Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w skąłdzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie asesor WSA Iwona Kosińska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku celowego. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złoty osiemdziesiąt groszy) złotych stanowiącą 22 % VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu odwołania J. P., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] listopada 2005r., nr [...] przyznającej J. P. zasiłek celowy na zakup żywności, odzieży i obuwia zimowego w kwocie 100 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005r., nr [...] Wójt Gminy R. przyznał J. P. zasiłek celowy w wysokości 100 zł. W treści decyzji zawarte było pouczenie o 14-dniowym terminie do wniesienia odwołania od dnia otrzymania decyzji.

Od powyższej decyzji J. P. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] listopada 2005r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że z akt sprawy wynika, iż J. P. otrzymała decyzję w dniu [...] listopada 2005r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy) natomiast odwołanie nadała pocztą w dniu 29 listopada 2005r. (koperta ze stemplem pocztowym w aktach sprawy) przekraczając o jeden dzień ustawowy termin do złożenia odwołania, wynikający z art. 129 § 2 KPA. Przy tym nie podała żadnych przyczyn uchybienia terminu i nie wniosła o jego przywrócenie.

W dniu 17 stycznia 2006 r. J. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] grudnia 2005 r. W uzasadnieniu zakwestionowała wysokość wyliczonego w decyzji organu pierwszej instancji dochodu rodziny w kwocie [...] zł wskazując, że rzeczywisty dochód to kwota [...] zł. Ponadto wskazała, że od decyzji organu pomocy społecznej doręczonej w dniu 14 listopada 2005 r., nr [...] odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w dniu 21 listopada 2005 r., o czym świadczy załączona do skargi kserokopia dowodu nadania listu poleconego nr [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

W postępowaniu o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej - na mocy art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. ) - stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, po 1071 ze zm.) - zwanej dalej KPA.

Tryb postępowania odwoławczego oraz uprawnienia i obowiązki organu wyższego stopnia regulują przepisy art. 127 - art. 140 KPA. Z przepisu art. 140 KPA wynika, że w sprawach nieuregulowanych w art. 136 - art. 139 KPA mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W postępowaniu tym organ obowiązany jest więc podejmować wszelkie kroki niezbędne wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie m. in. słuszny interes obywatela (art. 7 i art. 80 KPA), dodatkowo w postępowaniu w sprawach pomocy społecznej organy administracji publicznej mają szczególny obowiązek dbałości o to, aby strony (często osoby proste, z niską świadomością prawną, nieporadne w kontakcie z administracją) nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 KPA w związku z art. 100 § 1 ustawy o pomocy społecznej). Wszechstronne wyjaśnienie i rozpatrzenie sprawy, przejawia się w obowiązku zbadania przez organ treści wniesionego podania, poprzez "wyłowienie" zawartych w nim zarzutów i wniosków procesowych. Jakiekolwiek wątpliwości dotyczące treści wniesionego pisma winny obligować organ do wezwania strony o sprecyzowanie jego treści. Osiągnięcie tego celu gwarantują instytucje procesowe uregulowanie w art. 63 § 2 i art. 64 § 2 KPA. Dopiero wyjaśnienie przez organ rzeczywistej treści żądania strony umożliwia podjecie dalszych czynności procesowych w postępowaniu odwoławczym, także w aspekcie dokładnego ustalenia, czy wniesione podanie jest odwołaniem i czy zostało wniesione w terminie, o którym mowa w art. 129 § 2 KPA. Z zasady ogólnej wyrażonej w art. 7 KPA wynika również, że organ odwoławczy wydając rozstrzygnięcie w sprawie (zwłaszcza niekorzystne dla strony) obowiązany jest odnieść się do podnoszonych przez stronę zarzutów odwołania.

Tymczasem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że treść pisma J. P. z dnia 27 listopada 2005 r. przekazanego przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] jest mało czytelna i chaotyczna. W jego treści przewijają się zarówno zarzuty merytoryczne pod adresem decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. jak i - zawarte zwłaszcza w pierwszej części odwołania - okoliczności, które mogłyby stanowić argumentację wniosku o przywrócenie terminu (opisują bowiem kwestię krążącej pomiędzy organem, a skarżącą korespondencji, mówią o "zmieszczeniu się w terminie").

W ocenie Sądu przedstawiona wyżej sytuacja procesowa świadczy o tym, że zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania zostało wydane przedwcześnie.

O braku wszechstronnego wyjaśnienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. okoliczności związanych z terminowym wniesieniem odwołania, w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, świadczy również wniesiona do Sądu skarga z dnia 11 stycznia 2006 r. oraz załączony do niej dowód nadania listu poleconego nr [...], skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w dniu 21 listopada 2005 r., zawierającego adnotację "odwołanie od decyzji [...]", którego brak w aktach administracyjnych złożonych Sądowi. Zasadność skargi J. P. potwierdza także złożona na rozprawie kserokopia pisma z dnia 18 listopada 2005 r. zatytułowanego "odwołanie zarzuty" z adnotacją w treści "od decyzji [...]", przyjętego przez pracownika organu w dniu 24 listopada 2005 r., którego również brak w aktach przekazanych przez Kolegium.

Przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy wskazuje więc, że organ odwoławczy dowolnie przyjął, iż odwołanie J. P. zostało wniesione z uchybieniem 14 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 KPA.

Należało zatem uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wydając w sprawie rozstrzygnięcie na podstawie art. 134 KPA naruszyło art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 134 KPA, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uzupełni materiał dowodowy o wskazane wyżej brakujące dokumenty oraz wezwanie do sprecyzowania, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, treści pisma z dnia 18 listopada 2005 r., o którym mowa w skardze i wyjaśni, które ze złożonych w sprawie pism jest odwołaniem od decyzji z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...]. W przypadku ustalenia, iż odwołaniem jest pismo z dnia 27 listopada 2005 r. Kolegium wyjaśni, czy w piśmie tym zawarty jest wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia odniesie się do zarzutów podania.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należnych pełnomocnikowi ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy orzeczono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w związku z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.