II SA/Po 432/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-01-22	
Data wpływu	2025-06-06	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Jacek Rejman	
Symbol z opisem	6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów	
Hasła tematyczne	Szkolnictwo wyższe	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 1571; art. 48, art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 2,; Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Dz.U. 2024 nr 0 poz 572; art. 8 ust. 1 i 2 , art. 11; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)	
Sentencja
Dnia 22 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Asesor WSA Jacek Rejman Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi V. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu z dnia 19 lutego 2025 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję	
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 lutego 2025 r., nr [...], Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu (dalej: "Organ odwoławczy" lub "Komisja Odwoławcza"), po rozpoznaniu odwołania V. K., uchyliło decyzję Komisji Stypendialnej z dnia 15 listopada 2024 r., nr [...] i odmówiło przyznania stypendium socjalnego dla V. K. (dalej: "Skarżąca").

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 22 października 2024 r. Skarżąca, będąca studentką kierunku [...] na Wydziale [...], wystąpiła o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki [...]. Do wniosku załączyła m.in. dokumenty potwierdzające rozwód rodziców (z [...] r.), ustanie obowiązku alimentacyjnego, oświadczenie ojca o braku kontaktu oraz własne oświadczenie o sytuacji rodzinnej.

Decyzją z dnia 15 listopada 2024 r., nr [...], Komisja Stypendialna (organ I instancji) odmówiła przyznania wnioskowanego świadczenia. Jako podstawę wskazano niewywiązanie się z obowiązku przedstawienia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej (MOPS) o korzystaniu ze świadczeń, co jest wymagane przy dochodzie na osobę nieprzekraczającym 600 zł (art. 88 ust. 4 p.s.w.n.). Ponadto organ wskazał, iż Skarżąca winna w takiej sytuacji udokumentować źródła utrzymania rodziny czego nie zrobiła.

W odwołaniu z dnia 22 listopada 2024 r. Skarżąca podniosła, że jej dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł (a więc przekracza próg 600 zł), co zwalnia ją z obowiązku przedkładania zaświadczenia z MOPS. Wskazała również na swoją trudną sytuację rodzinną (brak kontaktu z ojcem zamieszkałym na [...]) oraz fakt, że w poprzednim roku akademickim otrzymała stypendium na podstawie analogicznych dokumentów. Ponadto odwołująca wskazała, iż w razie potrzeby jest gotowa dostarczyć dodatkowe dokumenty.

Rozpoznając odwołanie, Organ odwoławczy w decyzji z dnia 19 lutego 2025 r. przyznał rację Skarżącej, że organ I instancji błędnie zastosował art. 88 ust. 4 p.s.w.n., gdyż dochód Skarżącej faktycznie przekraczał próg ustawowy. Niemniej jednak Komisja Odwoławcza stwierdziła, że odmowa przyznania stypendium była zasadna z innych przyczyn. Organ wskazał, że Skarżąca nie udokumentowała w sposób rzetelny pełnej sytuacji materialnej rodziny, w szczególności dochodów ojca. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 lit. c p.s.w.n., przy ustalaniu dochodu uwzględnia się dochody obojga rodziców, chyba że student jest samodzielny finansowo, czego Skarżąca nie wykazała. Ponadto Organ zakwestionował moc dowodową przedłożonych tłumaczeń dokumentów, wskazując, że nie zostały one sporządzone przez tłumacza przysięgłego wpisanego na listę Ministerstwa Sprawiedliwości w Polsce.

Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy oraz niewzięcie pod uwagę przedstawionych dokumentów i okoliczności faktycznych;

- naruszenie zasady równego traktowania studentów i zasady niedyskryminacji poprzez wymaganie dokumentów niemożliwych do uzyskania (aktualnych dochodów ojca);

- brak poinformowania o możliwości uzupełnienia dokumentacji (naruszenie art. 64 § 2 k.p.a.), mimo zawartej we wniosku prośby w tej sprawie;

-nieuwzględnienie faktu, że w poprzednim roku akademickim przyznano jej stypendium na podstawie tych samych lub bardzo podobnych dokumentów;

- naruszenie § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki poprzez uznanie braku zaświadczenia z MOPS za brak formalny pomimo braku podstawy prawnej do jego wymagania, ponieważ miesięczny dochód na osobę w rodzinie Skarżącej przekracza 600 zł;

- naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez dyskryminację studentów zagranicznych, którzy napotykają na obiektywne trudności w uzyskaniu dokumentów od członków rodziny przebywających za granicą.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz przyznanie prawa pomocy.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreśliła, że uzyskanie dokumentów potwierdzających dochód ojca, który założył nową rodzinę i ma troje innych dzieci, jest niewykonalne, a wymóg ten narusza zasadę proporcjonalności. Skarżąca podniosła również, iż pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ jedyną osobą udzielającą jej wsparcia jest matka. Skarżąca podkreśliła, iż pomimo przedstawienia wszystkich możliwych dokumentów i wskazania swojej sytuacji rodzinnej nie została poinformowana o jakichkolwiek brakach formalnych i uniemożliwiono jej ich uzupełnienie.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że stypendium socjalne jest świadczeniem, o które student musi skutecznie zawnioskować, udowadniając swoją sytuację materialną. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na studencie.

Organ zaznaczył, iż cudzoziemcy wskazani w art. 324 ust. 3 p.s.w.n. mogą ubiegać się o przyznanie stypendium socjalnego na takich samych zasadach jak obywatele polscy. W konsekwencji w postępowaniu w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego są zobowiązania przedłożyć takie same dokumenty jak studenci będący obywatelami polskimi celem wykazania sytuacji materialnej swojej rodziny. Tym samym nie może być mowy o naruszeni zasady równości czy też pośredniej formy dyskryminacji są oczywiście bezpodstawne. Naruszeniem zasady równości byłoby zwolnienie (jak oczekuje tego Skarżącą) studentów będących cudzoziemcami z obowiązku przedłożenia części dokumentacji przy jednoczesnym wymaganiu takich dokumentów od studentów będących obywatelami polskimi.

Organ wyjaśnił również, iż zgodnie z §10 ust. 10 Regulaminu Skarżąca trzykrotnie wzywana była przez Uczelnianą Komisję Stypendialną - Podkomisję Wydziału Matematyki i Informatyki UAM do uzupełnienia braków wniosku (wymaganych dokumentów) z jednoczesnym cofnięciem wniosku do poprawy i wskazaniem czynności jakie należy wykonać po uzupełnieniu dokumentacji. Wezwania kierowane były do Skarżącej za pomocą systemu USOSweb, przy wykorzystaniu którego, zgodnie z §10 ust. 2 Regulaminu składany jest wniosek o przyznanie stypendium socjalnego. Jak wynika z historii zmian stanów wniosku, w dniu 17 października 2024 r. o godz. 12:46:22 wniosek Skarżącej został cofnięty do poprawy z następującym komentarzem: "Należy uzupełnić braki: Zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o przychodach a nie o podatku studentki czy studentka pracuje obecnie. Dochody ojca za [...]. Po uzupełnieniu dokumentacji należy ponownie zatwierdzić oświadczenie oraz wniosek". Wniosek został poprawiony przez Skarżącą w dniu 17 października 2024 r. o godz. 16:21:49 i ponownie złożony w dniu 17 października 2024 r. o godz. 16:22:45. W dniu 18 października 2024 r. o godz. 14:05:09 wniosek Skarżącej został ponownie cofnięty do poprawy z następującym komentarzem: "na umowie najmu nie ma informacji kogo dotyczy oraz brak podpisu najemcy". Wniosek został poprawiony przez Skarżącą w dniu 19 października 2024 r. o godz. 18:43:34 i ponownie złożony w dniu 19 października 2024 r. o godz. 18:45:14. W dniu 21 października 2024 r. o godz. 11:21:45 wniosek Skarżącej został ponownie cofnięty do poprawy z następującym komentarzem: "Braki: w załączniku jest jedna kartka umowy z której nic nie wynika ani data ani kto wynajmuje i gdzie. Po uzupełnieniu dokumentacji należy ponownie zatwierdzić oświadczenie o dochodach oraz wniosek". Wniosek został poprawiony przez Skarżącą w dniu 22 października 2024 r. o godz. 21:18:45 i ponownie złożony w dniu 22 października 2024 r. o godz. 21:19:52. Wniosek został zaakceptowany w dniu 28 października 2024 r. o godz. 12:53:42 - w tym dniu status wniosku zmienił się na "gotowy do rozpatrzenia". W komentarzu w związku z nieuzupełnieniem wszystkich dokumentów przez Skarżącą oraz weryfikacją ustalonego dochodu wskazano: "brak dochodów/alimentów ojca. Zaakceptowany dochód: [...] zł" i rozpatrzony w dniu 13 listopada 2024 r. o godz. 12:00:11.

Organ zaznaczył, iż historia zmian stanów wniosku w USOSweb jednoznacznie wskazuje, że wbrew twierdzeniom Skarżącej trzykrotnie była wzywana do uzupełnienia braków wniosku w postaci dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną.

Ponadto organ odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. wskazał, iż przesłanką odstąpienia od dotychczasowej praktyki organów administracji może być stwierdzenie, że naruszała ona prawo (zasadę legalizmu). Nie można przyjmować, że jednostka ma prawo do uzasadnionego oczekiwania, że w jej sprawach organ administracji nadal będzie podejmować rozstrzygnięcia niezgodne z prawem. Uzasadnione oczekiwania jednostki obejmują wyłącznie takie działania organu administracji, które nie naruszają prawa.. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie - Organ uznał, że przyznanie Skarżącej w poprzednim roku akademickim [...] stypendium socjalnego Skarżącej na podstawie tych samych lub bardzo podobnych dokumentów naruszało art. 88 ust. 1 p.s.w.n. (Skarżąca nie przedłożyła bowiem dokumentów potwierdzających dochody wszystkich osób enumeratywnie wskazanych w tym przepisie). Tym samym był uprawniony do odstąpienia od dotychczasowej praktyki jako naruszającej prawo i odmiennego rozstrzygnięcia wniosku Skarżącej o przyznanie stypendium socjalnego w bieżącym roku akademickim [...].

Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 września 2025 r. przyznano Skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym.

Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał skargę zaznaczając, iż w 2023 r. na podstawie tej samej dokumentacji Skarżąca dostała stypendium.

Skarżąca poparła stanowisko pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta dokonywana jest, co do zasady, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej: "p.p.s.a.") sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Stosownie zaś do art. 134 p.p.s.a., sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga jest zasadna.

Podstawę materialnoprawną zapadłych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r., poz. 1571; dalej także jako: "p.s.w.n.")

Zgodnie z art. 87 ust. 1 p.s.w.n., wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ustala się na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, uwzględniając dochody osiągane przez uwzględnia się dochody osiągane przez studenta, małżonka studenta, rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta, będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek.

Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja opisana w art. 88 ust. 2 p.s.w.n. (samodzielność finansowa studenta), której Skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała.

Argumentacja Skarżącej o "obiektywnej niemożliwości" uzyskania dokumentów od ojca nie może stanowić sama w sobie przesłanki do uchylenia decyzji.

Należy wskazać, iż pomimo zmiany regulacji aktualność zachowuje pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że bez znaczenia dla ustalenia, czy określona osoba wchodzi w skład rodziny w rozumieniu przytoczonych przepisów jest fakt wspólnego gospodarowania. Ustawodawca określając pojęcie rodziny, uwzględnia statusprawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2005 r., I OSK 150/05; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r., I OSK 1128/09; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., I OSK 2099/10; wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., I OSK 1818/11; wyroki NSA z dnia 18 października 2017 r., I OSK 714/17 i I OSK 715/17).

Z tych też względów oświadczenie strony o braku relacji z ojcem nie może zastępować dokumentów urzędowych wymaganych ustawą, gdyż prowadziłoby to do nieszczelności systemu pomocy materialnej i nierównego traktowania studentów, którzy są zobowiązani do pełnego ujawniania dochodów rodziny.

Wobec powyższego organ wymagając od Skarżącej dokumentów potwierdzających dochód ojca Skarżącej nie dopuścił się naruszenia zasady równości. Jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę cudzoziemcy wskazani w art. 324 ust. 3 p.s.w.n. mogą ubiegać się o przyznanie stypendium socjalnego na takich samych zasadach jak obywatele polscy. W konsekwencji w postępowaniu w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego są zobowiązania przedłożyć takie same dokumenty jak studenci będący obywatelami polskimi celem wykazania sytuacji materialnej swojej rodziny.

Niewskazanie rzeczywistych dochodów (nawet bez winy skarżącej) może uniemożliwić organowi ocenę tego, czy stypendium przysługuje. Sąd stoi na stanowisku, iż to na skarżącej ciążył obowiązek, jako ubiegającej się o przedmiotowe świadczenie przedstawienia dowodów, potwierdzających stan majątkowy w rodzinie. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy oraz regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom, uchwalonego na podstawie zawartego w ustawie upoważnienia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zaufania do organów poprzez odmienne rozstrzygnięcie niż w roku poprzednim, należy wyjaśnić, iż powyższy zarzut, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, zdecydował o wyeliminowaniu zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Uzasadniając powyższe w pierwszej kolejności wskazać należy, iż całość regulacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce pozwala na stwierdzenie, że organy uczelni do podejmowanych decyzji w przedmiocie przyznania stypendium są obowiązane do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2024 r. poz., 572 zwanej dalej w skrócie – k.p.a.).

Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1698/21 "obecny stan prawny nie przewiduje odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., a zatem w sprawach załatwianych w drodze decyzji administracyjnych przepisy k.p.a. powinny by stosowane wprost, do całego postępowania przed organami uczelni, choć oczywiście przy uwzględnieniu specyfiki działania uczelni wyższej, której główną misją jest działalność edukacyjna (patrz: wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4974/21). Pogląd ten należy w pełni zaaprobować.

Powyższe zaś oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii uczelni (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt SK 19/99, publik. w OTK Nr 7, poz. 258). Jedyne ograniczenie stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego zawiera art. 48 p.s.w.n. Zgodnie z jego postanowieniami do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 16 ust. 6, art. 37 ust. 7, art. 41 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 7 i art. 47 pkt 1, nie stosuje się przepisów art. 35-37, art. 79a oraz art. 96a-96n Kodeksu postępowania administracyjnego.

Tym samym w postępowaniu o przyznanie stypendium socjalnego prowadzonym na podstawie przepisów p.s.w.n. oraz prawa zakładowego obowiązującego na Uniwersytecie - Regulaminu, nie zostały wyłączone przepisy postępowania określone w k.p.a., w tym przepisy stanowiące ogólne zasady postępowania.

I choć decyzje wydawane przez organ uczelni korzystają z pewnej autonomii na podstawie art. 77 ust. 5 Konstytucji RP, to jednak rozstrzygają indywidualne sprawy jednostek, w sprawach prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to powinny spełniać standardy umożliwiające przeprowadzenie kontroli przez sąd administracyjny.

W ocenie Sądu Komisja Odwoławcza naruszyły w przedmiotowym postępowaniu, poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji, wyrażony w art. 8 § 2 k.p.a. nakaz respektowania utrwalonej praktyki tj. rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym w te sam sposób.

W tym miejscu zaznaczyć należy, iż w przedmiotowej sprawie nie jest sporne pomiędzy stronami, że w poprzednim roku akademickim Skarżąca miała przyznane stypendium socjalne. Jak wskazała Skarżąca orzeczenie takie zapadło w oparciu o takie same lub zbliżone dokumenty.

W orzecznictwie już od dawna (zob. wyrok NSA z 8 kwietnia 1998 r. (I SA/Łd 652/97, ONSA 1999, nr 1, poz. 27) wskazuje się, iż zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany stanowi niewątpliwie naruszenie art. 8 k.p.a.

Obecnie wprost z art. 8 § 2 k.p.a. wynika, iż organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Za naruszające tę zasadę uznać należy niewątpliwie m.in. takie działania organów administracji publicznej, które polegają na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej lub bardzo zbliżonej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia tej zmiany (wyrok NSA z 15 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 15/20). Zakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego, co oznacza, że organ może od niego odstąpić, winien jednak wykazać uzasadnioną przyczynę, dla której tak czyni. Składając wniosek o załatwienie sprawy, strona powinna mieć bowiem możliwość przewidywania wydania takiego samego rozstrzygnięcia w takich samych okolicznościach i w takim samym stanie prawnym (wyrok WSA w Opolu z 24 stycznia 2023 r.,sygn. akt II SA/Op 303/22)

Z tych też względów nie może ulegać wątpliwości, iż doniosłą rolę z punktu widzenia realizacji zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, którego elementem jest nakaz respektowania utrwalonej praktyki, spełnia uzasadnienie decyzji.

Przy czym w tym miejscu Sąd podkreśla, iż nie przesądza, że Skarżącej należy przyznać wnioskowane świadczenie, a wyłącznie wskazuje na brak wykazania w uzasadnieniu decyzji dlaczego poprzednio przyzno Skarżącej stypendium socjalne, a obecnie, w oparciu o te same dokumenty – godnie z twierdzeniami Skarżącej, zapadło zupełnie odmienne rozstrzygniecie. Powyższe nabiera tym bardziej istotnego znaczenia gdy weźmie się pod uwagę, iż podstawą odmowy decyzji organu odwoławczego stanowiły, w świetle treści sentencji decyzji II instancyjnej, inne okoliczności niż wskazane w decyzji organu I instancji.

Komisja Stypendialna w swojej decyzji odwołała się do faktu niewywiązanie się z obowiązku przedstawienia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o korzystaniu ze świadczeń. Powyższe stanowisko organu I instancji zostało zakwestionowane przez organ odwoławczy, który uznał, że odmowa przyznania świadczenia socjalnego była zasadna ale z uwagi na fakt nie udokumentowania w sposób rzetelny pełnej sytuacji materialnej rodziny, w szczególności dochodów ojca.

Sąd miał przy tym na uwadze, iż w decyzji organ I instancji wskazał również, że w sytuacji braku przedstawienia zaświadczenia z pomocy społecznej Skarżąca winna udokumentować źródła utrzymania rodziny czego nie zrobiła. Jednakże poza lakonicznym jedynym zdaniem organ nie wskazał jakich to dokumentów nie przedstawiono oraz czy Skarżąca była wzywana do ich uzupełnienia braków.

Co prawda w aktach administracyjnych znajduje się historia zmian stanów wniosku z którego wynika, że w dniu 17 października 2024 r. wniosek Skarżącej został cofnięty do poprawy z następującym komentarzem: "Należy uzupełnić braki: Zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o przychodach a nie o podatku studentki czy studentka pracuje obecnie. Dochody ojca za [...]. Po uzupełnieniu dokumentacji należy ponownie zatwierdzić oświadczenie oraz wniosek". Wniosek został poprawiony przez Skarżącą w dniu 17 października 2024 r. W dniu 18 października 2024 r. wniosek Skarżącej został ponownie cofnięty do poprawy z następującym komentarzem: "na umowie najmu nie ma informacji kogo dotyczy oraz brak podpisu najemcy". Wniosek został poprawiony przez Skarżącą w dniu 19 października 2024 r. o godz. 18:43:34 i ponownie złożony w dniu 19 października 2024 r. o godz. 18:45:14. W dniu 21 października 2024 r. o godz. 11:21:45 wniosek Skarżącej został ponownie cofnięty do poprawy z następującym komentarzem: "Braki: w załączniku jest jedna kartka umowy z której nic nie wynika ani data ani kto wynajmuje i gdzie. Po uzupełnieniu dokumentacji należy ponownie zatwierdzić oświadczenie o dochodach oraz wniosek". Wniosek został poprawiony przez Skarżącą w dniu 22 października 2024 r. Wniosek został zaakceptowany w dniu 28 października 2024 r. w komentarzu zawarto adnotację "brak dochodów/alimentów ojca. Zaakceptowany dochód: [...] zł"

Taki komentarz budzi wątpliwości czy faktycznie brak dokumentacji przedstawiającej dochód ojca stanowił okoliczność uniemożliwiająca ustalenie dochodu na członka rodziny skoro organ zaakceptował dochód [...] zł.

Ponadto odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, iż organ uznał, że przyznanie Skarżącej w poprzednim roku akademickim [...] stypendium socjalnego Skarżącej na podstawie tych samych lub bardzo podobnych dokumentów naruszało art. 88 ust. 1 p.s.w.n., co uzasadniało odstąpienie od utrwalonej praktyki wskazać należy, iż powyższe stanowisko organ wyraził dopiero w odpowiedzi na skargę, a nie w samej decyzji.

Z tych też względów wskazać należy, iż obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji, odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 kpa. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji (wyrok NSA z dnia 27 I 2021 r., I OSK 3071/18 – CBOSA). Co więcej, kompletność uzasadnienia, jako integralnego elementu decyzji administracyjnej istotna jest także z tego powodu, że organ nie ma możliwości sanowania braków uzasadnienia późniejszymi pismami kierowanymi do strony, czy do sądu w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Treści zawarte w odpowiedzi na skargę nie mają znaczenia dla legalności wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Pismo to ma bowiem charakter jedynie pomocniczy i treści w nim zawarte mają jedynie stanowić dodatkowe wyjaśnienie motywów postępowania organu (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 XI 2013 r., I OSK 2557/12 – CBOSA).

Tym samym to w uzasadnieniu decyzji, a nie w odpowiedzi na skargę organ winien wyjaśnić dlaczego w poprzednim roku akademickim Skarżąca na podstawie tych samych dokumentów, w świetle jej twierdzeń, miała przyznane stypendium, a obecnie jej się tego prawa odmawia.

Powyższe ma tym bardziej istotne znaczenie gdyż we wniesionym odwołaniu (k. 32 akt administracyjnych) Skarżąca wyraźnie wskazała, iż w zeszłym roku miała wszystkie te same dokumenty i bez problemu dostała decyzję pozytywną.

Brak odniesienia się do powyższej argumentacji odwołanie nie stanowi wyłącznie naruszenia zasady przekonywania ale również zasady dwuinstancyjności postępowania.

Należy podkreślić, iż przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W przepisie tym przewidziano, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 maja 2014r., sygn. akt II SA/Ol 257/14, LEX nr 1465425). Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, w tym okoliczności podnoszonych przez stronę.

Ponadto Sąd wskazuje, iż w odpowiedzi na skargę organ wyłącznie lakonicznie stwierdził, że przyznanie Skarżącej w poprzednim roku akademickim [...] stypendium socjalnego Skarżącej na podstawie tych samych lub bardzo podobnych dokumentów naruszało art. 88 ust. 1 p.s.w.n. W ocenie Sądu organ uzasadniając powyższe powinien przeanalizować i dać następnie wyraz w sporządzonym uzasadnieniu czy faktycznie zapadła poprzednio decyzja jest obarczona wadliwością i dlatego należało wydać obecnie odmienne rozstrzygnięcie.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ, mając na względzie poczynione uwagi, powinien przeanalizować całokształt dokumentacji złożonej obecnie jak i w roku 2023 r. i na tej podstawie wydać stosowne rozstrzygnięcie dając wyraz swoim ustaleniom w należycie sporządzonym uzasadnieniu.