. nr BP.501.2565.2019.1284.WA7.4258 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, oddalił skargę.

II.

W dniu 28 maja 2019 r. w Warszawie podczas kontroli pojazdu marki Skoda o nr rej. [...], w ramach którego w imieniu skarżącego (działającego pod firmą: S. z siedzibą w P.) wykonywano przewóz pasażerów, którzy zamówili przejazd za pomocą aplikacji UBER, stwierdzono naruszenia prawa, o których mowa w pkt 2.10 i 2.11 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (u.t.d.), to jest wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4 tej ustawy. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr 723/2019. Pismem z dnia 17 lipca 2019 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (organ I instancji) zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie naruszeń stwierdzonych w ww. protokole kontroli.

Decyzją z dnia 21 listopada 2019 r. nr WP.8140.2.373.2019 organ I instancji, działając na podstawie art. 4 pkt 11 i 22. art. 18 ust. 4a i 4b. art. 18 ust. 5 pkt 1-3, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.10. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ww. ustawy, nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania GITD zaskarżoną decyzją z dnia 27 maja 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ II instancji wskazał, że stosownie do treści art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. GITD wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa – niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Jednocześnie zgodnie z art. 18 ust. 5 u.t.d. przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: 1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru; 2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; 3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Ponadto zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Jednak zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Organ podał, że stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9. Z kolei zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. GITD wskazał następnie, że zgodnie z lp. 2.10. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł, natomiast zgodnie z lp. 2.11. ww. załącznika wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł. W ocenie GITD, w ustalonym stanie faktycznym, po przeprowadzeniu analizy dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę skarżącą przepisów prawa w zakresie transportu drogowego poprzez wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, a także wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4 tej ustawy. Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności protokołu kontroli nr 723/2019 z dnia 28 maja 2019 r., okazanych w toku kontroli dokumentów, dokumentacji fotograficznej pojazdu wykonanej w trakcie kontroli organ II instancji ustalił, że w dniu 28 maja 2019 r. w Warszawie na ul. [...] w imieniu skarżącego jako podmiotu wykonującego przewóz osób wykonano przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, a także wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, co uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenia z lp. 2.10. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., stosownie do treści art. 92a ust. 3 u.t.d.

Powyższa decyzja GITD z dnia 27 maja 2020 r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I stopnia, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

III.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego, w niniejszej sprawie przewoźnik wykonywał okazjonalny przewóz osób, który nie był transportem drogowy taksówką. Z art. 4 pkt 11 u.t.d. wynika bowiem, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji określonej w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. Licencja ta nie uprawnia jednak do wykonywania transportu drogowego taksówką (art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d). Specjalnym rodzajem licencji, innej od przewidzianej w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką, której udzielenie wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 u.t.d. Rozróżnienie licencji na wykonywanie transportu drogowego (art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d.) i licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), gdyż posiadanie licencji na wykonywanie transportu drogowego nie uprawnia przedsiębiorcy do wykonywania przewozu osób taksówką, gdyż obydwie licencje są wydawane na dwa różne rodzaje działalności gospodarczej. WSA zauważył, że z art. 12 ust. 2 u.t.d. wynika wprost, że licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką, natomiast analiza treści art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1 i art. 12 ust. 2 u.t.d. wskazuje w sposób jednoznaczny, że przewóz okazjonalny jest odrębnym rodzajem przewozu niż transport drogowy taksówką. W ocenie WSA, w niniejszej sprawie strona skarżąca posiadała uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego osób, jednak nie spełniła warunków przewozu okazjonalnego. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący wykonywał zarobkowo i odpłatnie przewóz osób, o którym mowa w przepisie art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Sąd stwierdził także, że GITD prawidłowo uznał, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełnił wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy braku spełnienia wymogów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Dlatego organ administracji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości orzeczonej w zaskarżonej decyzji. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie także uchybień procesowych. W ocenie WSA, organy w uzasadnieniach decyzji obu instancji, dokładnie wyjaśniły podstawy faktyczne i prawne swoich rozstrzygnięć stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu nie można także organowi przypisać zarzuconego w skardze naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

IV.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła strona skarżąca, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona wniosła również o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.) w postaci:

1) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11, art. 18 "ust 4a b" ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę (P. C.), nie zaś przez Skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym

2) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 oraz art. 18 "ust 4 a b" ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do w/w ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego kasacyjnie wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z "aplikacji o nazwie Bolt" (tak w oryginale), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

4) niewłaściwego zastosowanie art. 18 ust 5 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ww. ustawy, polegające na wymierzeniu "Skarżącym" kary 8.000 zł za naruszenie zakazu umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą przedsiębiorcy czy też reklam usług taksówkowych lub przedsiębiorców świadczących takie usługi (niesprecyzowane w treści decyzji), podczas gdy umieszczenie na samochodzie napisu "Uber - pobierz aplikację" nie stanowi oznaczenia identyfikującego przedsiębiorcę ani reklamę usług taksówkowych i przedsiębiorcy świadczącego takie usługi, z tego względu, że aplikacja o nazwie "Uber" nie jest przedsiębiorcą ani nie świadczy usług taksówkowych;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

5) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 maja 2020 roku, przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:

a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,

b) braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność;

d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer.

Jednocześnie w skardze kasacyjnej wskazano, że ww. naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA w Warszawie pominął podczas rozpoznawania sprawy podniesione wyżej okoliczności, zaś gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, rozstrzygnięcie wydane w sprawie mogło być odmienne;

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów art. 7, 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:

a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,

b) braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność;

d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz Skarżącego, a więc przewóz miał charakter odpłatny, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer.

Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

V.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. Skarga kasacyjna została oddalona jako pozbawiona w stopniu oczywistym usprawiedliwionych podstaw.

2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.

3. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył zatem rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.

4. Wynik weryfikacji powyższych zarzutów okazał się negatywny, co stanowi wystarczającą podstawę do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.

4.1. W pierwszej kolejności formalnemu oddaleniu podlegały zarzuty naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 "lit. a i c" p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. (zarzuty nr II.5-6 skargi kasacyjnej).

Ocena powyższych zarzutów na tle analogicznych stanów faktycznych została już dokonana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., II GSK 238/21), a zatem nie ma potrzeby powtarzania zasadniczych tez argumentacyjnych w tym zakresie.

W związku z powyższym wystarczy jedynie przypomnieć, że po pierwsze nie jest dopuszczalne kwestionowanie za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. merytorycznej prawidłowości ocen prawnych lub wytycznych procesowych sądu administracyjnego, albowiem tego rodzaju zarzuty zmierzają do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy, po drugie zaś – pomijając oczywiście błędne wskazanie w podstawie kasacyjnej "lit. a" jako wzorca kontroli w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – nie mogą zostać uznane za formalnie prawidłowo skonstruowane zarzuty kwestionujące niepełność wyjaśnienia lub ustalenia stanu faktycznego sprawy, które sprowadzają się w istocie do pozbawionej racjonalnego uzasadnienia polemiki. Strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzega, że zarówno skarżony organ, jak i Sąd pierwszej instancji, w sposób dostatecznie przekonujący wyjaśniły przesłanki, na podstawie których przyjęto, że ustalenia faktyczne w sprawie są wystarczające do uznania, że skarżący faktycznie wykonywał czynności z zakresu działalności gospodarczej w dziedzinie krajowego transportu drogowego, o którym mowa art. 4 pkt 1 u.t.d., a dla tego rodzaju kwalifikacji prawnej nie miały prawnego znaczenia okoliczności związane z trwałym, ciągłym lub zorganizowanym charakterem tej działalności lub uzyskaniem odpowiedniego wpisu ewidencyjnego lub rejestrowego, albo z zasadami działania aplikacji mobilnej, która została wykorzystana do złożenia i przyjęcia oferty przewozu.

4.2. W drugiej kolejności oddalono zarzuty naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 4 pkt 1, art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4a-4b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4 pkt 11 w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 oraz art. 18 ust. 5 u.t.d. w zw. z Ip. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. (zarzuty nr I.1-4 skargi kasacyjnej).

W skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie pozytywnej oceny legalności ustalonej w postępowaniu administracyjnym podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, jak również nie zakwestionowano prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych powyżej jako wzorce kontroli. W tej sytuacji – na tle stanu faktycznego sprawy oraz wykładni prawa materialnego, wynikających z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – jako oczywiście bezzasadne należy uznać zarzuty błędnej subsumpcji lub wadliwej konkretyzacji wskazanych wyżej przepisów.

Nie jest zatem możliwy do uwzględnienia zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów art. 4 pkt 1 i art. 4 pkt 11 u.t.d. przez przyjęcie, że strona skarżąca kasacyjnie nie wykonywała transportu drogowego w formie przewozu drogowego okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.), albowiem przewóz ten nie stanowił przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, niezależnie od tego, że był to nielegalny przewóz okazjonalny, podjęty wbrew nakazowi, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d., do którego nie miało zastosowanie wyłączenie z art. 18 ust. 4b u.t.d.

Niezrozumiały i oczywiście błędny jest także zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (wersja przekształcona: Dz.U. UE. L. z 2009 r. Nr 300, str. 88 ze zm.). Strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzegła, że ww. rozporządzenie (WE) nr 1073/2009 ma zastosowanie do międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty (UE) przez przewoźników zarobkowych lub pracujących na potrzeby własne, mających siedzibę w państwie członkowskim zgodnie z jego ustawodawstwem, przy użyciu pojazdów zarejestrowanych w tym państwie członkowskim, które nadają się, ze względu na swoją konstrukcję i wyposażenie, do przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę, i które są do tego celu przeznaczone, oraz do ruchu tych pojazdów pustych w związku z takim przewozem (art. 1 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 2-3), a także do krajowego zarobkowego przewozu drogowego osób, wykonywanego tymczasowo przez przewoźnika niemającego siedziby w danym państwie członkowskim, zgodnie z rozdziałem V tego rozporządzenia (art. 1 ust. 4). W związku z powyższym sformułowane w tym akcie definicje terminów: "usługi regularne", "szczególne usługi regularne" lub "usługi okazjonalne", jako odnoszące się do przewozu grupowego (zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia: przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę), nie mają zastosowania do przewozów okazjonalnych w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. w zakresie, w jakim przewozy te nie są przewozami okazjonalnymi w autobusowym i autokarowym przewozie osób na terytorium UE.

Oczywiście bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 18 ust. 5 u.t.d. w zw. z Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ww. ustawy przez przyjęcie, że zakaz określony w tym przepisie (zakaz umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą przedsiębiorcy czy też reklam usług taksówkowych lub przedsiębiorców świadczących takie usługi) został naruszony przez stronę skarżącą w ten sposób, że umieściła ona na samochodzie napis "Uber - pobierz aplikację", podczas gdy – w ocenie strony – napis ten "nie stanowi oznaczenia identyfikującego przedsiębiorcę ani reklamę usług taksówkowych i przedsiębiorcy świadczącego takie usługi", z tego względu, że aplikacja o nazwie "Uber" "nie jest przedsiębiorcą ani nie świadczy usług taksówkowych". Kwalifikacja prawa dokonana przez skarżony organ w tym zakresie – zaakceptowana przez Sąd Wojewódzki – jest bowiem w pełni prawidłowa. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że na pojeździe znajdowały się napisy naklejkowe o treści "UBER", "Pobierz aplikację", "App Store" oraz "Google Play", co dowodzi, że wykonywany nielegalnie przewóz okazjonalny był intencjonalnie wykonywany z naruszeniem art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d., który zakazuje umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, w tym także zajmującego się pośrednictwem w zakresie usług przewozowych, a także – reklam usług taksówkowych przedsiębiorców świadczących takie usługi. Nie ma w tym zakresie zatem znaczenia, że firma świadczącą usługi w aplikacji UBER nie prowadzi bezpośrednio działalności w zakresie świadczenia usług przewozowych.

5. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 1 oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i w zw. z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej oraz zasądzeniu od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu kwoty 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

-----------------------

2