drukuj    zapisz    Powrót do listy

6079 Inne o symbolu podstawowym 607, Administracyjne postępowanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Uchylono zaskarżone postanowienie, II SA/Gd 241/20 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2020-06-17, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Gd 241/20 - Wyrok WSA w Gdańsku

Data orzeczenia
2020-06-17 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Diana Trzcińska
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1964/20 - Wyrok NSA z 2020-11-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096 art. 28, art. 134, art. 127 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Gminy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej nieważności decyzji w sprawie nieodpłatnego przejścia na własność gminy nieruchomości gruntowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Gminy kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Gmina wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lutego 2020 r., nr [...], którym stwierdzono niedopuszczalność wniosku Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 września 2019 r., nr [..], stwierdzającą w części nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 8 listopada 1994 r.

Zaskarżone postanowienie podjęte zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 8 listopada 1994 r., nr [..], Wójt Gminy zatwierdził projekt podziału działek nr [..] i [..] położonych w G. należących do E. B., R. B., R. M.i I. C. i w pkt 2 decyzji orzekł, że wydzielone działki nr [..]-[..] przeznaczone zgodnie z planem realizacyjnym pod drogę przechodzą na własność Gminy nieodpłatnie.

R. B., I. M., D. B. i B. B. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy w zakresie orzeczenia o przejściu na własność Gminy bez odszkodowania działek nr [..]-[..] położonych w G.

Rozpoznając wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 września 2019 r. stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 8 listopada 1994 r. w części, to jest w zakresie orzeczenia o przejściu na własność Gminy działek nr [..]-[..] położonych w G. nieodpłatnie. Zdaniem Kolegium decyzja Wójta Gminy z dnia 8 listopada 1994 r. jest wadliwa, gdyż w części, w jakiej Wójt orzekł o przejściu wydzielonych tą decyzją działek na własność Gminy bez odszkodowania, wydana została bez podstawy prawnej. Ponadto, prawo własności działek nowowydzielonych przechodziło z mocy prawa, a nie na skutek wydania decyzji przez jakikolwiek organ administracji.

Rozpoznając wniosek Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 8 listopada 1994 r. w części dotyczącej nieodpłatnego przejęcia przedmiotowych działek Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 4 lutego 2020 r., nr [..], powołując się na art. 134 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że powodem niedopuszczalności wniosku Gminy jest to, iż organ wydający decyzję, w tym przypadku Wójt Gminy, nie jest stroną postępowania. Są nimi tylko adresaci decyzji.

W skardze na powyższe postanowienie Gmina wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca stwierdziła, że jednostka samorządu terytorialnego jest stroną postępowania nadzwyczajnego prowadzonego przez organ wyższego stopnia w przedmiocie decyzji ostatecznej organu tej jednostki, jeżeli postępowanie to dotyczy jej interesu prawnego i zostało wszczęte z inicjatywy legitymowanego podmiotu. Ponieważ decyzja Kolegium z dnia 2 września 2019 r. została wydana na skutek wniosku o stwierdzenie jej nieważności złożonego przez uprawniony podmiot, czyli właścicieli dzielonej nieruchomości, a Gmina na żadnym etapie tego postępowania nie ma przymiotu organu wydającego decyzję oraz nabyła własność działek wydzielonych pod drogi, spełnione zostały, zdaniem skarżącej, przesłanki uznania jej za stronę postępowania nieważnościowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność wniosku Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia 2 września 2019 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 8 listopada 1994 r. w części orzeczenia o nieodpłatnym przejściu na rzecz Gminy nowo wydzielonych pod drogę działek o numerach: [..]-[..].

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie odpowiada ono prawu.

Formalnoprawną dopuszczalność przeprowadzenia powyższej kontroli uzasadniała legitymacja skargowa Gminy.

Wskazać należy, że w piśmie procesowym z dnia 4 czerwca 2020 r. (wpływ do Sądu w dniu 10 czerwca 2020 r.) pełnomocnik uczestników postępowania – R. B., I. M., D.B.i B. B. wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku legitymacji skargowej Gminy. Pomimo tego, że wskazane pismo zostało przedłożone sędziemu sprawozdawcy dzień przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, co uniemożliwiało nadanie mu biegu poprzez doręczenie Kolegium, Sąd uznał za właściwe ustosunkowanie się do podnoszonej przez pełnomocnika uczestników kwestii legitymacji skargowej Gminy.

Skargę może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową, czyli uprawnieniem do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Legalis/el. 2019 oraz powołane tam orzecznictwo). Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. określa podmioty legitymowane do wniesienia skargi stanowiąc, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Posłużenie się w treści wskazanej normy prawnej sformułowaniem "każdy, kto ma w tym interes prawny" wskazuje na intencję prawodawcy odejścia od pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Interes prawny skarżącego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. może być oparty na przepisach prawa materialnego, ale może również wynikać z przepisów prawa procesowego, a nawet prawa ustrojowego (W. Chróścielewski, Glosa do wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2004 r., III SA 1617/02, OSP 2005/11/128). Oznacza to, że skarżącym, a więc podmiotem, który ma interes prawny we wniesieniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, może być nie tylko ten podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej", ale także ten, którego interes prawny wywodzony jest z przepisów prawa procesowego. Adresat decyzji administracyjnej niezależnie od tego, czy decyzja ta dotyczy jego interesu opartego na przepisach prawa materialnego, czy też wyłącznie takiego, który wynika z faktu błędnego uznania go przez organ prowadzący postępowanie za stronę postępowania administracyjnego, ma interes prawny w zakwestionowaniu tej decyzji w drodze skargi do sądu administracyjnego.

Interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego może być bowiem traktowany jako interes w doprowadzeniu do weryfikacji decyzji administracyjnej lub innego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej, będącego przedmiotem skargi, przez ten sąd. Nie zawsze zatem interes ten będzie pokrywał się, nawet w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna, z interesem prawnym opartym na przepisach prawa materialnego - interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. (por. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r. IV SA 846/95, OSP 1997/4 poz. 83; A. Skoczylas, Glosa do wyroku NSA z dnia 24 maja 1999 r. II SAB 24/99, OSP 2000/9 poz. 133).

Zawężenie rozumienia pojęcia "interes prawny" użytego w art. 50 § 1 p.p.s.a. wyłącznie do przypadków, w których skarżący dysponuje interesem wywodzonym z przepisów prawa materialnego, pozbawiałoby szereg podmiotów konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, a w konsekwencji ograniczałoby możliwości wzruszania decyzji obarczonych wadami kwalifikowanymi (art. 156 § 1 k.p.a.).

Powyższy wywód utwierdza w przekonaniu, że podmiot, będący adresatem rozstrzygnięcia administracyjnego (decyzji, postanowienia), niezależnie od tego, czy decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy też nie, ma interes prawny w zaskarżeniu takiego rozstrzygnięcia do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Przepis art. 134 k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, a na zasadzie art. 127 § 3 k.p.a. również wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wówczas, gdy stwierdzi wniesienie środka zaskarżenia przez podmiot niemający legitymacji procesowej, czyli nieposiadający statusu strony. Organ odwoławczy nie może bowiem przejąć rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji z urzędu, a wyłącznie na żądanie strony. Obowiązany jest zatem dokonać oceny, czy jednostka żądająca udzielenia jej obrony przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie ma status strony. Od rozstrzygnięcia podjętego w trybie art. 134 k.p.a., które ma walor ostateczności, przysługuje skarga do sądu administracyjnego, o czym pouczono Gminę w treści zaskarżonego postanowienia.

W świetle powyższych uwag, nie ma wątpliwości, że legitymację skargową posiada adresat takiego postanowienia, a więc podmiot, którego organ właściwy do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie nadzwyczajnym nie potraktował jako strony postępowania, a więc podmiotu uprawnionego m.in. do żądania weryfikacji decyzji podjętej w trybie nadzwyczajnym. Adresat takiego rozstrzygnięcia, któremu odmówiono posiadania interesu prawnego we wzruszeniu decyzji wydanej w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym, będzie miał legitymację do złożenia skargi, gdyż dotyczy ono jego interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., który przejawia się w prawie domagania się kontroli przez Sąd zgodności z prawem owego rozstrzygnięcia.

W takiej sytuacji obowiązkiem Sądu było zbadanie legalności zaskarżonego postanowienia. Z całą pewnością bowiem uprawnionym do złożenia skargi jest adresat wskazanego postanowienia, który zdaniem Kolegium, nie posiadał interesu prawnego - opartego na przepisach prawa materialnego, ale niewątpliwie posiada interes prawny wywodzony z przepisów prawa procesowego do złożenia skargi na to postanowienie.

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia sprowadza się do oceny, czy Kolegium prawidłowo odmówiło Gminie statusu strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 8 listopada 1994 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej działki nr [..] i [..] położone we wsi G. Inicjatorem postępowania nadzwyczajnego byli uczestnicy postępowania sądowego – R. B., I. M., D. B. i B.B. – pozbawieni, jako współwłaściciele i spadkobiercy, mocą decyzji podziałowej prawa do działek wydzielonych pod drogę o nr [..]-[..], której własność z mocy prawa przejęła Gmina.

Kolegium swoje stanowisko oparło na argumentacji, że stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej są wyłącznie adresaci decyzji orzekającej o nieważności, natomiast "organ wydający decyzję nie jest stroną postępowania, a więc nie przysługuje mu prawo skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy".

Zaskarżone postanowienie podjęto w toku postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności regulowanego przepisami art. 156 i następnych k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem o odrębnym przedmiocie od postępowania zwykłego. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie czy decyzja rozstrzygająca sprawę nie jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wadliwości określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Art. 157 § 2 k.p.a. stanowiąc, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony, wyznacza jednocześnie, że dla ustalenia przymiotu strony stosuje się art. 28 k.p.a. Odrębność przedmiotowa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji od przedmiotu postępowania zwykłego wymaga, przy ustaleniu przyznania jednostce statusu strony, uwzględnić regulację materialnego prawa administracyjnego, z której wynika bądź obowiązek prawny bądź uprawienie prawne (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2013 r., II OSK 1542/13, LEX nr 1769895). Oznacza to, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego tą decyzją, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności takiej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2000 r., IV SA 2328/99, Legalis).

Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ (art. 157 § 1 k.p.a.). Oznacza to, że w kontrolowanej sprawie mającej za przedmiot nieważność decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości żaden z organów Gminy nie miał przyznanej przez prawo władczej kompetencji rozstrzygania decyzją administracyjną o prawach i obowiązkach podmiotu pozostających poza systemem organów administracji publicznej. Uprawnionym do orzekania w tej sprawie było wyłącznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (art. 17 pkt 1 k.p.a.). Na żadnym z etapów postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej Wójt Gminy, który decyzją zatwierdził ten podział, nie mógł występować jako organ administracji i załatwić sprawy w I bądź w II instancji. Nie miał on zatem możliwości uwzględnienia interesu swojej Gminy jako organ administracji publicznej załatwiający sprawę.

Wójt Gminy występował w charakterze organu administracyjnego wyłącznie na etapie postępowania zwyczajnego, wydając decyzję podziałową z dnia 8 listopada 1994 r. Tymczasem niniejsza kwestia dotyczy udziału Gminy - reprezentowanej przez Wójta - w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Nie odnosi się zatem do zagadnienia możliwości odwołania się Gminy od decyzji jej organu czy organu nadrzędnego lub wniesienia na taką decyzję skargi do sądu administracyjnego, do których to sytuacji odnosi się ukształtowana przez judykaty sądów administracyjnych i doktrynę prawa reguła kolizyjna, wykluczająca udział gminy w charakterze strony w postępowaniach, w których przepisy prawa przyznały jej kompetencję do załatwienia sprawy administracyjnej (władztwo administracyjne).

Nie ma wątpliwości, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego kompetencji do rozstrzygania, w drodze decyzji, o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej powoduje, że jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela (por. uchwała NSA z dnia 9 października 2000 r., OPK 14/00, ONSA 2001/1/17 oraz z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03, ONSA 2003/4/115). Wyłączona jest wówczas możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego.

Jeśli jednak przepisy prawa nie przyznają organowi administracji uprawnień do wydawania decyzji i postanowień, organ ten może uczestniczyć w postępowaniu jako strona pod warunkiem, że postępowanie to będzie dotyczyło jego interesu prawnego lub obowiązku (tak W. Chróścielewski, Jednostka samorządu terytorialnego jako strona postępowania administracyjnego prowadzonego przez jej organ, "Państwo i Prawo" 2003, nr 4, s. 32-44). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego lub obowiązku wymaga ustalenia związku o charakterze prawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, który polega na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1991 r., nr 30, poz. 127 ze zm.), zwanej dalej u.g.g., stanowiącym materialnoprawną podstawę decyzji z dnia 8 listopada 1994 r., grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

W świetle treści powołanego przepisu twierdzenia co do braku w niniejszej sprawie interesu prawnego Gminy, na własność której, w wyniku ostatecznej decyzji podziałowej, przeszły grunty wydzielone pod budowę ulic, i z którym wiązał się obowiązek ustalenia odszkodowania, jest nieuprawnione. Ostateczna decyzja podziałowa z jednej strony przesądziła w niniejszej sprawie losy prawne gruntu wydzielonego pod budowę ulic, a z drugiej stwierdziła brak podstaw do ustalenia przez gminę odszkodowania za przejęte na własność grunty w trybie administracyjnym w związku ze zrzeczeniem się odszkodowania przez właścicieli (tryb decyzyjny ustalenia odszkodowania poprzedzony trybem cywilnoprawym – konsensualnym - jedna z form "ustalenia odszkodowania"). W tych okolicznościach, skutki, dokonanej w trybie nadzwyczajnym, ingerencji w treść decyzji podziałowej określającej sytuację prawną Gminy, kształtują jej interes prawny w postępowaniu nieważnościowym, albowiem wkraczają w sferę jej uprawnień i obowiązków majątkowych zasługujących na ochronę.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2015 r., I OSK 2188/13, potwierdził, że jednostka samorządu terytorialnego jest stroną postępowania nadzwyczajnego prowadzonego przez organ wyższego stopnia w przedmiocie decyzji ostatecznej organu tej jednostki, jeżeli postępowanie to dotyczy jej interesu prawnego i zostało wszczęte z inicjatywy legitymowanego podmiotu. Jeśli zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ gminy dotyczy interesu tej gminy chronionego przepisami prawa a opartego na jej uprawnieniach właścicielskich, zarazem zaś organ tej gminy nie uzyskał kompetencji władczych do działania na którymkolwiek etapie postępowania nieważnościowego, to tym samym hipotezę art. 28 k.p.a. odnieść należy do wskazanej gminy i uznać ją za stronę tego postępowania nadzwyczajnego, reprezentowaną przez wójta gminy, jeżeli tylko zostało ono wszczęte przez legitymowany podmiot (dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił przeciwnego poglądu wyrażonego w orzecznictwie (m.in. w wyroku NSA z dnia 22 października 2014 r. o sygn. akt I OSK 568/13), uznając, że w sytuacji gdy postępowanie nadzwyczajne ma odrębny charakter od postępowania zwykłego - i podmiot wydający decyzję poddawaną kontroli w ramach postępowania nieważnościowego nie występuje w tym postępowaniu jako organ administracji I czy II instancji - to tym samym nie można twierdzić, że w tym postępowaniu wspomnianemu podmiotowi powierzono jakkolwiek rolę organu administracji. Bez znaczenia przy tym pozostaje ewentualne "odżycie" tej roli w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji i konieczności ponownego załatwienia sprawy przez ten podmiot jako organ, gdyż - jak wspomniano - jest to odrębna sprawa względem załatwianej w postępowaniu nieważnościowym. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w sprawie o sygn. akt I OSK 2188/13, akceptuje Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, skoro postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte przez legitymowany podmiot i oddziałuje ono na prawa majątkowe Gminy, zaś jej organy nie występują w tej sprawie na którymkolwiek etapie jako organy administracji publicznej, to tym samym postępowanie to dotyczy interesu prawnego tej gminy w rozumieniu art. 28 k.p.a., a w konsekwencji mogła ona złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 września 2019 r.

Prowadzi to do wniosku, że Kolegium błędnie uznało, że Gmina wnosząca o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o stwierdzeniu nieważności decyzji podziałowej Wójta w części, nie posiada interesu prawnego w tej sprawie. Organ ten pominął, że niniejsza sprawa toczy się w trybie nadzwyczajnym, a zatem Gmina nie zmierza do kontroli aktu wydanego przez organ wykonawczy tej jednostki i nie uwzględnił, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji (w rozpatrywanej sprawie decyzji podziałowej), ale także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W konsekwencji Kolegium nie dokonało wnikliwej oceny, czy Gmina posiada interes prawny, znajdujący oparcie w przepisach prawa materialnego, w kwestionowaniu rozstrzygnięcia stwierdzającego nieważność decyzji podziałowej Wójta w części dotyczącej orzeczenia o nieodpłatnym przejściu na własność Gminy nieruchomości wydzielonej pod drogę.

Uchybienia te niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy co oznacza, że zaskarżone postanowienie nie może się ostać w porządku prawnym. Stwierdzenie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z przyczyny podmiotowej, a więc związanej z oceną, czy środek ten został wniesiony przez uprawniony podmiot, może nastąpić bowiem tylko wtedy, gdy w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości już z treści środka inicjującego kontrolę instancyjną decyzji wynika, że pochodzi on od podmiotu niebędącego stroną postępowania. Taka sytuacja, zdaniem Sądu, nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Stwierdzenie, czy podmiot składający niniejszy wniosek jest podmiotem do tego uprawnionym nie mogło zostać wywiedzione po prostej analizie akt i zbadaniu kręgu stron postępowania toczącego się przed Wójtem, lecz wymagało kompleksowej i wnikliwej analizy okoliczności sprawy. Brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w istotnym dla sprawy zakresie oznacza, że wydane przez Kolegium rozstrzygnięcie jest wadliwe i narusza art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 28 k.p.a.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobligowany był do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, o czym orzekł jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium winno uwzględnić dokonaną wyżej wykładnię przepisów prawa i rozpoznać wniesiony przez Gminę, jako podmiot uprawniony, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji własnej z dnia 2 września 2019 r.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie.



Powered by SoftProdukt