III SAB/Po 94/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-03-26	
Data wpływu	2026-02-11	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Monika Świerczak
Wojciech Rowiński /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480
658	
Skarżony organ	Wójt Gminy	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi T. O. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości	
Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 stycznia 2026 roku T. O. (dalej: skarżący lub wnioskodawca), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Z akt administracyjnych sprawy wynikał następujący stan faktyczny:

W dniu 12 października 2025 r. do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] wpłynął wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wyciągu z systemu SRP/Źródło za okres 26 lipca 2018 – 31 lipca 2018 r. dotyczącego czynności związanych z zaświadczeniem oraz aktem stanu cywilnego z dnia 31 lipca 2018 r. obejmujących następujące pola: data i godzina każdej operacji (timestamp), rodzaj operacji (utworzenie/zmiana/podgląd/druk/przekazanie), identyfikator rekordu (RSC/ID/nr wpisu), identyfikator użytkownika/login (dopuszczalna anonimizacja nazwisk), jednostka organizacyjna/stanowisko (jeśli dostępne).

Następnie pismem przesłanym wnioskodawcy w dniu 24 października 2025 r. (k. 93 akt administracyjnych) organ poinformował, że informacje, których udostępnienia domagał się wnioskodawca, dotyczą indywidualnej sprawy prowadzonej przez Urząd Stanu Cywilnego w [...]. Nie stanowią zatem informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., dalej: u.d.i.p.). W związku z powyższym – w ocenie organu – wniosku nie można było rozpoznać w trybie przepisów u.d.i.p. Jednocześnie Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] poinformował skarżącego, że administratorem danych technicznych z systemu SRP/Źródło jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Cyfryzacji.

W międzyczasie skarżący w dniu 17 października 2025 r. przesłał organowi uzupełnienie maila z dnia 12 października 2025 r. o odpowiedź udzieloną przez Ministerstwo Administracji i Spraw Wewnętrznych tj. przekazanie według właściwości do rozpatrzenia "wniosku o ocenę administracyjną USC [...]" oraz "wniosku art. 15 ROPO USC [...]". W piśmie od Ministerstwa poinformowano, że kopie zaświadczeń, w których były przetwarzane dane osobowe skarżącego zostały mu już przekazane zaszyfrowanymi plikami. Wyjaśniono także sposób udzielania informacji zgodnie z art. 15 RODO oraz powtórzono informację na temat wyciągu (danych technicznych z rejestru SRP/Źródło).

W dniu 24 października 2025 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (dalej również: Kierownik USC) przesłał skarżącemu dwie odpowiedzi na jego uzupełnienie (pismo) z dnia 17 października 2025 r. W pierwszym piśmie (k. 125 akt administracyjnych) Kierownik USC nadmienił, że kopie zapewnień i zaświadczeń przekazał skarżącemu mailem dzisiaj, tj. 24 października 2025 r. zaszyfrowanym plikiem. Ponadto, w kwestii udzielenia informacji w oparciu o art. 15 RODO organ wskazał, że uprawnienie z art. 15 RODO przysługuje jedynie osobie, której nie przysługuje status strony. W niniejszej sprawie skarżący jednak jest stroną, stąd uprawnienie to mu nie przysługuje.

W drugim piśmie Kierownika USC (k. 128 akt administracyjnych) wskazano, że kopie danych osobowych znajdujących się w aktach zbiorowych małżeństwa zostały już przekazane skarżącemu w 2023, 2024 oraz w 2025 roku. Dlatego w tym zakresie wszelkie posiadane dane osobowe zawarte w dokumentach będących w posiadaniu Urzędu Stanu Cywilnego w [...] zostały już skarżącemu przekazane.

Kolejno, w dniu 24 października 2025 r. skarżący przesłał kolejne pismo, w którym domagał się rozdzielenia postępowań na trzy niezależne sprawy: a) wniosek o ocenę administracyjną na podstawie art. 73 K.p.a., b) wniosek o udostępnienie informacji publicznej (dane SRP/Źródło), c) kopie danych osobowych na podstawie art. 15 RODO. W dniu 31 października 2025 r. Kierownik USC udzielił odpowiedzi na powyższe pismo, wskazując, że sprawa dotycząca wglądu do akt zbiorowych i uzyskania kopii została odpowiednio zarejestrowana, a odpowiedź w tej kwestii organ wysłał w dniu 24 października 2025 r. Wskazano także, że zgodnie z art. 73 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowienie o odmowie wydaje się wyłącznie w przypadku odmowy udostępnienia akt, a w niniejszej sprawie organ udzielił odpowiedzi na pytania, które nie stanowią żądania wglądu w akta sprawy. Dalej Kierownik USC wyjaśnił, że sprawa dotycząca udostępnienia danych z SPR/Źródło dotyczy programu, którego administratorem jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. W tej sprawie udzielono odpowiedzi skarżącemu w dniu 24 października 2025 r. W zakresie wniosku na podstawie art. 15 RODO również udzielono stosownej odpowiedzi.

W dniu 3 listopada 2025 r. skarżący odniósł się do wyjaśnień Kierownika USC. W odpowiedzi Kierownik USC pismem z dnia 17 listopada 2025 r. (k. 152 akt administracyjnych) ponownie poinformował, że wgląd do akt został zapewniony, a kopie zostały wysłane. Wskazano, że Kierownik USC może wydać zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby. Skarżący żądał danych, które wykraczały poza katalog z art. 44 ust 1 pkt. 2 PASC z uwagi na fakt, że urząd nie dysponuje danymi technicznymi SRP/Źródło. W sprawie przetwarzania danych osobowych ponownie przybliżono skarżącemu cel przetwarzania danych, podstawę prawną, odbiorców oraz okresy przechowywania.

W dniu 17 listopada 2025 r. skarżący wysłał kolejne pismo (k. 183 akt administracyjnych), w którym zwrócił się o digitalizację i zabezpieczenie akt dotyczących złożenia zapewnienia o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa tj. od dnia 26 lipca 2018 r. do dnia złożenia wniosku tj. 17 listopada 2025 r. z wyznaczeniem minimalnych wymogów technicznych oraz żądaniem zabezpieczenia akt. W dniu 25 listopada 2025 r. Kierownik USC udzielił odpowiedzi skarżącemu, wskazując, że wymóg skanowania wszystkich dokumentów od 2018 r. nie znajduje uzasadnienia technicznego, ani podstaw prawnych. Odnosząc się do żądania dotyczącego zabezpieczenia akt, organ podkreślił, że takie żądanie może być nałożone na Kierownika USC jedynie przez sądy lub inne organy w drodze orzeczenia sądu lub organu.

Następnie pismem z dnia 5 stycznia 2026 r., zatytułowanym "Skarga A – przeciwko Urzędowi Stanu Cywilnego w [...]" skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jako przedmiot skargi skarżący wskazał bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej w szczególności do metadanych/logów Źródło/SRP (audit-trail) dotyczących czynności rejestrowych/operacji związanych z załącznikiem nr 26, czyli zaświadczeniem o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa (oraz powiązanych wpisów/operacji). Skarżący określił ten przedmiot skargi w petitum skargi jako "Tor UDIP". Oprócz tego Skarżący jako przedmiot skargi wskazał "Tor art. 73 KPA" oraz "Uzupełniająco: RODO (GDPR) art. 15". Powyższe dwa przedmioty skargi zostały jednak zarejestrowane w tutejszym sądzie jako oddzielna sprawa pod inną sygnaturą, na mocy zarządzenia sędziego z dnia 25 marca 2026 r. (k. 527 akt sądowych).

W zakresie zarzutów dotyczących bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wskazano, że skarżącemu nie udostępniono żądanych metadanych/logów Źródło/SRP, ani nie wydano decyzji nadającej się do kontroli sądowej. Jednocześnie skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu oraz zobowiązanie Kierownika USC do udostępnienia metadanych/logów Źródło/SRP za okres dnia 25 lipca 2018 r. do dnia 31 lipca 2018 r. dotyczących konkretnej sprawy stanu cywilnego i operacji rejestrowej, co najmniej w zakresie: data/godzina, identyfikator użytkownika, rodzaj operacji systemowej, ID sprawy/wpisu, historia/wersjonowanie, identyfikatory referencyjne (audit-trail).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że organ udzielił odpowiedzi skarżącemu na każdego maila, w której zawarto odpowiedzi na wszystkie zadane przez niego pytania oraz otrzymał skany wszystkich dokumentów, które stanowią akta zbiorowe jego małżeństwa. Doprecyzowano, że na wniosek skarżącego z dnia 12 października 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej udzielono mu odpowiedzi w dniu 24 października 2025 r. Dlatego też nie można organowi zarzucić ani bezczynności, ani przewlekłego prowadzenia sprawy.

Jednocześnie organ wskazał, że z informacji otrzymanych od żony skarżącego (J. O.) wynika, że obecnie toczy się postępowanie sądowe w sprawie stwierdzenia nieważności małżeństwa. Skarżący w dniu 26 lipca 2018 r. wraz z ówczesną narzeczoną złożyli niezbędne dokumenty, w tym zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa z niemieckiego Urzędu Stanu Cywilnego, które jest pierwszym niezbędnym dokumentem, który należy przedstawić w Urzędzie Stanu Cywilnego na terenie Polski.

Organ nadmienił też, że charakterystyczne dla sposobu działania skarżącego jest nieuzasadnione składanie kolejnych pism, nic nie wnoszących do sprawy, które mają jedynie na celu przewlekłość jej prowadzenia oraz celowe jej komplikowanie czy zagmatwanie tak, by stworzyć wrażenie rzekomego naruszenia praw skarżącego, podczas gdy stanowi to wyłącznie uzasadnienie do angażowania kolejnego urzędu w osobiste sprawy skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. dalej: P.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji publicznej obejmuje także brak efektywnych działań w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie.

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Z kolei w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

Skarga była niezasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że w sprawie bezsporne jest, że Wójt Gminy jest w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Zasadniczą kwestią dla niniejszej sprawy stanowiła jednak ocena, czy wnioskowane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W tym celu przede wszystkim należy zauważyć, że pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zob. np. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 12 października 2025 r. informacje nie stanowiły informacji publicznej. Skarżący zażądał bowiem udzielenia mu informacji w sprawie indywidualnej, dotyczących czynności związanych z wydaniem zaświadczeniem duchownego stwierdzającego, że oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński T. O. (skarżącego) i J. W., zostały złożone w obecności duchownego oraz czynności związanych z aktem stanu cywilnego z dnia 31 lipca 2018 r. Powyższe informacje dotyczą osoby skarżącego i konkretnego postępowania toczącego się przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w [...], a zatem nie stanowią informacji publicznej.

Podkreślenia wymaga, że w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: Konstytucja RP) ustanowione zostało prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. W niniejszej sprawie, na co jednoznacznie wskazuje treść wniosku, skarżący nie żąda udostępnienia informacji o sprawie publicznej, lecz informacji odnoszących się tylko do jego własnej osoby, w jego sprawie indywidualnej. To natomiast nie odpowiada funkcji regulacji wskazanej w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Prawo dostępu do informacji publicznej nie ma bowiem charakteru absolutnego.

Z tego względu też w piśmie z dnia 23 października 2025 r. (k. 93 akt administracyjnych), wysłanego skarżącemu mailem w dniu 24 października 2025 r., organ prawidłowo wskazał, że informacje dotyczące indywidualnej sprawy prowadzonej przez organ administracji publicznej, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Dostęp do takich informacji dotyczących własnej indywidualnej sprawy jest zapewniony na podstawie art. 73 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm., dalej: K.p.a.), który stanowi, że strona ma prawo wglądu w akta spraw, sporządzania z nich notatek, odpisów lub kopii.

Organ zasadnie przyjął zatem, że w sytuacji gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji w sprawie indywidualnej, do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1558/15 oraz wyrok NSA z dmoa 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1939/16).

Przepis art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania, czyli spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji). Brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 16).

Z tego powodu niezasadne było żądanie skarżącego wyrażone w skardze, odnoszące się do zobowiązania organu do "wydania decyzji administracyjnej nadającej się do kontroli sądowej".

Jednocześnie stwierdzić należało, że organ postąpił prawidłowo, wskazując w piśmie z dnia 23 października 2025 r. skarżącemu, że nie posiada informacji dotyczących systemu SRP/Źródło, gdyż administratorem danych technicznych z systemu SRP/Źródło jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bowiem, że wskazanie, że podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki NSA: z dnia 27 września 2002 r., sygn. II SAB 289/02 i z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. II SAB/Wa 103/12; wyrok WSA w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. SAB/Ke 42/08).

Reasumując, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, odpowiedź organu na wniosek skarżącego z dnia 12 października 2025 r. była wystarczająca i odpowiadała ustawowym zasadom udzielenia informacji publicznej. Co istotne, organ udzielił odpowiedzi skarżącemu w 14-dniowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Wniosek wpłynął do organu w dniu 12 października 2025 r., natomiast odpowiedź Kierownika USC została wysłana mailem w dniu 24 października 2025 r. (k. 93 akt administracyjnych). Nie można było zatem skutecznie zarzucić organowi bezczynności.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił w całości, o czym orzekł w sentencji wyroku.